Deel deze pagina: 

  • Plastic wegwerpbestek, wattenstaafjes, rietjes en roerstaafjes vanaf 2021 verboden
  • 90% van de plastic flessen moet worden ingezameld vanaf 2029
  • Strengere toepassing van het principe waarbij de vervuiler betaalt
Omdat plastic langzaam afbreekt komt het terecht in zeeën, oceanen en op stranden - ©AP Images/European Union-EP  

Op woensdag heeft het Europees Parlement een nieuwe wet aangenomen waarin producten gemaakt van wegwerpplastic zoals borden, bestek, rietjes en wattenstaafjes worden verboden.

560 Europarlementariërs stemden voor het akkoord met de lidstaten, 35 stemden tegen en er waren 28 onthoudingen.

De volgende producten worden vanaf 2021 verboden binnen de EU:

  • Plastic wegwerpbestek (vorken, messen, lepels en eetstokjes)
  • Wegwerpborden
  • Plastic rietjes
  • Plastic wattenstaafjes
  • Plastic ballonstokjes
  • Oxo-biologisch afbreekbaar plastic, bewaarbakjes en bekers gemaakt van geëxpandeerd polystyreen

Nieuwe recycledoelstellingen en meer producentenverantwoordelijkheid

De lidstaten moeten tegen 2029 90% van alle plastic flessen inzamelen. Verder moeten plastic flessen in 2025 uit ten minste 25% gerecycled plastic bestaan, oplopend tot 30% in 2030.

Volgens de nieuwe regels betaalt de vervuiler, met name voor tabak, door middel van de introductie van een uitgebreide producentenverantwoordelijkheid. Die wordt ook van toepassing op visgerei, om ervoor te zorgen dat producenten en niet de vissers de kosten dragen van het verzamelen van verloren visnetten op zee.

Ten slotte verplicht de wet etikettering over de negatieve milieueffecten van het op straat weggooien van sigaretten met plastic filters. Dit geldt ook voor andere producten zoals plastic bekers, natte doekjes en sanitaire producten.

Quote

Rapporteur Frédérique Ries (ALDE, België): “Deze wetgeving vermindert de rekening van de milieuschade met € 22 miljard - de geschatte kosten van vervuiling door plastic in Europa tot 2030. Europa heeft nu wetgeving om dit internationaal te verdedigen en te promoten, vanwege de internationale aard van zeevervuiling door plastic. Dit is essentieel voor de planeet.”

Achtergrond

Volgens de Europese Commissie is plastic goed voor meer dan 80% van het zwerfvuil op zee. De producten die vallen onder de nieuwe regels zijn goed voor meer dan 70% van al het zwerfvuil op zee. Vanwege het langzame afbraakproces hoopt plastic zich op in zeeën, oceanen en stranden, zowel in de EU als wereldwijd. Plastic overblijfselen worden ook gevonden in dieren zoals zeeschildpadden, zeehonden, walvissen en vogels maar ook in vis en schaaldieren en daardoor in de menselijke voedselketen. 

Het Europees Parlement en de lidstaten bereikten reeds in december 2018 een voorlopig akkoord over de richtlijn betreffende de vermindering van de effecten van bepaalde kunststofproducten op het milieu.  De lidstaten hebben in mei 2019 de overeenkomst formeel bekrachtigd. De aangenomen richtlijn is gepubliceerd in het Europees Publicatieblad op 12 juni 2019, waarna de wet 20 dagen later in werking is getreden. Het is nu aan de EU-landen om de wetgeving in nationaal recht om te zetten. Ze hebben twee jaar de tijd, tot 3 juli 2021, om de verbodsbepalingen in nationale wetgeving om te zetten. Voor bepalingen omtrent producentenaansprakelijkheid geldt een periode van vijf jaar. De kunststofproducten waarop deze maatregelen van toepassing zijn, zijn opgenomen in aparte bijlagen bij de richtlijn. 

Meer informatie 

De EU-lidstaten zijn verantwoordelijk voor het invoeren van en het toezicht op de nieuwe wetgeving. In Nederland is het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat verantwoordelijk.