EU moet haar belangen op het wereldtoneel verdedigen 

De EU moet steun voor Oekraïne aanzienlijk opvoeren en versnellen om het land in een sterke positie te brengen en verdere agressie door Rusland na een mogelijk staakt-het-vuren te ontmoedigen, aldus de leden in twee verslagen die woensdag zijn aangenomen.

In het verslag over het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid (GBVB), dat met 378 stemmen voor, 188 tegen en 105 onthoudingen is aangenomen, waarschuwt het Parlement dat de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne de Europese veiligheidsarchitectuur ondermijnd en het oostelijke nabuurschap en de Westelijke Balkan destabilisdeerd en in gevaar brengt.

Bezorgd over de toenemende spanningen in het Midden-Oosten, vragen de EP-leden EU-buitenlandchef, Kaja Kallas, om een alomvattende EU-strategie voor de regio op te stellen en om de aanwezigheid van de EU daar te vergroten. EP-leden roepen op tot duurzame vrede en veiligheid voor zowel Israëliërs als Palestijnen en verwelkomen het vooruitzicht van een terugkeer van de Palestijnse Autoriteit naar Gaza en spreken hun steun uit voor de wereldwijde alliantie voor de uitvoering van de tweestatenoplossing.

Samenwerking met partners, waaronder de VS

Met het oog op de intensivering van de inspanningen van China, Rusland, Iran en anderen om de bestaande internationale orde te destabiliseren en het multilateralisme te ondermijnen, wordt in het verslag gesteld dat meer samenwerking en coördinatie door de EU met gelijkgestemde partners van essentieel belang is. Europarlementariers maken zich zorgen over het snelle tempo waarin de nieuwe Amerikaanse regering bestaande partnerschappen terugdraait en zijn ontzet over haar beleid om Rusland tevreden te stellen en het vizier te richten op traditionele bondgenoten. Toch zijn de leden van mening dat het belangrijker dan ooit is om de betrekkingen met de VS voort te zetten. Ze moedigen de lidstaten aan bilaterale diplomatieke contacten met hun Amerikaanse tegenhangers aan te knopen, aangezien dit de vorm van samenwerking is waaraan de Amerikaanse regering de voorkeur geeft, en tegelijkertijd blijk te geven van eenheid en inzet voor een gemeenschappelijk EU-standpunt.

Robuuste en geloofwaardige veiligheidsgaranties voor Oekraïne

In het verslag over het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid (GVDB), dat met 399 stemmen voor, 198 tegen en 71 onthoudingen is aangenomen, uiten EP- leden hun ernstige bezorgdheid over de duidelijke verschuiving in de houding van de Verenigde Staten ten aanzien van de Russische aanvalsoorlog. Zij betreuren ten zeerste elke poging om de Oekraiense leiders te chanteren om zich aan de Russische aggressor over te geven, enkel en alleen om een “vredesakkoord” aan te kunnen kondigen.

Volgens de resolutie moet een mogelijk vredesakkoord, dat de onafhankelijkheid, soevereiniteit en territoriale integriteit van Oekraïne eerbiedigt, vergezeld gaan van robuuste en geloofwaardige veiligheidsgaranties om toekomstige Russische agressie af te schrikken. EUroparlementariers zijn ingenomen met de recente inspanningen in dit verband met gelijkgestemde NAVO-partners en met de conclusies van de Europese Raad van 20 maart 2025, waarin wordt benadrukt dat de EU en de lidstaten bereid zijn bij te dragen aan veiligheidsgaranties, met name door het vermogen van Oekraïne om zich doeltreffend te verdedigen te ondersteunen.

Nauwe coördinatie en samenwerking tussen de EU en de NAVO

In de resolutie wordt benadrukt dat nauwe coördinatie op het gebied van afschrikking en samenwerking tussen de EU en de NAVO nodig is voor de ontwikkeling van coherente, complementaire en interoperabele defensievermogens en de versterking van de industriële productiecapaciteit van Europa. De leden zijn het eens met de bredere ambitie om de Europese pijler binnen de NAVO te versterken, maar herhalen dat de ontwikkeling van een Europese defensie-unie hand in hand moet gaan met de verdieping van de samenwerking tussen de EU en de NAVO.

Tot slot wil het Parlement dat de Commissie de gezamelijke schuld verhoogt om de EU de begrotingscapaciteit te bieden om nu en in de toekomst in uitzonderlijke en crisissituaties te lenen. De leden van het Europees Parlement zeggen dat "veiligheid en defensie dringend verbeterd moeten worden, teneinde de EU-burgers te beschermen, de afschrikking te herstellen en de bondgenoten van de EU, in de eerste plaats Oekraïne, te ondersteunen ". De last van deze acties moet eerlijk worden verdeeld.

Quotes

De rapporteur voor het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid, David McAllister (EVP, DE), verklaarde: "Wij onderstrepen het belang van een vastberaden, gedisciplineerd en assertief buitenlands beleid van de EU om geopolitieke uitdagingen aan te pakken, zoals de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne, de conflicten in het Midden-Oosten en de toenemende geopolitieke concurrentie. De EU moet haar eigen strategische doelstellingen op het internationale toneel kunnen realiseren en verdedigen. De bijdrage van het Parlement kan helpen vorm te geven aan een strategische visie voor de middellange tot lange termijn die de prioriteiten van de hoge vertegenwoordiger tijdens deze zittingsperiode en in de toekomst bepaalt."

De rapporteur voor het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid, Nicolás Pascual de la Parte (EVP, ES), zei: “Dit rapport biedt een basis voor hoe de EU moet reageren op de geopolitieke paradigmaverschuiving die we overal ter wereld zien. De EU moet haar toekomst in eigen hand nemen. We zullen de komende jaren nauw moeten samenwerken met de Verenigde Staten op het gebied van veiligheid en defensie, maar op de langere termijn moet de EU ook haar eigen geloofwaardige afschrikkende bevoegdheden vestigen. Om dit te doen, moeten we veel meer investeren in onze eigen veiligheid en defensie, en tegelijkertijd moeten we politieke eenheid en vastberadenheid tonen. We moeten ook doorgaan met het bieden van sterke steun aan Oekraïne omdat zij de territoriale integriteit, onafhankelijkheid en waarden van Europa blijven verdedigen.”