Plastik w oceanach: fakty, skutki oraz nowe przepisy UE  

 
 

Udostępnij tę stronę: 

Odpady plastikowe w oceanach stwarzają poważne ryzyko dla środowiska ©AP Images/Unia Europejska – PE  

Poznaj główne fakty o plastiku w oceanach dzięki naszej infografice i dowiedz się więcej o działaniach UE mających na celu redukcję plastikowych śmieci w morzach.

Skutki jednorazowego używania i następnie wyrzucania opakowań plastikowych są już wszędzie widoczne na wybrzeżach mórz i oceanów. Odpady plastikowe coraz bardziej zanieczyszczają oceany, a według jednej z ocen do roku 2050 w oceanach znajdzie się wagowo więcej plastiku niż ryb.

Nowe przepisy UE, przyjęte przez posłów 27 marca, podejmują kwestię utraconych narzędzi połowowych oraz 10 najczęściej znajdowanych na wybrzeżach Europy jednorazowych produktów plastikowych. Te dwie grupy odpadów stanowią 70% wszystkich odpadów morskich.

Infografika o głównych faktach i problemach spowodowanych przez odpady plastikowe w oceanach  

Problem

Plastik nie tylko zaśmieca wybrzeża, ale też szkodzi zwierzętom morskim, które zaplątują się w większe odpady, a mniejsze mylą z pożywieniem. Przyswajanie cząsteczek tworzyw sztucznych może powodować niewłaściwe trawienie normalnego pożywienia i przyciągać do ich organizmów toksyczne zanieczyszczenia chemiczne.

Ludzie spożywają plastik występujący w łańcuchu pokarmowym. Wciąż nie wiadomo, w jaki sposób wpływa to na ludzkie zdrowie.

Odpady morskie powodują straty finansowe w sektorach oraz społecznościach uzależnionych od zasobów morza, ale również wśród producentów. Tylko 5% wartości opakowań plastikowych pozostaje w obiegu – reszta jest dosłownie wyrzucana – co wskazuje na konieczność przyjęcia podejścia bardziej zorientowanego na recykling i ponowne użycie materiałów.

Infografika o morskich odpadach plastikowych i nieplastikowych według ich typu  

Co należy zrobić?

Najbardziej skutecznym sposobem rozwiązania tego problemu jest zapobieganie przedostawaniu się jeszcze większej ilości plastiku do oceanów.

Jednorazowe produkty plastikowe są największą grupą odpadów znajdywanych na wybrzeżach morskich – produkty takie jak plastikowe sztućce, butelki, niedopałki papierosów i patyczki kosmetyczne stanowią prawie połowę wszystkich odpadów morskich.

Lista dziesięciu najczęściej znajdowanych na plażach plastikowych przedmiotów  

Nowe przepisy


Nowe przepisy wprowadzają całkowity zakaz używania jednorazowych produktów, dla których są już dostępne alternatywy w postaci innych materiałów: patyczki kosmetyczne, sztućce, talerze, słomki, mieszadełka do napojów i patyczki do balonów. Posłowie do PE dodali również do listy oksydegradowalne produkty plastikowe i pojemniki na żywność typu fast food wykonane z polistyrenu.

Dla reszty produktów zatwierdzono szereg innych środków:


  • Rozszerzona odpowiedzialność producenta, w szczególności w przypadku przedsiębiorstw tytoniowych, w celu wzmocnienia stosowania zasady „zanieczyszczający płaci”. Ten nowy system będzie miał również zastosowanie do narzędzi połowowych, aby zagwarantować, że producenci, a nie rybacy, poniosą koszty zbierania sieci zagubionych na morzu.
  • Wyznaczenie minimalnego celu w zakresie selektywnego zbierania butelek na napoje na pułapie 90% do roku 2029 (np. poprzez system zwrotu kaucji)
  • Wyznaczenie minimalnego celu dla surowców wtórnych w plastikowych na pułapie 25% do roku 2025 i 30% do roku 2030%
  • Stosowanie wymogów w zakresie etykietowania wyborów tytoniowych, plastikowych kubków, ręczników higienicznych, nawilżonych chusteczek, aby uczulić użytkowników na właściwą utylizację tych produktów,
  • Podnoszenie świadomości.

Po podpisaniu przez przewodniczącego Parlamentu Europejskiego i przewodniczącego Rady, dyrektywa zostanie opublikowana w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Sprawozdawca Frédérique Ries (ALDE, Belgia)