Poprawa Wspólnego Europejskiego Systemu Azylowego 

Ostatnia aktualizacja: 
 
Opublikowano:   
 

Udostępnij tę stronę: 

Presja migracyjna na Europę ujawniła potrzebę reformy unijnego systemu azylowego, a także lepszego podziału odpowiedzialności między kraje UE.

Ratowanie migrantów na morzu ©European Union 2018 - Frontex  

Od kilku lat, wiele ludzi ucieka do Europy przed konfliktami, terrorem i prześladowaniami we własnych krajach. Chociaż łączna liczba nielegalnych przekroczeń granicy zewnętrznej UE w ubiegłym roku zmalała o 92% w porównaniu do szczytu kryzysu migracyjnego w 2015 r., nadal istnieje potrzeba reformy europejskich przepisów azylowych.


Dowiedz się więcej: Odpowiedź UE na wyzwanie migracji.


Wprowadzenie podziału odpowiedzialności: nowelizacja rozporządzenia dublińskiego


Procedura ubiegania się o azyl w Unii Europejskiej jest określona przez rozporządzenie dublińskie - najważniejszy element Wspólnego Europejskiego Systemu Azylowego. Rozporządzenie określa, które unijna państwo jest odpowiedzialne za rozpatrzenie podania o azyl, przy czym ogólna zasada głosi, że powinno to być pierwsze państw wjazdu.


Obecny system, utworzony w 2003 roku, nie został zaprojektowany celu dystrybucji osób aplikujących o azyl między państwa członkowskie, więc kiedy liczba ubiegających się o azyl przybywających do UE wzrosła gwałtownie w 2015 roku, państwa takie jak Grecja czy Włochy zostały najbardziej obciążone. Parlament Europejski wezwał do reformy systemu dublińskiego w 2009 roku.


W kwietniu 2016 roku, Komisja Europejska zaproponowała tzw. „mechanizm zwiększający sprawiedliwość”, pozwalający państwom UE na podział odpowiedzialności za uchodźców według zamożności państwa i wielkości populacji.


16 listopada 2017 roku, Parlament Europejski potwierdził mandat do międzyinstytucjonalnych negocjacji z rządami UE w sprawie reformy zasad dublińskich. Parlament przedstawił m.in. następujące sugestie:


  • Państwo, do którego w pierwszej kolejności dociera osoba ubiegająca się o azyl, nie będzie już automatycznie odpowiedzialne za rozpatrzenie wniosku o udzielenie azylu.
  • Osoby ubiegające się o azyl, które mają „rzeczywisty związek” z konkretnym państwem UE, powinny zostać przekierowane do tego państwa.
  • Z kolei rozpatrywaniem wniosków osób, w przypadku których taki związek nie istnieje, powinny zajmować się wszystkie państwa członkowskie według sprawiedliwego podziału. Kraje odmawiające uczestnictwa w przekazywaniu osób ubiegających się o azyl mogą stracić unijne dofinansowanie.
  • Należy zwiększyć środki bezpieczeństwa, a z chwilą przybycia do UE wszystkie osoby ubiegające się o azyl powinny być rejestrowane wraz z kontrolą odcisków palców w odpowiednich bazach danych UE.
  • Konieczne jest umocnienie przepisów dotyczących małoletnich i przyspieszenie procedury łączenia rodzin.

Chociaż od listopada 2017 r. Parlament jest gotowy do rozpoczęcia negocjacji na temat zmiany systemu dublińskiego, rządy UE nie były w stanie wypracować stanowiska w sprawie tych propozycji.


Więcej o aktualnym stanie prac nad rozporządzeniem dublińskim.

Bezpieczny dostęp do UE: Unijne ramy przesiedleń


Przesiedlenie to transfer - na prośbę Biura Wysokiego Komisarza ONZ do spraw Uchodźców - obywatela państwa trzeciego potrzebującego ochrony międzynarodowej z państwa trzeciego do państwa w Unii Europejskiej, w którym ta osoba może rezydować jako uchodźca. To jeden z preferowanych sposobów przyznania bezpiecznego i zgodnego z prawem dostępu do UE dla uchodźców.


W celu zapewnienia trwałego rozwiązania kwestii migracji, Parlament Europejski podkreślił potrzebę stworzenia stałego i obligatoryjnego unijnego programu przesiedleń. W lipcu 2016 roku Komisja Europejska zaproponowała utworzenie stałych ram przesiedleń wraz ze wspólnymi standardowymi procedurami przesiedleń w ramach UE.


Częściowe tymczasowe porozumienie w sprawie tej propozycji zostało osiągnięte między Parlamentem a Radą w czerwcu 2018 r. Jednak ponieważ nie doszło do ostatecznego zatwierdzenia porozumienia przez Radę, na razie nie ma postępów w tej kwestii.


Więcej o aktualnym stanie prac nad unijnymi ramami przesiedleń.

Poprawa działania bazy Eurodac


Kiedy ktoś składa wniosek o azyl, bez względu na to, gdzie w UE się znajduje, jego odciski palców trafiają do centralnej bazy danych Eurodac.


W maju 2016 r. Komisja Europejska zaproponowała, by gromadzono także dodatkowe dane - nazwisko, narodowość, datę i miejsce urodzenia, dane o dokumencie podróży, zdjęcie twarzy - po to, by wspierać praktyczne wdrożenie reformy systemu dublińskiego.


Zwiększenie ilości informacji w systemie pozwoliłoby służbom imigracyjnym na łatwiejsze zidentyfikowanie nielegalnych migrantów albo osób ubiegających się o azyl, bez potrzeby zwracania się o informacje do innego państwa członkowskiego, tak jak ma to miejsce teraz.


Parlament i Rada osiągnęły tymczasowe porozumienie w czerwcu 2018 r. w sprawie aktualizacji bazy danych Eurodac. Ponieważ jednak oba organy traktują tę kwestię jako część ogólnej reformy systemu azylowego, ostateczne zatwierdzenie aktualizacji będzie zależeć od wyniku negocjacji w sprawie innych wniosków zawartych w pakiecie.


Więcej o pracach związanych z bazą Eurodac.

Większa jednolitość


Większe ujednolicenie systemu azylowego jest kluczowe dla dzielenia się odpowiedzialnością. Pomoże zmniejszyć presję na państwa, które oferują lepsze warunki i ograniczyć praktykę składania wielu wniosków w różnych krajach (tzw. „asylum shopping”). Obecnie trwają prace nad szeregiem propozycji legislacyjnych, które mają zapewnić większą jednolitość systemu azylowego.


W czerwcu 2017 roku parlamentarna Komisja Wolności Obywatelskich przyjęła stanowisko na temat nowego rozporządzenia o normach dotyczących kwalifikowania osób jako korzystających z ochrony międzynarodowej. Celem rozporządzenia jest doprecyzowanie warunków przyznawania azylu i zapewnienie, że wszystkie osoby ubiegające się o azyl będą równo traktowane bez względu na państwo, w którym złożą wniosek. Podczas gdy Parlament i Rada osiągnęły nieformalne tymczasowe porozumienie w sprawie rozporządzenia w czerwcu 2018 r., porozumienie to musi jeszcze zostać formalnie zatwierdzone przez Radę.


Przekształcenie dyrektywy w sprawie warunków przyjmowania ma na celu zapewnienie, że osoby ubiegające się o azyl korzystają ze zharmonizowanych materialnych warunków przyjęcia (takich jak zakwaterowanie, dostęp do rynku pracy, etc.). W czerwcu 2018 r. Parlament i Rada osiągnęły częściowe tymczasowe porozumienie w sprawie zaktualizowanego rozporządzenia. Zgodnie z nim, okres po złożeniu wniosku o azyl, po którym osoby ubiegające się o azyl mogłyby zacząć pracować, zostałby skrócony z obecnych dziewięciu miesięcy do sześciu. Oosoby otrzymałyby także dostęp do kursów językowych od pierwszego dnia. Podobnie jak w przypadku rozporządzenia dotyczącego kwalifikacji, Rada jeszcze ostatecznie nie zatwierdziła porozumienia.


Posłowie do PE poparli również propozycję wzmocnienia obecnego Europejskiego Urzędu Wsparcia w dziedzinie Azylu (EASO), który zostałby przekształcony w Agencję UE ds. Azylu. Agencja ma wspierać funkcjonowanie Wspólnego Europejskiego Systemu Azylowego i pomóc w zapewnieniu ujednolicenia oceny wniosków o azyl w całej UE.

Dowiedz się więcej o sugestiach i stanowisku Parlamentu.


Więcej na ten temat: