Επιστροφή στη διαδικτυακή πύλη Europarl

Choisissez la langue de votre document :

ΕΚΘΕΣΗ     
PDF 342kWORD 223k
30 Απριλίου 2002
PE 305.783 A5-0159/2002
σχετικά με το πράσινο βιβλίο της Επιτροπής για την προώθηση ενός ευρωπαϊκού πλαισίου για την εταιρική κοινωνική ευθύνη
(COM(2001) 366 – C5‑0161/2002 – 2002/2069(COS))
Επιτροπή Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων
Εισηγητής: Richard Howitt
Συντάκτης γνωμοδότησης*: Carlos Westendorp y Cabeza, Επιτροπή Βιομηχανίας, Εξωτερικού Εμπορίου, Έρευνας και Ενέργειας
(*Διαδικασία Hughes)
ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΤΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ
 ΠΡΟΤΑΣΗ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ
 ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ
 ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ, ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ
 ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΚΑΙ ΙΣΩΝ ΕΥΚΑΙΡΙΩΝ

ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΤΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ

Με την από 20ής Ιουλίου 2001 επιστολή της, η Επιτροπή διαβίβασε στο Κοινοβούλιο το πράσινο βιβλίο της για την προώθηση ενός ευρωπαϊκού πλαισίου για την εταιρική κοινωνική ευθύνη (COM(2001) 366 – 2002/2069(COS)).

Κατά τη συνεδρίαση της 11ης Απριλίου 2002, ο Πρόεδρος του Κοινοβουλίου ανακοίνωσε ότι παρέπεμψε το πράσινο βιβλίο, για εξέταση επί της ουσίας, στην Επιτροπή Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων και, για γνωμοδότηση, στην Επιτροπή Ελευθεριών και Δικαιωμάτων του Πολίτη, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων, στην Επιτροπή Βιομηχανίας, Εξωτερικού Εμπορίου, Έρευνας και Ενέργειας, στην Επιτροπή Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Καταναλωτικής Πολιτικής, στην Επιτροπή Ανάπτυξης και Συνεργασίας και στην Επιτροπή Δικαιωμάτων των Γυναικών και Ίσων Ευκαιριών (C5‑0161/2002).

Κατά τη συνεδρίαση της 24ης Απριλίου 2002, ο Πρόεδρος του Κοινοβουλίου ανακοίνωσε ότι η εν λόγω έκθεση θα συνταχθεί σύμφωνα με τη διαδικασία Hughes από την Επιτροπή Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων και από την Επιτροπή Βιομηχανίας, Εξωτερικού Εμπορίου, Έρευνας και Ενέργειας.

Η Επιτροπή Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων όρισε εισηγητή τον Richard Howitt, κατά τη συνεδρίασή της στις 12 Σεπτεμβρίου 2001.

Η επιτροπή εξέτασε το πράσινο βιβλίο της Επιτροπής καθώς και το σχέδιο έκθεσης κατά τις συνεδριάσεις της στις 19 Φεβρουαρίου 2002, 18 Μαρτίου 2002, 17 Απριλίου 2002 και 23 Απριλίου 2002.

Κατά την τελευταία ως άνω συνεδρίαση, η επιτροπή ενέκρινε την πρόταση ψηφίσματος με 36 ψήφους υπέρ, και 3 αποχές.

Ήσαν παρόντες κατά τη ψηφοφορία οι βουλευτές: Theodorus J.J. Bouwman, πρόεδρος· Marie-Hélène Gillig, Winfried Menrad και Marie-Thérèse Hermange, αντιπρόεδροι· Richard Howitt, εισηγητής· Jan Andersson, Elspeth Attwooll, Regina Bastos, Philip Bushill-Matthews, Alejandro Cercas, Luigi Cocilovo, Den Dover (αναπλ. Roger Helmer), Harald Ettl, Jillian Evans, Carlo Fatuzzo, Ilda Figueiredo, Fiorella Ghilardotti (αναπλ. Elisa Maria Damião), Anne-Karin Glase, Stephen Hughes, Anne Elisabet Jensen (αναπλ. Daniel Ducarme), Karin Jöns, Dieter-Lebrecht Koch (αναπλ. Enrico Ferri), Ιωάννης Κουκιάδης (αναπλ. Άννας Καραμάνου), Ρόδη Κράτσα-Τσαγκαροπούλου, Jean Lambert, Elizabeth Lynne, Thomas Mann, Mario Mantovani, Claude Moraes, Juan Andrés Naranjo Escobar (αναπλ. Raffaele Lombardo), Bartho Pronk, Lennart Sacrédeus, Herman Schmid, Helle Thorning-Schmidt, Ieke van den Burg, Anne E.M. Van Lancker, Johannes Voggenhuber (αναπλ. Hélène Flautre), Barbara Weiler και Sabine Zissener (αναπλ. Miet Smet).

Οι γνωμοδοτήσεις της Επιτροπής Βιομηχανίας, Εξωτερικού Εμπορίου, Έρευνας και Ενέργειας και της Επιτροπής Δικαιωμάτων των Γυναικών και Ίσων Ευκαιριών επισυνάπτονται στην παρούσα έκθεση. Η Επιτροπή Ελευθεριών και Δικαιωμάτων του Πολίτη, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων, η Επιτροπή Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Καταναλωτικής Πολιτικής και η Επιτροπή Ανάπτυξης και Συνεργασίας αποφάσισαν στις 16 Οκτωβρίου 2001, 6 Νοεμβρίου 2001 και στις 23 Ιανουαρίου 2002 αντίστοιχα να μην γνωμοδοτήσουν.

Η έκθεση κατατέθηκε στις 30 Απριλίου 2002.

Η προθεσμία για την κατάθεση τροπολογιών θα αναγράφεται στο σχέδιο ημερησίας διάταξης της περιόδου συνόδου κατά την οποία θα συζητηθεί η έκθεση.


ΠΡΟΤΑΣΗ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ

Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με το πράσινο βιβλίο της Επιτροπής για την προώθηση ενός ευρωπαϊκού πλαισίου για την εταιρική κοινωνική ευθύνη (COM(2001) 366 – C5‑0161/2002 – 2002/2069(COS))

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–   έχοντας υπόψη το Πράσινο Βιβλίο της Επιτροπής (COM(2001) 366 – C5‑0161/2002),

-   έχοντας υπόψη την τελική έκθεση της ομάδας υψηλού επιπέδου για τις οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις των βιομηχανικών αλλαγών, του 1998, και την ανακοίνωση της Επιτροπής προς τους κοινωνικούς εταίρους σχετικά με την ειδική αναδιοργάνωση, του Ιανουαρίου 2002,

-   έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Göteborg, της 15ης και 16ης Ιουνίου 2001, SN200/1/01/REV1,

-   έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 15ης Ιανουαρίου 1999(1) για τις προδιαγραφές της ΕΕ που διέπουν τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις οι οποίες δρουν σε αναπτυσσόμενες χώρες : προς έναν ευρωπαϊκό κώδικα συμπεριφοράς,

-   έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 25ης Οκτωβρίου 2001(2) σχετικά με τη διαφάνεια και τη δημοκρατία στο διεθνές εμπόριο,

-   έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 13ης Νοεμβρίου 2001(3) σχετικά με την ανακοίνωση της Επιτροπής «υπηρεσίες κοινής ωφέλειας στην Ευρώπη»,

-   έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής της 15ης Μαΐου 2001 «Αειφόρος ανάπτυξη της Ευρώπης για έναν καλύτερο κόσμο: Στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την αειφόρο ανάπτυξη» COM(2001) 264,

-   έχοντας υπόψη τη σύσταση της Επιτροπής της 30ής Μαΐου 2001(4) σχετικά με τη λογιστική καταχώριση, την εκτίμηση και τη γνωστοποίηση των περιβαλλοντικών πτυχών στους ετήσιους λογαριασμούς και στις ετήσιες εκθέσεις των εταιρειών (κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό C(2001) 1495),

-   έχοντας υπόψη το έγγραφο εργασίας του προσωπικού της Επιτροπής της 27ης Μαρτίου 2001(5) «έγγραφο διαβούλευσης για την προετοιμασία μιας ευρωπαϊκής στρατηγικής για την αειφόρο ανάπτυξη» SEC(2001) 517,

-   έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 14ης Νοεμβρίου 2000(6) σχετικά με την ανακοίνωση της Επιτροπής για το Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

-   έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 25ης Οκτωβρίου 2000(7) σχετικά με την ανακοίνωση της Επιτροπής για την Ατζέντα Κοινωνικής Πολιτικής,

-   έχοντας υπόψη την οδηγία του Συμβουλίου 84/450/EEΚ(8) για την προσέγγιση των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων των κρατών μελών σχετικά με την παραπλανητική διαφήμιση,

-   έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής της 20ής Ιουνίου 2001(9) σχετικά με την πολιτική απασχόλησης και την κοινωνική πολιτική: ένα πλαίσιο για την επένδυση στην ποιότητα COM(2001) 313,

-   έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 31ης Μαΐου 2001(10) σχετικά με την ανακοίνωση της Επιτροπής για τον συνδυασμό των αναγκών και των ευθυνών μας : ένταξη περιβαλλοντικών θεμάτων στην οικονομική πολιτική COM(2000) 576,

-   έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 17ης Ιανουαρίου 2002(11) σχετικά με το Πράσινο Βιβλίο της Επιτροπής για την ολοκληρωμένη πολιτική προϊόντων COM(2001) 68,

-   έχοντας υπόψη τον Κανονισμό 761/2001 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 19ης Μαρτίου 2001(12) για την εκούσια συμμετοχή σε κοινοτικό σύστημα οικολογικής διαχείρισης και οικολογικού ελέγχου (EMAS),

-   έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής της18ης Ιουλίου 2001(13) σχετικά με την προαγωγή βασικών κανόνων εργασίας και τη βελτίωση της κοινωνικής διαχείρισης στο πλαίσιο της παγκοσμιοποίησης COM(2001) 416,

-   έχοντας υπόψη τη Σύμβαση των Βρυξελλών του 1968, όπως ενσωματώθηκε στον κανονισμό 44/2001 της 26ης Δεκεμβρίου 2000(14) σχετικά με τη διεθνή δικαιοδοσία, την αναγνώριση και την εκτέλεση αποφάσεων σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις,

-   έχοντας υπόψη τα δύο αντιπροσωπευτικότερα διεθνώς συμφωνηθέντα πρότυπα για την εταιρική συμπεριφορά που εγκρίθηκαν από τη ΔΟΕ –«τριμερής δήλωση για τις πολυεθνικές εταιρείες και την κοινωνική πολιτική»– και τον OΟΣΑ –«κατευθυντήριες γραμμές για τις πολυεθνικές εταιρείες»– και τους κώδικες συμπεριφοράς που συμφωνήθηκαν υπό την αιγίδα διεθνών οργανισμών όπως ο Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας (FAO), η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας (WHO) και η Παγκόσμια Τράπεζα, καθώς και τις προσπάθειες που καταβάλλονται στο πλαίσιο της Διάσκεψης των Ηνωμένων Εθνών για το Εμπόριο και την Ανάπτυξη (UNCTAD) όσον αφορά στις δραστηριότητες επιχειρήσεων σε αναπτυσσόμενες χώρες,

-   έχοντας υπόψη τη Δήλωση της ΔΟΕ για τις θεμελιώδεις αρχές και τα δικαιώματα στην εργασία, της 18ης Ιουνίου 1998, και τη συμφωνία της για τα βασικά πρότυπα εργασίας: κατάργηση της καταναγκαστικής εργασίας (συμβάσεις 29 και 105), ελευθερία του συνεταιρίζεσθαι και δικαίωμα για συλλογική διαπραγμάτευση (συμβάσεις 87 και 98), εξάλειψη της παιδικής εργασίας (σύμβαση 138 και σύμβαση 182) και απάλειψη των διακρίσεων στην απασχόληση (συμβάσεις 100 και 111),

-   έχοντας υπόψη την Οικουμενική Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου των Ηνωμένων Εθνών, και ιδίως το άρθρο στο οποίο καλούνται τα άτομα και οι φορείς της κοινωνίας να διαδραματίσουν το ρόλο που τους αρμόζει για τη διασφάλιση του παγκόσμιου σεβασμού των δικαιωμάτων του ανθρώπου, το Διεθνές Σύμφωνο του 1966 για τα Αστικά και Πολιτικά Δικαιώματα, το Σύμφωνο του 1966 για τα Οικονομικά, Κοινωνικά και Πολιτιστικά Δικαιώματα, τη Σύμβαση του 1979 για την Κατάργηση των Κάθε Μορφής Διακρίσεων εις βάρος των Γυναικών, το Σχέδιο Δήλωσης του 1994 των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα των Αυτόχθονων Πληθυσμών και τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα του Παιδιού του 1989,

-   έχοντας υπόψη τη σύμβαση του ΟΟΣΑ κατά της δωροδοκίας (1997),

-   έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (COM(2001) 211 της 11ης Απριλίου 2001(15)) για την πρόληψη συγκρούσεων, τις εθελοντικές αρχές των ΗΠΑ και του Ηνωμένου Βασιλείου για την ασφάλεια και τα δικαιώματα του ανθρώπου, καθώς και την ανάπτυξη διεθνών συστημάτων πιστοποίησης όπως αυτά που αφορούν στα διαμάντια προκειμένου να συνδεθεί ο τομέας του εμπορίου με την πρόληψη συγκρούσεων,

-   έχοντας υπόψη την απόφαση των ευρωπαίων κοινωνικών εταίρων να συμβάλουν στην εφαρμογή των δράσεων που στοχεύουν στην εξάλειψη κάθε μορφής εκμετάλλευσης της παιδικής εργασίας και να προασπίσουν τα δικαιώματα αυτών των παιδιών παγκοσμίως,

-   έχοντας υπόψη την πολιτική πλαίσιο της ΕΕ για την ποιότητα εργασίας, περιλαμβανομένων των στοιχείων ισότητας φύλων, διαφορετικότητας και μη διάκρισης, την δια βίου εκμάθηση και εξέλιξη της σταδιοδρομίας, τη συμμετοχή του εργαζομένου καθώς και την υγεία και ασφάλεια,

-   έχοντας υπόψη το Έγγραφο Εργασίας του Προσωπικού της Επιτροπής της 7ης Μαρτίου 2002 σχετικά με την Περιβαλλοντική Ενσωμάτωση στις Εξωτερικές Πολιτικές του Συμβουλίου Γενικών Υποθέσεων (SEC(2002) 271)),

–   έχοντας υπόψη το άρθρο 47 παράγραφος 1 του Κανονισμού,

–   έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων και τις γνωμοδοτήσεις της Επιτροπής Βιομηχανίας, Εξωτερικού Εμπορίου, Έρευνας και Ενέργειας και της Επιτροπής Δικαιωμάτων των Γυναικών και Ίσων Ευκαιριών (A5‑0159/2002),

A.   λαμβάνοντας υπόψη ότι όλοι οι άνθρωποι ανά τον κόσμο έχουν το δικαίωμα εργασίας σε ένα περιβάλλον όπου τα βασικά ανθρώπινα δικαιώματά τους, όπως καθορίζονται από την Οικουμενική Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και από τα βασικά πρότυπα εργασίας της ΔΟΕ, θα γίνονται πλήρως σεβαστά,

B.   λαμβάνοντας υπόψη ότι υπάρχει σαφής βάση στο διεθνές δίκαιο προκειμένου να διευρυνθούν οι υποχρεώσεις των εταιρειών για σεβασμό των δικαιωμάτων του ανθρώπου,

Γ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι αυξάνεται η συνολική συναίνεση στο πλαίσιο των εταιρειών και των επενδυτικών κύκλων, σύμφωνα με την οποία έχουν ευρύτερη αποστολή και όχι μόνον εκείνη της δημιουργίας κέρδους και η πρόκληση για την επιτυχία έγκειται στο συνδυασμό της παραγωγής κερδών με τη βιωσιμότητα και την ευθύνη· ότι μεγάλες εταιρείες και επενδυτές έχουν δεσμευθεί στις ευρύτερες αυτές αποστολές και συμμετέχουν σε πρωτοβουλίες όπως η συνολική συμφωνία για την επεξεργασία της αποστολής αυτής,

Δ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις πρέπει να καταβάλλουν μονίμως προσπάθειες για τη διατήρηση της ίσης εκπροσώπησης ανδρών και γυναικών, και πιο συγκεκριμένα ως προς τα ανώτερα και ανώτατα στελέχη του προσωπικού τους, όσον αφορά την εσωτερική διάσταση των κλάδων της επιχείρησής τους, όχι μόνον στην Ευρώπη αλλά και στις τρίτες χώρες όπου αναπτύσσουν δραστηριότητες,

Ε.   λαμβάνοντας υπόψη ότι ως ενδιαφερόμενα μέρη μιας επιχείρησης νοούνται όσοι επηρεάζουν την επιχείρηση ή επηρεάζονται από αυτήν, και ότι οι καλές σχέσεις των ενδιαφερομένων μερών πρέπει να είναι αμοιβαίες,

ΣΤ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι είναι ευρέως αναγνωρισμένο από τον επιχειρηματικό κλάδο ότι οι εταιρείες είναι συλλογικοί πολίτες και πρέπει να ενεργούν με υπευθυνότητα έναντι όλων των ενδιαφερομένων μερών,

Ζ.   λαμβάνοντας υπόψη το σημαντικό ρόλο που μπορούν να διαδραματίσουν οι επιχειρήσεις στην προώθηση μιας βιώσιμης ανάπτυξης και ιδιαίτερα στον αγώνα κατά του κοινωνικού αποκλεισμού, της διάκρισης, της μείωσης των επιπτώσεων στο περιβάλλον και της ανάπτυξης υπηρεσιών και προϊόντων που ανταποκρίνονται στα κριτήρια του σχεδιασμού για όλους,

Η.   λαμβάνοντας υπόψη ότι μόλις το ένα τρίτο των εθελοντικών κωδίκων συμπεριφοράς σχετικά με την Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη παγκοσμίως αναφέρονται στις διεθνείς κοινωνικές προδιαγραφές της ΔΟΕ, σύμφωνα με έρευνα της ΔΟΕ του 1998,

Θ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι η ευρεία ποικιλία εθελοντικών κωδίκων συμπεριφοράς και σημάτων με πολύ διαφορετικές προδιαγραφές και μηχανισμούς εξακρίβωσης καθιστά προβληματική τη σύγκριση των πραγματικών επιδόσεων, και ότι πολλοί από αυτούς τους κώδικες συμπεριφοράς υιοθετήθηκαν μονομερώς από τη διοίκηση των ενδιαφερομένων εταιρειών,

Ι.   λαμβάνοντας υπόψη ότι υπάρχει ολοένα μεγαλύτερη συναίνεση ότι η αφετηρία πρέπει να είναι μια εθελοντική προσέγγιση, χωρίς να αποκλείεται η προσφυγή σε κανονιστική ρύθμιση όποτε αυτό ενδείκνυται,

ΙΑ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι η παροχή και η αξιοποίηση πληροφοριών για τους κοινωνικούς, περιβαλλοντικούς και οικονομικούς αντικτύπους των εταιρειών σε έγκυρη, προσβάσιμη και διαφανή μορφή, και στο μέτρο του δυνατού με τρόπο που να διευκολύνει τις συγκρίσεις μεταξύ εταιρειών ως προς την αποτελεσματικότητα, θα αποτελούσε ουσιαστικό θεμέλιο για την προώθηση της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση,

ΙΒ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι υπάρχει αυξανόμενη ανάγκη να συμπληρωθούν οι στατιστικές και ποσοτικές μέθοδοι στον εν λόγω τομέα με την ανάπτυξη ενός δυναμικότερου διαλόγου· ότι οι επιχειρήσεις που διεξάγουν δυναμικό διάλογο με τα ενδιαφερόμενα μέρη μπορούν ευκολότερα και καλύτερα να εντοπίζουν και να επιλύουν τα προβλήματα που συνδέονται με την εταιρική κοινωνική ευθύνη,

ΙΓ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι ένα πλαίσιο της ΕΕ για την εταιρική κοινωνική ευθύνη πρέπει να βασίζεται στην εμπειρία του κοινοτικού σχεδίου διαχείρισης και ελέγχου στον τομέα του περιβάλλοντος (EMAS), και ειδικότερα στον στόχο για συνεχή βελτίωση και αυτόνομο έλεγχο και επαλήθευση· αναγνωρίζοντας, ωστόσο, ότι δεν μπορεί να υπάρξει μια προσέγγιση "πασπαρτού" στην εταιρική κοινωνική ευθύνη,

1.   χαιρετίζει το Πράσινο Βιβλίο για την εταιρική κοινωνική ευθύνη, την αντίστοιχη διαδικασία διαβούλευσης και τις λοιπές πρωτοβουλίες της Επιτροπής που στοχεύουν στη διεύρυνση της συζήτησης σχετικά με την εταιρική κοινωνική ευθύνη (ΕΚΕ) και την προώθησή της·

2.   χαιρετίζει την ευρεία ανταπόκριση στη διαβούλευση που δρομολόγησε η Επιτροπή καθώς και τις εθελοντικές πρωτοβουλίες εταιρειών και οργανώσεων εργοδοτών, συνασπισμών ΜΚΟ και συνδικαλιστικών ενώσεων για την προώθηση της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης· τονίζει, ωστόσο, ότι οι εν λόγω πρωτοβουλίες, αν και συχνά συμπληρωματικές, κατέχουν δευτερεύουσα σημασία σε σχέση με την εθνική και τη διεθνή νομοθεσία·

3.   υπογραμμίζει ότι οι επιχειρήσεις οφείλουν να εφαρμόζουν στο ακέραιο τις νομικές ρυθμίσεις περί ισότητας ευκαιριών ανδρών και γυναικών, όπως αυτές προκύπτουν από τις διεθνείς, ευρωπαϊκές και εθνικές διατάξεις· καλεί τις επιχειρήσεις να λαμβάνουν, με δική τους πρωτοβουλία, μέτρα για την εξασφάλιση υψηλού βαθμού ισότητας μεταξύ ανδρών και γυναικών (π.χ. θετικές δράσεις) κατά τρόπο ώστε να αξιοποιούνται οι δυνατότητες των γυναικών, και να εγγυώνται τον εκ μέρους των υποκατασκευαστών και προμηθευτών τους σεβασμό των δικαιωμάτων της γυναίκας και της ισότητας ευκαιριών μεταξύ ανδρών και γυναικών·

4.   θεωρεί ότι η κοινωνική και περιβαλλοντική πρακτική των ευρωπαϊκών εταιρειών θα πρέπει να ελέγχεται κατά τον ίδιο τρόπο με τον οποίο ελέγχονται οι ανταγωνιστικές πρακτικές·

5.   ζητεί από την Επιτροπή να μεριμνήσει ώστε η συγκεκριμένη εφαρμογή της στρατηγικής της να μην υπονομεύσει την επιδίωξη σαφήνειας στην κοινοτική δράση· ζητεί όπως στις διοικητικές υποχρεώσεις, τις οποίες συνεπάγεται η στρατηγική για τις επιχειρήσεις, ληφθούν υπόψη οι προσπάθειες που καταβάλλουν τα κράτη μέλη για απλοποίηση των διοικητικών διαδικασιών·

6.   ενθαρρύνει την Επιτροπή να εκπονήσει έναν ευρύ και ακριβέστερο ορισμό της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης, όχι ως μια περιθωριακή έννοια αλλά ως στόχο κλειδί για μια εταιρική πολιτική προσανατολισμένη προς το μέλλον και κατευθυντήρια αρχή για τις ευρωπαϊκές κοινωνικοοικονομικές πολιτικές, όπως αυτές αναπτύσσονται στη διαδικασία των εαρινών διασκέψεων κορυφής αρχής γενομένης από τη Λισσαβώνα· υπογραμμίζει ωστόσο ότι η έννοια της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης δεν προδικάζει ούτε υποκαθιστά άλλες πρωτοβουλίες της Ευρωπαϊκής Κοινωνικής Ατζέντας· η προώθηση της ΕΚΕ θα έπρεπε αντίθετα να συμβάλλει στην προώθηση μιας περισσότερο θετικής στάσης του επιχειρηματικού κόσμου έναντι της κοινωνικής νομοθεσίας και ρυθμίσεων καθώς και σε μια αυξημένη συμμόρφωση στον τομέα αυτό·

7.   τονίζει τη σημασία της κοινωνικής εταιρικής σχέσης μεταξύ των εργοδοτών και των εργαζομένων και εκπροσώπων των εργαζομένων, τόσο εντός της εταιρείας σε διάφορα επίπεδα όσο και σε ένα ευρύτερο τοπικό, περιφερειακό τομεακό, εθνικό, ευρωπαϊκό και διεθνές πλαίσιο του κοινωνικού διαλόγου·

Κώδικες συμπεριφοράς και υποβολή εκθέσεων κοινωνικού περιεχομένου

8.   καλεί την Επιτροπή να υποβάλει πρόταση στο πλαίσιο της κατάλληλης οδηγίας (της τέταρτης οδηγίας για το δίκαιο των εταιρειών), ώστε η απαίτηση υποβολής εκθέσεων κοινωνικού και περιβαλλοντικού περιεχομένου να συμπεριληφθεί μαζί με την υποχρέωση υποβολής εκθέσεων οικονομικού περιεχομένου·

9.   ζητεί από την Επιτροπή να εγγράψει στην πρόταση αυτή μια ενεργό ενθάρρυνση των επιχειρήσεων να υποβάλλουν, σε συνεργασία με τους εκπροσώπους των εργαζομένων, ετήσια σχέδια για τις ίσες ευκαιρίες, τα οποία θα παρέχουν πληροφορίες σχετικά με την παρουσία ανδρών και γυναικών στα διάφορα επίπεδα οργάνωσης της επιχείρησης και ενδεχόμενα μέτρα για τη βελτίωση της κατάστασης σε συνεργασία με τους εκπροσώπους των εργαζομένων, πληροφορίες χωριστά ανά φύλο για τις αμοιβές, τις προαγωγές και τις ευκαιρίες κατάρτισης, καθώς και προτάσεις για τη βελτίωση της οργάνωσης της εργασίας με στόχο τη συμφιλίωση της επαγγελματικής και της οικογενειακής ζωής·

10.   καλεί ιδιαίτερα την Επιτροπή να αρχίσει συζητήσεις σχετικά με την πρόταση αυτή, ώστε να εξασφαλισθεί η συμμόρφωση ως απαίτηση για την είσοδο στο χρηματιστήριο, αρχικά με τη συνεργασία των χρηματιστηριακών ρυθμιστικών αρχών του κράτους μέλους·

11.   ζητεί οι ετήσιες εκθέσεις αξιολόγησης των κοινωνικών και περιβαλλοντικών επιπτώσεων να επαληθεύονται από ανεξάρτητους φορείς και να περιλαμβάνουν όλα τα επίπεδα της εταιρείας και, κατά περίπτωση, της αλυσίδας εφοδιασμού της και των επιχειρηματικών εταίρων της· ζητεί να λαμβάνονται υπόψη οι προτάσεις που διατυπώνονται από τη Social Accountability International, την Clean Clothes Campaign, τη Fairwear Foundation, την Πρωτοβουλία Δεοντολογικού Εμπορίου και το Ινστιτούτο Κοινωνικής και Δεοντολογικής Ευθύνης σχετικά με μηχανισμούς παρακολούθησης και επαλήθευσης·

12.   καλεί την Επιτροπή να εξετάσει, στα όρια των αρμοδιοτήτων της και των αρμοδιοτήτων των κρατών μελών, σε ποιο βαθμό οι πληροφορίες για τις κοινωνικές και περιβαλλοντικές επιδόσεις των εταιρειών που έχουν ήδη στη διάθεσή τους οι κανονιστικές αρχές θα μπορούσαν να επαληθεύονται αποτελεσματικότερα και να δημοσιοποιούνται·

13.   καλεί όλα τα ευρωπαϊκά ιδιωτικά και συλλογικά συνταξιοδοτικά ταμεία να δηλώνουν τα δεοντολογικά κριτήρια που διέπουν τις επενδυτικές πολιτικές τους·

14.   καλεί την Επιτροπή να υποβάλει πρόταση σχετικά με την κοινωνική σήμανση· αυτή πρέπει να βασίζεται τουλάχιστον σε κριτήρια όπως ο σεβασμός των ανθρωπίνων και συνδικαλιστικών δικαιωμάτων, το εργασιακό περιβάλλον, η εκπαίδευση και κατάρτιση των εργαζομένων, η ίση μεταχείριση, ο κοινωνικός και δεοντολογικού επιπέδου σεβασμός των εργαζομένων και των πολιτών τής περιβάλλουσας κοινωνίας· καλεί επίσης την Επιτροπή να εξετάσει κατά πόσο ενδείκνυται η καθιέρωση κοινού συστήματος κοινωνικής και περιβαλλοντικής σήμανσης·

15.   καλεί τους κοινωνικούς εταίρους, σε επίπεδο ευρωπαϊκό, εθνικό και επιχειρήσεων, να καταρτίσουν κώδικες συμπεριφοράς που να εξασφαλίζουν τον σεβασμό των δικαιωμάτων της γυναίκας, ιδίως όσον αφορά: 1) την ίση αμοιβή για εργασία ίσης αξίας, 2) την ποιότητα της απασχόλησης των γυναικών, 3) την καταπολέμηση των διακρίσεων κατά την πρόσληψη, 4) την εφαρμογή καινοτόμων και αποτελεσματικών μέτρων για τη συμφιλίωση της οικογενειακής και της επαγγελματικής ζωής, 5) τη βελτίωση των προοπτικών σταδιοδρομίας των γυναικών, 6) τη συμμετοχή των γυναικών στην αρχική και συνεχή κατάρτιση, ώστε να είναι σε θέση να προσαρμόζονται στις τεχνολογικές και οικονομικές μεταλλαγές και να διευκολύνεται η επαγγελματική τους επανένταξη, 7) τα ζητήματα υγείας και ασφάλειας, και 8) τα μέτρα για την καταπολέμηση της βίας και της ηθικής και σεξουαλικής παρενόχλησης στον τόπο εργασίας·

Μια ευρωπαϊκή πολυμερής πρωτοβουλία για την εταιρική κοινωνική ευθύνη

16.   καλεί το Συμβούλιο και την Επιτροπή να υποβάλουν πρόταση δημιουργίας ενός ευρωπαϊκού φόρουμ για την εταιρική κοινωνική ευθύνη με τη συμμετοχή πολλών ενδιαφερομένων μερών, που θα απαρτίζεται από εκπροσώπους επιχειρήσεων, συνδικαλιστικών ενώσεων, μη κυβερνητικών οργανώσεων και δημόσιων αρχών, συμπεριλαμβανομένων εκπροσώπων αναπτυσσόμενων χωρών· καλεί την Επιτροπή να ενθαρρύνει και να συγκαλέσει το φόρουμ και υποστηρίζει την ιδέα μιας γραμματείας που θα προσφερθεί από το Ευρωπαϊκό Ίδρυμα του Δουβλίνου για τη Βελτίωση των Όρων Διαβίωσης και Εργασίας·

17.   καλεί το Συμβούλιο και την Επιτροπή να διασφαλίσουν ότι το ευρωπαϊκό φόρουμ για την εταιρική κοινωνική ευθύνη θα παρέχει τη δυνατότητα να καταχωρηθούν εθελοντικοί κώδικες συμπεριφοράς και παρόμοιες πρωτοβουλίες και να επαληθευτεί ότι καλύπτουν τα ελάχιστα ισχύοντα διεθνή πρότυπα, όπως είναι οι κατευθυντήριες γραμμές του ΟΟΣΑ για τις πολυεθνικές εταιρείες και τα βασικά πρότυπα εργασίας της ΔΟΕ·

18.   καλεί το Συμβούλιο και την Επιτροπή να διασφαλίσουν ότι στις προτάσεις τους θα ορίζεται ότι στο φόρουμ της ΕΕ για την εταιρική κοινωνική ευθύνη θα εντάσσονται ετήσιες εταιρικές εκθέσεις αξιολόγησης περιβαλλοντικών και κοινωνικών εταιρειών και ότι οι εταιρείες θα ενθαρρύνονται να αναλαμβάνουν πρωτοβουλίες βασισμένες στα διεθνή πρότυπα·

19.   καλεί τις κυβερνήσεις των κρατών μελών και των υποψηφίων προς ένταξη χωρών να δημιουργήσουν εθνικά σημεία επαφής σε σχέση με τις κατευθυντήριες γραμμές του ΟΟΣΑ για τις πολυεθνικές επιχειρήσεις·

20.   διαπιστώνει ότι ο ιδία ευθύνη διάλογος μεταξύ των κοινωνικών εταίρων είναι και παραμένει βασικό μέλημα της ΕΕ· θεωρεί ότι το φόρουμ της ΕΕ μπορεί να ενεργεί ως διαιτητής μεταξύ επιχειρήσεων και μεμονωμένων προσώπων ή ενώσεων στην περίπτωση που παραβιάζονται ορισμένοι κώδικες ή διαπιστώνονται ορισμένες ανακολουθίες στις ετήσιες εκθέσεις·

21.   καλεί το Συμβούλιο και την Επιτροπή να διασφαλίσουν ότι η πληροφόρηση σχετικά με τις διαδικασίες και τις απαιτήσεις για την υποβολή ετήσιων εκθέσεων, τα βασικά πρότυπα που ισχύουν για τους κώδικες συμπεριφοράς και τα δείγματα ετήσιων εκθέσεων θα είναι προσβάσιμα από το κοινό, κατά προτίμηση και μέσω της ιστοθέσης του ευρωπαϊκού φόρουμ για την εταιρική κοινωνική ευθύνη·

Ένας καλύτερος ρόλος για τους ενδιαφερόμενους

22.   καλεί την Επιτροπή, στην προσεχή αναθεώρηση της οδηγίας για την ευρωπαϊκή επιτροπή επιχείρησης, να περιλάβει στις επικουρικές διατάξεις της οδηγίας ένα τμήμα το οποίο θα καθορίζει την υποχρέωση ενημέρωσης για κοινωνικές και περιβαλλοντικές επιπτώσεις της δραστηριότητας της επιχείρησης ή του ομίλου επιχειρήσεων· καλεί τους κοινωνικούς εταίρους, σε διάλογο με τους κλάδους, να εξετάσουν τις δυνατότητες διαπραγμάτευσης σχετικά με τις περιβαλλοντικές και κοινωνικές επιπτώσεις των δραστηριοτήτων των επιχειρήσεων·

23.   είναι της άποψης ότι ο ευρωπαϊκός κοινωνικός διάλογος σε τομεακό επίπεδο αποτελεί χρήσιμο μέσο για την κοινή αντιμετώπιση προβλημάτων που σχετίζονται με την εταιρική κοινωνική ευθύνη

24.   καλεί το ευρωπαϊκό φόρουμ για την εταιρική κοινωνική ευθύνη να καταρτίσει κατευθυντήριες γραμμές για ευρύτερο διάλογο μεταξύ των ενδιαφερομένων, βάσει ιδίως της εμπειρίας εταιρειών, μη κυβερνητικών οργανώσεων, συνδικαλιστικών ενώσεων, ακαδημαϊκών και κυβερνητικών αρχών, συνιστώντας την έγκριση υφιστάμενων κατευθυντήριων γραμμών όπως είναι η AA1000·

25.   καλεί την Επιτροπή να προωθήσει πολυμερείς πρωτοβουλίες και πιλοτικά σχέδια στον τομέα της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης προκειμένου να διασφαλιστεί ότι τα αποτελέσματα του διαλόγου θα εφαρμοστούν στην πράξη· στο πλαίσιο αυτό, εφιστά την προσοχή στη σημασία που αποκτά η δέσμευση των εργαζομένων·

26.   συνιστά, στην πρότασή της για την ετήσια υποβολή εκθέσεων για κοινωνικά και περιβαλλοντικά θέματα, η Επιτροπή να ζητά από τις εταιρείες να ορίσουν μέλη του διοικητικού συμβουλίου υπεύθυνα για την εταιρική κοινωνική ευθύνη και να ερευνήσουν άλλες ενδεχόμενες αλλαγές των κανόνων εταιρικής διακυβέρνησης σε ευρωπαϊκό επίπεδο για την προώθηση του διαλόγου μεταξύ των ενδιαφερομένων μερών και των δικαιωμάτων των μειοψηφούντων μετόχων·

27.   ειδικότερα, καλεί αφενός την Ομάδα Υψηλού Επιπέδου Εμπειρογνωμόνων Δικαίου των εταιριών, την οποία όρισε ο Επίτροπος Bolkestein τον Σεπτέμβριο 2001, να διερευνήσει επισταμένως, στο πλαίσιο της τελικής εκθέσεώς της, το ζήτημα της ευρύτερης εκπροσώπησης όλων των ενδιαφερομένων στους κανόνες της εταιρικής διακυβέρνησης και, αφετέρου, την Επιτροπή να συμπεριλάβει το ανωτέρω ζήτημα στην απάντησή της επί της εκθέσεως αυτής·

28.   προτρέπει να ληφθούν μέτρα ούτως ώστε οι ΜΜΕ να έχουν στη διάθεσή τους μέσα που είναι προσαρμοσμένα στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τους και που είναι όντως προσιτά στην πράξη·

Ενσωμάτωση των θεμάτων εταιρικής ευθύνης στις ευρωπαϊκές πολιτικές

29.   καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να διασφαλίσει ότι οι βασικές αρχές της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης λαμβάνονται πλήρως υπόψη σε όλους τους τομείς κοινοτικής αρμοδιότητας, ιδίως δε στον τομέα του δικαίου των εταιριών, στην εσωτερική αγορά, στην πολιτική ανταγωνισμού, στη νομοθεσία των χρηματοπιστωτικών αγορών, στην εμπορική πολιτική, στην κοινή εξωτερική και πολιτική ασφάλειας και στην πολιτική ανάπτυξης και συνεργασίας·

30.   επαναλαμβάνει ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή οφείλει να αποτελεί παράδειγμα ορθής πρακτικής όσον αφορά στην κοινωνική εταιρική ευθύνη σε όλες τις δραστηριότητές της·

31.   χαιρετίζοντας την απόφαση της κυβέρνησης των Κάτω Χωρών να συνδέσει την πρόσβαση σε εξαγωγικές πιστώσεις με τη συμμόρφωση των εταιρειών προς τις κατευθυντήριες γραμμές για τις πολυεθνικές εταιρείες του ΟΟΣΑ, καλεί την Επιτροπή να συνδέσει τα κίνητρα για εθελοντικά πρότυπα με τη χρηματοδοτική στήριξη του δημόσιου τομέα·

32.   παροτρύνει το Συμβούλιο να λάβει υπόψη του τη θέση του Κοινοβουλίου σχετικά με την αρχή της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης στην οδηγία για τις δημόσιες συμβάσεις·

33.   καλεί την Επιτροπή και το Συμβούλιο να λάβουν υπόψη την προσέγγιση όλων των ενδιαφερομένων και τα άλλα στοιχεία της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης στον περαιτέρω διάλογο για την εταιρική διακυβέρνηση και την απόδοση λογαριασμού από πλευράς των εταιριών, καθώς και στον περαιτέρω διάλογο για το δίκαιο των εταιριών και τα ζητήματα που αφορούν τις χρηματοπιστωτικές αγορές, όπως είναι η νέα πρόταση οδηγίας περί εξαγοράς επιχειρήσεων·

34.   καλεί την Επιτροπή να στηρίξει και να βοηθήσει τις εταιρικές ομάδες παρατηρητών και άλλες πρωτοβουλίες της κοινωνίας των πολιτών που στοχεύουν στην παρακολούθηση της εταιρικής συμπεριφοράς·

35.   καλεί την Επιτροπή να ενισχύσει, από κοινού με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, τις απαιτήσεις δημοσιοποίησης από πλευράς εταιριών για τις πολιτικές δραστηριότητές τους σε ευρωπαϊκό επίπεδο μέσω ενός συστήματος δημόσιας καταγραφής των ομάδων συμφερόντων των εταιριών και να εξασφαλίσει την απόδοση λογαριασμού από όλες τις επιτροπές της που διαμορφώνουν πολιτική στον τομέα των εταιριών·

36.   καλεί την Επιτροπή και το Συμβούλιο να αναπτύξουν κοινοτικά προγράμματα βοήθειας προς τρίτες χώρες σύμφωνα με τα αποδεκτά διεθνή περιβαλλοντικά και εργασιακά πρότυπα, να συντάξουν νέα σχέδια με στόχο τη διευκόλυνση της ενσωμάτωσης αρχών εταιρικής κοινωνικής ευθύνης στην εθνική νομοθεσία για κοινωνικά θέματα και θέματα απασχόλησης από εθνικές κυβερνήσεις, να συμπεριλάβουν τους κοινωνικούς εταίρους σε αυτή τη διαδικασία, και να συνεργαστούν με τις επιθεωρήσεις εργασίας και περιβάλλοντος για να εξασφαλίσουν την εφαρμογή· επιπλέον, καλεί την Επιτροπή να υποστηρίξει στις τρίτες χώρες τη δημιουργία δυνατοτήτων ούτως ώστε η επαλήθευση των κωδίκων, η προσαρμογή των διεθνών κωδίκων σε τοπικό πλαίσιο, οι παρατηρήσεις για τον απολογισμό των εταιριών και οι τάσεις της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης να πραγματοποιούνται από φορείς των αναπτυσσόμενων χωρών·

37.   καλεί την Επιτροπή να θεσπίσει ισχυρά μέτρα προστασίας των καταναλωτών για τη διατήρηση της αξιοπιστίας της εταιρικής πληροφόρησης σε σχέση με την εταιρική πρακτική στον τομέα της περιβαλλοντικής και κοινωνικής ευθύνης, ειδικότερα στην εφαρμογή των διατάξεων σχετικά με την παραπλανητική διαφήμιση·

Ο ρόλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου

38.   χαιρετίζει και ενθαρρύνει τις ετήσιες ακροάσεις που πραγματοποιούνται από την αρμόδια επιτροπή για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται σε αναπτυσσόμενες χώρες και καλεί την επιτροπή αυτή να συνεχίσει τις εν λόγω ακροάσεις·

39.   καλεί την αρμόδια επιτροπή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου να συστήσει μια ομάδα εργασίας για την εταιρική κοινωνική ευθύνη, η οποία θα διευκρινίζει τακτικά ευρήματα και συστάσεις στις συνεδριάσεις της επιτροπής·

Θέματα εταιρικής κοινωνικής ευθύνης που αφορούν ειδικά την Ευρωπαϊκή Ένωση

40.   συστήνει σε όλες τις εταιρείες να εφαρμόσουν τις διατάξεις του τίτλου III του κανονισμού (EΚ) 2157/2001 του Συμβουλίου, της 8ης Οκτωβρίου 2001, περί του καταστατικού της ευρωπαϊκής εταιρείας καθώς και της οδηγίας 2001/86/EΚ της 8ης Οκτωβρίου 2001 σχετικά με το ρόλο των εργαζομένων·

41.   καλεί την Επιτροπή να εγγυηθεί την εφαρμογή της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης σε όλες τις υπηρεσίες κοινής ωφέλειας και να προωθήσει το ρόλο των διαφόρων υπηρεσιών κοινής ωφέλειας στην καταπολέμηση του κοινωνικού αποκλεισμού και στη διασφάλιση των ελάχιστων προτύπων για την παροχή υπηρεσιών· ζητεί επιτακτικά από την Επιτροπή να συμπεριλάβει τα στοιχεία αυτά στην πρόταση οδηγίας πλαισίου που αφορά τις υπηρεσίες δημοσίου συμφέροντος, η οποία θα πρέπει να εκπονηθεί όσο το δυνατόν ταχύτερα·

42.   καλεί την Επιτροπή να ενσωματώσει την έννοια και τις αρχές της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης στις ετήσιες κατευθυντήριες γραμμές για την απασχόληση και στην επικείμενη αξιολόγηση της Ευρωπαϊκής Στρατηγικής για την Απασχόληση, και καλεί τα κράτη μέλη να ενσωματώσουν τις αρχές και τους κοινωνικούς στόχους της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης στα εξαμηνιαία εθνικά σχέδια για την καταπολέμηση του κοινωνικού αποκλεισμού και στα ετήσια εθνικά σχέδια δράσης για την απασχόληση, βάσει του οριζόντιου στόχου για την ποιότητα της εργασίας·

43.   ζητεί το Κοινωνικό Ταμείο να χρησιμοποιηθεί για την προώθηση της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης στην κατάρτιση που προορίζεται για τα διευθυντικά στελέχη και τους λοιπούς συνεργάτες στον τομέα της διαχείρισης, περιλαμβάνοντας τη στήριξη για διαδικασίες πιστοποίησης, και τα περιφερειακά ταμεία να καταστούν ευκολότερα προσβάσιμα από τις εταιρείες που επιθυμούν να αξιοποιήσουν ευκαιρίες ιδιωτικών επενδύσεων στις πλέον μειονεκτούσες τοπικές κοινότητες και περιοχές, προάγοντας ειδικότερα την χρηματοδοτική ενίσχυση της ΕΕ προς «ιδρύματα για την χρηματοδότηση της τοπικής ανάπτυξης» τα οποία στηρίζουν πρωτοβουλίες τοπικής απασχόλησης που, σε διαφορετική περίπτωση, θα είχαν δυσχέρειες πρόσβασης σε χρηματοδότηση από τον εμπορικό τραπεζικό τομέα·

44.   υπογραμμίζει ότι η ανάπτυξη των γνώσεων και ικανοτήτων όλων των συνεργατών αποτελεί καθοριστικό μέρος της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης· ζητεί οι προσπάθειες που καταβάλλονται για τη διά βίου κατάρτιση να ενισχυθούν περαιτέρω τόσο σε κοινοτικό όσο σε εθνικό επίπεδο· στο πλαίσιο αυτό, οι καταστάσεις αρμοδιοτήτων, ως μέρος των ετησίων κοινωνικών και περιβαλλοντικών εκθέσεων των επιχειρήσεων, καθώς και οι εθνικές καταστάσεις αρμοδιοτήτων αποτελούν σημαντικούς παράγοντες·

45.   σημειώνει ότι οι μη κερδοσκοπικές τοπικές δημόσιες υπηρεσίες διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην κάλυψη των αναγκών των θυμάτων κοινωνικού αποκλεισμού και ότι οι επιχειρήσεις κοινωνικής οικονομίας έχουν αποκομίσει πλούσια εμπειρία στον τομέα της κοινωνικής ευθύνης. Καλεί την Επιτροπή να λάβει μέτρα για την πλήρη αναγνώριση των τομέων συνεργασίας και εθελοντισμού της οικονομίας στις ιδρυτικές συνθήκες της Ένωσης και να ολοκληρώσει την καταγραφή της εμπειρίας και της εφαρμογής της κοινωνικής ευθύνης στον μη κερδοσκοπικό τομέα·

46.   συνιστά ιδιαίτερα να διερευνήσουν οι επιχειρήσεις κοινωνικής οικονομίας, και ιδίως οι εργαζόμενοι και οι συνεταιρισμοί κοινωνικής οικονομίας το ενδεχόμενο της έγκρισης του "Bilan Sociétal" ως μέσου που επιτρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι κοινωνικές, οικονομικές και περιβαλλοντικές πτυχές καθώς και η συμπεριφορά όλων των ενδιαφερομένων, των υπεργολάβων και των προμηθευτών·

47.   παροτρύνει τους κοινωνικούς εταίρους να επιτύχουν συμφωνία ως απάντηση στην ανακοίνωση για την αναδιάρθρωση, και την Επιτροπή να υποβάλει επειγόντως νομοθετική ρύθμιση αν αυτό δεν επιτευχθεί·

48.   καλεί όλες τις μεγάλες επιχειρήσεις - όπως προτείνεται στην έκθεση Gillenhammer σχετικά με την "ανταπόκριση στις αλλαγές" - σε διαβούλευση με την εκπροσώπηση των εργαζομένων, να εκπονούν ετήσια δημόσια κοινωνική έκθεση που να αναφέρει κατά τρόπο συστηματικό την πρακτική και την πολιτική που ακολουθείται στον τομέα της απασχόλησης και των συνθηκών εργασίας· καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αναλάβει πρωτοβουλία προκειμένου να προωθήσει την εκπόνηση παρόμοιων κοινωνικών ετήσιων εκθέσεων·

49.   υπογραμμίζει ότι οι επιχειρήσεις έχουν ευθύνη ως προς την πρόληψη της φθοράς και του αποκλεισμού των εργαζομένων τους από την αγορά εργασίας· η πρόληψη μέσω της διασφάλισης ενός υγιούς και ασφαλούς φυσικού και ψυχικού εργασιακού περιβάλλοντος πρέπει να διαδραματίσει ως εκ τούτου κεντρικό ρόλο σε όλες τις πρωτοβουλίες προώθησης της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης·

Θέματα εταιρικής κοινωνικής ευθύνης που άπτονται των σχέσεων της Ευρώπης με τρίτες χώρες

50.   επαναλαμβάνει το αίτημα που έχει διατυπώσει προς την Επιτροπή, το Συμβούλιο και τη Συνέλευση για το Μέλλον της Ευρώπης να υποβληθούν επειγόντως προτάσεις για την ανάπτυξη της κατάλληλης νομικής βάσης για τη θέσπιση ενός πολυμερούς πλαισίου για τις δραστηριότητες των ευρωπαϊκών εταιρειών σε παγκόσμια κλίμακα·

51.   καλεί την Επιτροπή να διερευνήσει τη δυνατότητα θέσπισης ενός ευρωπαίου διαμεσολαβητή για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις που δρουν στις αναπτυσσόμενες χώρες σε σχέση με την εταιρική κοινωνική ευθύνη·

52.   χαιρετίζει την πρόθεση της Επιτροπής να υποστηρίξει τη δραστήρια προώθηση των κατευθυντήριων γραμμών του ΟΟΣΑ για τις πολυεθνικές επιχειρήσεις· καλεί την Επιτροπή να εφαρμόσει χωρίς χρονοτριβή σημεία επαφής σε ό,τι αφορά τις κατευθυντήριες γραμμές του ΟΟΣΑ για τις πολυεθνικές εταιρίες σε όλες τις αντιπροσωπείες της σε τρίτες χώρες στις οποίες δρουν εταιρίες με έδρα στην ΕΕ – όπως προβλέπεται στον προϋπολογισμό 2002 της ΕΕ για τις χώρες της Λατινικής Αμερικής, Ασίας και Βόρειας Αφρικής – ώστε να εξασφαλισθεί η παρουσία επαρκώς καταρτισμένου προσωπικού σε θέματα εταιρικής κοινωνικής ευθύνης, και να συμπεριλάβει τα αποτελέσματα των εργασιών αυτών των σημείων επαφής στις τακτικές εκθέσεις των αντιπροσωπειών προς τα όργανα της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένου του ΕΚ· καλεί περαιτέρω την Επιτροπή να εφαρμόσει τα αποτελέσματα της Διασκέψεώς της που διεξήχθη τον Μάιο 2001 σχετικά με τις κατευθυντήριες γραμμές του ΟΟΣΑ και, ιδίως, να αναπτύξει τις καλύτερες πρακτικές ανάμεσα στα κράτη μέλη (π.χ. σε συνάρτηση με τη συμπεριφορά των εθνικών κέντρων επαφής (ΕΚΕ))· επίσης, να συγκαλέσει συνόδους σε επίπεδο ΕΕ ανάμεσα στα ΕΚΕ και τους κοινωνικούς εταίρους με συμμετοχή ΜΚΟ, να αξιολογήσει τις κτηθείσες εμπειρίες σε σχέση με τις κατευθυντήριες γραμμές μεταξύ των ευρωπαϊκών εταιριών, να συντονίσει την ευρωπαϊκή συνεισφορά στις διασκέψεις του ΟΟΣΑ για τις κατευθυντήριες γραμμές και να βοηθήσει τις προς ένταξη χώρες να προσαρμοσθούν στις κατευθυντήριες γραμμές και να στηρίξουν νέες υποψήφιες χώρες, όπως είναι η Εσθονία και η Λιθουανία·

53.   καλεί την Επιτροπή και το Συμβούλιο να λάβουν υπόψη τους τη θέση του Κοινοβουλίου σε σχέση με την εφαρμογή των βασικών προτύπων εργασίας και την προώθηση μιας διεθνούς κοινωνικής διακυβέρνησης σε όλους τους τομείς της εξωτερικής δραστηριότητας της Κοινότητας, με ιδιαίτερη έμφαση στην τήρηση των εργασιακών και κοινωνικών προτύπων στις διεθνείς πολυμερείς και διμερείς συμφωνίες·

54.   καλεί το Συμβούλιο και την Επιτροπή όχι μόνον να διατυπώσουν συγκεκριμένη πρόταση για την εφαρμογή της ρήτρας για τα ανθρώπινα δικαιώματα η οποία να προβλέπει ειδικότερα τη δημιουργία σαφών, λεπτομερών και επαληθεύσιμων μηχανισμών για την παρακολούθηση και την αξιολόγηση της κατάστασης σε θέματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων στις εμπορικές συμφωνίες με τρίτες χώρες, θεσπίζοντας τους κατάλληλους μηχανισμούς συμμόρφωσης και διασφαλίζοντας ότι καλύπτονται όλα τα ανθρώπινα δικαιώματα, κοινωνικά δικαιώματα και κυρίως η ελευθερία του συνεταιρίζεσθαι και το δικαίωμα της απεργίας, και όλοι οι φορείς, συμπεριλαμβανομένων των εταιρειών της ΕΕ, αλλά και να απαιτούν τη συστηματική εφαρμογή τους και την ενημέρωση του κοινού σχετικά με την εφαρμογή αυτή· ζητεί επίσης όπως οι εκτιμήσεις επιπτώσεων στους τομείς της αειφορίας και του φύλου καθιερωθούν ως μέρος της διαδικασίας χάραξης εμπορικής πολιτικής·

55.   εφιστά την προσοχή στο γεγονός ότι η σύμβαση των Βρυξελλών του 1968, όπως ενσωματώθηκε στον κανονισμό 44/2001(16), αναγνωρίζει τη δικαιοδοσία των δικαστηρίων των κρατών μελών της ΕΕ επί υποθέσεων κατά εταιρειών που είναι καταχωρημένες ή εδρεύουν στην ΕΕ σε σχέση με ζημίες που προκάλεσαν σε τρίτες χώρες· καλεί την Επιτροπή να εκπονήσει μελέτη σχετικά με την εφαρμογή αυτής της εξωεδαφικής αρχής από τα δικαστήρια στα κράτη μέλη της Ένωσης· ζητεί από τα κράτη μέλη να ενσωματώσουν την εν λόγω εξωεδαφική αρχή στη νομοθεσία τους·

56.   ζητεί από την Επιτροπή να περιλάβει αναφορά για την εταιρική κοινωνική ευθύνη και, ενδεχομένως, την μελλοντική της οδηγία περί εταιρικής κοινωνικής ευθύνης σε όλες τις προτάσεις της που αφορούν τη χορήγηση εντολής για διαπραγματεύσεις συνεργασίας και εμπορικών συμφωνιών με τρίτες χώρες·

57.   θεωρεί ότι στόχος κάθε πολυμερούς διαπραγμάτευσης του ΠΟΕ για διασυνοριακές επενδύσεις θα πρέπει να είναι η διασφάλιση ότι οι εν λόγω επενδύσεις συντελούν στη βελτίωση του βιοτικού επιπέδου, επιδιώκουν τη βιώσιμη ανάπτυξη, προωθούν το σεβασμό των δικαιωμάτων του ανθρώπου και συμβάλλουν σε μια πιο δίκαιη κατανομή των οφελών της παγκόσμιας οικονομίας. Επιμένει, συνεπώς, ότι οι σχετικοί κανόνες θα πρέπει να αντικατοπτρίζουν τις εταιρικές κοινωνικές ευθύνες των διεθνών επενδυτών όσον αφορά, παραδείγματος χάρη, τα κοινωνικά και περιβαλλοντικά πρότυπα, τη διαφάνεια και την ακεραιότητα, τις πρακτικές που στρεβλώνουν τον ανταγωνισμό και τη μεταφορά τεχνογνωσίας·

58.   καλεί την Επιτροπή και το Συμβούλιο να προωθήσουν την υιοθέτηση παρόμοιων μέτρων από κυβερνήσεις, τα Ηνωμένα Έθνη και άλλους πολυμερείς φορείς εκτός των συνόρων της ΕΕ, όπως είναι η Σύμβαση πλαίσιο για την απόδοση λογαριασμού από τις εταιρίες η οποία θα εξετασθεί στην παγκόσμια σύνοδο κορυφής για την αειφόρο ανάπτυξη·

59.   καλεί την Επιτροπή να υποβάλει συγκεκριμένες προτάσεις για την προώθηση της συμβολής των εταιρειών της ΕΕ στη διαφάνεια και στη χρηστή διακυβέρνηση παγκοσμίως, μέσω και της δημιουργίας μιας «μαύρης λίστας» παρόμοιας με αυτή που έχει καταρτίσει η Παγκόσμια Τράπεζα, προκειμένου εταιρείες της ΕΕ οι οποίες ευθύνονται για δωροδοκία, δηλαδή οι εταιρείες που έχουν καταδικασθεί για διαφθορά από δικαστήριο της ΕΕ καθώς επίσης και για μη συμμόρφωση προς τα επί το ελάχιστον εφαρμοστά διεθνή πρότυπα (κυρίως πρότυπα εργασίας του ΠΟΕ, κατευθυντήριες γραμμές για πολυεθνικές εταιρίες του ΟΟΣΑ) να μην αναλαμβάνουν δημόσιες συμβάσεις, και να δημιουργήσει ομάδα εργασίας σχετικά με τη συμμόρφωση ώστε να εξασφαλισθεί ότι οι εταιρίες στις οποίες έχει ανατεθεί σύμβαση στο πλαίσιο των δημοσίων προμηθειών της ΕΕ ή οι οποίες λαμβάνουν χρηματοπιστωτικές εγγυήσεις όπως είναι η εγγύηση εξαγωγικών πιστώσεων, συμμορφώνονται, κατά την εκτέλεση των συμβάσεων αυτών, προς τις υποχρεώσεις της ΕΕ περί ανθρωπίνων δικαιωμάτων, αναπτυξιακών πολιτικών και διαδικασιών, καθώς και προς τα ελάχιστα πρότυπα σύμφωνα με τις προαναφερθείσες κατευθυντήριες γραμμές του ΠΟΕ και του ΟΟΣΑ· οι εταιρείες που βρίσκονται σε μαύρη λίστα δεν θα πρέπει να είναι επιλέξιμες για συμβόλαια της ΕΕ ή παραγγελίες κατά τη διάρκεια χρονικού διαστήματος τριών ετών·

60.   καλεί την Επιτροπή να συμπεριλάβει στη λευκή βίβλο της ειδικές προτάσεις ως προς το ρόλο που μπορούν να διαδραματίσουν οι επιχειρήσεις σε σχέση με την πρόληψη συγκρούσεων σε παγκόσμιο επίπεδο, μεταξύ άλλων με επέκταση στην Ευρωπαϊκή Ένωση των εθελοντικών αρχών για την ασφάλεια και τα δικαιώματα του ανθρώπου και αποσύνδεση της προμήθειας όπλων από τις πωλήσεις φυσικών πόρων, συμπεριλαμβανομένης της θέσπισης συστημάτων πιστοποίησης όπως η διεργασία Kimberly για τα διαμάντια·

61.   στις χώρες με τις οποίες η ΕΕ έχει αναπτύξει επίσημες σχέσεις μέσω συμφωνιών εμπορίου και συνεργασίας, ιδίως στο πλαίσιο της συμφωνίας Cotonou, πρέπει να επιδιώξει να περιληφθεί από κοινού το ζήτημα της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης στις επίσημες ημερήσιες διατάξεις·

62.   επαναλαμβάνει την έκκληση, η οποία περιεχόταν στο ψήφισμά του της 31ης Δεκεμβρίου 2001(17) επί της ανακοινώσεως της Επιτροπής σχετικά με την πρόληψη των συγκρούσεων (1999), για την αντιμετώπιση του ζητήματος της επιρροής που μπορούν να ασκήσουν οι επιχειρήσεις δημοσίου και ιδιωτικού κεφαλαίου σε ασταθείς οικονομικά περιφέρειες, μέσω της δημιουργίας ενός νομικά δεσμευτικού πλαισίου κυρώσεων για τις εταιρίες που συμβάλλουν σε συγκρούσεις·

63.   αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο και την Επιτροπή.

(1)ΕΕ C 104 της 14.4.1999, σ. 180
(2)Κείμενα που εγκρίθηκαν στις 25.10.2001, σημείο 14.
(3)Κείμενα που εγκρίθηκαν στις 13.11.2001, σημείο 12.
(4)ΕΕ L 156 της 13.6.2001, σ. 33
(5)Δεν δημοσιεύθηκε ακόμη.
(6)ΕΕ C 223 της 8.8.2001, σελ. 6.
(7)ΕΕ C 197 της 12.7.2001, σελ. 180.
(8)ΕΕ L 250 της 19.9.1984.
(9)Δεν δημοσιεύθηκε ακόμη.
(10)Κείμενα που εγκρίθηκαν στις 31.5.2001, σημείο 10.
(11)Κείμενα που εγκρίθηκαν στις 17.1.2002, σημείο 1.
(12)ΕΕ L 114 της 24.4.2001, σελ. 1
(13)Δεν δημοσιεύθηκε ακόμη.
(14)ΕΕ L 12 της 16.1.2001, σελ. 1
(15)Δεν δημοσιεύθηκε ακόμη.
(16)ΕΕ L 12 της 16.1.2001, σ. 1
(17)Κείμενα που εγκρίθηκαν, σημείο 15.


ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

Εισαγωγή

Με το πράσινο βιβλίο της σχετικά με την εταιρική κοινωνική ευθύνη, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δρομολόγησε ευρεία διαβούλευση με στόχο την άντληση διδαγμάτων από παλαιότερες εμπειρίες και καινοτόμες προσεγγίσεις για την εταιρική κοινωνική ευθύνη, προκειμένου να δημιουργήσει ένα ευρωπαϊκό πλαίσιο για την εταιρική κοινωνική ευθύνη Παρόλο που στόχος του πράσινου βιβλίου ήταν να προκαλέσει μια ευρύτερη συζήτηση για την εταιρική κοινωνική ευθύνη σε ευρωπαϊκό επίπεδο, αναφέρει ένα μεγάλο αριθμό τρεχουσών πρωτοβουλιών και προτείνει μια σε μεγάλο βαθμό εθελοντική προσέγγιση του θέματος και προσέγγιση από άποψη ορθής πρακτικής.

Στόχος της παρούσας έκθεσης είναι να προσδιορίσει τις ειδικές προτεραιότητες ενός ευρωπαϊκού πλαισίου για την εταιρική κοινωνική ευθύνη, οι οποίες θα πρέπει να περιλαμβάνουν ένα συνδυασμό εθελοντικών και κανονιστικών πρωτοβουλιών, που θα συμβαδίζουν με την αναδυόμενη διεθνή συναίνεση. Οι προτάσεις που παρουσιάζονται στην παρούσα έκθεση βασίζονται σε παλαιότερα ψηφίσματα του Κοινοβουλίου και σε ευρεία διαβούλευση που πραγματοποίησε ο εισηγητής (βλέπε παράρτημα) και η ίδια η Επιτροπή.

Γενικό πλαίσιο

Κατά τη διάρκεια των τελευταίων πέντε ετών, η εταιρική κοινωνική ευθύνη κατέστη ένα από τα σημαντικότερα θέματα που αντιμετωπίζει η διεθνής κοινότητα. Η αναδιάρθρωση της παγκόσμιας οικονομίας από τη δεκαετία του 1970 είχε ως αποτέλεσμα την αύξηση της αποτελεσματικότητας και της παραγωγικότητας της παγκόσμιας αγοράς αλλά αποτέλεσε επίσης αιτία έντονης κοινωνικής υποβάθμισης - στις αναπτυσσόμενες και στις βιομηχανικές χώρες - καθώς και αυξανόμενης περιβαλλοντικής καταστροφής. Στο πλαίσιο της παγκοσμιοποίησης, έγινε πιο ηχηρό το μήνυμα των εκπροσώπων των συνδικαλιστικών ενώσεων, των συμμετεχόντων σε περιβαλλοντικές εκστρατείες και σε εκστρατείες για τα δικαιώματα του ανθρώπου, των υπεύθυνων χάραξης πολιτικής και των κυριότερων επιχειρηματικών φορέων ότι η κατάσταση δεν ήταν βιώσιμη τόσο από άποψη των επιχειρηματικών στόχων όσο και από άποψη ανθρώπινης ανάπτυξης.

Η ευρωπαϊκή απάντηση

Η Ευρωπαϊκή Κοινότητα απάντησε το 1993 με την έκκληση του Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Jacques Delors, προς τις επιχειρήσεις να συμμετέχουν στον αγώνα κατά του κοινωνικού αποκλεισμού. Το 1999, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε την έκθεσή του σχετικά με τα πρότυπα της ΕΕ για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται σε αναπτυσσόμενες χώρες και, τον Μάρτιο του 2000, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Λισσαβόνας έκανε ειδική έκκληση στο αίσθημα κοινωνικής ευθύνης των εταιρειών σχετικά με τις βέλτιστες πρακτικές για τη δια βίου εκπαίδευση, την οργάνωση της εργασίας, τις ίσες ευκαιρίες, την κοινωνική ένταξη και τη βιώσιμη ανάπτυξη. Καθώς η εταιρική κοινωνική ευθύνη έχει οριστεί ως θέμα που θα πρέπει να εξεταστεί κατά τη βελγική προεδρία, η Επιτροπή δημοσίευσε το πράσινο βιβλίο σχετικά με την προώθηση ενός ευρωπαϊκού πλαισίου για την εταιρική κοινωνική ευθύνη. Μας παρουσιάζεται τώρα μια ιστορική ευκαιρία να προωθήσουμε το διάλογο.

Ορισμός της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης

Στην εισαγωγή του, το πράσινο βιβλίο αναφέρει:

«Η εταιρική κοινωνική ευθύνη είναι ουσιαστικά μια έννοια σύμφωνα με την οποία οι εταιρίες αποφασίζουν οικειοθελώς να συμβάλλουν για μια καλύτερη κοινωνία και ένα καθαρότερο περιβάλλον(1)»

Ο εν λόγω ορισμός παρουσιάζει δύο αδυναμίες. Καταρχάς, υποβαθμίζει την ίδια την ιδέα της παγκόσμιας διακυβέρνησης. Δεύτερον, αναφέρει ότι η μόνη προσέγγιση της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης είναι η εθελοντική.

Το διεθνές δίκαιο υπάρχει για να προωθεί και να διασφαλίζει την προστασία της ανθρώπινης ζωής και του περιβάλλοντος. Δεν αποφασίζουν οι εταιρείες εάν επιθυμούν να συμμορφωθούν προς αυτό.

Το πράσινο βιβλίο αναφέρει:

«Παρά το γεγονός ότι η κεντρική ευθύνη μιας εταιρίας είναι η παραγωγή κερδών, οι εταιρίες μπορούν παράλληλα να συμβάλλουν σε κοινωνικούς και περιβαλλοντικούς στόχους (…)(2)»

Το γεγονός αυτό σημαίνει ότι η εταιρική κοινωνική ευθύνη είναι μια προαιρετική δραστηριότητα, συμπληρωματική των συνήθων επιχειρηματικών δραστηριοτήτων. Στην πραγματικότητα, θα πρέπει να αποτελέσει κύριο μέρος της επιχειρηματικής δραστηριότητας.

Πολλές εταιρείες έχουν αναλάβει εθελοντική δράση για να θέσουν σε εφαρμογή τους νέους κώδικες συμπεριφοράς τους και να εξασφαλίσουν ότι σέβονται τις κοινωνικές και περιβαλλοντικές τους ευθύνες. Πρόκειται για αξιέπαινη προσπάθεια που πρέπει να ενθαρρύνεται. Ωστόσο, υπάρχουν άπειρα παραδείγματα, τα οποία δείχνουν ότι η εθελοντική προσέγγιση από μόνη της είναι ανεπαρκής και θα πρέπει να ενισχύεται από συμπληρωματικά νομοθετικά μέτρα.

Η εθελοντική δράση αποτελεί αποτέλεσμα του συνδυασμού της καταναλωτική πίεσης, της πίεσης από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης και τις άλλες βιομηχανίες, του ανταγωνισμού και της απειλής νέων κανονισμών και φόρων. Η ευρωπαϊκή δράση που περιλαμβάνει σχετικές νομοθετικές προτάσεις θα μπορούσε να συμβάλει στην ενίσχυση αυτής της σειράς πιέσεων οι οποίες αλληλεπιδρούν.

Η εταιρική κοινωνική ευθύνη εφαρμόζεται τόσο στις ιδιωτικές όσο και στις κρατικές εταιρείες. Αφορά τις πολυεθνικές εταιρείες και τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις. Οι προσδοκίες των πολυεθνικών εταιρειών και των ΜΜΕ μπορεί να διαφέρουν ανάλογα με την αντίστοιχη ισχύ και μέσα που διαθέτουν. Οι ΜΜΕ ενδεχομένως απαιτούν διαφορετικά χρονοδιαγράμματα για να επιτύχουν ορισμένους στόχους, ανάλογα με τις δυνατότητές τους, και ίσως μπορέσουν να συμμετάσχουν αποτελεσματικά μέσω μιας αλυσίδας εφοδιασμού μεγαλύτερων εταιρειών. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι δεν θα πρέπει να τους ζητηθεί να συμμορφωθούν προς τις συστάσεις και τις νομοθετικές απαιτήσεις που έχουν θεσμοθετηθεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες η πλειοψηφία των πολιτών απασχολούνται σε ΜΜΕ. Το γεγονός αυτό καθιστά τις ΜΜΕ κύριους παράγοντες του διαλόγου για την εταιρική κοινωνική ευθύνη και σημαίνει ότι οι ανάγκες και ο ρόλος τους δεν μπορεί να υποτιμηθούν.

Κώδικες συμπεριφοράς και υποβολή εκθέσεων επί κοινωνικών θεμάτων

Η υποβολή εκθέσεων για κοινωνικά θέματα αποτελεί ουσιώδες μέρος του σεβασμού των διεθνώς αποδεκτών κοινωνικών, εργασιακών και περιβαλλοντικών προτύπων. Η διαφάνεια αποτελεί το μόνο μέσο εξασφάλισης της απόδοσης ευθυνών. Επί του παρόντος μόνο μια μειοψηφία εταιρειών συντάσσει ετήσιες κοινωνικές εκθέσεις, το πράττει δε χωρίς να ακολουθεί μια κοινή μεθοδολογία ή κάποιο πρότυπο υποβολής εκθέσεων.

Οι πρόσφατες ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες με στόχο την ενθάρρυνση των εταιρειών να υποβάλουν εκθέσεις γνώρισαν μικρή επιτυχία. Η ανακοίνωση της Επιτροπής για την υποβολή περιβαλλοντικών εκθέσεων και οι εκκλήσεις της Επιτροπής προς τις εταιρείες να υποβάλλουν κοινωνικές εκθέσεις σε εθελοντική βάση, ως απάντηση στην έκθεση Gillenhammar το 1998 και στην ανακοίνωση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Göteborg το 2001, συνιστούν παραδείγματα αυτής της πρακτικής.

Μια ευρωπαϊκή οδηγία είναι αναγκαία για την επίλυση αυτού του προβλήματος. Η οδηγία θα καθόριζε ένα χρονοδιάγραμμα για την ετήσια υποβολή εκθέσεων εκ μέρους των ΜΜΕ και των πολυεθνικών εταιρειών σχετικά με τις κοινωνικές και περιβαλλοντικές επιπτώσεις των δραστηριοτήτων τους στην Ευρώπη και εκτός των συνόρων της Ευρώπης σε συμφωνία με τα ελάχιστα πρότυπα υποβολής εκθέσεων. Τα εν λόγω πρότυπα θα μπορούσαν να βασίζονται σε αυτά που καθορίζονται από την Global Reporting Initiative, τα οποία χαίρουν διεθνούς αποδοχής. Η υποβολή εκθέσεων θα πρέπει να αφορά κάθε τμήμα της εταιρείας, δηλαδή το σύνολο της αλυσίδας εφοδιασμού και η Επιτροπή θα πρέπει να επιδιώξει να αναπτύξει συγκεκριμένες κατευθυντήριες γραμμές για τη GRI με βάση ένα πρωτόκολλο υποβολής εκθέσεων για την αλυσίδα εφοδιασμού.

Σε σχέση με τα ευρωπαϊκά ιδιωτικά και συλλογικά συνταξιοδοτικά ταμεία, η οδηγία θα πρέπει να υποχρεώνει όλα τα συνταξιοδοτικά ταμεία να δημοσιοποιήσουν την πολιτική τους, σύμφωνα με τη νομοθεσία που έχει ήδη θεσπιστεί στο Ηνωμένο Βασίλειο, το Βέλγιο, τις Κάτω Χώρες και τη Γερμανία.

Οι κώδικες συμπεριφοράς των εταιρειών και οι ετήσιες εκθέσεις μπορούν να υποβάλλονται σε ένα ευρωπαϊκό φόρουμ για την εταιρική κοινωνική ευθύνη, το οποίο θα συμβάλει και στην επαλήθευση των εκθέσεων. Θα μπορούσε επίσης να ζητηθεί από όλα τα συνταξιοδοτικά ταμεία να δηλώσουν τους δεοντολογικούς κανόνες τους οποίους ακολουθούν.

Σε ένα περιβάλλον όπου οι ειδήσεις για διάπραξη αδικιών από εταιρείες αποτελούν πλέον σύνηθες φαινόμενο, τα παραπάνω μέτρα θα συντελούσαν στην αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των καταναλωτών και θα χρησίμευαν ως μέσο άσκησης πίεσης σε εταιρείες, η συμπεριφορά των οποίων δεν ανταποκρίνεται στα συμφωνηθέντα διεθνή πρότυπα.

Ένα ευρωπαϊκό φόρουμ για την εταιρική κοινωνική ευθύνη

Από την πρώτη έκκληση για έναν ευρωπαϊκό φορέα ελέγχου που περιεχόταν στο ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου του 1999 σχετικά με τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις που δρουν σε αναπτυσσόμενες χώρες, κυρίως ακαδημαϊκοί και κοινωνικοί εταίροι, καθώς και άλλοι που συσπειρώθηκαν γύρω από την ιδέα υποστηρίζουν - τώρα περισσότερο από ποτέ - την ανάγκη σύστασης ενός παρόμοιου οργάνου.

Εντούτοις είναι πλέον απαραίτητο να συζητηθεί ο ακριβής ρόλος και η λειτουργία ενός τέτοιου φορέα. Ο διάλογος μεταξύ των ενδιαφερομένων φορέων θα αποτελέσει πρωταρχικό μέλημα. Ωστόσο, εταιρείες και άλλοι παράγοντες θα κληθούν επίσης να υποβάλουν τους κώδικες συμπεριφοράς τους στον φορέα, ο οποίος με τη σειρά του θα ελέγχει ότι όλοι οι κώδικες περιλαμβάνουν τα βασικά εργασιακά, κοινωνικά και περιβαλλοντικά πρότυπα, που έχουν ήδη συμφωνηθεί σε διεθνές επίπεδο. Οι εταιρείες ενδεχόμενα να υποβάλλουν τις εκθέσεις τους σχετικά με τις κοινωνικές και περιβαλλοντικές επιπτώσεις σε ετήσια βάση μετά τη θέσπιση σχετικής ευρωπαϊκής νομοθεσίας που θα επιβάλλει αυτή την υποχρέωση.

Ο φορέας θα απαιτήσει κατάλληλες δημοσιονομικές χορηγήσεις. Το συμβούλιό του θα αποτελείται από εκπροσώπους επιχειρήσεων, μη κυβερνητικών οργανώσεων, συνδικαλιστικών ενώσεων και ακαδημαϊκών κοινοτήτων, συμπεριλαμβανομένων και εκπροσώπων αναπτυσσόμενων χωρών. Τη διαχείρισή του θα αναλάβει γραμματεία και θα λειτουργεί ως υπηρεσία της Επιτροπής.

Ένας καλύτερος ρόλος για τους ενδιαφερόμενους φορείς

Ενδιαφερόμενοι φορείς στο πλαίσιο της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης είναι οι εργαζόμενοι, οι προμηθευτές και οι πελάτες μιας εταιρείας, οι κοινότητες όπου εδρεύει η εταιρεία καθώς και όλοι οι σχετικοί φορείς.

Οι εργαζόμενοι αποτελούν τους κύριους ενδιαφερόμενους για τις δραστηριότητες της εταιρείας. Οι συνδικαλιστικές ενώσεις διαδραμάτισαν καθοριστικό ρόλο στις διαπραγματεύσεις συμφωνιών εταιρικής ευθύνης με ενώσεις εταιρειών στους τομείς των τροφίμων, του εμπορίου και της κλωστοϋφαντουργίας.

Οι μη κυβερνητικές οργανώσεις έχουν εκφράσει την ανησυχία τους ότι ο παραδοσιακός κοινωνικός διάλογος τις αποκλείει από τις ουσιαστικές πολυμερείς συζητήσεις. Στο μεταξύ, οι συνδικαλιστικές ενώσεις επίσημα αντιστέκονται σε κάθε προσπάθεια μείωσης των διαπραγματευτικών τους δικαιωμάτων στο χώρο εργασίας.

Η παρούσα έκθεση θεωρεί κατάλληλη τη χρήση του κοινωνικού διαλόγου για την ενίσχυση του διαλόγου σχετικά με τις ευρύτερες εταιρικές κοινωνικές και περιβαλλοντικές υποχρεώσεις. Η οδηγία για την ευρωπαϊκή επιτροπή επιχείρησης θα πρέπει να τροποποιηθεί κατά την επόμενη αναθεώρησή της ώστε να υποχρεώσει τις επιτροπές επιχείρησης να επιβλέπουν τις ευρύτερες ευθύνες στο πλαίσιο της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης, ενώ οι κοινωνικοί εταίροι θα μπορούσαν να κληθούν μέσω του τομεακού διαλόγου να λάβουν υπόψη τους το ενδεχόμενο διαπραγμάτευσης περαιτέρω συμφωνιών εταιρικής κοινωνικής ευθύνης.

Ωστόσο, η Επιτροπή θα πρέπει, επιπλέον, μέσω ενός ευρωπαϊκού φορέα να δημοσιοποιήσει κατευθυντήριες γραμμές και παραδείγματα βέλτιστων πρακτικών στο διάλογο των ενδιαφερομένων φορέων. Θα πρέπει να παρέχει χρηματοδότηση για την κατάρτιση διευθυντικών στελεχών σε ιδιωτικές και κρατικές εταιρείες για την βέλτιστη ενσωμάτωση της φιλοσοφίας της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης στις διευθυντικές τους δομές και δραστηριότητες.

Η Επιτροπή θα πρέπει να συμβουλεύσει τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να ορίσουν ένα μέλος του συμβουλίου υπεύθυνο για την εταιρική κοινωνική ευθύνη. Θα ήταν χρήσιμο για τις εταιρείες να συγκαλέσουν ένα συμβούλιο ενδιαφερομένων ή να συμπεριλάβουν έναν εκπρόσωπο των ενδιαφερομένων στο συμβούλιό τους. Οι κοινοτικοί κανόνες σχετικά με την εταιρική διακυβέρνηση θα πρέπει να αναθεωρηθούν σε αυτό το πλαίσιο για να εξετάσουν αυτές και άλλες ευκαιρίες προώθησης της συμμετοχής ενδιαφερομένων, συμπεριλαμβανομένης και της ενθάρρυνσης της ενεργού συμμετοχής των μετόχων μέσω της ενίσχυσης των δικαιωμάτων της μειοψηφίας των μετόχων.

Ενσωμάτωση της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης σε όλους τους τομείς των κοινοτικών πολιτικών και προγραμμάτων

Η συνοχή αποτελεί προϋπόθεση για την επιτυχία της κοινοτικής πολιτικής για την εταιρική κοινωνική ευθύνη.

Το γεγονός ότι η Επιτροπή έχει ήδη χάσει πολλές ευκαιρίες να ενσωματώσει την εταιρική κοινωνική ευθύνη σε όλους τους τομείς της πολιτικής της είναι ιδιαίτερο απογοητευτικό. Ένα παράδειγμα είναι η πρόσφατη αναθεώρηση των κανονισμών των δημοσίων συμβάσεων, στο πλαίσιο των οποίων η δυνατότητα συνδυασμού των δημοσίων συμβάσεων με υψηλότερα εταιρικά κοινωνικά και περιβαλλοντικά πρότυπα δεν έχει πλήρως αξιοποιηθεί. Η απόφαση της κυβέρνησης των Κάτω Χωρών να συνδέσει την πρόσβαση σε εξαγωγικές πιστώσεις με τη συμμόρφωση των εταιρειών με τις κατευθυντήριες γραμμές του ΟΟΣΑ, δείχνει ότι τα εθελοντικά πρότυπα θα μπορούσαν εύκολα να συνδυαστούν με τη χρηματοδοτική στήριξη του δημοσίου τομέα. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα πρέπει να εισαγάγει άμεσα παρόμοια μέτρα σε σχέση με κάθε χρηματοδοτική στήριξη του ιδιωτικού τομέα, συμπεριλαμβανομένης της προώθησης των επενδύσεων μέσω της ίδιας της Επιτροπής και της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων με σαφή έλεγχο και μηχανισμούς υποβολής καταγγελιών.

Οι τελετές απονομής των βραβείων εταιρικής κοινωνικής ευθύνης από την Επιτροπή προγραμματίζονται για αυτό το έτος και για προσεχή έτη και είναι αντίστοιχα της Fortune List στις ΗΠΑ. Το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο δεν συμφώνησαν με αυτά και θα πρέπει να εξεταστούν προσεκτικά ενόψει κριτικών για προσπάθειες που αφορούν στον τύπο και όχι στην ουσία και για ενδεχόμενη έλλειψη αυστηρότητας στην εξέταση των εταιρικών πρακτικών.

Ο ρόλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου

Η Επιτροπή Ανάπτυξης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου πραγματοποιεί επί του παρόντος ετήσιες ακροάσεις σχετικά με τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις που δρουν σε αναπτυσσόμενες χώρες. Έχουν αποδειχθεί ιδιαίτερα χρήσιμες τόσο για την εξασφάλιση της δημόσιας ευθύνης των εταιρειών όσο και για την αποκάλυψη ορισμένων από τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι εταιρείες στην προσπάθειά τους να εφαρμόσουν τη δεοντολογία τους στις αναπτυσσόμενες χώρες.

Επίσης, υπάρχει η πρόταση σύστασης μιας ομάδας εργασίας για την εταιρική κοινωνική ευθύνη στο πλαίσιο της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Θα πρέπει να γίνουν κατάλληλες διευθετήσεις στον προϋπολογισμό για τη στήριξη δύο ετησίων αποστολών. Οι αποστολές θα αφορούν μάλλον τομείς παρά χώρες. Παραδείγματος χάρη, η αντιπροσωπεία της ομάδας εργασίας ενδεχόμενα να επιλέξει να εξετάσει τη βιομηχανία σοκολάτας και να επισκεφτεί τα εργοστάσια ευρωπαϊκών εταιρειών στην Ευρώπη και στον αναπτυσσόμενο κόσμο. Μετά την ολοκλήρωση των αποστολών, μπορούν να πραγματοποιηθούν δημόσιες δηλώσεις σχετικά με τα πορίσματα και τις συστάσεις των αντιπροσωπειών. Σε πιο τακτή βάση, η ομάδα εργασίας μπορεί να προσκαλεί διάφορους ενδιαφερόμενους από την Ευρώπη και εκτός των συνόρων της για να πραγματοποιήσουν παρουσιάσεις. Η ομάδα εργασίας θα ήταν επίσης σε θέση να ελέγχει τις πολιτικές εξελίξεις στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, όπου θα υπάρχει ενδεχόμενα ανάγκη να τεθούν ζητήματα σχετικά με την εταιρική κοινωνική ευθύνη.

Θέματα εταιρικής κοινωνικής ευθύνης στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Είναι ιδιαίτερα ανησυχητικό το γεγονός ότι μικρή πρόοδος έχει σημειωθεί στον τομέα της αναδιάρθρωσης των εταιρικών δραστηριοτήτων, ειδικότερα μετά την έκθεση Gillenhammar (1998). Η ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προς τους κοινωνικούς εταίρους για την ειδική αναδιάρθρωση (Ιανουάριος 2002) παραμένει ανοιχτή για διαβούλευση έως το τέλος του έτους. Η Επιτροπή, στη λευκή βίβλο της για την εταιρική κοινωνική ευθύνη, θα πρέπει να δεσμευθεί να υποβάλει επειγόντως νέες νομοθετικές προτάσεις, εάν δεν επιτευχθεί συναίνεση.

Τα διαρθρωτικά ταμεία θα πρέπει επίσης να χρησιμοποιηθούν για τη στήριξη της χρηστής εταιρικής πρακτικής στην Ευρώπη. Θα πρέπει να ληφθούν μέτρα προκειμένου οι εταιρείες, οι οποίες επιθυμούν να πραγματοποιήσουν ιδιωτικές επενδύσεις στις πλέον μειονεκτούσες κοινότητες και περιοχές, να έχουν καλύτερη πρόσβαση στα περιφερειακά ταμεία. Παράλληλα το κοινωνικό ταμείο θα πρέπει να αναπτύξει ενεργότερο ρόλο στη στήριξη της κατάρτισης για την αναδιάρθρωση της κοινωνικής ευθύνης.

Θέματα εταιρικής κοινωνικής ευθύνης που αφορούν στις σχέσεις της Ευρώπης με τρίτες χώρες

Οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις έχουν μεγάλο αντίκτυπο στις ζωές εκατομμυρίων ανθρώπων σε τρίτες χώρες ανά τον κόσμο.

Σήμερα, η διεθνής ευθύνη των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων περιορίζεται στη σύμβαση των Βρυξελλών του 1968 σχετικά με τη δικαιοδοσία των ευρωπαϊκών δικαστηρίων στις περιπτώσεις όπου θυγατρικές που δρουν σε τρίτες χώρες ευθύνονται για (ακραία) περιστατικά αμέλειας που οδήγησαν σε θανάτους ή σοβαρές βλάβες.

Ωστόσο, οι περισσότεροι συντελεστές του διαλόγου συμφωνούν ότι η διεθνής διάσταση αποτελεί τόσο τη μεγαλύτερη πρόκληση όσο και τη δυναμική για την προώθηση της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης.

Το ψήφισμα του Κοινοβουλίου συνιστά μια σειρά δράσεων: την ανάπτυξη νομικής βάσης για ένα νέο πολυμερές πλαίσιο, όπως έχει ζητηθεί και στο παρελθόν από το ίδιο το Κοινοβούλιο, την ενσωμάτωση των αρχών εταιρικής κοινωνικής ευθύνης στο εμπόριο της ΕΕ, την ΚΕΠΠΑ και τις πολιτικές ανάπτυξης, την ανάληψη συγκεκριμένων δράσεων σε σχέση με το ενδεχόμενο θέσπισης ενός νέου διαμεσολαβητή ΕΕ για την εταιρική ευθύνη, την πρόληψη των συγκρούσεων και τη δράση κατά της δωροδοκίας και τη συμβολή στην ανάπτυξη παγκόσμιων πρωτοβουλιών εταιρικής κοινωνικής ευθύνης, ειδικότερα λαμβάνοντας υπόψη τις προγραμματισμένες στο πλαίσιο του διαπραγματεύσεις σχετικά με παγκόσμιους κανόνες για τις διασυνοριακές επενδύσεις.

Θα πρέπει να ζητηθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να συγχρηματοδοτήσει την κατάρτιση για την προώθηση παγκοσμίων προτύπων σε συνδυασμό με το κέντρο κατάρτισης της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας στο Τορίνο που θα απευθύνεται σε διευθυντικά στελέχη και εκπροσώπους των συνδικαλιστικών ενώσεων με άμεση ευθύνη για το εμπόριο, τις επενδύσεις και τις δραστηριότητες εύρεσης πόρων σε τρίτες χώρες.

(1)Πράσινο βιβλίο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων: «Προώθηση ενός ευρωπαϊκού πλαισίου για την εταιρική κοινωνική ευθύνη», Ιούλιος 2001, παράγραφος 8
(2)Πράσινο βιβλίο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων: «Προώθηση ενός ευρωπαϊκού πλαισίου για την εταιρική κοινωνική ευθύνη», Ιούλιος 2001, παράγραφος 11


ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ, ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

12 Απριλίου 2002

προς την Επιτροπή Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων

σχετικά με το Πράσινο Βιβλίο της Επιτροπής που αφορά την προώθηση ενός ευρωπαϊκού πλαισίου για την εταιρική κοινωνική ευθύνη

(COM(2001) 366 – C5‑0161/2002 – 2002/2069 (COS))

Συντάκτης γνωμοδότησης (*): Carlos Westendorp y Cabeza

(*) Διαδικασία Hughes

ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

Κατά τη συνεδρίασή της στις 22 Νοεμβρίου 2001, η Επιτροπή Βιομηχανίας, Εξωτερικού Εμπορίου, Έρευνας και Ενέργειας όρισε συντάκτρια γνωμοδότησης την κ. Caroline Lucas.

Κατά τις συνεδριάσεις της στις 25 Φεβρουαρίου 2002 και 26 Μαρτίου 2002, η επιτροπή εξέτασε το σχέδιο γνωμοδότησης.

Πριν από την τελική ψηφοφορία, η κ. Caroline Lucas δήλωσε ότι επειδή οι εγκριθείσες τροπολογίες είχαν μεταβάλει την αρχική της θέση επί του θέματος δε μπορούσε να συνεχίσει ως συντάκτρια γνωμοδότησης. Στη συνέχεια η επιτροπή όρισε συντάκτη γνωμοδότησης τον πρόεδρό της, κ. Carlos Westendorp y Cabeza.

Κατά την τελευταία από τις συνεδριάσεις αυτές, η επιτροπή ενέκρινε τα ακόλουθα συμπεράσματα με 26 ψήφους υπέρ, 22 ψήφους κατά και καμία αποχή.

Ήσαν παρόντες κατά την ψηφοφορία οι βουλευτές: Carlos Westendorp y Cabeza, πρόεδρος· Yves Piétrasanta και Jaime Valdivielso de Cué, αντιπρόεδρος· Caroline Lucas, συντάκτρια γνωμοδότησης· Nuala Ahern, Κωνσταντίνος Αλυσανδράκης, Sir Robert Atkins, Luis Berenguer Fuster, Ward Beysen (αναπλ. Elly Plooij-van Gorsel), Guido Bodrato, David Robert Bowe (αναπλ. Gary Titley), Massimo Carraro, Gérard Caudron, Giles Bryan Chichester, Willy C.E.H. De Clercq, Concepció Ferrer, Francesco Fiori (αναπλ. Paolo Pastorelli), Neena Gill (αναπλ. Norbert Glante), Michel Hansenne, Roger Helmer (αναπλ. Werner Langen), Hans Karlsson, Bashir Khanbhai, Peter Liese (αναπλ. Peter Michael Mombaur), Rolf Linkohr, Erika Mann, Hans-Peter Martin (αναπλ. Harlem Désir), Marjo Matikainen-Kallström, Eryl Margaret McNally, William Francis Newton Dunn (αναπλ. Nicholas Clegg), Angelika Niebler, Reino Paasilinna, Samuli Pohjamo (αναπλ. Colette Flesch), John Purvis, Alexander Radwan (αναπλ. Godelieve Quisthoudt-Rowohl), Bernhard Rapkay (αναπλ. Olga Zrihen Zaari), Daniela Raschhofer, Imelda Mary Read, Mechtild Rothe, Christian Foldberg Rovsing, Paul Rübig, Umberto Scapagnini, Konrad K. Schwaiger, Esko Olavi Seppänen, Claude Turmes, W.G. van Velzen, Alejo Vidal-Quadras Roca, Dominique Vlasto και Μυρσίνη Ζορμπά.

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΑΙΤΙΟΛΟΓΗΣΗ

To πράσινo βιβλίο «Προώθηση ενός ευρωπαϊκού πλαισίου για την εταιρική κοινωνική ευθύνη» της Επιτροπής [COM (2001) 366] θα μπορούσε να αποτελέσει σημαντική ώθηση για την περαιτέρω ενθάρρυνση του διαλόγου γύρω από την εταιρική κοινωνική ευθύνη στην Ευρώπη.

Το πράσινο βιβλίο βασίζεται σε έναν ορισμό της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης σύμφωνα με τον οποίο οι εταιρείες ενσωματώνουν σε εθελοντική βάση κοινωνικές και περιβαλλοντικές ανησυχίες στις επιχειρηματικές τους δραστηριότητες και στις επαφές τους με άλλους ενδιαφερόμενους φορείς. Ωστόσο, οι διάφορες απαντήσεις στη διαδικασία διαβούλευσης (μεταξύ άλλων και από την πλευρά της βιομηχανίας) δείχνουν ότι δεν υπάρχει κοινά αποδεκτός ορισμός της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης.

Πράγματι, θα ήταν σφάλμα να περιορίσει κανείς την εταιρική κοινωνική ευθύνη στο εθελοντικό κομμάτι του ρόλου των εταιρειών, καθώς μεγάλο μέρος των κοινωνικών και περιβαλλοντικών επιπτώσεων της εταιρικής δραστηριότητας διέπεται, ορθώς, από νομοθετικές ρυθμίσεις. Στο πεδίο της πράσινης βίβλου εμπίπτουν πολλοί βασικοί τομείς όπως η υγεία και η ασφάλεια, οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις και τα ανθρώπινα δικαιώματα, στους οποίους οι νομοθετικές απαιτήσεις είναι ζωτικής σημασίας προκειμένου να διασφαλιστεί η εφαρμογή κάποιων ελάχιστων αποδεκτών προτύπων. Υπό το πρίσμα αυτό, η εταιρική κοινωνική ευθύνη εμπεριέχει τόσο τις νομοθετικές απαιτήσεις όσο και τις εθελοντικές βέλτιστες πρακτικές, στοιχείο που πρέπει να ληφθεί υπόψη στο διάλογο.

Η ΕΕ είναι σε θέση να προωθήσει την εταιρική κοινωνική ευθύνη λόγω της επιρροής της σε εθνικό, ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο και μπορεί να εξασφαλίσει την ανάδειξη της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης σε βασικό, στρατηγικό, διατομεακό θέμα στους κόλπους της ΕΕ. Εκτός του ότι οφείλει να αποτελεί παράδειγμα ορθής πρακτικής όσον αφορά στην εταιρική κοινωνική ευθύνη σε όλες τις δραστηριότητές της, η ΕΕ πρέπει να δείξει το δρόμο στους τομείς της θέσπισης και εφαρμογής προτύπων με στόχο τη βελτίωση του επιπέδου της εταιρικής ευθύνης, αντί να συντηρεί την υπάρχουσα κατάσταση. Με την τυποποίηση και εναρμόνιση των πολιτικών εταιρικής κοινωνικής ευθύνης, η ΕΕ μπορεί να δημιουργήσει ένα πιο δίκαιο και ανταγωνιστικό επιχειρηματικό περιβάλλον.

Η ΕΕ και τα κράτη μέλη της είναι σημαντικοί ανάδοχοι και αγοραστές αγαθών και υπηρεσιών που παρέχονται από τον ιδιωτικό τομέα, ενισχύουν δε συχνά τον ιδιωτικό τομέα μέσω της ασφάλισης των εξαγωγικών πιστώσεων και άλλων χρηματοπιστωτικών εγγυήσεων. Η οικονομική αυτή ισχύς τους προσφέρει τη δυνατότητα να ασκήσουν σημαντική πίεση με στόχο την ενθάρρυνση της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης. Ως αγοραστές αγαθών και υπηρεσιών, η ΕΕ και τα κράτη μέλη της πρέπει να έχουν τη βούληση να απαιτούν υπεύθυνη εταιρική συμπεριφορά από τους προμηθευτές τους και να τη θεωρούν προϋπόθεση για τη χορήγηση κοινοτικών πόρων.

Πρέπει να απαιτείται από όλες τις εταιρείες να δηλώνουν την πολιτική τους όσον αφορά στην κοινωνική ευθύνη, τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις περιβαλλοντικές επιδόσεις (ακόμη και αν δεν ακολουθούν κάποια συγκεκριμένη πολιτική σε ορισμένα ή σε όλα τα ανωτέρω θέματα). Η στήριξη της υποβολής εκθέσεων με «τριπλό αποτέλεσμα» από την ΕΕ θεωρείται θετικό στοιχείο. Αυτό το είδος έκθεσης συνεκτιμά όλους τους άμεσα εμπλεκόμενους, από τις κοινότητες ως τους καταναλωτές. Ωστόσο, αυτό μπορεί να έχει νόημα μόνον όταν οι εκθέσεις όλων των εταιρειών ακολουθούν ένα κοινά αποδεκτό πρότυπο με βάση τον τομέα δραστηριότητας και το οργανωτικό μέγεθός τους. Χωρίς ένα τέτοιο πλαίσιο, οι εταιρείες που υποβάλλουν εκθέσεις θα συνεχίσουν να το κάνουν με βάση ασαφή και μη συγκρίσιμα πρότυπα. Όσο για εκείνες που εμφανίζονται απρόθυμες, ελλοχεύει ο πρόσθετος κίνδυνος να παρατηρηθεί τάση μείωσης του αριθμού των εταιρειών που υποβάλλουν εκθέσεις για τις κοινωνικές και περιβαλλοντικές επιπτώσεις των δραστηριοτήτων τους, όπως συνέβη στις ΗΠΑ.

Οι πρόσφατα αναθεωρημένες κατευθυντήριες γραμμές του ΟΟΣΑ αποτελούν το μοναδικό γενικό πλαίσιο κανόνων για τις δραστηριότητες των πολυεθνικών εταιρειών που χαίρει πολυμερούς αποδοχής. Συμβαδίζουν με την Τριμερή δήλωση αρχών για τις πολυεθνικές εταιρείες της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας, υπερβαίνουν όμως τα θέματα απασχόλησης και βιομηχανικών σχέσεων καλύπτοντας τις γενικές πολιτικές ορθής εταιρικής συμπεριφοράς. Αντί να προχωρήσει στην ανάπτυξη περαιτέρω κωδίκων συμπεριφοράς, η ΕΕ πρέπει να βασιστεί σε ήδη υπάρχουσες πρωτοβουλίες όπως οι προαναφερόμενες και στο σχέδιο αρχών θεμελιωδών ανθρώπινων δικαιωμάτων για τις εμπορικές επιχειρήσεις του ΟΗΕ.

Η πρωτοβουλία υποβολής εκθέσεων σε παγκόσμιο επίπεδο (Global Reporting Initiative, GRI) αποτελεί παράδειγμα ενός προτύπου γενικής αποδοχής, το οποίο δεν περιορίζει τη δυνατότητα των εταιρειών να υποβάλλουν εκθέσεις διαφορετικού ύφους, ανάλογα με τον τομέα και το μέγεθος της επιχείρησης. Δεν πρόκειται για κώδικα συμπεριφοράς ούτε για ένα σύνολο αρχών, μπορεί όμως να υποστηρίξει όλους τους σχετικούς κώδικες και αρχές – πρωτοβουλία Global Compact, ΟΟΣΑ - όπως και άλλες πρωτοβουλίες, παρέχοντας έναν αυστηρό, συγκεκριμένο μηχανισμό ελέγχου για την αξιολόγηση της συμμόρφωσης μιας εταιρείας με τον κώδικα αρχών που ακολουθεί.

Υπό το πρίσμα αυτό, το έργο που διεξάγεται αυτή τη στιγμή από την GRI θα μπορούσε να φανεί χρήσιμο ως υπόδειγμα για τέτοιου είδους πρότυπα υποβολής εκθέσεων και ελέγχου. Εξάλλου, η GRI ανέφερε στην απάντησή της στο πλαίσιο της διαδικασίας διαβούλευσης ότι θεωρούσε ευπρόσδεκτη τη στήριξη της ΕΕ και των κρατών μελών για την ανάπτυξη βασικών δεικτών κοινωνικών επιδόσεων. Συνεπώς, η Επιτροπή πρέπει να στηρίξει ενεργά το έργο της GRI για τη θέσπιση κριτηρίων υποβολής εκθέσεων με «τριπλό αποτέλεσμα», με στόχο τη σύνταξη οδηγίας για την υποβολή κοινωνικών και περιβαλλοντικών εκθέσεων εντός της προσεχούς πενταετίας. Μια σχετική απόφαση θα συνιστούσε σημαντικό βήμα της ΕΕ προς την επίτευξη βιώσιμων επιχειρηματικών πρακτικών και μεγάλη συμβολή στην επερχόμενη Διάσκεψη «Ρίο: δέκα χρόνια μετά» που θα πραγματοποιηθεί στο Γιοχάνεσμπουργκ τον Σεπτέμβριο του 2002.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

Η Επιτροπή Βιομηχανίας, Εξωτερικού Εμπορίου, Έρευνας και Ενέργειας καλεί την Επιτροπή Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων, που είναι αρμόδια επί της ουσίας, να συμπεριλάβει στην πρόταση ψηφίσματός της τα ακόλουθα στοιχεία:

1.   καλεί την ΕΕ να συμβάλει περισσότερο στην ανάπτυξη της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης ενισχύοντας την ευαισθητοποίηση του κοινού όσον αφορά στο χαρακτήρα και τη σημασία της τελευταίας·

2.   το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο μπορεί, στην κατεύθυνση αυτή να αναπτύξει σημαντικότερο ρόλο ενισχύοντας την επιμόρφωση ώστε να επιτευχθεί μία περισσότερο υπεύθυνη από κοινωνική άποψη αναδιάρθρωση·

3.   δεδομένου ότι η λήψη αποτελεσματικών μέτρων για την εταιρική κοινωνική ευθύνη θα επηρεάσει σε τελική ανάλυση θετικά τις ενδιαφερόμενες εταιρείες, προτείνει στην Επιτροπή να ενθαρρύνει τις ομάδες εταιρειών να διεξάγουν δικές τους εκστρατείες για την αύξηση της ευαισθητοποίησης όσον αφορά τα πλεονεκτήματα, τους όρους και τη βέλτιστη πρακτική σε διάφορους οικονομικούς τομείς και κατηγορίες μεγέθους·

4.   καλεί την Επιτροπή να διασφαλίσει ότι οι εργαζόμενοι άνδρες και γυναίκες καθώς και οι εκπρόσωποί τους θα συμμετάσχουν έντονα στην ανάπτυξη και διαμόρφωση προγραμμάτων εταιρικής κοινωνικής ευθύνης, δεδομένου ότι η συμμετοχή αποτελεί αποφασιστική συνιστώσα ιδίως κατά την κατάρτιση του προγράμματος·

5.   χαιρετίζει με έμφαση την πρωτοβουλία της Επιτροπής και την καλεί να προωθήσει πρότυπα προγράμματα για την εταιρική κοινωνική ευθύνη προκειμένου να προσφέρει ένα ακόμη κίνητρο στις εταιρείες και ιδίως τις ΜΜΕ για να αναπτύξουν δράση με κοινωνική και οικολογική ευθύνη·

6.   πιστεύει ότι, αντί να προχωρήσει στην ανάπτυξη περαιτέρω κωδίκων συμπεριφοράς, η ΕΕ πρέπει να επικεντρωθεί στη διασφάλιση καλύτερης συμμόρφωσης με τους υπάρχοντες κώδικες. Χαιρετίζει επομένως την πρόθεση της Επιτροπής να υποστηρίξει την ενεργό προώθηση των κατευθυντηρίων γραμμών του ΟΟΣΑ για τις πολυεθνικές επιχειρήσεις, δεδομένου ότι οι διαδικασίες αυτές μπορούν να υλοποιηθούν καλύτερα σε διεθνές παρά σε ένα αμιγώς κοινοτικό επίπεδο. Συγκεκριμένα, πρέπει να διασφαλίσει ότι τα Εθνικά Σημεία Επαφής, που εποπτεύουν την εφαρμογή των κατευθυντήριων γραμμών, παρέχουν έναν αποτελεσματικό μηχανισμό για τον έλεγχο των εταιρειών, καθώς και ότι θα δημιουργηθούν ταχέως σημεία επαφής στις αντιπροσωπείες της ΕΕ στις χώρες όπου ασκούν δραστηριότητα ευρωπαϊκές εταιρείες, όπως προβλέπεται στον προϋπολογισμό του 2002·

7.   καλεί την Επιτροπή να αναπτύξει συγκεκριμένα κριτήρια αξιολόγησης για την εταιρική κοινωνική ευθύνη ως σχέδιο αειφορίας για τις εταιρείες στην Ευρώπη και να εφαρμόσει τακτικές συγκριτικές αξιολογήσεις επί τη βάσει των βέλτιστων πρακτικών·

8.   τονίζει ότι, λαμβανομένων υπόψη των διαφόρων πλεονεκτημάτων και απαιτήσεων της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης που εξαρτώνται από τον τομέα, το μέγεθος και τις πηγές, οι εταιρείες θα πρέπει να μπορούν να αποφασίζουν μαζί με τους μετόχους τους όσον αφορά τον τρόπο και την έκταση της εφαρμογής μέτρων σχετικά με την εταιρική κοινωνική ευθύνη·

9.   επαναλαμβάνει ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή οφείλει να αποτελεί παράδειγμα ορθής πρακτικής όσον αφορά στην κοινωνική εταιρική ευθύνη σε όλες τις δραστηριότητές της·

10.   καλεί την Επιτροπή να διεξαγάγει και να δημοσιεύσει μελέτες κόστους οφέλους και αξιολογήσεις της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης ανάλογα με το μέγεθος της εταιρείας και τον κλάδο, λαμβάνοντας ιδιαιτέρως υπόψη τις συνέπειες για τις ΜΜΕ·

11.   καλεί την Επιτροπή να βελτιώσει την εφαρμογή στην πράξη των ρητρών που αφορούν τα ανθρώπινα δικαιώματα στις συμφωνίες με τρίτες χώρες·

12.   καλεί το Συμβούλιο και την Επιτροπή όχι μόνον να διατυπώσουν συγκεκριμένη πρόταση για την εφαρμογή της ρήτρας για τα ανθρώπινα δικαιώματα η οποία να προβλέπει ειδικότερα τη δημιουργία σαφών, λεπτομερών και επαληθεύσιμων μηχανισμών για την παρακολούθηση και την αξιολόγηση της κατάστασης σε θέματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων στις εμπορικές συμφωνίες με τρίτες χώρες, θεσπίζοντας τους κατάλληλους μηχανισμούς συμμόρφωσης και διασφαλίζοντας ότι καλύπτονται όλα τα ανθρώπινα δικαιώματα, κοινωνικά δικαιώματα και κυρίως η ελευθερία του συνεταιρίζεσθαι και το δικαίωμα της απεργίας, και όλοι οι φορείς, συμπεριλαμβανομένων των εταιρειών της ΕΕ, αλλά και να απαιτούν τη συστηματική εφαρμογή τους και την ενημέρωση του κοινού σχετικά με την εφαρμογή αυτή· ζητεί επίσης όπως οι εκτιμήσεις επιπτώσεων στους τομείς της αειφορίας και του φύλου καθιερωθούν ως μέρος της διαδικασίας χάραξης εμπορικής πολιτικής·

13.   καλεί την Επιτροπή να τηρεί ένα μητρώο εταιρειών που περιλαμβάνονται σε μαύρη λίστα, δηλαδή των επιχειρήσεων που έχουν καταδικασθεί για διαφθορά από δικαστήριο της ΕΕ· θεωρεί ότι οι εταιρείες που βρίσκονται σε μαύρη λίστα δεν θα πρέπει να είναι επιλέξιμες για συμβόλαια της ΕΕ ή παραγγελίες κατά τη διάρκεια ενός χρονικού διαστήματος τριών ετών·

14.   καλεί την Επιτροπή και το Συμβούλιο να διασφαλίσουν ότι οι διατάξεις που ισχύουν για τις πολυμερείς διαπραγματεύσεις στο πλαίσιο του ΠΟΕ αντικατοπτρίζουν την εταιρική κοινωνική ευθύνη των διεθνών επενδυτών όσον αφορά για παράδειγμα τα κοινωνικά και περιβαλλοντικά πρότυπα, τη διαφάνεια και εντιμότητα, και την αντίθετη προς τον ανταγωνισμό συμπεριφορά και την μεταφορά τεχνολογίας και να προωθήσουν τη θέσπιση αντίστοιχων μέτρων εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης από τις κυβερνήσεις, τα Ηνωμένα Έθνη και τους λοιπούς πολυμερείς οργανισμούς.


ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΚΑΙ ΙΣΩΝ ΕΥΚΑΙΡΙΩΝ

18 Απριλίου 2002

προς την Επιτροπή Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων

σχετικά με το Πράσινο Βιβλίο : Προώθηση ενός ευρωπαϊκού πλαισίου για την εταιρική κοινωνική ευθύνη

(COM(2001) 366 – C5‑0161/2002 – 2002/2069 (COS))

Συντάκτρια γνωμοδότησης: Ρόδη Κράτσα-Τσαγκαροπούλου

ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΤΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ

Κατά τη συνεδρίασή της στις 22 Ιανουαρίου 2002, η Επιτροπή Δικαιωμάτων των Γυναικών και Ίσων Ευκαιριών όρισε συντάκτρια γνωμοδότησης την Ρόδη Κράτσα-Τσαγκαροπούλου.

Κατά τις συνεδριάσεις της στις 27 Μαρτίου 2002 και 18 Απριλίου 2002, η επιτροπή εξέτασε το σχέδιο γνωμοδότησης.

Κατά την τελευταία ως άνω συνεδρίαση, η επιτροπή ενέκρινε τα κατωτέρω συμπεράσματα με 11 ψήφους υπέρ και 5 αποχές.

Ήσαν παρόντες κατά την ψηφοφορία οι βουλευτές: Άννα Καραμάνου, πρόεδρος· Marianne Eriksson, Jillian Evans, Olga Zrihen Zaari, αντιπρόεδροι· Ρόδη Κράτσα-Τσαγκαροπούλου, συντάκτρια γνωμοδότησης· Regina Bastos, Lone Dybkjær, Fiorella Ghilardotti, Koldo Gorostiaga Atxalandabaso, Lissy Gröner, Astrid Lulling, Thomas Mann, Maria Martens, Christa Prets, Eryl Margaret McNally (αναπλ. Mary Honeyball), και Anne E.M. Van Lancker (αναπλ. Joke Swiebel).

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΑΙΤΙΟΛΟΓΗΣΗ

Στόχος του Πράσινου Βιβλίου της Επιτροπής είναι να δώσει την εκκίνηση για μια ευρύτερη δημόσια συζήτηση με θέμα τον τρόπο με τον οποίο η Ευρωπαϊκή Ένωση μπορεί να προωθήσει την εταιρική κοινωνική ευθύνη τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και σε διεθνές επίπεδο. Η έννοια της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης δηλώνει την οικειοθελή συμβολή των επιχειρήσεων στη βιώσιμη κοινωνική και περιβαλλοντική ανάπτυξη και πηγάζει από τον εξελισσόμενο ρόλο των εταιριών στη σημερινή μεταβαλλόμενη κοινωνία.

Στον προβληματισμό που αναπτύσσεται στο Πράσινο Βιβλίο της Επιτροπής δεν γίνεται συγκεκριμένη αναφορά στις ευθύνες των εταιριών ως προς την ισότητα γυναικών και ανδρών, αν και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Λισσαβόνας απηύθυνε ιδιαίτερη έκκληση στο πνεύμα της κοινωνικής ευθύνης των επιχειρήσεων όσον αφορά, μεταξύ άλλων, τις ίσες ευκαιρίες. Στόχος της γνωμοδότησης της Επιτροπής Δικαιωμάτων των Γυναικών πρέπει λοιπόν να είναι η ανάδειξη αυτών των ευθυνών, καθώς και του σημαντικού ρόλου που μπορούν να διαδραματίσουν οι επιχειρήσεις στην επίτευξη της ισότητας των δύο φύλων.

Η εισηγήτρια θεωρεί καταρχήν σημαντικό να διαχωρίσει τα όρια νομικής υποχρέωσης - εταιρικής κοινωνικής ευθύνης. Οι επιχειρήσεις πρέπει πρωτίστως να σέβονται τις νομικές απαιτήσεις όπως αυτές προκύπτουν από διεθνείς, ευρωπαϊκές και εθνικές διατάξεις. Οφείλουν να είναι ενημερωμένες για τις υποχρεώσεις τους και εδώ ο ρόλος του κράτους και των ίδιων των κοινωνικών εταίρων είναι σημαντικός ιδίως όσον αφορά τις ΜΜΕ. Για παράδειγμα, μηχανισμοί νομικής υποστήριξης των ΜΜΕ θα πρέπει να θεσπιστούν στα κράτη μέλη όπου δεν υπάρχουν ήδη παρόμοιες προβλέψεις. Επίσης, οι επιχειρήσεις, σε συνεργασία με τους εκπροσώπους των εργαζομένων, θα πρέπει να ενημερώνουν τις ίδιες τις γυναίκες σχετικά με τα εργατικά τους δικαιώματα.

Πέραν αυτού, οι επιχειρήσεις μπορούν να αναλάβουν οικειοθελώς δεσμεύσεις που θα θέτουν υψηλότερα πρότυπα για την κοινωνική ανάπτυξη γενικά και για την ισότητα ευκαιριών ειδικότερα. Αυτές οι δεσμεύσεις μπορούν να επισημοποιηθούν μέσω της κατάρτισης ενός κώδικα συμπεριφοράς, δηλαδή μιας δήλωσης αξιών και επιχειρηματικών πρακτικών της επιχείρησης.

Η συντάκτρια γνωμοδότησης ζητεί να καταρτιστούν τέτοιοι κώδικες συμπεριφοράς για την ισότητα αμοιβών για εργασία ίσης αξίας, την καταπολέμηση των διακρίσεων κατά τις προσλήψεις, τη συμφιλίωση της οικογενειακής με την επαγγελματική ζωή, τη βελτίωση των προοπτικών σταδιοδρομίας των γυναικών, τη συμμετοχή των γυναικών στη βασική και συνεχή κατάρτιση και την αντιμετώπιση των φαινομένων παρενόχλησης στο χώρο εργασίας.

Η ανάληψη δεσμεύσεων εκ μέρους των επιχειρήσεων σ' αυτούς τους τομείς μπορεί να είναι καθοριστικής σημασίας αφού:

-   η διαφορά στις αμοιβές των γυναικών σε σχέση με αυτές των ανδρών για εργασία ίσης αξίας ανέρχεται στο 25% στον ιδιωτικό τομέα, σε σχέση με 9% στο δημόσιο·

-   το ποσοστό των νέων εργαζόμενων γυναικών είναι μεγαλύτερο από το αντίστοιχο των ανδρών, η αρχαιότητα εξελίσσεται με βραδύτερους ρυθμούς και η προαγωγή γίνεται με βραδύτερους ρυθμούς·

-   οι γυναίκες, πολύ περισσότερο από ό,τι οι άνδρες, διακόπτουν τη σταδιοδρομία τους για την ανάληψη καθηκόντων φροντίδας. Οι επιχειρήσεις μπορούν να συμβάλουν στην πρόληψη του φαινομένου, μέσω της δημιουργίας παιδικών σταθμών, της παροχής γονικής άδειας και της εφαρμογής ελαστικών μεθόδων εργασίας, καθώς και στην αντιμετώπισή του μέσω της συμμετοχής των γυναικών σε προγράμματα κατάρτισης και επανένταξης·

-   τέλος, οι αναδιαρθρώσεις των επιχειρήσεων έχουν επιπτώσεις πρωτίστως στις γυναίκες, γεγονός που καθιστά τη σημασία της δια βίου κατάρτισης απαραίτητη.

Τέλος, η συντάκτρια γνωμοδότησης θεωρεί ότι πρέπει να γίνει ιδιαίτερη μνεία στο σεβασμό, εκ μέρους των επιχειρήσεων, των δικαιωμάτων των γυναικών, ως μέρους των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, αφού οι γυναίκες αποτελούν κλειδί για τη βιώσιμη και οικονομική ανάπτυξη των τρίτων χωρών, αλλά συνήθως και το πιο ευάλωτο και υποβαθμισμένο εργατικό δυναμικό.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

Η Επιτροπή Δικαιωμάτων των Γυναικών και Ίσων Ευκαιριών καλεί την Επιτροπή Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων, που είναι αρμόδια επί της ουσίας, να συμπεριλάβει στην πρόταση ψηφίσματός της τα ακόλουθα στοιχεία:

A.   λαμβάνοντας υπόψη τα αποτελέσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Λισσαβόνας και ιδιαίτερα την έκκληση αυτού του Συμβουλίου "στο πνεύμα της κοινωνικής ευθύνης των επιχειρήσεων όσον αφορά τις βέλτιστες πρακτικές για τη δια βίου μάθηση, την οργάνωση της εργασίας, τις ίσες ευκαιρίες, την κοινωνική ένταξη και τη βιώσιμη ανάπτυξη",

Β.   λαμβάνοντας υπόψη ότι, προκειμένου η θεματική της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης να γίνει ουσιαστική πρακτική θα πρέπει να αποτελέσει το αντικείμενο τόσο οικειοθελούς όσο και ρυθμιστικής προσέγγισης,

1.   υπογραμμίζει ότι οι επιχειρήσεις είναι υποχρεωμένες να εφαρμόζουν πλήρως τις νομικές ρυθμίσεις στον τομέα της ισότητας ευκαιριών των ανδρών και των γυναικών, όπως προκύπτουν από τις σχετικές διεθνείς, ευρωπαϊκές και εθνικές διατάξεις· καλεί τις επιχειρήσεις να αναλάβουν οικειοθελώς δράσεις που να διασφαλίζουν υψηλό επίπεδο ισότητας μεταξύ ανδρών και γυναικών (π.χ. θετικές δράσεις) ώστε να αξιοποιούνται οι δυνατότητες των γυναικών και να διασφαλίζεται ότι ο σεβασμός των δικαιωμάτων της γυναίκας και η ισότητα ευκαιριών μεταξύ ανδρών και γυναικών τηρούνται από τους υπεργολάβους και τους προμηθευτές τους·

2.   εκφράζει την ικανοποίησή του για την πρωτοβουλία του Πράσινου Βιβλίου "Εταιρική κοινωνική ευθύνη" και ζητεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να υποβάλει οδηγία για τον καθορισμό ρυθμιστικού πλαισίου στον τομέα αυτό·

3.   καλεί τους κοινωνικούς εταίρους σε ευρωπαϊκό επίπεδο, εθνικό επίπεδο και επίπεδο επιχειρήσεων, να καταρτίσουν, όπου αυτό είναι απαραίτητο, να καταρτίσουν κώδικες συμπεριφοράς που να διασφαλίζουν το σεβασμό των δικαιωμάτων των γυναικών, ειδικότερα όσον αφορά 1) την ισότητα αμοιβών για εργασία ίσης αξίας, 2) την ποιότητα της απασχόλησης των γυναικών, 3) την καταπολέμηση των διακρίσεων κατά τις προσλήψεις, 4) την υιοθέτηση καινοτόμων και αποτελεσματικών μέτρων για τη συμφιλίωση της οικογενειακής με την επαγγελματική ζωή, 5) τη βελτίωση των προοπτικών σταδιοδρομίας των γυναικών, 6) τη συμμετοχή των γυναικών στη βασική και συνεχή κατάρτιση, προκειμένου να προσαρμοστούν στις τεχνολογικές και οικονομικές αλλαγές και να διευκολυνθεί η επαγγελματική τους επανένταξη, 7) τα θέματα υγείας και ασφάλειας και 8) μέτρα για την καταπολέμηση της βίας και της ψυχολογικής και σεξουαλικής παρενόχλησης στο χώρο εργασίας·

4.   ζητεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εγγράψει, στην οδηγία για την "Εταιρική κοινωνική ευθύνη" την υποχρέωση για τις επιχειρήσεις να υποβάλλουν, σε συνεργασία με τους εκπροσώπους των εργαζομένων, ετήσια σχέδια για τις ίσες ευκαιρίες που θα παρέχουν πληροφορίες σχετικά με την παρουσία ανδρών και γυναικών στα διάφορα επίπεδα οργάνωσης της επιχείρησης και ενδεχόμενα μέτρα για τη βελτίωση της κατάστασης σε συνεργασία με τους εκπροσώπους των εργαζομένων, πληροφορίες χωριστά ανά φύλο για τις αμοιβές, τις προαγωγές, τις ευκαιρίες κατάρτισης καθώς και τις προτάσεις για τη βελτίωση της οργάνωσης της εργασίας με στόχο το συνδυασμό επαγγελματικής και οικογενειακής ζωής·

5.   καλεί τα κράτη μέλη να εξασφαλίσουν ότι οι επιχειρήσεις, και κυρίως οι ΜΜΕ, είναι ενημερωμένες και τηρούν τις κοινοτικές ή εθνικές νομικές διατάξεις στο θέμα της ίσης μεταχείρισης και των ίσων ευκαιριών ανδρών και γυναικών, ότι τις τηρούν όχι μόνο ως προς τους τύπους, αλλά εμπράκτως, και ότι, σε συνεργασία με τους εκπροσώπους των εργαζομένων, ενημερώνουν τις εργαζόμενες γυναίκες σχετικά με το θέμα· αναμένει από τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν τον απαιτούμενο έλεγχο της τήρησης της νομοθεσίας περί ισότητας από όλες τις επιχειρήσεις·

6.   καλεί την Επιτροπή να οργανώσει, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη, ευρωπαϊκή εκστρατεία σε συνεργασία με τους κοινωνικούς εταίρους, που θα απευθύνεται κυρίως στις ΜΜΕ και θα αφορά το κοινοτικό κεκτημένο στον τομέα των ίσων δικαιωμάτων ανδρών και γυναικών·

7.   καλεί την Επιτροπή να συμπεριλάβει, στο σύστημα για την "Εταιρική κοινωνική ευθύνη" μέθοδο αναφοράς, παρακολούθησης και αξιολόγησης των σχεδίων για τις ίσες ευκαιρίες και των κωδίκων συμπεριφοράς, που θα συνοδεύεται από συστηματική ανταλλαγή "ορθών πρακτικών"·

8.   καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν ότι η "Εταιρική κοινωνική ευθύνη" - και ειδικότερα η πτυχή που αφορά την προώθηση των δικαιωμάτων των γυναικών – θα ενσωματωθεί στην κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας και στην πολιτική αναπτυξιακής συνεργασίας· καλεί τις επιχειρήσεις να εγγυηθούν ότι ο σεβασμός των δικαιωμάτων των γυναικών, ως αναπόσπαστο μέρος των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, συμπεριλαμβάνεται ως βασική αρχή στις εμπορικές συναλλαγές και τις επενδύσεις τους με τρίτες χώρες·

9.   ζητεί να προωθήσει το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο την "Εταιρική κοινωνική ευθύνη", με ιδιαίτερη έμφαση στην πτυχή των ίσων ευκαιριών, την κατάρτιση των στελεχών των επιχειρήσεων και των κοινωνικών εταίρων·

10.   επισημαίνει ότι είναι κυρίως ευθύνη της Επιτροπής να ενημερώνει δεόντως τις υποψήφιες χώρες σχετικά με τα ίσα δικαιώματα ανδρών και γυναικών και να συνεργάζεται ενεργά για την εφαρμογή του κοινοτικού κεκτημένου στον εν λόγω τομέα.

Τελευταία ενημέρωση: 22 Μαΐου 2002Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου