Indeks 
 Poprzedni 
 Następny 
 Pełny tekst 
Procedura : 2013/2064(INI)
Przebieg prac nad dokumentem podczas sesji
Dokument w ramach procedury : A7-0348/2013

Teksty złożone :

A7-0348/2013

Debaty :

Głosowanie :

PV 10/12/2013 - 9.5
CRE 10/12/2013 - 9.5

Teksty przyjęte :

P7_TA(2013)0549

Teksty przyjęte
PDF 235kWORD 80k
Wtorek, 10 grudnia 2013 r. - Strasburg Wersja ostateczna
Wolontariat i działalność wolontariuszy w Europie
P7_TA(2013)0549A7-0348/2013

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 10 grudnia 2013 r. w sprawie wolontariatu i działalności wolontariackiej w Europie (2013/2064(INI))

Parlament Europejski,

–  uwzględniając Kartę praw podstawowych Unii Europejskiej,

–  uwzględniając art. 165, 166 i 214 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając definicję wolontariatu zaproponowaną przez Międzynarodową Organizację Pracy (MOP) w opracowanym przez nią podręczniku dotyczącym mierzalnej oceny pracy wolontariuszy (2011),

–  uwzględniając decyzję nr 2241/2004/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 grudnia 2004 r. w sprawie jednolitych ram wspólnotowych dla przejrzystości kwalifikacji i kompetencji (Europass),

–  uwzględniając decyzję nr 1719/2006/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 listopada 2006 r. ustanawiającą program „Młodzież w działaniu” na okres 2007–2013(1) ,

–  uwzględniając decyzję nr 1720/2006/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 listopada 2006 r. ustanawiającą program działań w zakresie uczenia się przez całe życie(2) ,

–  uwzględniając decyzję nr 1904/2006/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 12 grudnia 2006 r. ustanawiającą program „Europa dla Obywateli” na rzecz promowania aktywnego obywatelstwa europejskiego na lata 2007–2013(3) ,

–  uwzględniając decyzję Rady 2010/37/WE z dnia 27 listopada 2009 r. w sprawie Europejskiego Roku Wolontariatu Propagującego Aktywność Obywatelską (rok 2011)(4) ,

–  uwzględniając rezolucję Rady i zgromadzonych w Radzie przedstawicieli rządów państw członkowskich dotyczącą uznawania wartości kształcenia nieformalnego i incydentalnego wśród młodzieży europejskiej(5) ,

–  uwzględniając rezolucję Rady z dnia 27 listopada 2007 r. w sprawie działań młodzieży w ramach wolontariatu (14427/1/2007),

–  uwzględniając rezolucję Rady i przedstawicieli rządów państw członkowskich zebranych w Radzie z dnia 16 maja 2007 r. w sprawie realizacji wspólnych celów dotyczących działań młodzieży w ramach wolontariatu(6) ,

–  uwzględniając zalecenie Rady z dnia 20 listopada 2008 r. w sprawie mobilności młodych wolontariuszy w Unii Europejskiej(7) ,

–  uwzględniając zalecenie 2006/961/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie mobilności transnarodowej we Wspólnocie w celach edukacji i szkolenia: Europejska Karta na rzecz Jakości Mobilności(8) ,

–  uwzględniając swe oświadczenie z dnia 10 marca 2011 r. w sprawie ustanawiania europejskich statutów dla towarzystw wzajemnych, stowarzyszeń i fundacji(9) ,

–  uwzględniając konkluzje Rady z dnia 3 października 2011 r. w sprawie roli wolontariatu w polityce społecznej (14552/2011),

–  uwzględniając konkluzje Rady z dnia 29 listopada 2011 r. w sprawie roli wolontariatu sportowego w propagowaniu aktywności obywatelskiej(10) ,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji z dnia 27 października 2010 r. na temat obywatelstwa UE – 2010 r. pt. „Usuwanie przeszkód w zakresie praw obywatelskich UE” (COM(2010)0603),

–  uwzględniając komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów pt. „Działania na rzecz pełnego udziału młodych ludzi w edukacji, zatrudnieniu i społeczeństwie” z dnia 5 września 2007 r. (COM(2007)0498),

–  uwzględniając komunikat Komisji do Rady, Parlamentu Europejskiego, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów pt. „Inwestowanie w młodzież i mobilizowanie jej do działania: strategia UE na rzecz młodzieży – Odnowiona otwarta metoda koordynacji na potrzeby wyzwań i możliwości stojących przed młodzieżą” z dnia 27 kwietnia 2009 r. (COM(2009)0200),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 3 marca 2010 r. pt. „Europa 2020 – Strategia na rzecz inteligentnego i zrównoważonego rozwoju sprzyjającego włączeniu społecznemu” (COM(2010)2020),

–  uwzględniając komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów pt. „»Mobilna młodzież« – Inicjatywa na rzecz uwolnienia potencjału młodzieży ku inteligentnemu, trwałemu i sprzyjającemu włączeniu społecznemu wzrostowi gospodarczemu w Unii Europejskiej” z dnia 15 września 2010 r. (COM(2010)0477),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 20 września 2011 r. do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów pt. „Komunikat w sprawie polityki UE i wolontariatu: Uznanie i propagowanie wolontariatu transgranicznego w UE” (COM(2011)0568),

–  uwzględniając wniosek Komisji dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego „Erasmus dla wszystkich” – Program UE na rzecz kształcenia, szkolenia, młodzieży i sportu (COM(2011)0788),

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji z dnia 19 grudnia 2012 r. dla Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów w sprawie wykonania, wyników i ogólnej oceny Europejskiego Roku Wolontariatu (2011) (COM(2012)0781),

–  uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego z dnia 28 marca 2012 r. w sprawie komunikatu Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów w sprawie polityki UE i wolontariatu: Uznanie i propagowanie wolontariatu transgranicznego w UE”(11) .

–  uwzględniając swą rezolucję z dnia 12 czerwca 2012 r. w sprawie uznania i propagowania wolontariatu transgranicznego w UE(12) ,

–  uwzględniając zalecenie Rady z dnia 20 grudnia 2012 r. w sprawie walidacji uczenia się pozaformalnego i nieformalnego,

–  Uwzględniając sprawozdanie Komisji w sprawie wykonania, wyników i ogólnej oceny Europejskiego Roku Wolontariatu (2011);

–  uwzględniając art.48 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Kultury i Edukacji (A7-0348/2013),

A.  mając na uwadze powodzenie Europejskiego Roku Wolontariatu (2011) , jego odpowiednie cele oraz wpływ jeżeli chodzi o podnoszenie poziomu wiedzy na temat wolontariatu;

B.  mając na uwadze, że stworzenie warunków sprzyjających wolontariatowi i jego powszechnej dostępności jest procesem długoterminowym, wymagającym zaangażowania wszystkich zainteresowanych stron;

C.  mając na uwadze, że wolontariat stanowi istotny aspekt czynnego obywatelstwa i demokracji, jak również kształtowania jednostki, uosabiając takie wartości europejskie jak solidarność i niedyskryminacja, mając również na uwadze, że przyczynia się on do rozwoju demokracji uczestniczącej i do promowania praw człowieka w UE i poza nią;

D.  mając na uwadze istotną rolę wolontariatu w dyskusji na temat polityki publicznej;

E.  mając na uwadze, że zaangażowanie w wolontariat może stanowić istotny sposób zdobywania kompetencji potrzebnych na rynku pracy, jak również sposobność na zyskanie wysokiej pozycji społecznej;

F.  mając na uwadze, że sport w dużym stopniu opiera się na działalności wolontariuszy;

G.  mając na uwadze, że wolontariat to najistotniejszy czynnik emancypacji indywidualnej i zbiorowej, solidarności i spójności społecznej;

H.  mając na uwadze, że wolontariat przyczynia się do realizacji celów strategii „Europa 2020” jako ważny czynnik wspierający tworzenie kapitału społecznego i stymulowanie rozwoju oraz wspierający spójność społeczną i gospodarczą;

I.  mając na uwadze, że w swoich konkluzjach z października 2011 r. w sprawie roli wolontariatu w polityce społecznej Rada podkreśliła znaczenie działań wolontariackich na rzecz walki z brakiem równości płci;

J.  mając na uwadze, że utrzymujące się ograniczenia biurokratyczne na szczeblu krajowym ograniczają możliwości angażowania się w wolontariat, który nie został dotychczas w wystarczającym stopniu uznany w systemach prawnych wielu państw;

K.  mając na uwadze, że ze względu na różnice kulturowe i odmienne tradycje w poszczególnych państwach członkowskich, istnieją między nimi znaczące różnice prawne jeżeli chodzi o wolontariat, prawa przysługujące wolontariuszom i sposób organizacji wolontariatu;

L.  mając na uwadze, że poważny kryzys gospodarczy, polityka oszczędnościowa oraz presja fiskalna zagrażają stabilności finansowej wielu organizacji pozarządowych, instytucji sportowych i stowarzyszeń wolontariackich, które mimo to kontynuują swą działalność w tych trudnych czasach, aby wzmocnić integrację społeczną i dobrobyt społeczny;

M.  mając na uwadze, że aby chronić dziedzictwo Europejskiego Roku Wolontariatu (2011) należy powziąć na szczeblu UE spójne i skoordynowane działania w kierunku europejskiej polityki w zakresie wolontariatu, która obecnie pozostaje rozdrobniona i podzielona między różne służby;

1.  przyjmuje do wiadomości dane liczbowe odnoszące się do kampanii informacyjnej w ramach Europejskiego Roku Wolontariatu (2011) przytoczone w załącznikach do sprawozdania Komisji i ubolewa nad faktem, że osiągnięte rezultaty są dość skromne z powodu niedostatecznych zasobów finansowych;

2.  uznaje i wspiera różne formy wolontariatu praktykowane w poszczególnych państwach członkowskich pod postacią różnych organizacji krajowych i sieci stowarzyszeń działających na szczeblu lokalnym; w związku z tym wzywa do przyjęcia przez państwa członkowskie wielokulturowego podejścia, a także domaga się, by Komisja przeprowadziła szczegółową analizę krajowych praktyk i tradycji w dziedzinie wolontariatu w celu wypracowania wspólnego podejścia europejskiego;

3.  zauważa, że dalsza konsolidacja wspólnego europejskiego podejścia do wolontariatu stworzy więcej możliwości w zakresie mobilności i zatrudnienia ludzi młodych dzięki umożliwianiu im nabywania cennych kompetencji;

4.  z zadowoleniem przyjmuje fakt, że w celu stworzenia warunków sprzyjających wolontariatowi niektóre państwa członkowskie przyjęły lub zmodyfikowały przepisy obowiązujące w tym sektorze i zaleca innym państwom członkowskim, by postąpiły podobnie, koncentrując się jednocześnie na umacnianiu praw wolontariuszy w oparciu o Europejską kartę praw i obowiązków wolontariuszy;

5.  zachęca państwa członkowskie, by tworzyły środowisko sprzyjające wolontariatowi, szczególnie za pomocą struktur prawnych tam, gdzie struktur takich brak;

6.  zauważa, że niektóre państwa członkowskie wdrożyły wytyczne zawarte w podręczniku MOP dotyczącym mierzalnej oceny pracy wolontariuszy i zachęca pozostałe państwa do tego samego, tak aby zgromadzić porównywalne dane na temat wolontariatu, które dadzą jasny obraz jego istotnego wkładu społecznego;

7.  wzywa do przyjęcia europejskiego statutu stowarzyszeń wolontariackich, mającego na celu wspomożenie prawnego i instytucjonalnego uznania tych stowarzyszeń;

8.  podkreśla potrzebę popularyzacji wolontariatu, zwłaszcza wśród uczniów, studentów i ludzi młodych, w celu rozszerzenia zakresu solidarności i pogłębienia poparcia dla niej;

9.  zauważa, że wysoka liczba europejskich paszportów umiejętności stworzonych w internecie w ostatnich miesiącach stanowi dowód sukcesu portfela cyfrowego, który oferuje wszechstronny obrazu umiejętności poszczególnych osób, łącznie z umiejętnościami nabytymi w ramach wolontariatu, aby można było je oficjalnie uznawać, zarówno w celach zawodowych jak i edukacyjnych;

10.  podkreśla wartość dodaną kompetencji i umiejętności nabytych w ramach wolontariatu w życiorysie i w karierze zawodowej, które można uznawać jako pozaformalne i nieformalne doświadczenie edukacyjne i zawodowe;

11.  uważa, że proponowany dokument „Europass Experience” dałby wolontariuszom możliwość opisania i wykazania kompetencji uzyskanych podczas wolontariatu, a nieujętych w otrzymywanych zaświadczeniach, oraz – w świetle zalecenia Rady w sprawie walidacji uczenia się pozaformalnego i nieformalnego – zachęca Komisję Europejską do jak najszybszego wprowadzenia tego dokumentu;

12.  podkreśla znaczenie wspomnianych umiejętności i kompetencji dla motywowania ludzi młodych do angażowania się w wolontariat oraz dla stworzenia kapitału społecznego i pobudzenia rozwoju społecznego;

13.  zaleca potraktowanie z uwagą parytetu płci w sektorze wolontariatu, a w szczególności zdecydowanej przewagi mężczyzn, którzy wśród zwierzchników wolontariuszy dominują na stanowiskach kierowniczych;

14.  uważa, że dla ludzi młodych umiejętności nabyte w ramach wolontariatu powinno się uwzględniać w europejskim paszporcie umiejętności i Europass, aby traktować równorzędnie kształcenie formalne i nieformalne;

15.  podkreśla, że wolontariat pozwala młodzieży przerywającej naukę szkolną odnaleźć swe środowisko i podjąć działalność integracyjną;

16.  potwierdza poparcie dla inicjatywy Komisji mającej na celu utworzenie Europejskiego Ochotniczego Korpusu Pomocy Humanitarnej, aby zachęcić Unię do szybkiej i skoordynowanej reakcji na kryzysy humanitarne i wielkie klęski żywiołowe poprzez wsparcie kształcenia, mobilizacji i koordynacji wolontariuszy w zakresie operacji pomocy humanitarnej UE;

17.  podkreśla, że wolontariat, coraz bardziej rozpowszechniony wśród osób młodych oraz osób starszych, promuje kształcenie międzykulturowe, poczucie tożsamości europejskiej, solidarność między pokoleniami i przyczynia się do aktywnego starzenia się i aktywności obywatelskiej na wszystkich etapach życia;

18.  zwraca uwagę, że działalność wolontariacka umożliwia ludziom młodym i starszym wnoszenie wkładu na rzecz społeczeństwa i uzyskiwanie w zamian za to uznania i szacunku, co poprawia jakość ich życia, dobrobyt oraz ogólny stan zdrowia;

19.  wskazuje na fakt, że szeroka oferta działań w dziedzinie wolontariatu oraz łatwy dostęp do nich jeżeli chodzi o koszt, informacje, infrastrukturę, a także ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej oraz ubezpieczenie wypadkowe, stanowią istotny element wpierania wolontariatu wśród wszystkich grup wiekowych;

20.  jest zdania, że wolontariat jako aktywna forma budowania społeczeństwa obywatelskiego może przyczynić się do rozwoju dialogu międzykulturowego i odegrać ważną rolę w walce z uprzedzeniami i rasizmem;

21.  zwraca uwagę na znaczącą rolę, jaką odgrywa wolontariat w tworzeniu kapitału ludzkiego i społecznego oraz w promowaniu integracji społecznej; Wzywa Komisję i państwa członkowskie do uznania wartości dodanej wolontariatu sportowego, a konkretnie wolontariatu w dziedzinie sportu amatorskiego, bez którego wiele organizacji sportowych nie miałoby racji bytu;

22.  wzywa Komisję i państwa członkowskie do uznania wysokiej wartości dodanej wolontariatu w obecnym okresie poważnego kryzysu gospodarczego;

23.  podkreśla, że konieczne jest podejmowanie nieustannych wysiłków na rzecz zapewnienia kobietom równego dostępu do działalności wolontariackiej;

24.  zwraca uwagę na potrzebę zachowania ciągłości między Europejskim Rokiem Wolontariatu (2011) a następnymi latami europejskimi w celu zadbania o to, by wolontariat był postrzegany jako cenny środek wyrazu czynnej aktywności obywatelskiej, i w związku z tym zachęca Komisję Europejską do uwzględnienia wolontariatu jako istotnego czynnika aktywnej postawy obywatelskiej podczas Europejskiego Roku Obywateli;

25.  wzywa państwa członkowskie do zagwarantowania, by wyniki osiągnięte na szczeblu krajowym podczas Europejskiego Roku Wolontariatu (2011) miały długotrwały charakter;

26.  zwraca się do Komisji o określenie i opracowanie zintegrowanej polityki wolontariatu i do posłużenia się otwartą metodą koordynacji w celu ułatwienia wymiany i współpracy między podmiotami w różnych państwach członkowskich;

27.  wzywa państwa członkowskie do podjęcia niezbędnych kroków, mających na celu instytucjonalizację wolontariatu zgodnie z przepisami krajowego prawa pracy;

28.  zwraca się do państw członkowskich i do Komisji o utworzenie wspólnego punktu kontaktowego w formie serwisu odpowiedzialnego za politykę wolontariatu oraz za koordynację prac poszczególnych służb i różnych instytucji;

29.  podkreśla konieczność utworzenia, szczególnie we współpracy z europejskimi organizacjami, stowarzyszeniami i sieciami wolontariackimi, centralnego portalu unijnego, który stanie się paneuropejską platformą usprawniającą koordynację w tej dziedzinie, zawierającego również bazę danych wzorcowych praktyk w zakresie wolontariatu oraz sekcję dotyczącą wolontariatu transgranicznego, a także informacje o dostępnych programach, kosztach i warunkach uczestnictwa, co ułatwi gromadzenie i wymianę informacji;

30.  zachęca państwa członkowskie do utworzenia krajowych koordynacyjnych stron internetowych i wyszukiwarek, które umożliwią łatwy i przejrzysty dostęp do ofert wolontariatu osobom indywidualnym, a organizacjom współpracę;

31.  zachęca państwa członkowskie do utworzenia stabilnych i trwałych struktur wsparcia dla wolontariatu, zarówno na szczeblu krajowym, jak i transgranicznym, które będą pomagać zarówno woluntariuszom, jak i organizacjom wolontariatu; zaleca państwom członkowskim utrzymanie krajowych jednostek koordynujących utworzonych w związku z Europejskim Rokiem Wolontariatu (2011);

32.  wzywa państwa członkowskie do wdrożenia przepisów dyrektywy 2004/114/WE(13) w sprawie warunków przyjmowania obywateli państw trzecich w celu odbywania studiów, udziału w wymianie młodzieży szkolnej, szkoleniach bez wynagrodzenia lub wolontariacie oraz do uproszczenia procedur wizowych, a nawet ich zniesienia dla osób, które pragną zaangażować się w działania wolontariackie, szczególnie w ramach europejskiej polityki sąsiedztwa;

33.  wzywa władze krajowe, regionalne i lokalne do zapewnienia należytego finansowania i do uproszczenia procedur administracyjnych oraz do wprowadzenia bodźców podatkowych dla organizacji pozarządowych i sieci centrów wolontariackich, w szczególności małych organizacji, które dysponują ograniczonymi środkami; domaga się w związku z tym jaśniejszego określenia kwestii dotacji dla stowarzyszeń, aby ich finansowanie nie było mylone z pomocą państwa, która może zaburzać konkurencję w danym sektorze gospodarczym;

34.  wzywa Komisję Europejską do oceny możliwości uwzględnienia pracy wolontariackiej w wymiarze gospodarczym jako części współfinansowania w projektach europejskich;

35.  podkreśla znaczenie wspierania wolontariatu również w zakresie strategii odpowiedzialności społecznej przedsiębiorstw, przy poszanowaniu międzynarodowej normy ISO 26000:2010 zawierającej wytyczne dotyczące odpowiedzialności społecznej przedsiębiorstw w odniesieniu do wolontariatu;

36.  wzywa Komisję do dopilnowania, by państwa członkowskie wprowadziły obowiązkowe ubezpieczenia wolontariuszy, objęły ich opieką zdrowotną oraz zapewniły bezpieczeństwo prowadzonych przez nich działań;

37.  domaga się, by państwa członkowskie, które jeszcze tego nie uczyniły, wprowadziły ustawodawstwo dotyczące wolontariatu i upraszczały działania wolontariackie również poprzez kształcenie formalne, nieformalne i pozaformalne, tak aby wolontariusze stale podnosili swoje kwalifikacje i stawali się w coraz większym zakresie odpowiedzialni za swoje działania;

38.  wzywa państwa członkowskie do upraszczania działań wolontariackich również poprzez kształcenie formalne, nieformalne i pozaformalne, tak aby wolontariusze stale podnosili swoje kwalifikacje i stawali się w coraz większym zakresie odpowiedzialni za swoje działania, mając na uwadze, że ich poświęcenie w dużej mierze ma charakter altruistyczny i bezinteresowny; zachęca państwa członkowskie do wprowadzenia w placówkach oświatowych fakultatywnych szkoleń dla wolontariuszy;

39.  wzywa Komisję i państwa członkowskie do dalszego promowania wolontariatu europejskiego na uniwersytetach i w innych placówkach szkolnictwa wyższego;

40.  uważa, że w procesie kształcenia pozaformalnego działalność wolontariacka przyczynia się do rozwoju umiejętności i kwalifikacji zawodowych, przez co ułatwia wolontariuszom wejście lub powrót na rynek pracy,

41.  zaleca, aby Komisja nadal utrzymywała kontakty z następcą grupy „EYV 2011 Alliance” – Europejskim Sojuszem na rzecz Wolontariatu – i z innymi organizacjami wolontariackimi oraz aby uwzględniła zalecenia przedstawione w Agendzie Działań na rzecz Wolontariatu w Europie (PAVE) w opracowywaniu planu działań proponowanych na przyszłość;

42.  zachęca Komisję do zapewnienia odpowiednich zasobów na utworzenie Funduszu Rozwoju Wolontariatu Europejskiego w celu zagwarantowania utworzenia odpowiedniej infrastruktury wsparcia;

43.  podkreśla znaczenie uproszczenia na szczeblu europejskim i krajowym dostępności finansowania europejskiego dla NGO, a w szczególności z EFS;

44.  wzywa państwa członkowskie do wdrożenia zalecenia Rady w sprawie walidacji uczenia się pozaformalnego i nieformalnego oraz do zapewnienia, przed planowanym terminem w 2018 r., wdrożenia oficjalnych struktur weryfikacji wiedzy, umiejętności i kompetencji uzyskanych dzięki wolontariatowi, umożliwiających uzyskanie kwalifikacji uznawanych przez placówki oświatowe, pracodawców i inne podmioty;

45.  wzywa Komisję do uznania czasu przeznaczonego na wolontariat jako współfinansowania rzeczowego kwalifikującego się do uzyskania dotacji europejskich oraz do opracowania, we współpracy z organizacjami wolontariackimi systemów rejestrowania i dokumentowania czasu poświęconego na wolontariat w oparciu o dostępne instrumenty i modele;

46.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji oraz rządom i parlamentom państw członkowskich.

(1) Dz.U. L 327 z 24.11.2006, s. 30.
(2) Dz.U. L 327 z 24.11.2006, s. 45.
(3) Dz.U. L 378 z 27.12.2006, s. 32.
(4) Dz.U. L 17 z 22.1.2010, s. 43.
(5) Dz.U. C 168 z 20.7.2006, s. 1.
(6) Dz.U. C 241 z 20.9.2008, s. 1.
(7) Dz.U. C 319 z 13.12.2008, s. 8.
(8) Dz.U. L 394 z 30.12.2006, s. 5.
(9) Dz.U.C 199 E z 7.7.2012, s. 187.
(10) Dz.U. C 372 z 20.12.2011, s. 24.
(11) CESE 824/2012.
(12) Dz.U.C 332 E z 15.11.2013, s. 14.
(13) Dz.U. L 375 z 23.12.2004, s. 12.

Ostatnia aktualizacja: 12 lipca 2016Informacja prawna