Επιστροφή στη διαδικτυακή πύλη Europarl

Choisissez la langue de votre document :

 Ευρετήριο 
 Προηγούμενο 
 Επόμενο 
 Πλήρες κείμενο 
Κείμενα που εγκρίθηκαν
Πέμπτη 20 Σεπτεμβρίου 2001 - Βρυξέλλες Οριστική έκδοση
Ακρωτηριασμοί των γυναικείων γεννητικών οργάνων
A5-0285/2001

Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με τους ακρωτηριασμούς των γυναικείων γεννητικών οργάνων (2001/2035(ΙΝΙ))

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

-  έχοντας υπόψη την πρόταση ψηφίσματος της 26ης Φεβρουαρίου 2001, που υπέβαλαν ο βουλευτής Maurizio Turco και άλλοι σχετικά με τους ακρωτηριασμούς των γυναικείων γεννητικών οργάνων (Β5-0686/2000/αναθ. ), το οποίο υπογράφουν 317 βουλευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου,

-  έχοντας υπόψη τα άρθρα 2, 3 και 5, της Οικουμενικής Διακήρυξης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, που εγκρίθηκε το 1948,

-  έχοντας υπόψη τα άρθρα 2, 3 και 26 του Διεθνούς Συμφώνου των Ηνωμένων Εθνών σχετικά με τα αστικά και πολιτικά δικαιώματα, που εγκρίθηκε το 1966,

-  έχοντας υπόψη τα άρθρα 2, 3 και 12 του Διεθνούς Συμφώνου των Ηνωμένων Εθνών σχετικά με τα οικονομικά, κοινωνικά και πολιτιστικά δικαιώματα, που εγκρίθηκε το 1966,

-  έχοντας υπόψη την Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την Προστασία των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών, η οποία εγκρίθηκε στις 4 Νοεμβρίου 1950,

-  έχοντας συγκεκριμένα υπόψη το άρθρο 5, στοιχείο α), της Σύμβασης για την Εξάλειψη όλων των Διακρίσεων εις βάρος των Γυναικών, που εγκρίθηκε το 1979,

-  έχοντας υπόψη την το άρθρο 2, παράγραφος 1, το άρθρο 19, παράγραφος 1, το άρθρο 24, παράγραφος 3, και τα άρθρα 34 και 39 της Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Παιδιού, η οποία εγκρίθηκε στις 20 Νοεμβρίου 1989 από τη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών,

-  έχοντας υπόψη το άρθρο 1, το άρθρο 2, στοιχείο στ),το άρθρο 5, το άρθρο 10, στοιχείο γ), το άρθρο 12 και το άρθρο 16 της Σύστασης αριθ. 19 της Επιτροπής των Ηνωμένων Εθνών, για την Εξάλειψη όλων των Διακρίσεων κατά των Γυναικών που εγκρίθηκε το 1992,

-  έχοντας υπόψη τη Διακήρυξη και το Πρόγραμμα Δράσης της Βιέννης, που εγκρίθηκαν κατά την Παγκόσμια Διάσκεψη για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου, η οποία πραγματοποιήθηκε τον Ιούνιο του 1993,

-  έχοντας υπόψη τη Διακήρυξη της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών για την εξάλειψη της βίας κατά των γυναικών, πρώτο διεθνές έγγραφο ανθρωπίνων δικαιωμάτων που ασχολείται αποκλειστικά με τη βία κατά των γυναικών, η οποία εγκρίθηκε τον Δεκέμβριο του 1993,

-  έχοντας υπόψη τις εκθέσεις της ειδικής εισηγήτριας των Ηνωμένων Εθνών, κυρίας Radhika Coomaraswamy, σχετικά με τη βία κατά των γυναικών,

-  έχοντας υπόψη τη Διακήρυξη και το Πρόγραμμα Δράσης της Διάσκεψης των Ηνωμένων Εθνών για τον Πληθυσμό και την Ανάπτυξη (Κάιρο, 13 Σεπτεμβρίου 1994),

-  έχοντας υπόψη τη Διακήρυξη και το Πρόγραμμα Δράσης της Παγκόσμιας Διάσκεψης για τη Γυναίκα (Πεκίνο, 15 Σεπτεμβρίου 1995),

-  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 15ης Ιουνίου 1995, σχετικά με την Τέταρτη Παγκόσμια Διάσκεψη για τη Γυναίκα με θέμα "Ισότητα, Ανάπτυξη και Ειρήνη"(1) ,

-  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 15ης Ιουνίου 2000, σχετικά με την ειδική σύνοδο των Ηνωμένων Εθνών "Γυναίκες 2000" ισότητα των φύλων, ανάπτυξη και ειρήνη για τον 21ο αιώνα, που έγινε από 5-9 Ιουνίου 2000(2) ,

-  έχοντας υπόψη τη Συμφωνία Εταιρικής Σχέσης ΑΚΕ-ΕΕ (Συμφωνία του Κοτονού) που υπεγράφη στις 23 Ιουνίου 2000, και το Χρηματοδοτικό Πρωτόκολλο αυτής,

-  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 18ης Μαΐου 2000, σχετικά με τη συνέχεια που δόθηκε στην πλατφόρμα δράσης του Πεκίνου (2000/2020(ΙΝΙ))(3) ,

-  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 13ης Μαρτίου 1997 σχετικά με την παραβίαση των δικαιωμάτων της γυναίκας(4) ,

-  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 16ης Σεπτεμβρίου 1997 σχετικά με την ανάγκη εκστρατείας στην Ευρώπη για την πλήρη απόρριψη της βίας κατά των γυναικών(5) ,

-  έχοντας υπόψη το Προαιρετικό Πρωτόκολλο της Σύμβασης για την Εξάλειψη όλων των Διακρίσεων κατά των Γυναικών, το οποίο εγκρίθηκε στις 12 Μαρτίου 1999 από την Επιτροπή των Ηνωμένων Εθνών για τη Θέση της Γυναίκας,

-  έχοντας υπόψη το ψήφισμα του Συμβουλίου της Ευρώπης για τους ακρωτηριασμούς των γυναικείων γεννητικών οργάνων, της 12ης Απριλίου 1999,

-  έχοντας υπόψη τη θέση του 16ης Απριλίου 1999 σχετικά με τροποποιημένη πρόταση απόφασης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τη θέσπιση προγράμματος κοινοτικής δράσης (DAPHNE) (2000-2004) με μέτρα για την καταπολέμηση της βίας που ασκείται κατά των παιδιών, των εφήβων και των γυναικών (COM(1999) 82 - C4-0099/1999 - 1998/0192(COD) )(6) ,

-  έχοντας υπόψη τη θέση του της 15ης Νοεμβρίου 2000 σχετικά με την κοινοτική στρατηγική για την ισότητα μεταξύ ανδρών και γυναικών (COM(2000) 335 - C5-0386/2000 - 2000/0143(CNS) )(7) ,

-  έχοντας υπόψη την απόφασή του της 14ης Δεκεμβρίου 2000 να περιληφθεί ακρωτηριασμός γυναικείων γεννητικών οργάνων στο άρθρο B5-802 του προϋπολογισμού 2001/Πρόγραμμα DAPHNE(8) ,

-  έχοντας υπόψη τις συστάσεις που διατύπωσε η ομάδα εμπειρογνωμόνων σχετικά με τους ακρωτηριασμούς γυναικείων γεννητικών οργάνων στο πλαίσιο του προγράμματος DAPHNE/MGF τον Νοέμβριο του 1998(9) ,

-  έχοντας υπόψη την έκθεση που ενέκρινε στις 3 Μαΐου 2001 η Κοινοβουλευτική Συνέλευση του Συμβουλίου της Ευρώπης για τους ακρωτηριασμούς των γυναικείων γεννητικών οργάνων(10) ,

-  έχοντας υπόψη την κοινή διακήρυξη του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων από το Συμβούλιο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και την Επιτροπή κατά το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Νίκαιας στις 8 Δεκεμβρίου 2000,

-  έχοντας υπόψη τις θέσεις που το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει επανειλημμένως λάβει στο πλαίσιο των διεθνών συμβάσεων για τα ανθρώπινα δικαιώματα,

-  έχοντας υπόψη τα άρθρα 6 και 7, της Συνθήκης ΕΕ για το σεβασμό των δικαιωμάτων του ανθρώπου (γενικές αρχές) και τα άρθρα 12 και 13 της Συνθήκης ΕΚ (απαγόρευση διακρίσεων),

-  έχοντας υπόψη το άρθρο 48 του Κανονισμού του,

-  έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής για τα Δικαιώματα της Γυναίκας και τις ºσες Ευκαιρίες και τις γνωμοδοτήσεις της Επιτροπής Ελευθεριών και Δικαιωμάτων των Πολιτών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων και της Επιτροπής Ανάπτυξης και Συνεργασίας (A5-0285/2001 ),

Α.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με στοιχεία της ΠΟΥ, 130 εκατομμύρια γυναίκες σε ολόκληρο τον κόσμο έχουν υποστεί ακρωτηριασμούς των γεννητικών τους οργάνων και ότι, κάθε χρόνο, 2 εκατομμύρια γυναίκες εκτίθενται στις πρακτικές αυτές,

Β.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, παρά τις δυσχέρειες που υπάρχουν ως προς τον ακριβή υπολογισμό ελλείψει επίσημων στοιχείων, σύμφωνα με την ΠΟΥ, διάφορους ΜΚΟ και μια σειρά ερευνών, οι πρακτικές αυτές εφαρμόζονται σε τουλάχιστον 25 αφρικανικές χώρες, σε ορισμένες ασιατικές (Ινδονησία, Μαλαισία) και στη Μέση Ανατολή (Υεμένη, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Αίγυπτο)· λαμβάνοντας υπόψη ότι έχει διαπιστωθεί πως στις ΗΠΑ, τον Καναδά, την Αυστραλία, τη Νέα Ζηλανδία και την Ευρώπη (σύμφωνα με ορισμένες πηγές, ο αριθμός των θυμάτων ανέρχεται σε 60 000 περίπου και σε 20 000 ο αριθμός των γυναικών που διατρέχουν τον κίνδυνο) πραγματοποιούνται επίσης ακρωτηριασμοί γυναικείων γεννητικών οργάνων σε κοινότητες μεταναστών από τις χώρες αυτές,

Γ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι περίπου οι μισές από τις 25-30 αφρικανικές χώρες που εφαρμόζουν την πρακτική του ακρωτηριασμού των γυναικείων οργάνων έχουν υιοθετήσει διάφορους νόμους που καταδικάζουν πλήρως ή μερικώς την πρακτική αυτή, χωρίς όμως να γίνονται σεβαστοί,

Δ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι ακρωτηριασμοί γυναικείων γεννητικών οργάνων έχουν διάφορες διαβαθμίσεις που εκτείνονται από την κλειτοριδεκτομή (μερική ή ολική αφαίρεση της κλειτορίδας) και την εκτομή (αφαίρεση της κλειτορίδας και των μικρών χειλέων), οι οποίες αντιπροσωπεύουν περίπου το 85% των ακρωτηριασμών γεννητικών οργάνων που γίνονται σε γυναίκες, μέχρι την πιο ακραία μορφή τους, ήτοι τον αγκτηριασμό (ολική αφαίρεση της κλειτορίδας και των μικρών χειλέων καθώς και της εσωτερικής επιφάνειας των μεγάλων χειλέων και συνεχής ραφή του αιδοίου ώστε να μη μένει παρά ένα στενό κολπικό άνοιγμα),

Ε.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι ακρωτηριασμοί των γυναικείων γεννητικών οργάνων προκαλούν μη αναστρέψιμες βλάβες στην υγεία των γυναικών και των κοριτσιών που τους υφίστανται, βλάβες που μπορούν να οδηγήσουν ακόμη και στο θάνατο· ότι η χρήση υποτυπωδών εργαλείων και η έλλειψη αντισηπτικών προφυλάξεων έχουν ζημιογόνες παρενέργειες έτσι ώστε οι σεξουαλικές σχέσεις και οι τοκετοί ενδεχομένως να είναι οδυνηροί, τα όργανα βλάπτονται ανεπανόρθωτα και ενδέχεται να υπάρξουν επιπλοκές (όπως αιμορραγίες, κατάσταση σοκ, μολύνσεις, μετάδοση του ιού του AIDS, τέτανος, καλοήθεις όγκος), καθώς και σοβαρές επιπλοκές κατά την κύηση και τον τοκετό,

ΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οποιοσδήποτε ακρωτηριασμός γυναικείων γεννητικών οργάνων, οποιουδήποτε βαθμού, συνιστά πράξη βίας κατά της γυναίκας η οποία παραβιάζει κατάφωρα τα θεμελιώδη δικαιώματά της, κυρίως το δικαίωμα της ατομικής ακεραιότητας και της σωματικής και πνευματικής υγείας, καθώς και τα σεξουαλικά και αναπαραγωγικά δικαιώματά της, και ότι αυτή η παραβίαση σε καμία περίπτωση δεν δικαιολογείται με το πρόσχημα του σεβασμού πολιτιστικών παραδόσεων ή τελετουργικών μυήσεων,

Ζ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι ο οικουμενικός και αδιαίρετος χαρακτήρας των δικαιωμάτων του ανθρώπου που έχει αναγνωρισθεί και επιβεβαιωθεί από όλες τις σχετικές διεθνείς συνθήκες και, ιδιαίτερα, τα δικαιώματα των γυναικών δέχονται τις επιθέσεις του ριζοσπαστικού πολιτιστικού ρελατιβισμού ο οποίος, στην πιο ακραία μορφή του, θεωρεί τον πολιτισμό ως τη μόνη πηγή για την ηθική νομιμοποίηση, με αποτέλεσμα τα δικαιώματα των γυναικών, των νεαρών γυναικών και των ανηλίκων κοριτσιών να απειλούνται εν ονόματι πολιτισμών, παραδοσιακών πρακτικών ή εθίμων ή ακόμα και εν ονόματι ενός θρησκευτικού εξτρεμισμού, που στην πλειοψηφία τους δίνουν στις γυναίκες κοινωνική θέση και νομικό καθεστώς που είναι κατώτερα από εκείνα των ανδρών,

Η.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι ακρωτηριασμοί των γεννητικών οργάνων που επιβάλλονται στα ανήλικα κορίτσια αξίζουν την πιο απερίφραστη καταδίκη και αποτελούν κατάφωρη παραβίαση της διεθνούς και εθνικής νομοθεσίας που προστατεύει τα παιδιά και τα δικαιώματά τους,

Θ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι ακρωτηριασμοί γυναικείων γεννητικών οργάνων αποτελούν παραβίαση των δικαιωμάτων των γυναικών και των κοριτσιών που έχουν καθιερωθεί μέσω διαφόρων διεθνών συμβάσεων, απαγορεύονται από την ποινική νομοθεσία των κρατών μελών και αντίκεινται τις αρχές του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

Ι.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η βία κατά των γυναικών πηγάζει από κοινωνικές δομές που βασίζονται στην ανισότητα των φύλων και σε μη ισόρροπες σχέσεις εξουσίας, κυριαρχίας και ελέγχου και στις οποίες η κοινωνική και οικογενειακή πίεση είναι το πρωταρχικό αίτιο της παραβίασης ενός θεμελιώδους δικαιώματος όπως είναι ο σεβασμός της προσωπικής ακεραιότητας,

ΙΑ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι ακρωτηριασμοί γυναικείων γεννητικών οργάνων εντείνουν τις διακρίσεις που ήδη υφίστανται οι γυναίκες και τα κορίτσια στις κοινότητες στις οποίες διενεργούνται,

ΙΒ.  τονίζοντας το ζωτικό ρόλο που διαδραματίζουν η εκπαίδευση και η πληροφόρηση στην αποθάρρυνση της πρακτικής αυτής, και αναγνωρίζοντας ιδίως τη σημασία του να πειστούν οι άνθρωποι ότι μπορούν να εγκαταλείψουν ορισμένες πρακτικές χωρίς να χάσουν ουσιαστικές πτυχές του πολιτισμού τους,

ΙΓ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το άρθρο 2, στοιχείο στ) της Σύμβασης για την Εξάλειψη όλων των Διακρίσεων κατά των Γυναικών απαιτεί από τα συμβαλλόμενα κράτη να λάβουν τα δέοντα μέτρα, ώστε να τροποποιήσουν ή να καταργήσουν τις νομοθετικές ρυθμίσεις, έθιμα και πρακτικές που συνιστούν διάκριση κατά των γυναικών,

ΙΔ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με το άρθρο 5, στοιχείο α) της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για την Εξάλειψη όλων των Διακρίσεων κατά των Γυναικών, "τα συμβαλλόμενα κράτη λαμβάνουν όλα τα δέοντα μέτρα για να τροποποιήσουν τα πρότυπα κοινωνικής και πολιτιστικής συμπεριφοράς του άνδρα και της γυναίκας, προκειμένου να επιτευχθεί η εξάλειψη των εθιμικών και κάθε άλλου είδους προκαταλήψεων και πρακτικών που βασίζονται στην ιδέα της κατωτερότητας ή της ανωτερότητας του ενός ή του άλλου φύλου ή των στερεότυπων ρόλων ανδρών και γυναικών",

ΙΕ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η Διακήρυξη και το Πρόγραμμα Δράσης της Βιέννης, που εγκρίθηκαν τον Ιούνιο του 1993, θεωρούν για πρώτη φορά ότι τα θεμελιώδη δικαιώματα των γυναικών "αποτελούν αναλλοίωτο, αναπόσπαστο και αδιαχώριστο τμήμα των οικουμενικών δικαιωμάτων του ανθρώπου", καθώς και ότι όλες οι μορφές βίας, "περιλαμβανομένων και εκείνων που αποτελούν απόρροια πολιτισμικών προκαταλήψεων […[ είναι ασυμβίβαστες με την αξιοπρέπεια και την αξία του ανθρώπου",

ΙΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η Διακήρυξη για την Εξάλειψη της Βίας κατά των Γυναικών, η οποία εγκρίθηκε από τη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών τον Δεκέμβριο του 1993, παρέχει, για πρώτη φορά, την επίσημη ερμηνεία των Ηνωμένων Εθνών για τη βία απέναντι στο γυναικείο φύλο: "όλες οι πράξεις βίας κατά των γυναικών, που προκαλούν ή μπορούν να προκαλέσουν στις γυναίκες βλάβη ή σωματικό, σεξουαλικό ή ψυχολογικό πόνο, συμπεριλαμβανομένης της απειλής τέτοιων πράξεων, του εξαναγκασμού ή της αυθαίρετης στέρησης της ελευθερίας, είτε στη δημόσια είτε στην ιδιωτική ζωή",

ΙΖ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το άρθρο 2 της Διακήρυξης αυτής ορίζει ρητά ότι η βία κατά των γυναικών εννοείται ότι περιλαμβάνει, αλλά δεν περιορίζεται σε αυτήν, και τη σωματική, σεξουαλική και ψυχολογική βία που ασκείται μέσα στην οικογένεια, και συγκεκριμένα τους ακρωτηριασμούς γεννητικών οργάνων και άλλες παραδοσιακές πρακτικές που βλάπτουν τη γυναίκα,

ΙΗ.  εκτιμώντας ότι το άρθρο 4 της Διακήρυξης αυτής ορίζει ότι "τα κράτη οφείλουν να καταδικάσουν τη βία κατά των γυναικών και να μην επικαλούνται εθιμικούς, πολιτισμικούς και/ή θρησκευτικούς λόγους για να αποφύγουν να εκπληρώσουν την υποχρέωσή τους όσον αφορά την εξάλειψή της",

ΙΘ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το άρθρο 2, παράγραφος 1, της Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Παιδιού, που εγκρίθηκε το 1989, προβλέπει ότι "τα συμβαλλόμενα κράτη δεσμεύονται να σέβονται τα αναφερόμενα στη Σύμβαση δικαιώματα και να τα εξασφαλίζουν σε κάθε παιδί που εξαρτάται από τη δικαιοδοσία τους, χωρίς καμία διάκριση, ανεξάρτητα από το […[ φύλο του"· ότι το άρθρο 24, παράγραφος 3, ορίζει ότι "τα κράτη λαμβάνουν όλα τα δέοντα μέτρα προκειμένου να απαγορεύσουν τις παραδοσιακές πρακτικές που βλάπτουν την υγεία των παιδιών",

Κ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η πλατφόρμα δράσης της Διεθνούς Διάσκεψης για τον Πληθυσμό και την Ανάπτυξη, που πραγματοποιήθηκε στο Κάιρο το 1994, περιλαμβάνει συστάσεις προς τα κράτη με στόχο να εξαλειφθούν οι ακρωτηριασμοί των γυναικείων γεννητικών οργάνων και να προστατευθούν οι γυναίκες και τα κορίτσια από αυτούς,

ΚΑ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η Διάσκεψη σχετικά με τη συνέχεια στο Κάιρο, και ιδιαίτερα το άρθρο 42 των απαραίτητων δράσεων για την περαιτέρω εφαρμογή του προγράμματος δράσης της Διεθνούς Διάσκεψης για τον Πληθυσμό και την Ανάπτυξη ορίζει ότι οι κυβερνήσεις πρέπει να προάγουν και να προστατεύουν τα ανθρώπινα δικαιώματα των κοριτσιών και των νεαρών γυναικών, συμπεριλαμβανομένων των οικονομικών και κοινωνικών δικαιωμάτων, καθώς και της ελευθερίας από εξαναγκασμό, διάκριση και βία, καθώς και από επιβλαβείς πρακτικές και σεξουαλική εκμετάλλευση· ότι οι κυβερνήσεις πρέπει να αναθεωρήσουν τη νομοθεσία τους και να τροποποιήσουν και να ανακαλέσουν όλα όσα συνιστούν διάκριση εις βάρος των κοριτσιών και των νεαρών γυναικών,

ΚΒ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η Διακήρυξη και η Πλατφόρμα του Πεκίνου, που εγκρίθηκαν το 1995, απευθύνουν έντονες συστάσεις στις κυβερνήσεις και τις καλούν να εκδώσουν και να εφαρμόσουν νόμους που θα επιβάλλουν κυρώσεις στους ασκούντες πρακτικές και πράξεις βίας κατά των γυναικών, όπως είναι οι ακρωτηριασμοί γεννητικών οργάνων, και να στηρίξουν έντονα τις προσπάθειες των ΜΚΟ και των κοινοτικών οργανώσεων με στόχο την εξάλειψη των πρακτικών αυτών,

ΚΓ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η Πλατφόρμα του Πεκίνου καλεί τα κράτη να λάβουν όλα τα δέοντα μέτρα, ειδικότερα μάλιστα στον τομέα της παιδείας, για να μεταβληθούν οι κοινωνικές και πολιτιστικές συμπεριφορές ανδρών και γυναικών και να εξαλειφθούν οι προκαταλήψεις και οι εθιμικές πρακτικές καθώς και όλες οι πρακτικές που βασίζονται στην ιδέα ότι ένα από τα δύο φύλα είναι ανώτερο ή κατώτερο από το άλλο και στις στερεότυπες αντιλήψεις για τους ρόλους του αρσενικού και του θηλυκού,

ΚΔ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η Συμφωνία Εταιρικής Σχέσης ΑΚΕ-ΕΕ (Συμφωνία Κοτονού) βασίζεται σε αυτές τις οικουμενικές αρχές και περιλαμβάνει διατάξεις κατά του ακρωτηριασμού γυναικείων γεννητικών οργάνων (το άρθρο 9 για τα ουσιώδη στοιχεία της συμφωνίας, στα οποία περιλαμβάνεται ο σεβασμός όλων των δικαιωμάτων του ανθρώπου, και τα άρθρα 25 και 31 για την κοινωνική ανάπτυξη για τα θέματα που αφορούν την ισότητα των δύο φύλων),

ΚΕ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η έκθεση που ενέκρινε στις 3 Μαΐου 2001 η Κοινοβουλευτική Συνέλευση του Συμβουλίου της Ευρώπης ζητεί την απαγόρευση των ακρωτηριασμών των γυναικείων γεννητικών οργάνων και τους θεωρεί απάνθρωπη και εξευτελιστική μεταχείριση υπό την έννοια του άρθρου 3 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου· υπενθυμίζοντας ότι η προστασία των πολιτισμών και των παραδόσεων έχει ως όριο το σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων και την απαγόρευση πρακτικών που συγγενεύουν με βασανιστήρια,

ΚΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, στο πλαίσιο μιας ευρωπαϊκής κοινής πολιτικής για τη μετανάστευση και το άσυλο, η Επιτροπή και το Συμβούλιο πρέπει να ασχοληθούν με το ζήτημα της απειλής με ακρωτηριασμό των γεννητικών οργάνων που ενδέχεται να αντιμετωπίσουν τα άτομα των οποίων η αίτηση ασύλου απορρίπτεται·

ΚΖ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι τα κράτη μέλη διαθέτουν πλέον ένα κοινοτικό νομικό πλαίσιο που τους δίνει τη δυνατότητα να υιοθετήσουν μία αποτελεσματική πολιτική καταπολέμησης των διακρίσεων και να καθιερώσουν ένα κοινό καθεστώς σε θέματα ασύλου, καθώς και μία νέα πολιτική μετανάστευσης (άρθρο 13 και τίτλος IV της Συνθήκης ΕΚ),

1.  καταδικάζει δριμύτατα τους ακρωτηριασμούς των γυναικείων γεννητικών οργάνων ως παραβίαση των θεμελιωδών ανθρωπίνων δικαιωμάτων·

2.  καλεί την Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κράτη μέλη να συνεργασθούν, εν ονόματι των δικαιωμάτων του ανθρώπου, της ακεραιότητάς του, της ελευθερίας συνείδησης και του δικαιώματός του στην υγεία, για την εναρμόνιση της ήδη υφιστάμενης νομοθεσίας και, στην περίπτωση που η υφιστάμενη νομοθεσία δεν κρίνεται κατάλληλη, για την εκπόνηση ειδικής σχετικής νομοθεσίας·

3.  αντιτίθεται στο να προσλάβει το ζήτημα ιατρικό χαρακτήρα, διότι τούτο θα οδηγούσε στην αιτιολόγηση και την αποδοχή της πρακτικής των ακρωτηριασμών των γυναικείων γεννητικών οργάνων στο έδαφος της Ένωσης·

4.  επαναλαμβάνει ότι ο ακρωτηριασμός των γυναικείων γεννητικών οργάνων, λόγω της φύσης του και των συνεπειών του, συνιστά σοβαρό πρόβλημα για την κοινωνία ως σύνολο· ωστόσο, προκειμένου τα μέλη των ενδιαφερόμενων κοινοτήτων ή ομάδων να πεισθούν για την ανάγκη εξάλειψης των πρακτικών αυτών, τα μέτρα που θα εγκριθούν θα πρέπει να εξασφαλίζουν τη συμμετοχή και τη συνεργασία των εμπλεκομένων κοινοτήτων και να ανταποκρίνονται στην πραγματικότητά τους·

5.  επιβεβαιώνει ότι οι λόγοι που προβάλλονται από πολλές κοινότητες για τη διατήρηση παραδοσιακών πρακτικών οι οποίες βλάπτουν την υγεία των γυναικών και των παιδιών δεν έχουν επιστημονική βάση ούτε θρησκευτική προέλευση ή δικαιολογία·

6.  καλεί το Συμβούλιο, την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να πραγματοποιήσουν ενδελεχή έρευνα ώστε να προσδιοριστεί η εμβέλεια του φαινομένου αυτού στα κράτη μέλη·

7.  καλεί την Επιτροπή να καταρτίσει μια σφαιρική στρατηγική προσέγγιση με στόχο την εξάλειψη της πρακτικής του ακρωτηριασμού των γυναικείων γεννητικών οργάνων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία πρέπει να εκτείνεται πέραν της απλής καταγγελίας των πράξεων αυτών και να καθιερώνει νομικούς και διοικητικούς μηχανισμούς, καθώς επίσης και προληπτικούς, εκπαιδευτικούς και κοινωνικούς μηχανισμούς οι οποίοι θα επιτρέπουν στις γυναίκες που είναι ή που κινδυνεύουν να γίνουν θύματα, να εξασφαλίσουν πραγματική προστασία·

8.  ζητεί, αυτή η σφαιρική στρατηγική να συνοδεύεται από εκπαιδευτικά προγράμματα καθώς και από τη διοργάνωση εθνικών και διεθνών ενημερωτικών εκστρατειών·

9.  καλεί την Επιτροπή να διοργανώσει εκστρατεία ευαισθητοποίησης απευθυνόμενη στους νομοθέτες / βουλευτές των ενδιαφερομένων χωρών, ούτως ώστε να μεγιστοποιηθεί η ισχύς της υφισταμένης νομοθεσίας και, όπου δεν υπάρχει, να συμβάλουν στη διατύπωση και έγκριση σχετικής νομοθεσίας·

10.  ζητεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κράτη μέλη να διώκουν, να καταδικάζουν και να τιμωρούν την άσκηση των πρακτικών αυτών εφαρμόζοντας μια ολοκληρωμένη στρατηγική που θα λαμβάνει υπόψη της τη νομοθετική, υγειονομική, κοινωνική και ενταξιακή διάσταση του προβλήματος των μεταναστών·

11.  για το σκοπό αυτό, ζητεί από τα κράτη μέλη:

   -
να θεωρείται ως ποινικό αδίκημα οποιοσδήποτε ακρωτηριασμός γυναικείων γεννητικών οργάνων ανεξάρτητα από το εάν υπάρχει ή όχι οποιαδήποτε μορφή συναίνεσης εκ μέρους της γυναίκας, καθώς και να τιμωρείται όποιος βοηθά, παρακινεί, συμβουλεύει ή υποστηρίζει ένα άτομο να ασκεί οιαδήποτε από τις πράξεις αυτές στο σώμα γυναίκας, νεαρής γυναίκας ή κοριτσιού·
   -
να διώκεται, δικάζεται και να τιμωρείται ποινικά οποιοσδήποτε μόνιμος κάτοικος διέπραξε το αδίκημα του ακρωτηριασμού γυναικείων γεννητικών οργάνων, ακόμη και αν το αδίκημα έλαβε χώρα εκτός των συνόρων τους (εξωεδαφικότητα του αδικήματος)·
   -
να εγκρίνουν νομοθετικά μέτρα που να δίνουν στους δικαστές ή στους εισαγγελείς τη δυνατότητα λήψης ασφαλιστικών και προληπτικών μέτρων εάν γνωρίζουν περιπτώσεις γυναικών ή κοριτσιών που διατρέχουν τον κίνδυνο να ακρωτηριασθούν·
   -
να θεσπίσουν διοικητικές ρυθμίσεις για τα κέντρα υγείας και τα ιατρικά επαγγέλματα, τα εκπαιδευτικά ιδρύματα και τους κοινωνικούς λειτουργούς, καθώς και κώδικες συμπεριφοράς, διατάγματα και δεοντολογικούς κώδικες ώστε οι επαγγελματίες του τομέα της υγείας, οι κοινωνικοί παράγοντες, οι δάσκαλοι, οι καθηγητές και οι παιδαγωγοί να καταγγέλλουν τις διαπραχθείσες πράξεις για τις οποίες διαθέτουν αποδείξεις ή και περιπτώσεις γυναικών που διατρέχουν τέτοιο κίνδυνο και χρειάζονται προστασία και, επιπλέον, να ασκήσουν εκ παραλλήλου το έργο της διαπαιδαγώγησης και της αφύπνισης της συνείδησης μεταξύ των οικογενειών· τούτο δεν θα σημαίνει παραβίαση του επαγγελματικού απορρήτου·
   -
από την άποψη των νομοθετικών διατάξεων για την προστασία του παιδιού, να θεωρείται ότι η απειλή και/ή ο κίνδυνος ακρωτηριασμού των γυναικείων γεννητικών οργάνων αποτελεί λόγο που μπορεί να δικαιολογεί την παρέμβαση των δημοσίων αρχών·
   -
να θέσουν σε εφαρμογή μια προληπτική στρατηγική κοινωνικής δράσης για την προστασία των ανηλίκων που να μη στιγματίζει τις κοινότητες των μεταναστών, με δημόσια προγράμματα και κοινωνικές υπηρεσίες οι οποίες θα έχουν ως στόχο τόσο την πρόληψη (κατάρτιση, διαπαιδαγώγηση και αφύπνιση της συνείδησης των κοινοτήτων για τους κινδύνους και τα συγκεκριμένα κρούσματα) των πρακτικών αυτών, καθώς και την παροχή βοήθειας στα θύματα που τις υπέστησαν (ψυχολογική και ιατρική υποστήριξη, συμπεριλαμβανομένης, ει δυνατόν, δωρεάν ιατρικής θεραπείας αποκατάστασης)·
   -
να διαδώσουν συγκεκριμένες και κατανοητές πληροφορίες για τον αναλφάβητο πληθυσμό, ειδικότερα στα προξενεία των ευρωπαϊκών χωρών με την ευκαιρία της έκδοσης θεωρήσεων· η πληροφόρηση σχετικά με τους λόγους νομικής απαγόρευσης θα πρέπει επίσης να ανακοινώνεται κατά την άφιξη στη χώρα υποδοχής από τις υπηρεσίες μετανάστευσης ούτως ώστε οι οικογένειες να κατανοούν ότι η απαγόρευση της παραδοσιακής πράξης δεν θα πρέπει επ" ουδενί λόγω να εκλαμβάνεται ως πολιτισμική προσβολή αλλά ότι αποτελεί νομική προστασία των γυναικών και των κοριτσιών· οι οικογένειες πρέπει να ενημερώνονται για τις ποινικές συνέπειες που ενδέχεται να συνεπάγονται ποινή φυλάκισης, όταν στοιχειοθετείται ακρωτηριασμός·
   -
να εκπονήσουν οδηγούς και κατευθυντήριες γραμμές για τους επαγγελματίες του τομέα της υγείας, τους παιδαγωγούς και τους κοινωνικούς λειτουργούς με στόχο να ενημερώσουν και να διαπαιδαγωγήσουν τους πατέρες και τις μητέρες, με σεβασμό και με τη βοήθεια διερμηνέων εάν χρειασθεί, σχετικά με τους τεράστιους κινδύνους που συνεπάγεται ο ακρωτηριασμός των γυναικείων γεννητικών οργάνων και με το ότι τέτοιου είδους πρακτικές συνιστούν αδίκημα στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης·
   -
να διοργανώσουν κύκλους μαθημάτων σεξουαλικής πληροφόρησης για σχολεία και συναφείς ομάδες με στόχο την ενημέρωση για τις επιπτώσεις των ακρωτηριασμών των γυναικείων γεννητικών οργάνων·
   -
να συνεργασθούν και να χρηματοδοτήσουν τις δραστηριότητες των δικτύων και των ΜΚΟ που πραγματοποιούν έργο διαπαιδαγώγησης, αφύπνισης συνειδήσεων και διαμεσολάβησης σχετικά με τους ακρωτηριασμούς γυναικείων γεννητικών οργάνων, σε στενή επαφή με τις οικογένειες και τις κοινότητες·

12.  καλεί το Συμβούλιο, μετά από διαβούλευση με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, να θεσπίσει μέτρα για την καταπολέμηση του φαινομένου αυτού δυνάμει του άρθρου 13 της Συνθήκης ΕΚ, εν ονόματι της καταπολέμησης των διακρίσεων με βάση το φύλο και της βίας κατά των γυναικών και των ανηλίκων κοριτσιών·

13.  ζητεί τα μέτρα που θα ληφθούν να φροντίζουν για την υποστήριξη και την αποκατάσταση των γυναικών που υπήρξαν θύματα βίας, παρέχοντάς τους εξειδικευμένη βοήθεια, και να εκπαιδεύονται και να ευαισθητοποιούνται οι υπάλληλοι της δικαιοσύνης και της αστυνομίας για προβλήματα που σχετίζονται με τη βία κατά των γυναικών·

14.  εκφράζει την επιθυμία προς την Επιτροπή και το Συμβούλιο, στο πλαίσιο της διαδικασίας κοινοτικοποίησης της πολιτικής για τη μετανάστευση και το άσυλο που προβλέπεται στον Τίτλο IV της Συνθήκης του Αμστερνταμ, καθώς και προς τα κράτη μέλη, να λάβουν κοινοτικά μέτρα όσον αφορά τη χορήγηση άδειας παραμονής και την προστασία των θυμάτων της πρακτικής αυτής, καθώς επίσης και να αναγνωρίσουν το δικαίωμα παροχής ασύλου στις γυναίκες, τις νέες κοπέλες και τα μικρά κορίτσια που κινδυνεύουν να υποβληθούν σε ακρωτηριασμό των γεννητικών τους οργάνων·

15.  καλεί το Συμβούλιο, την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να λάβουν όλα τα αναγκαία μέτρα ώστε το θέμα "πρόσβαση στις διαδικασίες ασύλου για τις γυναίκες που κινδυνεύουν να υποστούν ακρωτηριασμό γυναικείων γεννητικών οργάνων" να καταστεί προτεραιότητα στο πρόγραμμα δράσης της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών το 2002·

16.  επιδοκιμάζει τη σημαντική συνεισφορά πολλών εθνικών και διεθνών μη κυβερνητικών οργανώσεων, ερευνητικών ιδρυμάτων, του Ευρωπαϊκού Δικτύου για την Πρόληψη των Ακρωτηριασμών των Γυναικείων Γεννητικών Οργάνων στην Ευρώπη και των ατόμων που απασχολούνται στο συγκεκριμένο τομέα, οι οποίοι χάρη στη χρηματοδότηση των οργάνων του ΟΗΕ και του Προγράμματος DAPHNE, μεταξύ άλλων πηγών, αναπτύσσουν διάφορα προγράμματα για την αφύπνιση συνειδήσεων και την πρόληψη και εξάλειψη του ακρωτηριασμού των γυναικείων γεννητικών οργάνων· αναμφίβολα, η δικτύωση μεταξύ ΜΚΟ και τοπικών οργανώσεων που λειτουργούν σε εθνικό, περιφερειακό και διεθνές επίπεδο έχει θεμελιώδη σημασία για την επιτυχία της εξάλειψης των ακρωτηριασμών των γυναικείων γεννητικών οργάνων και της ανταλλαγής πληροφοριών και εμπειριών, καθώς και για την ανάληψη κοινών προσπαθειών·

17.  ζητεί οι ακρωτηριασμοί γυναικείων γεννητικών οργάνων να ενταχθούν πλήρως, ως βαρύτατες παραβιάσεις των θεμελιωδών δικαιωμάτων, στην αναπτυξιακή πολιτική της Ένωσης, λαμβάνοντας υπόψη την έγκριση του κανονισμού (EK) αριθ. 2836/98 του Συμβουλίου, της 22ας Δεκεμβρίου 1998, που αποτελεί συνέχεια της Τελικής Διακήρυξης της Τέταρτης Παγκόσμιας Διάσκεψης για τη Γυναίκα στο Πεκίνο το 1995 και της πλατφόρμας δράσης της· η πρόληψη των ακρωτηριασμών των γυναικείων γεννητικών οργάνων πρέπει να καταστεί προτεραιότητα των προγραμμάτων συνεργασίας σε ό,τι αφορά την υγεία και τα φυλετικά και αναπαραγωγικά δικαιώματα·

18.  καλεί την Επιτροπή και το Συμβούλιο να λάβουν πλήρως υπόψη μία στρατηγική κατά των ακρωτηριασμών γυναικείων γεννητικών οργάνων στα Έγγραφα Στρατηγικής ανά Χώρα που εκπονούν για τη συνεργασία με τρίτες χώρες·

19.  καλεί την Επιτροπή και το Συμβούλιο να θέσουν το ζήτημα της στρατηγικής κατά των ακρωτηριασμών γυναικείων γεννητικών οργάνων στις συζητήσεις τους με τις ενδιαφερόμενες χώρες ΑΚΕ στα πλαίσια των προγραμμάτων αναπτυξιακής συνεργασίας (Εθνικά Ενδεικτικά Προγράμματα) βάσει της Συμφωνίας του Κοτονού·

20.  ζητεί από τις χώρες στις οποίες ασκείται η πρακτική του ακρωτηριασμού των γεννητικών οργάνων, και ιδίως τις ενδιαφερόμενες χώρες ΑΚΕ στο πλαίσιο της Συμφωνίας του Κοτονού, να θεσπίσουν κατεπειγόντως νομοθετικές διατάξεις, εφόσον δεν υπάρχουν ήδη, οι οποίες θα καταδικάζουν την πρακτική αυτή και, ταυτόχρονα, να εγκρίνουν νομοθεσία και διαδικασίες που θα εξασφαλίζουν την τήρησή τους·

21.  υπενθυμίζει τα άρθρα 9, 25 και 31 της Συμφωνίας του Κοτονού και καλεί την Επιτροπή και το Συμβούλιο να επιτείνουν τις προσπάθειές τους για την εφαρμογή προγραμμάτων προς αντιμετώπιση των ακρωτηριασμών γυναικείων γεννητικών οργάνων·

22.  συνιστά να ενοποιηθούν οι σήμερα διασκορπισμένοι δημοσιονομικοί πόροι που έχουν ως στόχο την καταπολέμηση των ακρωτηριασμών γυναικείων γεννητικών οργάνων σε τρίτες χώρες στα πλαίσια ειδικής εγγραφής στον προϋπολογισμό, ή να καταστούν σαφώς προσδιοριζόμενο και χωριστό μέρος κάποιας υπάρχουσας εγγραφής, και να εγκριθεί ελάχιστη ετήσια παροχή 10 εκατ. ευρώ, αρχής γενομένης από τον προϋπολογισμό του 2002·

23.  πιστεύει ότι, βάσει των διατάξεων των αναπτυξιακών προγραμμάτων της ΕΕ για τα δικαιώματα του ανθρώπου, οι ακρωτηριασμοί γυναικείων γεννητικών οργάνων συνιστούν τόσο σοβαρή παραβίαση των δικαιωμάτων των γυναικών ώστε η Επιτροπή να πρέπει να είναι διατεθειμένη να επικαλεστεί τις διατάξεις αυτές στην περίπτωση που κυβερνήσεις αποδειχθούν απρόθυμες να περιλάβουν την καταπολέμηση των ακρωτηριασμών γυναικείων γεννητικών οργάνων ως τομέα της συνεργασίας·

24.  ζητεί να προωθηθεί η εξωτερική βοήθεια προς τις χώρες που έχουν θεσπίσει νομοθετικά και διοικητικά μέτρα που απαγορεύουν και τιμωρούν την πρακτική του ακρωτηριασμού γυναικείων γεννητικών οργάνων και, στους τόπους όπου ο ακρωτηριασμός αποτελεί συνήθη πρακτική, να προωθηθούν παιδαγωγικά και κοινωνικο-υγειονομικά προγράμματα με στόχο την πρόληψη και την καταπολέμησή της· ζητεί μετ" επιτάσεως από τις ενδιαφερόμενες κυβερνήσεις να απαγορεύσουν τους ακρωτηριασμούς γυναικείων γεννητικών οργάνων και από την Επιτροπή να συνεργαστεί στενά με τους ΜΚΟ, τις τοπικές πρωτοβουλίες και τους θρησκευτικούς ηγέτες που δραστηριοποιούνται για την εξάλειψη των πρακτικών αυτών·

25.  επισημαίνει ότι η μεσοπρόθεσμη και μακροπρόθεσμη αλλαγή πρέπει να προέλθει από το εσωτερικό των χωρών αυτών και ότι η διεθνής αναπτυξιακή βοήθεια, όπως π.χ. τα αναπτυξιακά προγράμματα της ΕΚ, μπορούν να διαδραματίσουν ζωτικό συμπληρωματικό ρόλο·

26.  καλεί το Συμβούλιο, την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να χρησιμοποιήσουν τη ρήτρα των δικαιωμάτων του ανθρώπου ώστε να καταστήσουν τον αγώνα κατά των ακρωτηριασμών γυναικείων γεννητικών οργάνων προτεραιότητα δράσης στο πλαίσιο των σχέσεων με τις τρίτες χώρες, ιδιαίτερα με τις χώρες που έχουν προνομιακή σχέση με την ΕΕ βάσει της Συμφωνίας Κοτονού και να ασκήσουν πιέσεις στις χώρες αυτές για την υιοθέτηση των νομοθετικών, διοικητικών, δικαστικών και προληπτικών μέτρων που είναι απαραίτητα για να δοθεί ένα τέλος στις πρακτικές αυτές·

27.  ζητεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση να ενεργήσει για να εισακουσθεί η φωνή της στα Ηνωμένα Έθνη, ούτως ώστε οι επιφυλάξεις που έχουν εκφράσει πολλά κράτη σχετικά με τη Σύμβαση για την Εξάλειψη Όλων των Διακρίσεων κατά των Γυναικών, με την έννοια ότι θα συμμορφωθούν μόνο στο βαθμό που δεν προσκρούει σε ορισμένα έθιμα, πρακτικές ή εθνικούς νόμους να αρθούν, δεδομένου ότι πρόκειται για επιφυλάξεις απολύτως ασυμβίβαστες προς το πνεύμα και το αντικείμενο της Σύμβασης και, επιπλέον, απαράδεκτες·

28.  ζητεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση και, κατά συνέπεια, από το σύνολο των θεσμικών οργάνων και των κρατών μελών να υπερασπίζονται με δυναμισμό και σταθερότητα τις ευρωπαϊκές αξίες που βασίζονται στα δικαιώματα του ανθρώπου, το κράτος δικαίου και τη δημοκρατία· καμία πολιτισμική και θρησκευτική πρακτική δεν μπορεί να εναντιωθεί στις αρχές αυτές που αποτελούν τα θεμέλια της δημοκρατίας μας·

29.  αναθέτει στην Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο και την Επιτροπή, στις κυβερνήσεις των κρατών μελών, καθώς και στις κυβερνήσεις των χωρών ΑΚΕ.

(1) ΕΕ C 166 της 3.7.1995, σ. 92.
(2) ΕΕ C 67 της 1.3.2001, σ. 289.
(3) ΕΕ C 59 της 23.2.2001, σ. 258.
(4) ΕΕ C 115 της 14.4.1997, σ. 172.
(5) ΕΕ C 304 της 6.10.1997, σ. 55.
(6) ΕΕ C 219 της 30.7.1999, σ. 497.
(7) ΕΕ C 223 της 8.8.2001, σ. 149.
(8) ΕΕ L 56 της 26.2.2001, σ. 1008.
(9) Διεθνές Κέντρο για την Αναπαραγωγική Υγεία (Γάνδη/Βέλγιο).
(10) Συμβούλιο της Ευρώπης: Ακρωτηριασμός γυναικείων γεννητικών οργάνων, Έγγρ. 9076 της 3.5.2001.

Τελευταία ενημέρωση: 15 Μαΐου 2004Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου