Dlaczego UE chce uregulować gospodarkę platform?  

Ostatnia aktualizacja: 
 
Opublikowano:   
 

Udostępnij tę stronę: 

Gospodarka platformowa niesie korzyści, ale także ryzyko. Przeczytaj o kwestiach, jakimi UE chce się zająć za pomocą nowych przepisów i o rozwiązaniach proponowanych przez posłów do PE.

Przez ostatnie 20 lat byliśmy świadkami bezprecedensowego rozwoju możliwości internetu - pojawiły się nowe technologie, firmy, nowe sposoby pracy, robienia zakupów, rezerwacji noclegów czy nawet zamawiania jedzenia i transportu. Dyrektywę o handlu elektronicznym, kamień węgielny jednolitego rynku cyfrowego, przyjęto w 2000 r., kiedy platformy takie jak Amazon, Google czy Booking.com dopiero rozpoczynały działalność, a Facebook, Airbnb i Instagram jeszcze nie istniały.


Prawodawstwo UE musi nadążać za tymi zmianami, dlatego UE pracuje nad nowymi ramami prawnymi - aktem prawnym o usługach cyfrowych (DSA) - które określą wytyczne dla nowej rzeczywistości internetowej, w tym platform internetowych, aby zapewnić lepsze, bezpieczniejsze środowisko cyfrowe dla użytkowników i firm w całej UE.


Ekonomiczne znaczenie gospodarki platform

Jednym z najważniejszych procesów ostatnich 20 lat jest rozwój platform internetowych. Należą do nich m.in. internetowe platformy handlowe, media społecznościowe, sklepy z aplikacjami, porównywarki cen, a także wyszukiwarki internetowe. Trudno byłoby wyobrazić sobie życie bez nich.


Ułatwiając handel transgraniczny w UE i poza nią, platformy przyniosły znaczne korzyści konsumentom i otworzyły nowe możliwości dla europejskich firm i przedsiębiorców. Według Komisji Europejskiej, już milion unijnych przedsiębiorstw sprzedaje towary i usługi za pośrednictwem platform internetowych, a ponad 50% małych i średnich przedsiębiorstw prowadzące sprzedaż za pośrednictwem internetowych platform handlowych sprzedaje za granicę.


Co UE chce uregulować

Nowe możliwości niosą ze sobą nowe zagrożenia. Konsumenci europejscy zostali wystawieni na kontakt z nowym wachlarzem nielegalnych towarów, działań i treści, podczas gdy nowi gracze mają trudności z wejściem na rynek zdominowany przez duże platformy. Łączenie wielu firm z wieloma konsumentami za pośrednictwem ich usług i dostęp do ogromnych ilości danych daje dużym platformom przewagę, dzięki której mogą kontrolować i wyznaczać standardy dla ważnych obszarów gospodarki cyfrowej. UE chce odzyskać inicjatywę w kształtowaniu tych obszarów na szczeblu unijnym i w wyznaczaniu standardów dla reszty świata.

Co proponują posłowie?

Posłowie przedstawili swoje priorytety dotyczące tego, co ich zdaniem powinien zawierać akt prawny o usługach cyfrowych, aby usprawnić funkcjonowanie jednolitego rynku:

  • Jego ustaleniami powinny być objęte firm z UE, ale też firmy z siedzibą gdzie indziej, które sprzedają na europejski rynek, oraz wszystkie usługi cyfrowe, nie tylko platformy internetowe.
  • Konsumenci powinni być jednakowo bezpieczni podczas zakupów online, jak i w „tradycyjnych” sklepach - co jest nielegalne poza internetem, powinno być uznane za nielegalne w internecie, a platformy powinny wzmocnić wysiłki przeciwdziałające handlowcom sprzedającym fałszywe lub niebezpieczne produkty.
  • Wprowadzenie zasady „poznaj swojego klienta biznesowego” wymagałoby od platform sprawdzania i powstrzymywania nieuczciwych firm korzystających z ich usług w celu sprzedaży niebezpiecznych produktów lub szerzenia dezinformacji.
  • Konsumenci powinni mieć prawo do informacji, czy usługa wykorzystuje sztuczną inteligencję, a także mieć większą kontrolę i prawo do rezygnacji, a targetowanie reklam powinno być lepiej uregulowane.
  • Akt prawny powinien ułatwić nowym firmom wejście na rynek poprzez zajęcie się przewagą dużych graczy cyfrowych, którzy obecnie dyktują zasady swoim użytkownikom i konkurentom. Proponowane przepisy powstrzymałyby duże platformy od bycia „strażnikami” dostępu do rynku.
  • Przepisy powinny zapewniać przejrzystość i wytyczne dotyczące zwalczania nielegalnych i szkodliwych treści w internecie.


Kontekst i kolejne kroki

W styczniu Komisja Europejska ogłosiła plany przedstawienia nowego aktu prawnego o usługach cyfrowych w czwartym kwartale tego roku, aby stworzyć „Europę na miarę ery cyfrowej”. Trzy komisje parlamentarne (Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów, Spraw Prawnych i Swobód Obywatelskich) przygotowały sprawozdania z zaleceniami dla Komisji Europejskiej dotyczące różnych aspektów tego aktu prawnego. Parlament przegłosował sprawozdania 20 października na sesji plenarnej.

Nasze życie w internecie ©AdobeStock_vegefox.com