Διαδικασία : 2007/2252(INI)
Διαδρομή στην ολομέλεια
Διαδρομή του εγγράφου : A6-0260/2008

Κείμενα που κατατέθηκαν :

A6-0260/2008

Συζήτηση :

PV 04/09/2008 - 4
CRE 04/09/2008 - 4

Ψηφοφορία :

PV 04/09/2008 - 7.9
CRE 04/09/2008 - 7.9
Αιτιολογήσεις ψήφου

Κείμενα που εγκρίθηκαν :

P6_TA(2008)0410

ΕΚΘΕΣΗ     
PDF 218kWORD 149k
18 Ιουνίου 2008
PE 404.442v02-00 A6-0260/2008

σχετικά με την «Ενδιάμεση αξιολόγηση του Ευρωπαϊκού Σχεδίου Δράσης για το Περιβάλλον και την Υγεία 2004-2010»

(2007/2252(INI))

Επιτροπή Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων

Εισηγήτρια: Frédérique Ries

ΠΡΟΤΑΣΗ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ
 ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ
 ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΗΣ ΤΕΛΙΚΗΣ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

ΠΡΟΤΑΣΗ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ

σχετικά με την «Ενδιάμεση αξιολόγηση του Ευρωπαϊκού Σχεδίου Δράσης για το Περιβάλλον και την Υγεία 2004-2010»

(2007/2252(INI))

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–   έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή σχετικά με την ενδιάμεση αξιολόγηση του ευρωπαϊκού σχεδίου δράσης για το περιβάλλον και την υγεία 2004-2010 (COM(2007)0314),

–   έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 23ης Φεβρουαρίου 2005 σχετικά με το ευρωπαϊκό σχέδιο δράσης 2004-2010 για το περιβάλλον και την υγεία(1),

–   έχοντας υπόψη την έκθεση της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας (ΠΟΥ) της 27ης Ιουλίου 2007 με τίτλο «Principles for evaluating health risks in children associated with exposure to chemicals» (Αρχές αξιολόγησης του κινδύνου για την υγεία των παιδιών που απορρέει από την έκθεση σε χημικές ουσίες),

–   έχοντας υπόψη τα άρθρα 152 και 174 της Συνθήκης ΕΚ που επιδιώκουν υψηλό επίπεδο προστασίας της υγείας του ανθρώπου και του περιβάλλοντος,

–   έχοντας υπόψη την απόφαση υπ. αριθ. 1350/2007/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 23ης Οκτωβρίου 2007, για τη θέσπιση δεύτερου προγράμματος κοινοτικής δράσης στον τομέα της υγείας (2008-2013),

–   έχοντας υπόψη το άρθρο 45 του Κανονισμού του,

–   έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων (A6-0260/2008),

Α. λαμβάνοντας υπόψη, με ενδιαφέρον, ότι από το 2003 η Ευρωπαϊκή Ένωση στηρίζει την πολιτική της για την προστασία της υγείας στη στενότερη συνεργασία μεταξύ των τομέων της υγείας, του περιβάλλοντος και της έρευνας, γεγονός που δημιουργεί ελπίδες για τη θέσπιση με την πάροδο του χρόνου μιας συνεκτικής και ολοκληρωμένης ευρωπαϊκής στρατηγικής στον τομέα της περιβαλλοντικής υγείας,

Β.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι άξονες που ακολουθούνται επί του παρόντος από την Ένωση στο πλαίσιο του πρώτου σχεδίου δράσης της για τη σχέση περιβάλλοντος και υγείας (2004-2010) (COM(2004)0416), ήτοι ανάπτυξη των δεικτών, ανάπτυξη ολοκληρωμένης παρακολούθησης, συλλογή και αξιολόγηση των σχετικών δεδομένων, καθώς και πολλαπλασιασμός των ερευνών, θα επιτρέψουν την καλύτερη κατανόηση των αλληλεπιδράσεων μεταξύ πηγών ρύπανσης και επιπτώσεων στην υγεία, αλλά είναι καταφανώς ανεπαρκείς για να μειώσουν τον αυξανόμενο αριθμό ασθενειών που συνδέονται με περιβαλλοντικούς παράγοντες,

Γ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι είναι σχεδόν αδύνατο να πραγματοποιηθεί ενδιάμεση αξιολόγηση του προαναφερθέντος σχεδίου δράσης, αφ’ ης στιγμής δεν επιδιώκει κανέναν σαφή και αριθμητικά προσδιορισμένο στόχο ενώ, επιπλέον, ο συνολικός προϋπολογισμός που διατίθεται για αυτό δύσκολα μπορεί να καθορισθεί και είναι αναμφίβολα ανεπαρκής για την αποτελεσματική προώθησή του,

Δ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, ενώ το πρόγραμμα για την υγεία (2008-2013) θέτει, ειδικότερα, ως στόχο την αντιμετώπιση των παραδοσιακών καθοριστικών παραγόντων για την υγεία, δηλαδή τη διατροφή, το κάπνισμα, την κατανάλωση οινοπνεύματος και ναρκωτικών, το παρόν σχέδιο δράσης (2004-2010) θα έπρεπε να επικεντρωθεί σε ορισμένες νέες προκλήσεις για την υγεία, και επιπλέον να εντοπίσει τους καθοριστικούς περιβαλλοντικούς παράγοντες που επηρεάζουν την υγεία του ανθρώπου, όπως η ποιότητα του εξωτερικού και εσωτερικού αέρα, τα ηλεκτρομαγνητικά κύματα, τα νανοσωματίδια και οι πολύ ανησυχητικές χημικές ουσίες (ουσίες που ταξινομούνται ως καρκινογόνοι, μεταλλαξιογόνοι ή τοξικές για την αναπαραγωγή, ενδοκρινικοί διαταράκτες), καθώς και σε κινδύνους για την υγεία που προκύπτουν από την αλλαγή του κλίματος,

Ε.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι αναπνευστικές παθήσεις κατέχουν τη δεύτερη θέση όσον αφορά τα αίτια θνησιμότητας, την επίπτωση, τον επιπολασμό και το κόστος στην Ένωση, ότι αποτελούν την κύρια αιτία παιδικής θνησιμότητας στα παιδιά ηλικίας κάτω των 5 ετών και ότι εξακολουθούν να αναπτύσσονται ιδίως λόγω της ρύπανσης του εξωτερικού και του εσωτερικού αέρα,

ΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η ρύπανση που προκαλείται, συγκεκριμένα, από τα λεπτά σωματίδια και το τροποσφαιρικό όζον αποτελεί σημαντική απειλή για την υγεία του ανθρώπου, η οποία επηρεάζει τη σωστή ανάπτυξη των παιδιών και μειώνει το προσδόκιμο ζωής στην Ένωση(2)1·

Ζ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, όσον αφορά το θέμα της περιβαλλοντικής υγείας σε αστικό περιβάλλον, ιδίως της ποιότητας του αέρα των εσωτερικών χώρων, η Κοινότητα, σεβόμενη τις αρχές της επικουρικότητας και της αναλογικότητας, πρέπει να λάβει περισσότερα μέτρα κατά της οικιακής ρύπανσης, δεδομένου ότι κατά μέσο όρο ένας ευρωπαίος πολίτης περνά το 90 % του χρόνου του στο εσωτερικό κτιρίων,

Η. λαμβάνοντας υπόψη ότι στις υπουργικές διασκέψεις της ΠΟΥ του 2004 και του 2007 σχετικά με το περιβάλλον και την υγεία υπογραμμίσθηκαν οι σχέσεις μεταξύ της σύνθετης συνδυασμένης επίδρασης χημικών ρύπων και ορισμένων χρόνιων διαταραχών και παθήσεων, ιδίως στα παιδιά· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι εν λόγω προβληματισμοί περιέχονται επίσης στα επίσημα έγγραφα του Προγράμματος των Ηνωμένων Εθνών για το Περιβάλλον (ΠΗΕΠ) και του Διακυβερνητικού φόρουμ για την ασφάλεια των χημικών ουσιών (IFCS),

Θ. λαμβάνοντας υπόψη ότι συνεχώς πληθαίνουν τα επιστημονικά δεδομένα που δείχνουν ότι ορισμένοι καρκίνοι, όπως για παράδειγμα ο καρκίνος της ουροδόχου κύστης, των οστών, του πνεύμονα, του δέρματος, του μαστού και άλλοι, οφείλονται όχι μόνο σε επιδράσεις χημικών ουσιών, ακτινοβολιών, και αιωρούμενων σωματιδίων, αλλά και άλλων περιβαλλοντικών παραγόντων,

Ι.   λαμβάνοντας υπόψη ότι, παράλληλα με αυτές τις προβληματικές εξελίξεις όσον αφορά την περιβαλλοντική υγεία, εμφανίσθηκαν τα τελευταία χρόνια νέες ασθένειες ή σύνδρομα ασθενειών, όπως η πολλαπλή χημική ευαισθησία, το σύνδρομο των οδοντικών αμαλγαμάτων, η υπερευαισθησία στην ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία, το σύνδρομο των ανθυγιεινών κτιρίων ή το σύνδρομο ελλειμματικής προσοχής/υπερκινητικότητας (Attention deficit and hyperactivity syndrome) στα παιδιά,

ΙΑ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η αρχή της προφύλαξης προβλέπεται ρητά στη Συνθήκη από το 1992, ότι το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων έχει προσδιορίσει, κατ’ επανάληψη, το περιεχόμενο και την εμβέλεια της εν λόγω αρχής στο κοινοτικό δίκαιο ως ένα από τα θεμέλια της πολιτικής προστασίας που ακολουθεί η Κοινότητα στον τομέα του περιβάλλοντος και της υγείας(3),

ΙΒ. λαμβάνοντας υπόψη τον εξαιρετικά περιοριστικό, ακόμη και ανεφάρμοστο, χαρακτήρα των κριτηρίων που θέσπισε η Επιτροπή στην ανακοίνωση της 2ας Φεβρουαρίου 2000 για την αρχή της προφύλαξης (COM(2000)0001),

ΙΓ. λαμβάνοντας υπόψη τη σημασία της βιοπαρακολούθησης του ανθρώπου ως εργαλείου αξιολόγησης του βαθμού έκθεσης του ευρωπαϊκού πληθυσμού στις συνέπειες της ρύπανσης και τη βούληση που έχει εκφράσει κατ’ επανάληψη το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στο σημείο 3 του προαναφερθέντος ψηφίσματός του της 23ης Φεβρουαρίου 2005 και στα συμπεράσματα του Συμβουλίου Περιβάλλοντος της 20ής Δεκεμβρίου 2007 για την επίσπευση της θέσπισης ενός προγράμματος βιοπαρακολούθησης σε επίπεδο Ένωσης,

ΙΔ. λαμβάνοντας υπόψη ότι αναγνωρίζεται ήδη ότι η αλλαγή του κλίματος μπορεί να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην αύξηση της σοβαρότητας και της επίπτωσης ορισμένων ασθενειών και, ιδίως, ότι η συχνότητα των καυσώνων, οι πλημμύρες και οι ανεξέλεγκτες πυρκαγιές, όντας οι συχνότερες φυσικές καταστροφές στην Ένωση, μπορούν να έχουν ως αποτέλεσμα πρόσθετες ασθένειες, κακή υγιεινή και θανάτους, αναγνωρίζοντας παράλληλα τη θετική επίδραση που έχουν στην υγεία τα μέτρα μετριασμού της κλιματικής αλλαγής,

ΙΕ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η αλλαγή του κλίματος θα αποτελέσει σημαντικό παράγοντα επίδρασης στην ανθρώπινη υγεία προκαλώντας μεταξύ άλλων έξαρση ορισμένων λοιμωδών και παρασιτικών νοσημάτων, λόγω της μεταβολής κυρίως της θερμοκρασίας, της υγρασίας και της επίδρασης αυτών σε οικοσυστήματα, ζώα, φυτά, έντομα, παράσιτα, πρωτόζωα, μικρόβια και ιούς,

ΙΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η οδηγία 2000/60/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 23ης Οκτωβρίου 2000 για τη θέσπιση πλαισίου κοινοτικής δράσης στον τομέα της πολιτικής των υδάτων (4)2και οι θυγατρικές οδηγίες της περιέχουν σαφείς διατάξεις σχετικά με τη διατήρηση και την εξυγίανση των υδάτων,

ΙΖ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η περιβαλλοντική ιατρική είναι ένας νέος κλάδος της ιατρικής που βασίζεται σε πανεπιστημιακή διδασκαλία υπερβολικά κατακερματισμένη και άνιση μεταξύ των κρατών μελών, και ότι πρέπει, για τον λόγο αυτόν, να υποστηριχθεί και να προωθηθεί εντός της Ένωσης,

ΙΗ. λαμβάνοντας υπόψη ότι ο αριθμός των ατόμων που ασθενούν λόγω της επίδρασης περιβαλλοντικών παραγόντων αυξάνει και πρέπει να καταγραφεί επιδημιολογικά ώστε να υπάρξει μια πλήρης εικόνα των νοσημάτων που αιτιολογικά οφείλονται εν μέρει ή εν όλω σε περιβαλλοντικούς παράγοντες,

1.  αναγνωρίζει τις προσπάθειες που κατέβαλε η Επιτροπή από τη δρομολόγηση του σχεδίου δράσης το 2004 όσον αφορά, ειδικότερα, τη βελτίωση της ροής πληροφοριών σχετικά με το περιβάλλον και την υγεία, την ολοκλήρωση και την ενίσχυση της ευρωπαϊκής έρευνας στον συγκεκριμένο τομέα και τη συνεργασία με τους ειδικευμένους διεθνείς οργανισμούς, όπως η ΠΟΥ·

2.  εκτιμά, ωστόσο, ότι ένα τέτοιο σχέδιο δράσης εμπεριέχει τον σπόρο της μερικής αποτυχίας, εάν στόχος του είναι αποκλειστικά να λειτουργήσει συνοδευτικά ως προς τις υπάρχουσες κοινοτικές πολιτικές, εάν δεν βασίζεται σε μια πολιτική πρόληψης με στόχο τη μείωση των ασθενειών που συνδέονται με περιβαλλοντικούς παράγοντες και εάν δεν επιδιώκει κανέναν σαφή και αριθμητικά προσδιορισμένο στόχο·

3.  εφιστά την προσοχή της Επιτροπής στο γεγονός ότι ήδη έχει εφαρμοστεί πρόγραμμα υπό την αιγίδα του ΠΟΥ στο πλαίσιο του οποίου τα κράτη μέλη του ΠΟΥ κατήρτισαν τα δικά τους εθνικά και τοπικά σχέδια δράσης για την περιβαλλοντική υγεία, τα οποία περιελάμβαναν συγκεκριμένους στόχους και σχέδια εφαρμογής· ως εκ τούτου, συνιστά στην Επιτροπή να εξετάσει αυτό το πρόγραμμα του ΠΟΥ ως πιθανό πρότυπο το οποίο θα μπορούσε επίσης να λειτουργήσει ως χρήσιμο παράδειγμα για την Ένωση στο μέλλον·

4.  εκφράζει τη βαθιά λύπη του για το γεγονός ότι η Επιτροπή, και ειδικότερα η Γενική Διεύθυνση «Έρευνα», δεν εξασφάλισε επαρκή χρηματοδότηση στον τομέα της βιοπαρακολούθησης του ανθρώπου για το 2008, προκειμένου να θεσπίσει, όπως είχε δεσμευθεί απέναντι στα κράτη μέλη και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, μια συνεκτική προσέγγιση της βιοπαρακολούθησης στην Ένωση·

5.  καλεί επίσης την Επιτροπή να ανταποκριθεί για το 2010 σε δύο βασικούς στόχους, τους οποίους είχε θέσει η ίδια το 2004, και να καταρτίσει και να υλοποιήσει μια εφαρμόσιμη επικοινωνιακή στρατηγική για αυτούς τους στόχους, ήτοι αφενός την ευαισθητοποίηση των πολιτών σχετικά με τις περιβαλλοντικές ρυπάνσεις και τον αντίκτυπό τους στην υγεία τους και αφετέρου την επανεξέταση και την προσαρμογή της ευρωπαϊκής πολιτικής μείωσης των κινδύνων·

6.  συνιστά με έμφαση στην Επιτροπή και τα κράτη μέλη να εκπληρώσουν τις υποχρεώσεις τους όσον αφορά την εφαρμογή της κοινοτικής νομοθεσίας·

7.  υπενθυμίζει την αναγκαιότητα να ληφθούν υπόψη, όσον αφορά την εκτίμηση του αντικτύπου περιβαλλοντικών παραγόντων στην υγεία, ως βασική αφετηρία, οι ευάλωτες ομάδες ατόμων, όπως για παράδειγμα οι έγκυες γυναίκες, τα νεογνά, τα παιδιά και τα άτομα προχωρημένης ηλικίας·

8.  ζητεί να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στις ευάλωτες ομάδες, που είναι πιο ευαίσθητες στους ρύπους, θεσπίζοντας μέτρα για τη μείωση των περιβαλλοντικών ρύπων σε εσωτερικούς χώρους εγκαταστάσεων υγειονομικής περίθαλψης και σχολεία μέσω της υιοθέτησης ορθών πρακτικών διαχείρισης του αέρα εσωτερικών χώρων·

9.  προτρέπει την Επιτροπή, κατά την εκπόνηση προτάσεων για την αναθεώρηση υφιστάμενων νόμων, να μην καθιστά αυτούς τους νόμους λιγότερο αυστηρούς υπό την πίεση ομάδων άσκησης πίεσης ή περιφερειακών ή διεθνών οργανισμών·

10. υπενθυμίζει την αναγκαιότητα να εφαρμόσει η Ένωση συνεχή δυναμική και ευέλικτη προσέγγιση στο σχέδιο δράσης· εκτιμά επομένως ότι είναι εξαιρετικά σημαντικό να αποκτήσει ειδική εμπειρογνωμοσύνη σε θέματα περιβαλλοντικής υγείας, η οποία να βασίζεται στον διαφανή, διεπιστημονικό και διαλογικό χαρακτήρα της, επιτρέποντας έτσι να δοθεί μια απάντηση στη γενικότερη καχυποψία του κοινού απέναντι στις υπηρεσίες και στις επίσημες επιτροπές εμπειρογνωμόνων· επισημαίνει τη σημασία ενίσχυσης της κατάρτισης των επιστημόνων υγείας ιδιαίτερα με την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών σε κοινοτικό επίπεδο·

11. υπογραμμίζει ότι τα τελευταία χρόνια επιτεύχθηκε πραγματική πρόοδος στον τομέα της περιβαλλοντικής πολιτικής, για παράδειγμα στο επίπεδο της μείωσης της ρύπανσης του αέρα, της βελτίωσης της ποιότητας των υδάτων, της πολιτικής αποκομιδής και ανακύκλωσης των απορριμμάτων, του ελέγχου των χημικών προϊόντων και της απαγόρευσης της βενζίνης με μόλυβδο, αλλά παρατηρεί, από την άλλη πλευρά, ότι η ευρωπαϊκή πολιτική εξακολουθεί να χαρακτηρίζεται από έλλειψη συνολικής και προληπτικής στρατηγικής και απουσία εφαρμογής της αρχής της προφύλαξης·

12. ζητεί, ως εκ τούτου, από την Επιτροπή να επανεξετάσει τα κριτήρια που θεσπίσθηκαν στην προαναφερθείσα ανακοίνωσή της για την αρχή της προφύλαξης με γνώμονα τη νομολογία του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, προκειμένου αυτή η αρχή δράσης και ασφάλειας, η οποία βασίζεται στη λήψη προσωρινών και αναλογικών μέσων, να βρίσκεται στο επίκεντρο των κοινοτικών πολιτικών στον τομέα της υγείας και του περιβάλλοντος·

13. εκτιμά ότι η αντιστροφή του βάρους απόδειξης στον παραγωγό ή στον εισαγωγέα όσον αφορά τη μη βλαβερότητα του προϊόντος θα επιτρέψει την προώθηση μιας πολιτικής βασισμένης στην πρόληψη, όπως προβλέπεται άλλωστε στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1907/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 18ης Δεκεμβρίου 2006, για την καταχώριση, την αξιολόγηση, την αδειοδότηση και τους περιορισμούς των χημικών προϊόντων (REACH) και για την ίδρυση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Χημικών Προϊόντων(5), και ενθαρρύνει σχετικά την Επιτροπή να επεκτείνει την εν λόγω υποχρέωση στην κοινοτική νομοθεσία για όλα τα προϊόντα· εκτιμά ότι πρέπει να αποφεύγεται οποιαδήποτε αύξηση των πειραμάτων σε ζώα στο πλαίσιο του σχεδίου δράσης και ότι πρέπει να λαμβάνεται πλήρως υπόψη η ανάπτυξη και χρήση εναλλακτικών μεθόδων·

14. επαναλαμβάνει το αίτημά του προς την Επιτροπή να προτείνει το συντομότερο δυνατόν συγκεκριμένα μέτρα σχετικά με την ποιότητα του εσωτερικού αέρα, τα οποία θα διασφαλίζουν υψηλό επίπεδο προστασίας όσον αφορά την ασφάλεια και την υγιεινή των εσωτερικών χώρων, ιδίως κατά την αναθεώρηση της οδηγίας 89/106/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 21ης Δεκεμβρίου 1998 σχετικά με την προσέγγιση των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων των κρατών μελών για τα δομικά προϊόντα(6), και να προτείνει μέτρα για την αύξηση της ενεργειακής απόδοσης των κτιρίων, της ασφάλειας και της μη βλαβερότητας των χημικών συστατικών που περιέχονται σε εξοπλισμό και έπιπλα·

15. συνιστά, προκειμένου να μειωθούν οι καταστροφικές επιπτώσεις του περιβάλλοντος στην υγεία, να ζητήσει η Επιτροπή από τα κράτη μέλη, μέσω φορολογικών ελαφρύνσεων ή/και άλλων οικονομικών κινήτρων, να παρακινήσουν τους παράγοντες της αγοράς ούτως ώστε να βελτιώσουν την ποιότητα του εσωτερικού αέρα και να μειώσουν την έκθεση στην ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία στα κτίρια, τα υποκαταστήματα και τα γραφεία τους·

16. συνιστά στην Επιτροπή να προκαταρτίσει κατάλληλες ελάχιστες απαιτήσεις για τη διασφάλιση της ποιότητας του εσωτερικού αέρα σε νεόδμητα κτίρια·

17. συνιστά στην Επιτροπή, κατά τη χορήγηση μεμονωμένων κοινοτικών ενισχύσεων, να λαμβάνει υπόψη τον αντίκτυπο στην ποιότητα του εσωτερικού αέρα, την έκθεση στην ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία και στην υγεία ομάδων του πληθυσμού που διατρέχουν ιδιαίτερο κίνδυνο στο πλαίσιο των σχετικών έργων, δίνοντας την ίδια προσοχή με αυτή που αφιερώνεται στα κριτήρια προστασίας του περιβάλλοντος·

18. ζητεί τον καθορισμό ποιοτικών προτύπων περιβάλλοντος για ουσίες προτεραιότητας στα ύδατα, σύμφωνα με τις τελευταίες επιστημονικές γνώσεις, και την τακτική εναρμόνισή τους με την τρέχουσα επιστημονική σκέψη·

19. υπογραμμίζει ότι ορισμένα κράτη μέλη θέσπισαν με επιτυχία κινητά εργαστήρια αναλύσεων («πράσινα ασθενοφόρα») για την ταχεία και αξιόπιστη διάγνωση της ρύπανσης των κτιρίων σε δημόσιους και ιδιωτικούς χώρους· εκτιμά ότι η Επιτροπή θα μπορούσε να προωθήσει την εν λόγω πρακτική στα κράτη μέλη που δεν διαθέτουν ακόμη αυτό το μοντέλο άμεσης παρέμβασης στο μολυσμένο χώρο·

20. εκφράζει ανησυχία για την απουσία ειδικών νομικών διατάξεων που να εγγυώνται την ασφάλεια των καταναλωτικών προϊόντων που περιέχουν νανοσωματίδια, και για την ελαστική στάση της Επιτροπής σχετικά με την ανάγκη επανεξέτασης του ρυθμιστικού πλαισίου για τη χρήση νανοσωματιδίων σε καταναλωτικά προϊόντα, λαμβανομένου υπόψη του αυξανόμενου αριθμού των καταναλωτικών προϊόντων που περιέχουν νανοσωματίδια και διατίθενται στην αγορά· καλεί την Επιτροπή να αναλάβει επειγόντως δράση προκειμένου να διασφαλιστεί ότι τα προϊόντα αυτά διατίθενται στην αγορά

21. εκφράζει το έντονο ενδιαφέρον του για τη διεθνή έκθεση Bio-Initiative(7) σχετικά με τα ηλεκτρομαγνητικά πεδία, στην οποία ανακεφαλαιώνονται περισσότερες από 1 500 μελέτες σχετικά με το θέμα, και επισημαίνει στα συμπεράσματά του τους κινδύνους για την υγεία από τις εκπομπές τύπου κινητής τηλεφωνίας, όπως το κινητό τηλέφωνο, οι εκπομπές UMTS-Wifi-Wimax-Bluetooth και το ασύρματο τηλέφωνο με σταθερή βάση «DECT»·

22. διαπιστώνει ότι τα όρια έκθεσης του κοινού στα ηλεκτρομαγνητικά πεδία είναι παρωχημένα, καθώς δεν έχουν τύχει αναπροσαρμογής μετά τη σύσταση 1999/519/ΕΚ του Συμβουλίου της 12ης Ιουλίου 1999 περί του περιορισμού της έκθεσης του κοινού σε ηλεκτρομαγνητικά πεδία (0Hz έως 300 GHz)(8)1, φυσικά, δεν λαμβάνουν υπόψη την πρόοδο των τεχνολογιών της πληροφορίας και της επικοινωνίας ούτε τις συστάσεις του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος ούτε ακόμη τους αυστηρότερους κανόνες για τις εκπομπές που θέσπισαν, για παράδειγμα, το Βέλγιο, η Ιταλία ή η Αυστρία,·και δεν αντιμετωπίζουν το ζήτημα των ευάλωτων ομάδων, όπως οι έγκυες γυναίκες, τα νεογνά και τα παιδιά·

23. λαμβάνει πολύ σοβαρά υπόψη τις πολλαπλές απειλές για την υγεία που συνεπάγεται η αύξηση της θερμοκρασίας του πλανήτη στην επικράτεια της Ένωσης και ζητεί την ενισχυμένη συνεργασία μεταξύ της ΠΟΥ, των εθνικών αρχών ελέγχου, της Επιτροπής και του Ευρωπαϊκού Κέντρου πρόληψης και ελέγχου νόσων, με στόχο την ενίσχυση του συστήματος έγκαιρης προειδοποίησης και τον περιορισμό, με τον τρόπο αυτόν, των αρνητικών συνεπειών της αλλαγής του κλίματος στην υγεία·

24. υπογραμμίζει ότι το συγκεκριμένο σχέδιο δράσης θα ωφελείτο από την επέκτασή του στην αντιμετώπιση των επιπτώσεων της αλλαγής του κλίματος στην υγεία του ανθρώπου, προτείνοντας αποτελεσματικά μέτρα προσαρμογής που είναι απαραίτητα σε κοινοτικό επίπεδο, όπως:

     - συστηματικά προγράμματα εκπαίδευσης και ευαισθητοποίησης του κοινού,

      - ενσωμάτωση των μέτρων προσαρμογής σχετικά με την αλλαγή του κλίματος στις στρατηγικές και τα προγράμματα δημόσιας υγείας, όπως μεταδοτικές και μη μεταδοτικές ασθένειες, υγεία των εργαζομένων και ασθένειες των ζώων που είναι επικίνδυνες για την υγεία,

      - κατάλληλη επιτήρηση με σκοπό τον έγκαιρο εντοπισμό επιδημιών,

      - συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης και αντίδρασης σχετικά με θέματα υγείας,

      - συντονισμός των υφιστάμενων δικτύων παρακολούθησης των περιβαλλοντικών δεδομένων με δίκτυα παρακολούθησης επιδημιών·

25. εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι η τρέχουσα αξιολόγηση κόστους/οφέλους που περιέχεται στην ανακοίνωση «Δύο φορές το 20 έως το 2020 Η κλιματική αλλαγή και η ευκαιρία της Ευρώπης» "(COM(2008)0030) εξετάζει μόνο τα οφέλη για την υγεία από τη μείωση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης μέσω μείωσης κατά 20% των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου έως το 2020· καλεί την Επιτροπή να διασφαλίσει ότι τα (συμπληρωματικά) παράλληλα οφέλη για την υγεία από φιλόδοξους στόχους διαφόρων επιπέδων, σύμφωνα με τις συστάσεις της Διεθνούς Επιτροπής για την Αλλαγή του Κλίματος για μείωση 25% έως 40% της οικιακής ρύπανσης και πιθανώς 50% ή περισσότερο των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου έως το 2020, θα διερευνηθούν επειγόντως και θα διατυπωθούν υπό τη μορφή εκτίμησης επιπτώσεων από την Επιτροπή·

26. καλεί την Επιτροπή να δώσει προσοχή στο σοβαρό πρόβλημα που σχετίζεται με την ψυχική υγεία, λαμβάνοντας υπόψη τον αριθμό των αυτοκτονιών στην Ένωση, και να αφιερώσει περισσότερους πόρους στην ανάπτυξη επαρκών στρατηγικών πρόληψης και θεραπειών·

27. επαναλαμβάνει ότι η Επιτροπή και τα κράτη μέλη οφείλουν να στηρίξουν το σχέδιο δράσης για το περιβάλλον και την υγεία των παιδιών για την Ευρώπη του ΠΟΥ, να το ενισχύουν μέσω αναπτυξιακής πολιτικής τόσο σε επίπεδο Ένωσης όσο και σε διμερές επίπεδο, και να ενθαρρύνουν παρόμοιες διαδικασίες εκτός της ευρωπαϊκής ζώνης του ΠΟΥ·

28. καλεί την Επιτροπή να ενσωματώσει εκ νέου στο δεύτερο σχέδιο δράσης της.πρωτοβουλίας SCALE (Science, Children, Awareness, Legal instrument, Evaluation) που σχετίζεται με τη μείωση της έκθεσης στη ρύπανση, όπως ορίζεται στην ευρωπαϊκή στρατηγική για το περιβάλλον και την υγεία (COM(2003)0338

29. προτρέπει την Επιτροπή να εκπονήσει και να παράσχει μέσα που θα ενισχύσουν την ανάπτυξη και την προώθηση καινοτόμων λύσεων, όπως τονίζεται στο πλαίσιο της ατζέντας της Λισαβόνας, προκειμένου να ελαχιστοποιηθούν οι σημαντικότεροι κίνδυνοι για την υγεία από τους περιβαλλοντικούς διαταράκτες

30. προτρέπει το Συμβούλιο να λάβει άμεσα απόφαση σχετικά με την πρόταση κανονισμού για την ίδρυση του Ταμείου Αλληλεγγύης της Ένωσης, καθώς το Κοινοβούλιο έχει εγκρίνει τη θέση του ήδη από τις 18 Μαΐου 2006(9)· θεωρεί ότι ο νέος κανονισμός, ο οποίος, μεταξύ άλλων μέτρων, θα μειώσει τα όρια για την έναρξη λειτουργίας του Ταμείου Αλληλεγγύης της Ένωσης, θα καταστήσει δυνατή την πιο αποτελεσματική, ευέλικτη και ταχεία μείωση των ζημιών που προκαλούνται από φυσικές ή ανθρωπογενείς καταστροφές· τονίζει ότι αυτό το χρηματοδοτικό μέσο είναι πολύ σημαντικό, ιδιαίτερα καθώς εικάζεται ότι οι φυσικές καταστροφές θα είναι συχνότερες στο μέλλον, γεγονός που οφείλεται εν μέρει στην αλλαγή του κλίματος·

31. συνιστά στην Επιτροπή, δεδομένου ότι οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις αποτελούν οικονομικό παράγοντα αποφασιστικής σημασίας στην Ευρώπη, να τους παράσχει τεχνική στήριξη και να τις βοηθήσει να συμμορφωθούν προς τους δεσμευτικούς κανόνες για την περιβαλλοντική υγεία και να τις ενθαρρύνει να προβούν και σε άλλες θετικές αλλαγές όσον αφορά την περιβαλλοντική υγεία που επηρεάζουν τη λειτουργία των επιχειρήσεων·

32. συνιστά στην Επιτροπή να εξετάσει για το 2010 και για τον «δεύτερο κύκλο» του σχεδίου δράσης για το περιβάλλον και την υγεία την επανεστίαση των πρωτοβουλιών της στους ευάλωτους πληθυσμούς και να επεξεργασθεί νέες μεθόδους αξιολόγησης των κινδύνων, λαμβάνοντας υπόψη το κρίσιμο σημείο της ιδιαίτερης ευπάθειας των παιδιών, των εγκύων γυναικών και των ηλικιωμένων·

33. προτρέπει, ως εκ τούτου, την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να αναγνωρίσουν τα πλεονεκτήματα των αρχών της πρόληψης και της προφύλαξης και να αναπτύξουν και να εφαρμόσουν μέσα που θα επιτρέπουν την πρόβλεψη και την αντιμετώπιση ενδεχόμενων απειλών για το περιβάλλον και την υγεία· συνιστά στην Επιτροπή να υπολογίσει το κόστος του «δεύτερου κύκλου» αυτού του σχεδίου δράσης και να μεριμνήσει για την κατάλληλη χρηματοδότησή του, καλύπτοντας μεγαλύτερο αριθμό πρακτικών μέτρων για τη μείωση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων στην υγεία και την εφαρμογή μέτρων πρόληψης και προφύλαξης·

34. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, στην Επιτροπή, στις κυβερνήσεις των κρατών μελών καθώς και στην ΠΟΥ.

(1)

ΕΕ C 304 E της 1.12.2005, σελ. 264.

(2)

1 Το περιβάλλον στην Ευρώπη, τέταρτη αξιολόγηση – Ευρωπαϊκός Οργανισμός Περιβάλλοντος (10-10-2007).

(3)

Απόφαση της 23ης Σεπτεμβρίου 2003 στην υπόθεση C-192/01, Επιτροπή κατά Δανίας, Συλλογή 2003, σ. I- 9693· απόφαση της 7ης Σεπτεμβρίου 2004 στην υπόθεση C-127/02, Landelijke Vereniging tot Behoud van de Waddenzee και Nederlandse Vereniging tot Bescherming van Vogels, Συλλογή 2004, σελ. I-7405.

(4)

2 ΕΕ L 327 της 22.12.2000, σελ. 1. Οδηγία όπως τροποποιήθηκε τελευταία με την οδηγία 20072008/32/CE (ΕΕ L 81 της 20.3.2008, σελ. 60).

(5)

ΕΕ L396, 30.12.2006, σ. 1, διορθωμένη έκδοση στην ΕΕ L136, 29.5.2007, σ. 3

(6)

ΕΕ L40, 11.2.1989, σ. 12, οδηγία όπως τροποποιήθηκε τελευταία με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1882/2003 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (ΕΕ L284, 31.10.2003, σ. 1)

(7)

Ομάδα ανεξάρτητων επιστημόνων δημοσίευσε την εν λόγω έκθεση στις 31 Αυγούστου 2007. Για περισσότερες λεπτομέρειες, βλέπε: www.bioinitiative.org

(8)

1 ΕΕ L 199 της 30.7.1999, σελ. 59

(9)

ΕΕ C297Ε, 7.12.2006, σ. 331


ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

Ιστορικό

Στις 23 Φεβρουαρίου 2005 το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε με συντριπτική πλειοψηφία (576 ψήφοι υπέρ και 48 κατά) ένα ψήφισμα σχετικά με τη δρομολόγηση του σχεδίου δράσης για το περιβάλλον και την υγεία για τα έτη 2004 έως 2010.

Ένα ψήφισμα το οποίο ήταν, στην καλύτερη περίπτωση, επικριτικό απέναντι στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ξεκινώντας από μια απλή διαπίστωση: εκ των πραγμάτων, ένα σχέδιο δράσης δεν μπορεί να θέτει ως μοναδικό στόχο την αύξηση της έρευνας και την αύξηση των δεδομένων!

Ακολουθώντας τη θέση της εισηγήτριας, η Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου θεώρησε ότι ο πρωταρχικός στόχος της Επιτροπής για τον «πρώτο κύκλο» 2004-2010, δηλαδή η βελτίωση των γνώσεων σχετικά με τον αντίκτυπο των περιβαλλοντικών ρυπάνσεων στην υγεία, ήταν οπωσδήποτε αξιέπαινος, αλλά καταφανώς ανεπαρκής. Και τούτο τη στιγμή που οι συλλογές, οι μελέτες, οι συνθέσεις επιστημονικών εργασιών πολλαπλασιάζονται και αναδεικνύουν συνήθως τη συσχέτιση που υπάρχει ανάμεσα στην έκθεση στους περιβαλλοντικούς παράγοντες και στις 4 ασθένειες που αποτελούν στόχο προτεραιότητας της εν λόγω ανακοίνωσης: το άσθμα και οι παιδικές αλλεργίες, οι νευροαναπτυξιακές διαταραχές, οι καρκίνοι και οι ενδοκρινικοί διαταράκτες.

Κατά σύμπτωση, το σχέδιο δράσης παρουσιάσθηκε λίγους μήνες μετά τη φιλόδοξη δήλωση των 52 υπουργών Περιβάλλοντος και Υγείας της περιφέρειας Ευρώπης κατά τη διάρκεια της Διάσκεψης της Βουδαπέστης που οργανώθηκε από την ΠΟΥ τον Ιούνιο του 2004.

Εάν προσθέσουμε επίσης τα σχέδια δράσης (με στόχους αποτελεσμάτων συχνά σαφείς και αριθμητικά προσδιορισμένους) που έχουν ήδη θεσπίσει ορισμένα κράτη μέλη (Μπενελούξ, Γαλλία, γερμανικά κρατίδια –lander– κ.λπ.), οι επιφυλάξεις του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου γίνονται εύκολα κατανοητές.

Από την πλευρά του, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θέλησε να δώσει πραγματική ώθηση στο εν λόγω σχέδιο δράσης και εξέδωσε αρκετές συστάσεις με στόχο ειδικότερα:

1. την αρχή της προφύλαξης –ως μέσο πολιτικής δράσης– διότι πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι η εν λόγω αρχή ασφάλειας διακηρύσσεται συχνά, αλλά εφαρμόζεται σπάνια σε επίπεδο ΕΕ·

2. τη θέσπιση ενός συστήματος βιοπαρακολούθησης σε επίπεδο Ένωσης, για τη διευκόλυνση της μέτρησης της αλληλεπίδρασης ρύπων/αντικτύπου στην υγεία·

3. την καταπολέμηση της οικιακής ρύπανσης και ειδικότερα την ταξινόμηση από την Επιτροπή του καπνού του τσιγάρου στους καρκινογόνους παράγοντες, κατηγορίας 1, αλλά και το ρητό αίτημα προς την Επιτροπή να εκδώσει μια πράσινη βίβλο αφιερωμένη στην ποιότητα του εσωτερικού αέρα·

4. μια χρηματοδότηση αντίστοιχη των διακυβευμάτων, στο πλαίσιο του 7ου ΠΠΕΑ (είχε αναφερθεί ποσό άνω των 300 εκατομμυρίων ευρώ), επιθυμώντας επίσης τον συντονισμό του με το πρόγραμμα για τη δημόσια υγεία (2003-2008).

Τρία χρόνια αργότερα, οι περισσότερες από τις προτεραιότητες αυτές παραμένουν επίκαιρες.

Πράγματι, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διατήρησε τον προσανατολισμό της και θέλησε πρωτίστως να επιτύχει αποτελέσματα στους τομείς στους οποίους είχε θέσει τις προτεραιότητές της: κυρίως, τη βελτίωση της ροής πληροφοριών σχετικά με το περιβάλλον και την υγεία, την ολοκλήρωση και την ενίσχυση της ευρωπαϊκής έρευνας στον συγκεκριμένο τομέα και τη συνεργασία με τους ειδικευμένους διεθνείς οργανισμούς, όπως η ΠΟΥ.

Η εισηγήτρια σημειώνει, ωστόσο, με ικανοποίηση ότι περισσότερα από 38 σχέδια αφιερωμένα στο περιβάλλον και την υγεία χρηματοδοτήθηκαν στο πλαίσιο του 6ου προγράμματος έρευνας με συνολικό ποσό που εκτιμάται ότι υπερβαίνει τα 200 εκατομμύρια ευρώ.

Δυσκολία αξιολόγησης ενός σχεδίου δράσης που κακώς ονομάζεται έτσι

Από τις 13 δράσεις που πρόβλεψε αρχικά η Επιτροπή, τέσσερις μόνον αφορούσαν συγκεκριμένα μέτρα:

- Δράση 10: Προαγωγή της κατάρτισης των απασχολούμενων σε κάθε τομέα και βελτίωση των οργανωτικών δυνατοτήτων στον τομέα του περιβάλλοντος και της υγείας.

- Δράση 11: Συντονισμός των εν εξελίξει μέτρων περιορισμού της επικινδυνότητας και εστίαση στις ασθένειες προτεραιότητας.

- Δράση 12: Βελτίωση της ποιότητας του αέρα των εσωτερικών χώρων.

- Δράση 13: Παρακολούθηση των εξελίξεων εις ό,τι αφορά τα ηλεκτρομαγνητικά πεδία.

Η εισηγήτρια είχε ήδη εκφράσει την ικανοποίησή της το 2005 για την κατάλληλη απόκριση της Επιτροπής στο πρόβλημα που δημιουργεί το παθητικό κάπνισμα στο περιβάλλον στο πλαίσιο της δράσης 12.

Κατά τα άλλα, και λόγω έλλειψης σαφήνειας σχετικά με τις δράσεις που αναλήφθηκαν, η ενδιάμεση αξιολόγηση πρέπει να αντιμετωπισθεί με ερωτήσεις, λαμβάνοντας υπόψη ότι η εισηγήτρια διατυπώνει ειδικά σχόλια όσον αφορά τις δράσεις 12 και 13:

Υπάρχουν δράσεις με στόχο την προώθηση της κατάρτισης στην περιβαλλοντική ιατρική και τη διευκόλυνση της αναγνώρισης των διπλωμάτων της εν λόγω ειδικότητας σε επίπεδο ΕΕ;

Στον βαθμό που οι ενδοκρινικοί διαταράκτες δεν αναφέρονται στη διαδικασία αδειοδότησης REACH, ποια μέτρα έλαβε η Επιτροπή, με εξαίρεση ένα πιλοτικό σχέδιο, για την εξασφάλιση πραγματικής παρακολούθησης των εν λόγω ουσιών;

Βεβαίως, η αντικειμενικότητα μας υποχρεώνει να αναγνωρίσουμε ότι στη διάρκεια αυτών των τριάμισι ετών, η Ένωση πέτυχε συγκεκριμένα αποτελέσματα στην καταπολέμηση των διαφόρων μορφών ρύπανσης, όπως: ο έλεγχος περισσότερων από 10 000 χημικών ουσιών με τη νομοθεσία REACH, η νέα νομοθεσία σχετικά με την ποιότητα του περιβάλλοντος αέρα, το νομοθετικό και στρατηγικό πακέτο σχετικά με τα παρασιτοκτόνα.

Ωστόσο, η ίδια αντικειμενικότητα μας υποχρεώνει να διαπιστώσουμε ότι η ευρωπαϊκή πολιτική εξακολουθεί, ταυτόχρονα, να χαρακτηρίζεται από απουσία συνολικής και προληπτικής στρατηγικής και από τη μη εφαρμογή της αρχής της προφύλαξης.

Η αρχή της προφύλαξης: ούτε μηδενική ανοχή ούτε μηδενική εφαρμογή

Η εισηγήτρια διαπιστώνει, δυστυχώς, ότι αυτή η αρχή πολιτισμού, η οποία περιέχεται στο άρθρο 174-2 της Συνθήκης της Ένωσης από το 1992, διακηρύσσεται συχνά, στρεβλώνεται μερικές φορές και δεν εφαρμόζεται σχεδόν ποτέ.

Με εξαίρεση την απαγόρευση χρησιμοποίησης στα παιδικά παιχνίδια 6 ουσιών που ανήκουν στις φθαλικές ενώσεις, από το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, τον Ιούνιο του 2005, η αρχή της προφύλαξης δεν εφαρμόσθηκε στην πρόσφατη κοινοτική νομοθεσία. Μάλιστα, απαιτήθηκαν ομηρικές μάχες διάρκειας άνω των 10 ετών για να επιτευχθεί η οριστική απαγόρευση αυτών των καρκινογόνων, μεταλλαξιογόνων ή τοξικών για την αναπαραγωγή ουσιών στη συγκεκριμένη εφαρμογή.

Για τον λόγο αυτόν, η εισηγήτρια διερωτάται σχετικά με τη συνάφεια κριτηρίων τόσο περιοριστικών για την εφαρμογή της αρχής της προφύλαξης όπως αυτά που προβλέπει η Επιτροπή στην ανακοίνωσή της, της 2ας Φεβρουαρίου 2000.

Από την εξάρτηση της ανάλυσης και τη διαχείριση του κινδύνου έως τη μελέτη των διαφόρων προβλεπόμενων δράσεων, περνώντας από τον καθορισμό σε κάθε στάδιο του βαθμού επιστημονικής αβεβαιότητας και την εκπόνηση έκθεσης κόστους/οφελών, όλα συντείνουν στην ανεφαρμοσιμότητα της αρχής της προφύλαξης μέσω μιας πολύπλοκης, ιεραρχικής και ατέρμονης διαδικασίας.

Η διαπίστωση αυτή οδηγεί την εισηγήτρια να προτείνει στο σημείο 7 του ψηφίσματος την πλήρη αναθεώρηση της ανακοίνωσης της 2ας Φεβρουαρίου 2000, προκειμένου να ενεργοποιηθεί η αρχή της προφύλαξης. Εξάλλου, η πρόταση αυτή βασίζεται στη νομολογία του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, το οποίο έχει προσδιορίσει, κατ’ επανάληψη, το περιεχόμενο και την εμβέλεια της εν λόγω αρχής στο κοινοτικό δίκαιο ως ένα από τα θεμέλια της πολιτικής προστασίας που ακολουθεί η Κοινότητα στον τομέα του περιβάλλοντος και της υγείας.(1)

Ρύπανση των κτιρίων: μια ιδιαίτερα επίβουλη απειλή για την υγεία

Η Επιτροπή δεν έμεινε άπρακτη μπροστά σε αυτή την απειλή για την υγεία, εναντίον της οποίας ελάχιστοι πολίτες μπορούν να προφυλαχθούν αφού περνούν κατά μέσο όρο το 90 % του χρόνου τους σε κλειστούς χώρους (παιδικός σταθμός, σχολείο, γραφείο, σπίτι, βιομηχανία κ.λπ.).

Πολλαπλασίασε τις δράσεις, όπως την καθιέρωση μιας ομάδας εργασίας στην οποία συμμετέχουν βιομηχανίες και οργανώσεις καταναλωτών και προστασίας του περιβάλλοντος, ή ακόμη τη χρηματοδότηση τουλάχιστον 17 ευρωπαϊκών σχεδίων σε ποικίλους τομείς, όπως η παρακολούθηση της ποιότητας του εσωτερικού/εξωτερικού αέρα και η μελέτη των οικοδομικών υλικών ως πηγής ρύπανσης.

Παρ’ όλα αυτά, η εισηγήτρια υπενθυμίζει ότι η προσθήκη των πρωτοβουλιών αυτών δεν ισοδυναμεί με μια συνολική και ολοκληρωμένη πολιτική στον τομέα της ποιότητας του εσωτερικού αέρα.

Άλλωστε, η εισηγήτρια πληροφορήθηκε με μεγάλη έκπληξη, από την έκθεση ενός εμπειρογνώμονα του London School of Hygiene, ότι, για παράδειγμα, στην όμορφη πόλη της Πράγας ο αέρας στο εσωτερικό των κατοικιών είναι πιο μολυσμένος από τον ελαφρό εξωτερικό άνεμο που αναπνέουν οι ερωτευμένοι του Kundera.

Επομένως, θα ήταν σκόπιμο να δημοσιεύσει η Επιτροπή μια πράσινη βίβλο σχετικά με το συγκεκριμένο πρόβλημα της οικιακής ρύπανσης, όπως είχε ήδη ζητήσει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στο σημείο 21 του ψηφίσματός του σχετικά με το σχέδιο δράσης που εγκρίθηκε στις 21 Φεβρουαρίου 2005.

Πράγματι, φαίνεται επιτακτική ανάγκη να αποκτήσει η ΕΕ μια πραγματική στρατηγική στον συγκεκριμένο τομέα, η οποία θα καταστήσει δυνατό, αφενός, τον καθορισμό των κατευθυντήριων γραμμών για τα κράτη μέλη και, αφετέρου, την προστασία, τελικώς, τον πολιτών που εκτίθενται σε πολλαπλές πηγές βιολογικής και χημικής ρύπανσης, από τον παιδικό σταθμό έως το γραφείο.

Η εισηγήτρια υπενθυμίζει, εξάλλου, ότι θα ήταν σκόπιμο να αξιολογήσουν όλες οι ευρωπαϊκές αρχές το συνολικό οικονομικό κόστος της εσωτερικής ρύπανσης ως προς τα ιατρικά έξοδα, την ανικανότητα για εργασία ή απλώς το κόστος εξυγίανσης μολυσμένων κτιρίων.

Η αναδυόμενη απειλή των ηλεκτρομαγνητικών πεδίων

Την τελευταία φορά που το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ασχολήθηκε με το θέμα αυτό το 1999(2), τα τοπικά ασύρματα δίκτυα υψηλής ταχύτητας, όπως το Wifi και το Wimax, μόλις είχαν κάνει την εμφάνισή τους στην Ευρώπη. Επίσης, τα νοικοκυριά της Ευρώπης δεν ήταν ακόμη πλήρως περικυκλωμένα από ένα πλήθος ηλεκτρονικών συσκευών και διαφορετικών συστημάτων ασύρματης τηλεφωνίας.

Όπως συμβαίνει κατά καιρούς, η τεχνολογική πρόοδος μπορεί επίσης, εάν δεν ελέγχεται κατάλληλα, να δημιουργήσει ορισμένους κινδύνους για την υγεία. Αυτό ακριβώς συμβαίνει με τα ηλεκτρομαγνητικά κύματα, για τα οποία τα όρια έκθεσης του κοινού χρονολογούνται από το 1999 και, επομένως, δεν παρακολούθησαν την τεχνολογική πρόοδο.

Η εισηγήτρια γνωρίζει πολύ καλά ότι οι εκπομπές ραδιοεπικοινωνίας βρίσκονται στο επίκεντρο μιας διαμάχης εδώ και περισσότερα από 20 χρόνια και ότι εξακολουθούν να περιβάλλονται από κάποιο βαθμό επιστημονικής αβεβαιότητας.

Παρ’ όλα αυτά θεωρεί σημαντικό να ληφθεί υπόψη το πιο πλήρες έγγραφο που έχει εκπονηθεί μέχρι σήμερα: η έκθεση Bio-Initiative, έργο φημισμένων αμερικανών και ευρωπαίων επιστημόνων, η οποία ανακεφαλαιώνει περισσότερες από 1 500 μελέτες αφιερωμένες στον αντίκτυπο των ηλεκτρομαγνητικών πεδίων στην υγεία του ανθρώπου. Το έγγραφο αυτό αναφέρει στα συμπεράσματά του ότι η χρόνια ή/και υπερβολική έκθεση στα ηλεκτρομαγνητικά κύματα μπορεί να συνεπάγεται κίνδυνο καρκίνων (λευχαιμίες στα παιδιά, ειδικότερα), νόσου Alzheimer, νευρικών προβλημάτων και διαταραχών του ύπνου.

Βάσει της εν λόγω μελέτης, ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Περιβάλλοντος συνέστησε τον Σεπτέμβριο του 2007 στα 27 κράτη μέλη να λάβουν μέτρα για την καλύτερη προστασία του κοινού. Την προειδοποίηση αυτή συμμερίζεται η εισηγήτρια, η οποία θεωρεί ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να λάβει καλύτερα και περισσότερα μέτρα στον τομέα της περιβαλλοντικής υγείας!

(1)

ΔΕΚ, 23 Σεπτεμβρίου 2003, Επιτροπή κατά Δανίας, υπόθεση C-192/01- ΔΕΚ, 7 Σεπτεμβρίου 2004, υπόθεση C-127/02.

(2)

Έκθεση Tamino A4-0101-99.


ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΗΣ ΤΕΛΙΚΗΣ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Ημερομηνία έγκρισης

27.5.2008

 

 

 

Αποτέλεσμα της τελικής ψηφοφορίας

+:

–:

0:

57

0

1

Βουλευτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Georgs Andrejevs, Margrete Auken, Pilar Ayuso, Johannes Blokland, John Bowis, Frieda Brepoels, Martin Callanan, Dorette Corbey, Avril Doyle, Mojca Drčar Murko, Edite Estrela, Jill Evans, Anne Ferreira, Karl-Heinz Florenz, Matthias Groote, Françoise Grossetête, Cristina Gutiérrez-Cortines, Satu Hassi, Gyula Hegyi, Jens Holm, Marie Anne Isler Béguin, Dan Jørgensen, Christa Klaß, Eija-Riitta Korhola, Holger Krahmer, Aldis Kušķis, Marie-Noëlle Lienemann, Peter Liese, Linda McAvan, Roberto Musacchio, Riitta Myller, Péter Olajos, Miroslav Ouzký, Vittorio Prodi, Frédérique Ries, Dagmar Roth-Behrendt, Guido Sacconi, Carl Schlyter, Richard Seeber, Kathy Sinnott, Bogusław Sonik, María Sornosa Martínez, Thomas Ulmer, Marcello Vernola, Anja Weisgerber, Åsa Westlund, Glenis Willmott, Αδάμος Αδάμου, Ευαγγελία Τζαμπάζη, Αντώνιος Τρακατέλλης

Αναπληρωτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Inés Ayala Sender, Philip Bushill-Matthews, Milan Gaľa, Umberto Guidoni, Erna Hennicot-Schoepges, Johannes Lebech, Miroslav Mikolášik, Bart Staes, Lambert van Nistelrooij

Τελευταία ενημέρωση: 3 Ιουλίου 2008Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου