Parlement geeft groen licht voor EU-regels voor corruptiebestrijding 

De richtlijn, waarover het Parlement en de Raad in december 2025 al een informeel akkoord hebben bereikt, bevat gemeenschappelijke definities van corruptiedelicten, waaronder omkoping, verduistering, belemmering van de rechtsgang, beïnvloeding, onrechtmatige uitoefening van functies, illegale verrijking in verband met corruptie, verhulling en corruptie in de particuliere sector, en harmoniseert de regels inzake sancties. De richtlijn werd aangenoment met 581 stemmen voor, 21 stemmen tegen en bij 42 onthoudingen.

Gemeenschappelijke aanpak van afschrikking en sancties

Door bestaande regels te updaten, wettelijke definities op elkaar af te stemmen, en gestructureerde sanctieniveaus in te voeren, zal het nieuwe kader lacunes in de handhaving aanpakken, met name in grensoverschrijdende zaken. Het sanctiesysteem draait om EU-brede wettelijke maximumsancties, wat inhoudt dat de maximumsancties op grond van nationale regels niet te laag mogen zijn. EU-landen zullen de mogelijkheid behouden om strengere regels vast te stellen en bepalingen af te stemmen op hun nationale rechtsstelsels.

Samenwerking om bestaande en nieuwe uitdagingen aan te pakken

De samenwerking tussen nationale autoriteiten en EU-organen — waaronder het Europees Bureau voor fraudebestrijding (OLAF), het Europees Openbaar Ministerie, Europol en Eurojust — wordt versterkt, en er zal een betere informatie-uitwisseling en coördinatie zijn. De lidstaten zullen ook jaarlijks vergelijkbare, machineleesbare gegevens publiceren om de transparantie en empirisch onderbouwde beleidsvorming te verbeteren.

Nationale strategieën en vereisten voor onafhankelijke instanties

Om de preventie te vergoten en bestuur te versterken, zullen de lidstaten nationale corruptiebestrijdingsstrategieën moeten aannemen en regelmatig updaten (waarbij het maatschappelijk middenveld wordt betrokken). Ze zullen ook risicobeoordelingen moeten uitvoeren en moeten zorgen voor robuuste systemen inzake belangenconflicten, transparantie van politieke financiering en integriteitsnormen. Er moeten ook specifieke en voldoende onafhankelijke organen zijn om corruptie te voorkomen en aan te pakken.

Quote

Nederlandse rapporteur Raquel García Hermida-van der Walle (Renew) zei: “Deze wet is historisch. Corruptie heeft ertoe geleid dat journalisten het zwijgen zijn opgelegd, burgers zijn vermoord en levens voortijdig zijn beëindigd. Achter elke statistiek schuilt een naam, een verhaal en een ontzegde toekomst. Corruptie onttrekt ook miljarden aan onze economieën, ondermijnt het vertrouwen in de overheid en tast de democratie zelf aan. Als we niets doen, bedreigt het de fundamenten van onze EU. Deze wet gaat over het verdedigen van Europa in zijn kern en het waarmaken van de belangen van onze burgers.”

Volgende stappen

De regels moeten nu formeel door de Raad worden aangenomen en zullen dan 20 dagen na bekendmaking in het Publicatieblad van de EU in werking treden.

De lidstaten hebben vanaf dan 24 maanden de tijd om de richtlijn in te voeren, met uitzondering van de regels inzake risicobeoordelingen en nationale strategieën, waarvoor een termijn van 36 maanden geldt.

Achtergrond

Op 3 mei 2023 heeft de Commissie een corruptiebestrijdingspakket gepresenteerd. Op basis van artikel 83 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie werd corruptie in de tekst gedefinieerd als “bijzonder zware criminaliteit met een grensoverschrijdende dimensie” en werden maatregelen opgenomen om corruptie te voorkomen en tegen te gaan.

Volgens een Eurobarometer-enquête uit 2025 is 69% van de Europeanen van mening dat corruptie wijdverbreid is in hun land, terwijl 66% van mening is dat corruptiezaken op hoog niveau onvoldoende worden vervolgd.