Kontrole na granicach wewnętrznych Schengen: Posłowie wzywają do wzajemnego zaufania, solidarności i współpracy 

Ostatnia aktualizacja: 
 
Opublikowano:   
 

Udostępnij tę stronę: 

Strefa Schengen mierzy się z problemami, które mogą zagrozić jej istnieniu. Przeczytaj nasz artykuł i dowiedz się więcej o wyzwaniach i ich skutkach.

Wyzwania dla strefy Schengen. ©AP Images/European Union-EP  

Parlament Europejski potępił utrzymywanie kontroli na wewnętrznych granicach strefy Schengen - to główne przesłanie sprawozdania, które zostało przyjęte na sesji plenarnej w Strasburgu 30 maja 2018 roku.


"Strefa Schengen znalazła się pod ogromną presją" - ostrzegają posłowie w sprawozdaniu. "Rządy państw członkowskich zrobił z Schengen kozła ofiarnego swoich porażek w dziedzinie polityki bezpieczeństwa i słabości europejskiego systemu azylowego. Schengen nie jest jednak problemem, Schengen jest jego rozwiązaniem" - przekonuje sprawozdawca Carlos Coelho (EPL, Portugalia) i ostrzega, że ta kusząca retoryka obarczania winą swobody przepływu może zniszczyć wyjątkowy w skali świata system Schengen: "Jeśli Schengen zginie, zniknie Europa obywateli".


Zły czas dla strefy Schengen

Kontrole na niektórych granicach zostały wprowadzone w odpowiedzi na znaczny napływ migrantów i uchodźców do UE w 2015 r. i w ślad po atakach terrorystycznych. Przepływ migrantów i osób ubiegających się o azyl niektóre państwa uznały za zagrożenie dla bezpieczeństwa wewnętrznego i wykorzystały przepisy kodeksu granicznego Schengen, aby wprowadzić kontrole na granicach wewnętrznych. Chociaż w założeniu kontrole takie mają stanowić środek tymczasowy i wyjątkowy, normalne funkcjonowanie strefy Schengen nie zostało w pełni przywrócone.


"Granice wewnętrzne wciąż istnieją, głównie dlatego, że płacimy cenę za problemy, które wykraczają poza zakres Schengen, takie jak polityka azylowa" - mówi poseł Coelho.


Komisja Europejska prowadzi aktualną listę krajów stosujących kontrole na granicach wewnętrznych.


Konsekwencje

Kontrole graniczne zakłócają swobodny przepływ osób, towarów i usług w całej UE.


Ich wpływ dotyczy głównie transgranicznego transportu towarów, dojazdów do pracy (1,7 mln pracowników w UE przekracza granicę każdego dnia, by dotrzeć do miejsca pracy) oraz turystyki.


Poza tym, kontrole graniczne generują też koszty administracyjne i infrastrukturalne dla sektora publicznego. W ciągu dwóch lat koszty kontroli granicznych oszacowano na od 25 do 50 miliardów euro jednorazowych kosztów i 2 miliardy euro rocznych kosztów operacyjnych. Więcej informacji w opracowaniu Biura Analiz PE.

Strefa Schengen  

"Europa nie jest problemem, lecz rozwiązaniem"

W ostatnim czasie Unia Europejska wprowadziła szereg środków, które mają wzmocnić integralność strefy Schengen:


1. systematyczne kontrole na granicach zewnętrznych wszystkich osób wjeżdżających do UE - w tym obywateli UE - zostały wprowadzone w kwietniu 2017 r.


2. wspólny elektroniczny system wjazdu/wyjazdu, który ma rejestrować informacje o wjeździe, wyjeździe i odmowie wjazdu obywateli państw trzecich (zarówno tych, co do których wymagane jest posiadanie wizy, jak i zwolnionych z obowiązku wizowego), którzy przekraczają zewnętrzne granice obszaru Schengen.


3. wzmocnienie nadzoru nad zewnętrznymi granicami UE dzięki utworzeniu Europejskiej Agencji Straży Granicznej i Przybrzeżnej.


4. wzmocnienie Europolu, czyli europejskiej agencji policyjnej, która zyskała nowe uprawnienia w walce z terroryzmem.


Przywrócenie Schengen

"Rozwiązaniem jest wola polityczna. Pomimo europejskich ram granice pozostały krajowe. Dlatego tylko państwa członkowskie mogą zmienić (sytuację - red.)" - wyjaśnia poseł Coelho. Posłowie popierają przygotowany przez Komisję Europejską plan przywrócenia pełnego funkcjonowania systemu Schengen i przedstawiają działania, które należy podjąć.


Według Parlamentu, Bułgaria i Rumunia są gotowe do przystąpienia do strefy Schengen i Parlament wzywa Radę do zatwierdzenia ich przystąpienia.

Strefa Schengen w pigułce 
  • 26 państw  
  • w tym 4 państwa spoza Unii Europejskiej (Norwegia, Islandia, Liechtenstein, Szwajcaria) 
  • 5 państw UE nie należy do Schengen (Zjednoczone Królestwo, Irlandia, Rumunia, Bułgaria, Cypr, Chorwacja) 
  • 50 000 km to łączna długość zewnętrznych granic strefy Schengen 

Niektóre elementy tego artykułu zaktualizowano w 2020 r., aby odzwierciedlić fakt, że Wielka Brytania nie jest już członkiem UE.