Parlement strijdt voor gendergelijkheid in de EU 

Bijgewerkt op: 
 
Gecreëerd:   
 
Foto door Brooke Cagle op Unsplash  

Ontdek hoe de EU en het Europees Parlement strijden voor vrouwenrechten en de bevordering van gelijkheid tussen vrouwen en mannen op het werk, in de politiek en nog vele andere gebieden.

Wat doet de EU om ongelijkheid te overwinnen?

De Europese Unie heeft vanaf het begin gendergelijkheid en een socialer Europa gesteund.

De EU heeft wetgeving en aanbevelingen aangenomen, samenwerkingen en goede praktijken, en verstrekt financiering ter ondersteuning van acties en initiatieven van de EU-landen. Concepten van EU-beleid inzake gendergelijkheid werden gevormd door uitspraken van het Europese Hof van Justitie. Het Europees Parlement keurt regelmatig eigen initiatiefverslagen over genderkwesties goed en doet oproepen tot meer inspanningen om gendergelijkheid te verbeteren.


Het Europees Parlement is altijd zeer actief geweest op het gebied van gelijkheid tussen vrouwen en mannen en heeft een vaste commissie voor de rechten van vrouwen en gendergelijkheid. Jaarlijks wordt Internationale Vrouwendag op 8 maart uitgelicht door het Parlement. Bewustwording betreffende de verschillende kwesties rondom gendergelijkheid wordt onder andere gestimuleerd door het organiseren van evenementen.

In januari 2022 riepen de Europarlementariërs opnieuw op tot een bijkomende configuratie van de Raad waarin ministers en staatssecretarissen verantwoordelijk voor gendergelijkheid bijeen kunnen komen. Hierme hoopt het Parlement belangrijke initiatieven op het gebied van gendergelijkheid te bevorderen, zoals de ratificatie van het Verdrag van Istanbul ter bestrijding van geweld tegen vrouwen.

Het Parlement nam ook een resolutie aan om de vooruitgang op het gebied van vrouwenrechten in de afgelopen 25 jaar en de vele uitdagingen nog te wachten staan, te bevorderen. Het Parlement heeft de Commissie ook opgeroepen ervoor te zorgen dat in al haar voorstellen rekening wordt gehouden met de rechten van de vrouw, concrete plannen te ontwikkelen om de armoedecijfers van vrouwen te verbeteren en de inspanningen om de loonkloof tussen mannen en vrouwen te dichten op te voeren.

Bekijk onze tijdlijn over de strijd van de EU voor vrouwenrechten

Week van de gendergelijkheid in het Parlement

Het Europees Parlement hecht veel belang aan gendergelijkheid en heeft daarom in 2020 een jaarlijkse Europese week van de gendergelijkheid opgericht. Deze biedt de commissies van het Parlement de gelegenheid om de kwesties die zij behandelen vanuit het perspectief van gender te bekijken. U kunt de onderwerpen die in oktober 2022 worden besproken bekijken op het EP Multimedia Centre.

De seksuele en reproductieve rechten van vrouwen

In juni 2021 nam het Parlement een rapport aan waarin EU-landen worden opgeroepen om de seksuele en reproductieve gezondheid van vrouwen te beschermen en te verbeteren. Europarlementariërs willen universele toegang tot veilige en legale abortus, hoogwaardige anticonceptie en seksuele voorlichting op basis- en middelbare scholen. Ook pleitten ze voor een btw-vrijstelling op menstruatieproducten.

In maart 2022 keurde het Parlement het EU-genderactieplan III goed, met de doelstelling om seksuele en reproductieve gezondheid en rechten buiten de EU te steunen, en universele toegang te verzekeren in de EU-landen.

Gendergelijkheid op het werk


Zwangerschaps-, vaderschaps- en ouderschapsverlof

In 2019 keurde de EU nieuwe regels goed betreffende gezins- en zorggerelateerd verlof en flexibelere arbeidsvoorwaarden. Vaders worden zo gestimuleerd om gezinsgerelateerd verlof op te nemen en de arbeidsparticipatie van vrouwen wordt daarmee ook bevorderd.

EU-wetgeving inzake gendergelijkheid op het werk 
  • Regels voor werkgelegenheid, waaronder gelijke beloning, sociale zekerheid, arbeidsomstandigheden en intimidatie 
  • Regels voor zelfstandig ondernemerschap 
  • Recht op zwangerschaps-, vaderschaps- en ouderschapsverlof  

Loonkloof tussen mannen en vrouwen

Het Parlement roept ook op tot concrete maatregelen om de loonkloof tussen mannen en vrouwen, die in 2020 gemiddeld 13% bedroeg, te verkleinen. Hetzelfde geldt voor de pensioenkloof die in 2019 op 29% stond. Gezien vrouwen een grotere kans hebben op armoede dan mannen, drong het Parlement daarnaast aan op maatregelen voor de aanpak van armoede onder vrouwen.

In april 2022 steunde het Parlement een voorstel van de Commissie voor een Richtlijn inzake Beloningstransparantie om te verzekeren dat bedrijven met 50 of meer werknemers gemakkelijker lonen kunnen vergelijken en actieve maatregelen kunnen nemen om de kloven te dichten.

Lees meer over EU-actie om de loonkloof tussen mannen en vrouwen te dichten.

Meer vrouwen in ICT en de wetenschappen

Europa heeft een grote genderkloof in de digitale sector. Vrouwen zijn minder geneigd studies te kiezen in dit gebied waardoor zij ondervertegenwoordigd zijn op de arbeidsmarkt. In een resolutie - aangenomen in 2018 - heeft het Europees Parlement de EU-landen opgeroepen om maatregelen te treffen om de volledige integratie van vrouwen in ICT-sectoren te waarborgen, en hun participatie te bevorderen in onderwijs op het gebied van ICT, technologie, bouwkunde en wiskunde.

Meer vrouwen in raden van bestuur

In november 2022 heeft het Parlement baanbrekende regels goedgekeurd om de gendergelijkheid in de raden van bestuur van ondernemingen te verbeteren. De richtlijn inzake vrouwen in raden van bestuur is erop gericht transparante wervingsprocedures in te voeren in ondernemingen, zodat tegen eind juni 2026 ten minste 40% van de niet-uitvoerende bestuursfuncties of 33% van alle bestuursfuncties wordt bezet door het ondervertegenwoordigde geslacht.

De onderhandelaars van het Parlement en de EU-landen hebben in juni 2022 een voorlopig akkoord bereikt over genderevenwicht in raden van bestuur van beursgenoteerde bedrijven in de EU.

De EU-landen moeten de nieuwe regels binnen twee jaar uitvoeren. Kleine en middelgrote ondernemingen met minder dan 250 werknemers worden van de regels vrijgesteld.

Geweld tegen vrouwen voorkomen

De EU pakt geweld tegen vrouwen aan op verschillende manieren.

Het Parlement heeft ook de aandacht gevestigd op de noodzaak om specifieke vormen van geweld te bestrijden, waaronder seksuele intimidatie, mensenhandel, gedwongen prostitutie, vrouwenbesnijdenis, cyberstalking en online geweld.

In februari 2021 hebben EP-leden er bij de Commissie op aangedrongen om met een voorstel te komen voor een EU-richtlijn die alle vormen van gendergerelateerd geweld wil voorkomen en bestrijden. De Commissie zal naar verwachting in maart 2022 een voorstel aan het Parlement presenteren.

In de EU heeft naar schatting 33% van de vrouwen te maken gehad met fysiek en/of seksueel geweld en heeft 55% van de vrouwen seksuele mishandeling meegemaakt.

Meer lezen over hoe de EU gendergerelateerd geweld aanpakt?

Van migratiebeleid tot EU-handel

Het Parlement heeft de Commissie herhaaldelijk opgeroepen om de samenhang van beleid op het gebied van handel, ontwikkeling, landbouw, werkgelegenheid, migratie en gendergelijkheid te verbeteren.


In een resolutie, aangenomen in 2016, heeft het Parlement opgeroepen tot een reeks EU-brede genderrichtlijnen als onderdeel van bredere hervormingen van het migratie- en asielbeleid.


In een rapport dat in 2018 werd aangenomen, pleitten Parlementsleden voor een gendersensitievere aanpak in het klimaatbeleid om de positie van vrouwen te versterken en ter bescherming van de meest kwetsbaren.


Alle handelsovereenkomsten van de EU moeten bindende en afdwingbare bepalingen bevatten om te zorgen dat gendergelijkheid en mensenrechten worden gerespecteerd, aldus een resolutie die in 2018 werd aangenomen.

Vrouwen in de politiek

Het Europees Parlement heeft herhaaldelijk de focus op gendergelijkheid in de politiek onderstreept. Hierdoor wordt de gelijkheid van vrouwen in besluitvormingsprocessen bevorderd op elk niveau.


In een rapport, aangenomen in januari 2019, heeft het Parlement de Europese politieke partijen opgeroepen ervoor te zorgen dat zowel vrouwen als mannen werden voorgedragen voor het bestuur van de organen van het Europees Parlement in de negende zittingsperiode. In het Parlement, waarvan het mandaat in juli 2019 begon, waren er meer vrouwen dan ooit. 39,3% van de Europarlementsleden is vrouw, in vergelijking met 36,5% aan het einde van de vorige zittingsperiode.

Bekijk onze infographics over vrouwen in het Europees Parlement.

Gendergelijkheid en de Covid-19-pandemie


Het Europees Parlement is bezorgd dat de Covid-19-crisis de bestaande ongelijkheid tussen mannen en vrouwen heeft versterkt. De pandemie kan 47 miljoen vrouwen en meisjes wereldwijd onder de armoedegrens doen belanden.

Bovendien staan vrouwenvooraan in de strijd tegen Covid-19 - van de 49 miljoen gezondheidswerkers in de EU is 76% vrouw. De pandemie heeft ook gevolgen voor sectorenwaar traditioneel meer vrouwen werkzaam zijn, zoals horeca, kinderdagverblijf en huishoudelijk werk.

Bekijk de feiten en cijfers over de impact van COVID-19 op vrouwen

De toename van onbetaald zorgwerk en telewerk tijdens de pandemie heeft een impact gehad op het evenwicht tussen werk en privé voor vrouwen. Cijfers tonen aan de vrouwen zwaarder getroffen werden dan mannen.

Bekijk onze infografieken over telewerk, onbetaald zorgwerk en de mentale gezondheid van mannen en vrouwen tijdens de coronacrisis.


Meer informatie over wat de EU doet op het gebied van sociaal beleid: