Posłowie chcą rozszerzyć kontrolę eksportu produktów podwójnego zastosowania 

 
 

Udostępnij tę stronę: 

Posłowie chcą rozszerzyć kontrolę eksportu, aby zagwarantować, że narzędzia inwigilacji nie będą wykorzystywane do łamania praw człowieka w państwach trzecich.

Od 2009 roku obowiązują w UE rozporządzenie, które ma zapewnić, że towary i technologie wyprodukowane na użytek cywilny nie mogą być wykorzystywane do innych celów podczas wywozu ze Wspólnoty. Przepisy dotyczą tak zwanych produktów podwójnego zastosowania, czyli takich, które mogą być używane zarówno w zastosowaniach cywilnych, jak i wojskowych, na przykład do produkowania broni masowego rażenia, inwigilacji lub przeprowadzania aktów terrorystycznych. Aby wywieźć produkty podwójnego zastosowania z Unii do kraju spoza Unii, wymagane jest zezwolenie na wywóz.

Czego dotyczą zmiany?

Obecnie trwają prace nad nowelizacją przepisów dotyczących produktów podwójnego zastosowania, która ma uwzględnić rozwój technologiczny. Zmiany mają służyć przede wszystkim zapobieganiu nadużywania technologii nadzoru cybernetycznego, które autorytarne reżimy mogłyby wykorzystać do inwigilacji własnych obywateli albo do włamywania się do komputerów czy przechwytywania informacji z telefonów komórkowych.

Komisja Handlu Międzynarodowego w Parlamencie Europejskim proponuje dodanie precyzyjnych kryteriów i definicji do rozporządzenia z 2009 roku, by wzmocnić prawo do prywatności, informacji i wolności zgromadzeń. Komisja zaproponowała m.in. wprowadzenie zharmonizowanych sankcji w przypadku naruszenia unijnego systemu kontroli wywozu. Sprawozdanie Komisji zostanie poddane pod debatę i głosowanie podczas styczniowej sesji plenarnej w Strasburgu.

Produkty podwójnego zastosowania 
  • Towary, oprogramowanie lub technologia, które mogą być wykorzystywane do opracowywania broni masowego rażenia lub wykorzystywane w celach militarnych w uzupełnieniu ich pierwotnego celu. 
  • Przykłady: reaktory jądrowe, kriogeniczne jednostki chłodnicze, materiały wybuchowe, systemy nadzoru oraz substancje, które mogą być stosowane jako prekursory toksycznych środków chemicznych. 

Jak działa system kontroli eksportu?

Rozporządzenie z 2009 roku określa zasady i jednolity unijny system kontroli wywozu, transferu, tranzytu i pośrednictwa (działalności pośredników, którzy kupują i sprzedają w imieniu innych podmiotów) w odniesieniu do produktów podwójnego zastosowania. Ponadto rozporządzenie określa wspólny wykaz kontrolny UE oraz zasady jego wdrożenia. Poza tym ustanawia także sieć organów kontroli wywozu, które wymieniają pomiędzy sobą informacje dotyczące systemu kontroli wywozu i opracowują narzędzia wspierające jego wdrożenie.