Daphne-prijs voor journalistiek
De Daphne Caruana Galizia-prijs voor journalistiek werd door het Europees Parlement in het leven geroepen als erkenning en ondersteuning van hoogstaande journalistiek waarmee de fundamentele waarden van de Europese Unie worden bevorderd en verdedigd. Hierbij gaat het om beginselen als menselijke waardigheid, vrijheid, democratie, gelijkheid, de rechtsstaat en mensenrechten.
Het initiatief voor de prijs ontstond in 2020 als eerbetoon aan Daphne Caruana Galizia, een Maltese onderzoeksjournalist met een blog tegen corruptie die op 16 oktober 2017 werd vermoord.
De prijs wordt uitgereikt aan beroepsjournalisten en journalistencollectieven van om het even welke nationaliteit. Voorwaarde om voor de prijs in aanmerking te komen, is publicatie of uitzending door een mediakanaal in een van de 27 EU-lidstaten. Dat kan een geschreven artikel, visuele reportage of audioproduct zijn, op voorwaarde dat er sprake is van een sterke inzet voor journalistieke beroepsethiek, het openbaar belang en de verdediging van democratische waarden.
- Een onafhankelijke jury met leden uit de hele EU selecteert jaarlijks de winnende inzending. De jury bestaat uit vertegenwoordigers van de pers en het maatschappelijk middenveld uit de hele Europese Unie en leden van vooraanstaande journalistenverenigingen.
- De geselecteerde inzending wordt beloond met een prijs ter waarde van 20 000 EUR als erkenning voor de bijdrage ervan aan persvrijheid, publieke verantwoording en de bescherming van democratische normen.
- De prijsuitreiking in het Europees Parlement in Straatsburg vindt half oktober plaats, als symbolische herinnering aan de datum waarop Daphne Caruana Galizia werd vermoord.
- De prijs weerspiegelt de bredere inspanningen van het Parlement om de media en de veiligheid van journalisten te beschermen. De laatste jaren heeft het Europees Parlement zich hard gemaakt voor een betere bescherming van mediaprofessionals, meer bepaald in de Europese verordening mediavrijheid en de anti-SLAPP-richtlijn, die gericht zijn op een sterkere redactionele onafhankelijkheid en bescherming tegen misbruik van procesrecht.
Door hoogwaardige onafhankelijke journalistiek te belonen, helpt de prijs een grotere mediavrijheid tot stand te brengen en de wezenlijke rol van de pers als fundament van het democratische leven in Europa te versterken. De prijs vormt een eerbetoon aan de nalatenschap van Daphne Caruana Galizia en alle journalisten die in het openbaar belang op zoek gaan naar de waarheid.