Praworządność w Polsce i na Węgrzech: sytuacja pogarsza się 

Komunikat prasowy 
Sesja plenarna 
 
 

Udostępnij tę stronę: 

  • Potrzebne są bardziej regularne i ustrukturyzowane wysłuchania, a następnie konkretne zalecenia
  • Parlament chce być formalnie zaangażowany w wysłuchania z udziałem władz krajowych
  • Wezwanie do wprowadzenia unijnego mechanizmu dotyczącego demokracji, praworządności i praw podstawowych

Rozmowy UE z Polską i Węgrami nie doprowadziły jeszcze do tego, by kraje te powróciły do wartości założycielskich UE, ostrzegał Parlament w czwartek.

W rezolucji przyjętej 446 głosami do 178 , przy 41 wstrzymujących się od głosu, posłowie zauważają, że sprawozdania i oświadczenia Komisji, ONZ, OBWE i Rady Europy wskazują, że "sytuacja zarówno w Polsce, jak i na Węgrzech pogorszyła się od momentu uruchomienia procedury określonej w art. 7 (1)".


Posłowie podkreślają, że wysłuchania organizowane przez Radę na mocy art. 7 Traktatu nie odbywają się regularnie ani nie posiadają uporządkowanej struktury. Wzywają oni Radę do skierowania do zainteresowanych krajów konkretnych zaleceń, w tym terminów, w celu zapewnienia przestrzegania prawa UE.

„Brak skutecznego wykorzystania przez Radę art. 7 TUE nadal podważa integralność wspólnych wartości europejskich, wzajemne zaufanie i wiarygodność Unii jako całości”, uważa Parlament Europejski.


Posłowie zauważają, że uzasadniony wniosek Komisji Europejskiej dotyczący Polski, przedstawiony w grudniu 2018 roku, ma "ograniczony zakres" i wzywają Radę do zbadania, w jaki sposób zająć się zarzutami naruszenia praw podstawowych w Polsce w kontekście obecnych wysłuchań.


Rola PE w wysłuchaniach na mocy art. 7


Posłom nie podoba się, że nie zezwolono im na udział w wysłuchaniach, mimo że to Parlament wszczął postępowanie na mocy art. 7. Nalegają oni, aby Parlament miał możliwość formalnego przedstawienia Radzie swojego uzasadnionego wniosku.



Mechanizm UE w zakresie demokracji, praworządności i praw podstawowych

Wreszcie, w rezolucji podkreślono "nieuchronną potrzebę" ustanowienia mechanizmu UE na rzecz demokracji, praworządności i praw podstawowych, zgodnie z propozycją Parlamentu. Powinien to być coroczny niezależny przegląd, w ramach którego ocenia się na równych zasadach zgodność wszystkich państw członkowskich z wartościami określonymi w art. 2 Traktatu.


Kontekst


We wrześniu 2108, Parlament zwrócił się do Rady o rozpoczęcie działań uniemożliwiających władzom Węgier naruszanie wartości założycielskich UE. Obawy Posłów dotyczące Węgier obejmują niezawisłość sądów, wolność słowa, korupcję, prawa mniejszości oraz sytuację migrantów i uchodźców.


W przypadku Polski, Komisja Europejska wezwała UE do podjęcia działań, w grudniu 2017 roku, w związku z zagrożeniem niezawisłości sądów. W rezolucji przyjętej w marcu 2018 roku, Parlament Europejski poparł obawy Komisji dotyczące rządów prawa w Polsce.

Zgodnie z artykułem 7 Traktatu UE w następstwie tych wniosków Rada może stwierdzić, że istnieje wyraźne ryzyko poważnego naruszenia wartości UE w zainteresowanych krajach. Przed dokonaniem tego ministrowie wysłuchują opinii władz krajowych.


Ministrowie UE przeprowadzili dwa wysłuchania z rządem węgierskim, we wrześniu i grudniu 2019 roku. Posłowie wielokrotnie skarżyli się, że nie zostali formalnie włączeni do tych rozmów. Polskie władze trzykrotnie przemawiały we własnej obronie przed Radą w okresie od czerwca do grudnia 2018 roku.