Betrekkingen EU-Turkije: de stand van zaken 

 
 

"Onaanvaardbaar" EP-Voorzitter Tajani was deze week duidelijk in zijn veroordeling van de beschuldigen van Turkije aan Nederland en Duitsland. Volgens Turkije gebruikten deze twee landen nazipraktijken om te verhinderen dat Turkse ministers campagne konden voeren voor het referendum over meer bevoegdheden voor de Turkse President. De EU en Turkije werken op veel gebieden samen. Het afgelopen jaar is de spanning echter opgelopen. Lees verder voor een overzicht van de huidige stand van zaken.

Tajani tweette op maandag: "Het is onaanvaardbaar dat de President van Turkije naar nazisme refereert met betrekking tot een democratisch land. Duitsland garandeert volledig de fundamentele vrijheden en met deze opmerkingen beledigt Erdogan alle Europeanen."

EU-lidmaatschap

Turkije is kandidaat-lid sinds 1999 maar afgelopen november nam het Parlement een resolutie aan waarin werd gevraagd om de onderhandelingen uit te stellen zolang onderdrukking in Turkije voortduurt: "Turkije toont deze politieke wil niet, de daden van de Turkse regering leiden Turkije verder van Europa weg."

Tijdens een plenair debat in maart beschuldigde Guy Verhofstadt, voorzitter van de ALDE-fractie, de Turkse president Erdogan van cynisme door te pleiten voor "vrijheid van meningsuiting", terwijl journalisten in Turkije gevangen zitten. "Laten we de onderhandelingen over de toetreding van Turkije bevriezen. Dat is het enige wat we nu kunnen doen."

De EP-leden zijn bezorgd over de verslechterende mensenrechtensituatie. De commissie Buitenlandse zaken bezocht vorig jaar augustus Turkije. Elmar Brok, destijds voorzitter van de commissie, zei dat de ontwikkelingen Turkije verder van de EU weg hebben geleid. In de plenaire vergadering heeft Turkije sindsdien ook al vaker op de agenda gestaan.


Migratiedeal

In maart 2016 sloten de EU en Turkije een overeenkomst om de migratiecrisis aan te pakken. De deal heeft ervoor gezorgd dat aanzienlijk minder migranten Europa illegaal zijn binnengekomen. Turkije heeft echter meerdere keren gedreigd het akkoord op te schorten door de EU er van te beschuldigen gemaakte toezeggingen niet na te komen.

De leden hebben diverse aspecten van de overeenkomst bekritiseerd. Tijdens een vergadering van de commissie Burgerlijke vrijheden zei Jeroen Lenaers (Nederland, EVP): "Als we willen dat het werkt, moeten we de ervoor zorgen dat de omstandigheden waarin de vluchtelingen worden opgevangen, worden verbeterd."

Handelsbetrekkingen


De EU is veruit de grootste exportmarkt van Turkije (44,5%), terwijl Turkije de vierde grootste exportmarkt van de EU is (4,4%). In december vorig jaar stelde de Europese Commissie voor om de douane-unie met Turkije en  handelsbetrekkingen bij te werken. Zodra de onderhandelingen zijn afgerond, moet de overeenkomst door het Parlement worden goedgekeurd voordat zij in werking kan treden.


Tijdens de plenaire vergadering in april zullen de leden de situatie in Turkije en het aanstaande referendum bespreken.