Werkloosheid verminderen: wat doet de EU? 

 
 

De EU wil tegen 2020 75% van mensen tussen de 20-64 jaar oud werkgelegenheid bieden. Ontdek hoe de EU zich inzet voor werkloosheid en armoedebestrijding.

De economische en financiële crisis van 2008 trof de wereldeconomie, inclusief het werkgelegenheids- en sociaal beleid. Als gevolg daarvan stegen de werkloosheidscijfers in alle EU-landen.

Hoewel de arbeidsmarktsituatie en werknemersrechten in de EU de afgelopen jaren aanzienlijk zijn verbeterd, blijft de bestrijding van de werkloosheid een van de belangrijkste uitdagingen voor de EU in de weg naar hoogwaardige banen en een sociaal inclusief Europa.


Op een aantal gebieden zijn inspanningen geleverd, waaronder het helpen van jongeren bij het betreden van de arbeidsmarkt, het bestrijden van langdurige werkloosheid, het verbeteren van vaardigheden en het vergemakkelijken van de mobiliteit van werknemers in de EU.

© AP Images/European Union - EP  

Werkloosheid in de EU

Sinds medio 2013 is de werkloosheid in de EU blijven dalen.


In april 2019 daalde het werkloosheidscijfer naar 6,4% (van 7,0% in april 2018), wat het laagste niveau is sinds het begin van de maandelijkse EU-publicatie van werkloosheidsstatistieken in januari 2000. In de eurozone bedroeg de werkloosheid in april 2019 7,6%, van 8,4% in april 2018.


EU versus competenties van EU-landen

De verantwoordelijkheid voor werkgelegenheids- en sociaal beleid ligt voornamelijk bij de EU-landen zelf. De EU vult de acties van de EU-landen aan, coördineert deze en bevordert de uitwisseling van de beste werkwijzen.


Volgens de zogenaamde horizontale sociale clausule in artikel 9 van het VWEU (Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie), moet de Unie rekening houden bij het bepalen en uitvoeren van al haar beleidsmaatregelen en activiteiten met als doelstelling een hoog niveau van werkgelegenheid te verstrekken.


Europese doelstellingen en werkgelegenheidsstrategie

De EU-landen hebben een reeks gemeenschappelijke doelstellingen en streefcijfers voor het werkgelegenheidsbeleid vastgesteld, de werkloosheid bestreden en meer en betere banen in de EU gecreëerd. Dit staat ook wel bekend als de Europese werkgelegenheidsstrategie (EWS).


EWS, dat gelanceerd werd in 1997, maakt nu deel uit van de Europa 2020-strategie, een strategie die een algemeen beeld geeft van waar de EU tegen 2020 moet zijn op belangrijke gebieden zoals onderwijs, O & O en klimaatverandering. Ook wordt het gebruikt als referentiekader voor activiteiten op Europees, nationaal en regionaal niveau.


De doelstelling voor 2020 streeft ernaar dat 75% van de mensen tussen de 20-64 jaar tegen die tijd over werkgelegenheid beschikken. Daarnaast is het doel om de 116,1 miljoen mensen (EU-27) die het risico liepen op armoede of sociale uitsluiting (in 2008), te verminderen naar 96,2 miljoen mensen.


In 2017 was 72,2% van de EU-bevolking van 20-64 jaar in dienst, wat slechts 2,8 procent onder het streefcijfer is van 2020. In 2016 liepen 118,0 miljoen mensen in alle 28 EU-landen het risico op armoede of sociale uitsluiting.


De Commissie volgt en implementeert de strategie via het Europees semester, een jaarlijkse cyclus van de coördinatie van het economisch en werkgelegenheidsbeleid op Europees niveau.


In de context van het Europees semester en op basis van werkgelegenheidsrichtsnoeren - gemeenschappelijke prioriteiten en streefcijfers voor het nationale werkgelegenheidsbeleid - wordt de sociale en werkgelegenheidssituatie in Europa geëvalueerd. Om EU-landen helpen vooruitgang te boeken, zorgt de Commissie voor landenspecifieke aanbevelingen. Deze zijn op basis van de vorderingen voor elke doelstelling.


Hoe wordt het gefinancierd?

Het Europees Sociaal Fonds (ESF) is het belangrijkste instrument van Europa dat zorgt voor eerlijkere banen voor alle EU-burgers, arbeiders, jongeren en alle werkzoekenden.


Het Europees Parlement stelt voor om de financiering van de volgende EU-begroting voor de lange termijn te verhogen (2021-2027). Daarbij ligt een primaire focus op onderwijs, werkgelegenheid en sociale inclusie. De nieuwe versie van het fonds, het Europees Sociaal Fonds Plus (ESF +), zou de kwaliteit van het werk verhogen, het voor mensen gemakkelijker maken om in een ander deel van de EU werk te vinden, het onderwijs verbeteren, en sociale insluiting en gezondheid bevorderen.


Het programma van de EU voor werkgelegenheid en sociale innovatie (EaSI) is bedoeld om het werkgelegenheids- en sociaal beleid te moderniseren, voor de bevordering van de toegang tot financiering voor sociale ondernemingen of kwetsbare personen die een micro-onderneming willen opzetten en om de arbeidsmobiliteit via het EURES-netwerk te verbeteren.

Het European Jobs Network faciliteert mobiliteit door informatie te verstrekken aan werkgevers en werkzoekenden en heeft daarnaast een database met vacatures en applicaties in heel Europa ter beschikking.


Het Europees Fonds voor aanpassing aan de globalisering (EFG) ondersteunt werknemers die hun baan verliezen als gevolg van globalisering (bedrijven mogen hun productie naar derde landen staken of verplaatsen), of door de economische en financiële crisis. De ondersteuning omvat het vinden van nieuw werk of hulp bij het opzetten van een eigen bedrijf.


Het Fonds voor Europese hulp aan de meest behoeftigen (FEAD) ondersteunt initiatieven van EU-landen om voedsel, materiële hulp en sociale inclusie te bieden aan de meest behoeftigen om hen uit de armoede te helpen.


De bijgewerkte versie van het ESF + zou een aantal bestaande fondsen en programma's, zoals het ESF, het EaSI, het FEAD, het jongerenwerkgelegenheidsinitiatief en het EU-gezondheidsprogramma, samenvoegen, de middelen bundelen en meer geïntegreerde en gerichte steun bieden aan de burgers.


De strijd tegen jeugdwerkloosheid

Een van de EU-maatregelen ter bestrijding van de jeugdwerkloosheid is de jongerengarantie, waarbij EU-landen zich inzetten om ervoor te zorgen dat alle jongeren onder de 25 jaar een kwalitatief aanbod van werk, voortgezet onderwijs, een traineeship of een stage ontvangen binnen vier maanden nadat zij het formele onderwijs hebben verlaten of werkloos zijn verklaard. De uitvoering van de jongerengarantie wordt ondersteund door EU-investeringen via het jongerenwerkgelegenheidsinitiatief.


Het Europees Solidariteitskorps stelt jongeren in staat om vrijwilligerswerk te doen en te werken aan solidariteitsgerelateerde projecten in heel Europa. Het EURES-banenplatform, helpt jongeren van 18 tot 35 jaar en focust op het opdoen van professionele ervaring in het buitenland, het vinden van een stage of een traineeship.


Juiste vaardigheden, juiste baan

De EU ondersteunt burgers om banen van goede kwaliteit te vinden en betere carrièrekeuzes te maken door hen hulp te bieden bij vaardigheden te verwerven en te verbeteren, kwalificaties beter vergelijkbaar te maken en informatie te verstrekken over welke vaardigheden belangrijk zijn voor welke baan.


De nieuwe vaardighedenagenda voor Europa, gelanceerd in 2016, bestaat uit 10 kernacties om de juiste training en ondersteuning beschikbaar te stellen voor burgers en om een ​​aantal bestaande instrumenten te herzien, zoals het Europese Europass CV-formaat.

De uitdaging om langdurige werkloosheid aan te pakken

Langdurige werkloosheid (personen die langer dan twaalf maanden werkloos zijn), is een van de oorzaken van aanhoudende armoede. In sommige EU-landen blijft dit percentage zeer hoog en omvat het nog steeds bijna 50% van de totale werkloosheid.


Om langdurig werklozen beter te integreren op de arbeidsmarkt, hebben de EU-landen aanbevelingen aangenomen. Langdurig werklozen worden aangemoedigd zich te registeren bij een dienst voor arbeidsbemiddeling, hun behoeftes te indentificeren door middel van individuele diepgaande beoordelingen, evenals het opstellen van een plan op maat om hen weer aan werk te helpen. Dit zou beschikbaar zijn voor iedereen die 18 maanden werkloos is geweest.


Langdurige afwezigheid op het werk leidt vaak tot werkloosheid en tot werknemers die de arbeidsmarkt definitief verlaten. Om werknemers, die bijvoorbeeld gewond zijn geraakt op de werkplek of chronische gezondheidsproblemen hebben, te behouden en opnieuw te reïntegreren, heeft het Europees Parlement in 2018 een aantal maatregelen geformuleerd waaraan EU-landen kunnen werken.


Enkele voorbeelden hiervan zijn het flexibeler maken van werkplekken door middel van programma's voor het ontwikkelen van vaardigheden, zorgen voor flexibele arbeidsomstandigheden en ondersteuning bieden aan werknemers, inclusief coaching en toegang tot een psycholoog of therapeut.

Bevordering van de mobiliteit van werknemers

Werkloosheid kan aangepakt worden door de verbetering van de mobiliteit van werknemers. De EU heeft een reeks gemeenschappelijke regels ingevoerd om de sociale burgerrechten te beschermen wanneer mensen zich binnen Europa verplaatsen, waaronder bijvoorbeeld regels betreffende werkloosheid, ziekte, moeder- en vaderschap en gezinsbijslagen. Regels voor detachering van werknemers leggen het beginsel vast voor het principe van hetzelfde loon voor hetzelfde werk op dezelfde werkplek.

Kom meer te weten over sociaal beleid