Reakcja UE na zmianę klimatu 

Ostatnia aktualizacja: 
 
Opublikowano:   
 

Udostępnij tę stronę: 

Zdjęcie Ezra Comeau-Jeffrey on Unsplash  

Zwalczanie zmiany klimatu jest kluczową kwestią dla Parlamentu Europejskiego. Zapoznaj się z działaniami UE i Parlamentu w tej dziedzinie.

Ograniczenie globalnego ocieplenia: wzrost poniżej 2°C

Średnia roczna temperatura na świecie znacząco wzrosła od czasu rewolucji przemysłowej, a ostatnia dekada (2009–2018) była najcieplejszą dekadą odkąd zaczęto prowadzić pomiary temperatury. Z 18 najcieplejszych lat w historii pomiarów, 17 zanotowano po 2000 roku.


Według danych programu monitorowania zmian klimatu Copernicus, 2019 rok był najcieplejszym w Europie w historii pomiarów. Większość dowodów wskazuje, że wynika to ze wzrostu emisji gazów cieplarnianych spowodowanych działalnością człowieka.


Średnia temperatura na Ziemi jest obecnie o 0,91-0,96°C wyższa niż pod koniec XIX w. Naukowcy uważają, że jeśli temperatura wzrośnie o więcej niż 2°C w stosunku do temperatury sprzed epoki przemysłowej, drastycznie zwiększy się ryzyko niebezpiecznych i potencjalnie katastrofalnych zmian w środowisku.


Dlatego wspólnota międzynarodowa uzgodniła, że ​globalne ocieplenie powinno być utrzymywane na poziomie poniżej 2°C.


Dlaczego reakcja UE jest ważna?

Według Europejskiej Agencji Ochrony Środowiska, Unia Europejska jest trzecim co do wielkości emitentem gazów cieplarnianych na świecie, po Chinach i USA. W 2017 r. sektor energetyczny odpowiadał za 80,7% emisji gazów cieplarnianych w UE.


Wspólne działania łagodzące zmianę klimatu mają kluczowe znaczenie, ponieważ dotyka ona wszystkie kraje UE, nawet jeśli nie w ten sam sposób. W regionie śródziemnomorskim mogą częściej występować skrajnie wysokie temperatury i mniejsze opady, podczas gdy 11 krajów regionu kontynentalnego narażonych jest na większe ryzyko wylewania rzek i pożarów lasów.


Wspólne wysiłki UE przynoszą efekty. W 2008 r. UE postawiła sobie za cel obniżenie emisji gazów cieplarnianych do 2020 r. o 20% w porównaniu z poziomem z 1990 r.. W 2015 r. poziom emisji gazów cieplarnianych w UE spadł już o 22% w porównaniu z 1990 r., więc prognozy na 2020 rok są optymistyczne.


Zobacz nasze infografiki dotyczące zmiany klimatu w Europie.

 

UE i międzynarodowa polityka klimatyczna

UE jest kluczową stroną w negocjacjach klimatycznych pod egidą ONZ. W 2015 r. ratyfikowała porozumienie paryskie, pierwsze w historii powszechne światowe porozumienie w dziedzinie klimatu. Jego celem jest przeciwdziałanie zmianie klimatu poprzez ograniczenie wzrostu temperatury na świecie do 1,5°C w stosunku do temperatury sprzed epoki przemysłowej.


W ramach porozumienia paryskiego, UE zobowiązała się do zmniejszenia do 2030 r. emisji gazów cieplarnianych w UE o co najmniej 40% poniżej poziomu z 1990 r. Ponadto, w ramach Europejskiego Zielonego Ładu, UE zobowiązała się również do osiągnięcia zerowych emisji netto do 2050 roku. UE wprowadziła różne środki, by osiągnąć ten cel.


Europejski Zielony Ład

W listopadzie 2019 r., Parlament ogłosił kryzys klimatyczny, wzywając Komisję Europejską do dostosowania wszystkich jej wniosków do celu ograniczenia globalnego ocieplenia do poniżej 1,5°C i zapewnienia znacznego ograniczenia emisji gazów cieplarnianych.

W odpowiedzi, Komisja Europejską pod przewodnictwem Ursuli von der Leyen zaproponowała Europejski Zielony Ład - plan działania dla Europy do stania się kontynentem neutralnym dla klimatu do 2050 roku. Jednym z jego celów są ramy prawne dotyczące klimatu - unijne prawo o klimacie.

Unijny plan na rzecz bardziej ekologicznej i zrównoważonej Europy obejmuje szeroki zakres sektorów i obejmuje takie cele, jak: zachowanie różnorodności biologicznej, zapewnienie zdrowszego systemu żywności, wsparcie gospodarki o obiegu zamkniętym, a także promowanie zielonych inwestycji i wsparcie przemysłu w ‘zielonej’ transformacji, jednocześnie łagodząc społeczno-gospodarcze skutki transformacji dla pracowników i społeczności.

Przeczytaj o Europejskim Zielonym Ładzie.

Środki finansowe UE na rzecz klimatu

Aby sfinansować Zielony Ład, Komisja Europejska przedstawiła w styczniu 2020 r. plan inwestycyjny na rzecz zrównoważonej Europy, który ma przyciągnąć co najmniej bilion euro inwestycji publicznych i prywatnych w ciągu następnej dekady.

Zgodnie z planem inwestycyjnym, mechanizm sprawiedliwej transformacji ma wesprzeć regiony i społeczności, które najbardziej ucierpią w wyniku zielonej transformacji, na przykład regiony silnie uzależnione od węgla.

Aby zachęcić do inwestowania w działania zrównoważone środowiskowo i zapobiec finansowaniu projektów stosujących „pseudoekologiczny marketing” czyli bezpodstawnie twierdzących, że są ekologiczne, UE wprowadziła nowe zasady definiujące działania ekologiczne i zrównoważone.


Ograniczanie emisji gazów cieplarnianych

Mechanizmy wprowadzone w życie przez UE różnią się w zależności od sektora.


Aby zmniejszyć emisje pochodzące z elektrowni i przemysłu, UE wprowadziła w życie pierwszy i dotychczas największy na świecie rynek emisji dwutlenku węgla. W obowiązującym na nim systemie handlu uprawnieniami do emisji (ETS), firmy muszą kupować pozwolenia na emisję CO2, więc im mniej zanieczyszczają, tym mniej płacą. System ten obejmuje 45% całkowitej emisji gazów cieplarnianych w UE.


W pozostałych sektorach, takich jak rolnictwo lub budownictwo, redukcje zostaną osiągnięte poprzez uzgodnione krajowe cele redukcji emisji, wyliczane w oparciu o produkt krajowy brutto na mieszkańca poszczególnych krajów. 


Jeśli chodzi o transport drogowy, wiosną 2019 r. Parlament Europejski poparł przepisy mające na celu zmniejszenie emisji CO2 o 37,5% dla nowych samochodów osobowych, 31% dla dostawczych i 30% dla ciężarowych do 2030 r.


UE chce również wykorzystać w walce ze zmianami klimatu możliwości pochłaniania CO2 przez lasy. Parlament przegłosował w 2017 r. rozporządzenie w sprawie zapobiegania emisjom wynikającym z wylesienia i zmiany sposobu użytkowania gruntów.


Dowiedz się więcej o unijnych środkach na rzecz redukcji emisji gazów cieplarnianych.

 

Sprostanie wyzwaniu w zakresie energii

UE walczy ze zmianą klimatu również za pomocą nowej polityki czystej energii, przyjętej przez Parlament w 2018 roku. Jej głównym punktem jest zwiększenie udziału energii odnawialnej do 32% zużycia energii w UE do roku 2030 oraz ułatwienie obywatelom wytwarzania własnej czystej energii.


Kolejnym elementem polityki czystej energii jest poprawienie efektywności energetycznej o 32,5% do 2030 r. UE przyjęła w tym celu nowe przepisy dotyczące budynków i urządzeń domowych.


Tutaj znajdziesz więcej na temat unijnych środków promujących czystą energię.