Dlaczego Parlament apeluje o nowe uprawnienia UE do zasilania własnego budżetu? 

 
 

Udostępnij tę stronę: 

Parlament apeluje o nowe źródła dochodów UE, aby inwestować w przyszłość Europy i wspierać proces odbudowy po koronawirusie bez obciążania podatników. Dowiedz się więcej.

Opodatkowanie niepoddanych recyklingowi odpadów z tworzyw sztucznych jest jedną z propozycji PE dotyczących nowych źródeł dochodów UE  

Jedną z głównych kwestii spornych w trwających negocjacjach w sprawie budżetu UE na lata 2021-2027, a także narzędzia służącego odbudowie gospodarki po COVID-19 o wartości 750 mld euro, jest kwestia zasobów własnych.

Wieloletni budżet UE: co to jest?


Czym są zasoby własne?

Kraje UE dokładają się do wspólnego budżetu UE, aby osiągnąć wspólne cele. W przeciwieństwie do budżetów krajowych, budżet UE jest budżetem inwestycyjnym i nie może wykazywać deficytu. Traktaty o UE stanowią, że budżet UE „jest finansowany całkowicie z zasobów własnych”.

Te zasoby własne są definiowane przez Radę, stanowiącą jednomyślnie po konsultacji z Parlamentem, i muszą być ratyfikowane również przez każdy kraj UE. Obecny system zasobów własnych pozostaje w dużej mierze niezmieniony od trzech dekad, a Parlament od dawna wzywa do jego przeglądu.

Jakie zasoby własne istnieją w tej chwili?

Ponieważ budżet UE nie może mieć deficytu, roczne dochody muszą całkowicie pokrywać roczne wydatki. W bieżącym okresie budżetowym (2014–2020) ogólna kwota zasobów własnych nie może przekraczać 1,23% dochodu narodowego brutto Unii.

Obecnie dochody UE obejmują:

  • Tradycyjne zasoby własne - głównie cła, wcześniej również opłaty wyrównawcze od cukru; w 2018 r. stanowiły 13% dochodów z zasobów własnych.
  • Zasoby własne oparte na podatku VAT - przekazanie odsetka szacowanego podatku VAT pobranego przez kraje UE; w 2018 r. stanowiły 11% dochodów z zasobów własnych.
  • Zasoby własne oparte na dochodzie narodowym brutto - kraje UE przekazują część swojego rocznego dochodu narodowego brutto; w 2018 r. ten wkład stanowił 66% dochodów z zasobów własnych.
  • Inne dochody - w tym grzywny dla przedsiębiorstw naruszających unijne prawo konkurencji, składki krajów spoza UE na niektóre programy UE oraz podatki od wynagrodzeń pracowników UE; w 2018 r. stanowiły 10% łącznych źródeł dochodów.

Niektóre kraje UE (Austria, Dania, Niemcy, Holandia i Szwecja) korzystają obecnie z rabatów na ich składki do budżetu UE.

Jak Parlament chce zreformować zasoby własne UE?

Parlament od dawna jest zdania, że system dochodów UE jest nieprzejrzysty, niesprawiedliwy i wymaga reformy, aby móc sprostać bieżącym wyzwaniom i osiągnąć istotne rezultaty dla Europejczyków.

Aby zmniejszyć zależność od składek państw członkowskich opartych na dochodzie narodowym brutto i VAT, Parlament wzywa do wprowadzenia nowych, rzeczywistych źródeł dochodów powiązanych z polityką i celami UE. Proponowany przez Parlament harmonogram wprowadzenia nowych źródeł dochodów jest następujący:

  • 1 stycznia 2021: nowy wkład krajowy oparty na niepoddanych recyklingowi plastikowych odpadach opakowaniowych - stanowiłby zachętę do ograniczenia stosowania plastiku jednorazowego użytku, sprzyjał recyklingowi i pobudzał gospodarkę o obiegu zamkniętym.
  • 1 stycznia 2021: zasób własny oparty na dochodach z systemu handlu uprawnieniami do emisji - czyli przychody z systemu ograniczającego ilość gazów cieplarnianych, które mogą być emitowane przez energochłonny przemysł, wytwórców energii i linie lotnicze.
  • 1 stycznia 2023: zasób własny oparty na opodatkowaniu usług cyfrowych - zapewniający sprawiedliwe opodatkowanie gospodarki cyfrowej.
  • 1 stycznia 2023: zasób własny oparty na mechanizmie dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO2 - ustalanie opłat za emisję gazów cieplarnianych przy imporcie niektórych towarów spoza UE pomogłaby w zapewnieniu równych warunków w walce ze zmianą klimatu.
  • 1 stycznia 2024: zasób własny oparty na podatku od transakcji finansowych - zapewniający, że sektor finansowy ponosi sprawieliwej obciążenia podatkowe.
  • 1 stycznia 2026: zasób własny powiązany ze wspólną skonsolidowaną podstawą opodatkowania osób prawnych - część dochodów przedsiębiorstw podlegających opodatkowaniu obliczona zgodnie z jednym zbiorem przepisów w UE.

Posłowie nalegają również na zniesienie wszystkich rabatów.

Jakie korzyści przyniosłaby reforma zasobów własnych?

Te nowe źródła dochodów spłaciłiby wspólny dług zaciągnięty przez kraje UE na finansowanie Funduszu Odbudowy po COVID-19. Bez nowych zasobów własnych, pieniądze pożyczone na odbudowę musiałyby zostać zwrócone poprzez dalsze cięcia programów UE i/lub podwyższenie składek państw członkowskich opartych na dochodzie narodowym brutto. Parlament chce mieć pewność, że ciężar odbudowy nie spocznie na podatnikach, ale na gigantach technologicznych, podmiotach unikających płacenia podatków, wielkich zagranicznych trucicielach i innych, którzy obecnie nie ponoszą sprawiedliwych obciążeń.

Proponowane zasoby własne zapewniłyby również lepsze odzwierciedlenie priorytetów UE - takich jak Zielony Ład i transformacja cyfrowa - w finansowaniu jej budżetu. Ponadto wspierałyby funkcjonowanie jednolitego rynku i ograniczały zależność od wkładów krajowych opartych dochodzie narodowym brutto.


Jak ustalane są źródła dochodów UE?

Po konsultacji z Parlamentem, system zasobów własnych UE jest przyjmowany jednomyślnie w Radzie i musi zostać ratyfikowany przez wszystkie kraje UE. Parlament zatwierdził swoje stanowisko w sprawie zasobów własnych w głosowaniu 16 września 2020.

Pod koniec sierpnia rozpoczęły się negocjacje między Parlamentem a Radą w sprawie budżetu na lata 2021-2027. Parlament stwierdził, że nie wyrazi zgody na nowy budżet UE, jeśli nie będzie porozumienia w sprawie reformy źródeł dochodów UE. Posłowie nalegają, aby pierwsze nowe zasoby własne weszły w życie 1 stycznia 2021 r., a następne zgodnie z wiążącym kalendarzem.