Procedura : 2012/2078(INI)
Przebieg prac nad dokumentem podczas sesji
Dokument w ramach procedury : A7-0372/2013

Teksty złożone :

A7-0372/2013

Debaty :

PV 11/12/2013 - 8
CRE 11/12/2013 - 8

Głosowanie :

PV 12/12/2013 - 12.20

Teksty przyjęte :

P7_TA(2013)0598

SPRAWOZDANIE     
PDF 319kWORD 251k
15 listopada 2013
PE 502.266v03-00 A7-0372/2013

w sprawie problemów konstytucyjnych związanych z wielopoziomowym sprawowaniem rządów w Unii Europejskiej

(2012/2078(INI))

Komisja Spraw Konstytucyjnych

Sprawozdawcy: Roberto Gualtieri i Rafał Trzaskowski

POPRAWKI
PROJEKT REZOLUCJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO
 OPINIA Komisji Gospodarczej i Monetarnej
 OPINIA Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych
 WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGO W KOMISJI

PROJEKT REZOLUCJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO

w sprawie problemów konstytucyjnych związanych z wielopoziomowym sprawowaniem rządów w Unii Europejskiej

(2012/2078(INI))

Parlament Europejski,

–   uwzględniając Traktat o Unii Europejskiej i Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–   uwzględniając Porozumienie ustanawiające Europejski Mechanizm Stabilności (EMS)(1),

–   uwzględniając Traktat o stabilności, koordynacji i zarządzaniu w unii gospodarczej i walutowej (TSCG)(2),

–   uwzględniając tzw. „sześciopak”(3),

–   uwzględniając tzw. „dwupak”(4),

–   uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 966/2012 z dnia 25 października 2012 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE, Euratom) nr 1605/2002(5),

–   uwzględniając swoją rezolucję z dnia 22 maja 2013 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Rady powierzającego Europejskiemu Bankowi Centralnemu szczególne zadania w odniesieniu do polityki związanej z nadzorem ostrożnościowym nad instytucjami kredytowymi(6),

–   uwzględniając opublikowane dnia 5 grudnia 2012 r. sprawozdanie przewodniczących Rady Europejskiej, Komisji Europejskiej, Europejskiego Banku Centralnego i Eurogrupy pt. „W kierunku faktycznej unii gospodarczej i walutowej”(7),

–   uwzględniając komunikat Komisji „Plan działania na rzecz pogłębionej i rzeczywistej unii gospodarczej i walutowej – otwarcie debaty europejskiej”(8),

–   uwzględniając swoją rezolucję z dnia 20 listopada 2012 r. zawierającą zalecenia dla Komisji dotyczące sprawozdania przewodniczących Rady Europejskiej, Komisji Europejskiej, Europejskiego Banku Centralnego i Eurogrupy pt. „W kierunku faktycznej unii gospodarczej i walutowej”(9),

–   uwzględniając swoją rezolucję z dnia 23 maja 2013 r. w sprawie przyszłych wniosków ustawodawczych dotyczących unii gospodarczej i walutowej (UGW)(10),

–   uwzględniając swoją rezolucję z dnia 12 czerwca 2013 r. w sprawie wzmocnienia europejskiej demokracji w przyszłej unii gospodarczej i walutowej (UGW)(11),

–   uwzględniając art. 48 Regulaminu,

–   uwzględniając sprawozdanie Komisji Spraw Konstytucyjnych oraz opinie Komisji Gospodarczej i Monetarnej, jak również Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych (A7-0372/2013),

A. mając na uwadze, że zróżnicowanie stanowi konstytutywną cechę procesu integracji europejskiej oraz środek umożliwiający jej postęp i gwarantujący podstawowe poszanowanie zasady równości, rozumianej jako równe traktowanie jednakowych sytuacji oraz nierówne traktowanie odmiennych sytuacji;

B.  mając na uwadze, że zróżnicowana integracja powinna nadal stanowić zapowiedź pogłębiania integracji europejskiej, ponieważ zapoczątkowała ją podgrupa państw członkowskich, jest ona dostępna dla wszystkich państw członkowskich oraz ma na celu pełne włączenie do traktatów;

C. mając na uwadze, że zróżnicowana integracja przybiera dwie formy: „wieloprędkościową”, polegającą na dążeniu państw do osiągnięcia tych samych celów w różnych ramach czasowych, oraz „wielopoziomową”, polegającą na tym, że państwa zgadzają się na dążenie do różnych celów;

D. mając na uwadze, że zróżnicowanie nie może naruszać zasad obywatelstwa Unii, które stanowi podstawowy status obywateli państw członkowskich, pozwalający tym spośród nich, którzy znajdują się w takiej samej sytuacji, korzystać z takiego samego traktowania wobec prawa w ramach określonych traktatem, bez względu na przynależność państwową;

E.  mając na uwadze, że zróżnicowanie będzie zgodne z zasadami jedności europejskiego porządku prawnego i w związku z tym wzmocni jego skuteczność i spójność, zasadę niedyskryminacji ze względu na przynależność państwową, tworzenie przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości bez granic wewnętrznych oraz funkcjonowanie rynku wewnętrznego;

F.  mając na uwadze, że zróżnicowanie może odnosić się do sytuacji, w których w danym momencie wspólne działanie jest niemożliwe lub niewykonalne;

G. mając na uwadze, że zróżnicowanie mieści się i zawsze powinno się mieścić w jednolitych ramach instytucjonalnych Unii Europejskiej;

H. mając na uwadze, że zróżnicowana integracja musi respektować zasadę pomocniczości zgodnie z art. 5 TUE i protokołem nr 2 w sprawie stosowania zasad pomocniczości i proporcjonalności;

I.   mając na uwadze, że traktaty oferują różnego rodzaju opcje oraz instrumenty dla zróżnicowanej integracji, w tym ograniczenie zakresu terytorialnego zastosowania, klauzule ochronne, odstępstwa, klauzule „opt-out” i „opt-in”, wzmocnioną współpracę, a także przepisy dotyczące konkretnych państw członkowskich, których walutą jest euro, z zastrzeżeniem, że takie instrumenty są zgodne z zasadami jedności, skuteczności i spójności europejskiego porządku prawnego oraz mieszczą się w jednolitych ramach instytucjonalnych (metoda wspólnotowa);

J.   mając na uwadze, że niektóre państwa członkowskie mają prawo „opt-out” wobec różnych polityk UE, jak określono w różnych protokołach do traktatów, co może zagrozić jedności, skuteczności i spójności europejskiego porządku prawnego;

K. mając na uwadze, że derogacje na mocy art. 27 ust. 2 TFUE pozwalają na zróżnicowanie pomiędzy określonymi państwami członkowskimi w ramach aktu prawnego adresowanego do wszystkich państw członkowskich, celem tego jest jednak stopniowe utworzenie i zapewnienie funkcjonalności rynku wewnętrznego;

L.  mając na uwadze, że Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej zawiera w art. 114 ust. 4 i 5, art. 153 ust. 4, art. 168 ust. 4, art. 169 ust. 4 i art. 193 klauzule ochronne, które umożliwiają państwom członkowskim utrzymanie lub wprowadzenie bardziej rygorystycznych środków ochronnych w zakresie stosowania aktu prawnego adresowanego do wszystkich państw członkowskich;

M. mając na uwadze, że wzmocniona współpraca wymaga udziału przynajmniej dziewięciu państw członkowskich w obszarze wchodzącym w zakres kompetencji niewyłącznych Unii, umożliwia państwom członkowskim spoza strefy euro udział w obradach, jednak bez możliwości głosowania, i jest dostępna dla wszystkich państw członkowskich;

N. mając na uwadze, że procedura wzmocnionej współpracy umożliwia, jako ostateczność, przyjęcie środków wiążących dla podgrupy państw członkowskich po przyznaniu przez Radę upoważnienia większością kwalifikowaną, a w zakresie wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa (WPZiB) – po jednomyślnym przyznaniu upoważnienia;

O. mając na uwadze, że z mechanizmu tego korzysta się już w odniesieniu do ogólnounijnego prawa o rozwodzie i europejskiego prawa patentowego i że mechanizm ten zatwierdził Parlament Europejski i Rada w kontekście opodatkowania w odniesieniu do ustanowienia podatku od transakcji finansowych;

P.  mając na uwadze, że w dziedzinie wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa grupy państw mają możliwość wykonywania konkretnych zadań lub misji, a w dziedzinie wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony przewiduje się utworzenie stałej podstawowej grupy państw mających zdolności wojskowe;

Q. mając na uwadze, że z historycznego punktu widzenia układ z Schengen z 1986 r. oraz konwencja z Schengen z 1990 r., podpisane przez podgrupę państw członkowskich, które zniosły kontrole na granicach wewnętrznych, a także Porozumienie w sprawie polityki społecznej z 1991 r. pomiędzy podgrupą państw członkowskich, które rozszerzyło wcześniejsze kompetencje WE w zakresie zatrudnienia oraz praw socjalnych umożliwiając głosowanie większością kwalifikowaną oraz konwencja z Prüm z 2005 r. pomiędzy podgrupą państw członkowskich a Norwegią w sprawie wymiany danych oraz współpracy antyterrorystycznej stanowią formy zróżnicowanej integracji;

R.  mając na uwadze, że dorobek Schengen został włączony do traktatów na mocy traktatu z Amsterdamu, z klauzulami „opt-out” dla Zjednoczonego Królestwa, Irlandii i Danii;

S.  mając na uwadze, że Zjednoczone Królestwo i Irlandia mogą w dowolnym czasie ubiegać się o zastosowanie wobec nich niektórych lub wszystkich przepisów dorobku Schengen, a także mając na uwadze, że Dania pozostaje związana postanowieniami pierwotnego układu z Schengen oraz pierwotnej konwencji z Schengen;

T.  mając na uwadze, że konwencja z Prüm została częściowo włączona do ram prawnych UE;

U. mając na uwadze, że Porozumienie w sprawie polityki społecznej zostało włączone do traktatów na mocy Traktatu z Amsterdamu bez jakiejkolwiek klauzuli „opt-out”;

V. mając na uwadze, że traktaty zapewniają kilka sposobów działania w odniesieniu do polityki zatrudnienia i polityki społecznej, których potencjał nie został w pełni wykorzystany, w szczególności w odniesieniu do art. 9 TFUE, art. 151 TFUE i art. 153 TFUE, lecz także w szerszym sensie w odniesieniu do art. 329 TFUE; mając zatem na uwadze, że można osiągnąć wyższy stopień konwergencji społecznej przy poszanowaniu zasady pomocniczości i bez zmiany Traktatu;

W. mając na uwadze, że Porozumienie ustanawiające Europejski Mechanizm Stabilności oraz Traktat o stabilności, koordynacji i zarządzaniu w unii gospodarczej i walutowej („pakt fiskalny”) zostały zawarte na poziomie międzyrządowym poza traktatami;

X. mając na uwadze, że Europejski Instrument Stabilności Finansowej i Europejski Mechanizm Stabilności stanowią umowy podlegające przepisom prawa międzynarodowego, zawarte przez państwa członkowskie, których walutą jest euro;

Y. mając na uwadze, że konieczne jest podjęcie niezbędnych kroków, zgodnie z postanowieniami TUE i TFUE, by najpóźniej przed upływem pięciu lat od wejścia w życie Traktatu o stabilności, koordynacji i zarządzaniu w unii gospodarczej i walutowej – zawartego na mocy prawa międzynarodowego przez wszystkie państwa członkowskie z wyjątkiem Zjednoczonego Królestwa i Republiki Czeskiej – włączono treść postanowień tego Traktatu do ram prawnych Unii Europejskiej na podstawie oceny doświadczeń z jego wdrażania;

Z.  mając na uwadze konieczność włączenia paktu euro plus, strategii „Europa 2020” i Paktu na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia do prawa Unii oraz utorowanie drogi wprowadzeniu kodeksu konwergencji dla gospodarek wszystkich państw członkowskich;

AA. mając na uwadze, że umowy międzynarodowe zawarte poza ramami prawnymi UE, zmierzające do realizacji celów określonych w traktatach, były wykorzystywane jako ostateczny instrument (ultima ratio) dla zróżnicowanej integracji, przewidujący obowiązek włączenia treści danej umowy międzynarodowej do traktatów;

AB. mając na uwadze, że utworzenie UGW stanowiło decydujący krok w kierunku integracji, definiujący model wielopoziomowego sprawowania rządów wpływającego zarówno na instytucje, jak i na procedury;

AC. mając na uwadze, że jedno państwo członkowskie, jeżeli takie będzie jego życzenie, dysponuje stałym odstępstwem dotyczącym przystąpienia do strefy euro (protokół nr 15), a inne państwo członkowskie – odstępstwem konstytucyjnym (protokół nr 16);

AD. mając na uwadze, że w dziedzinie polityki pieniężnej przepisy dotyczące EBC przewidują zróżnicowanie w strukturze instytucjonalnej, z Radą Prezesów Europejskiego Banku Centralnego jako głównym organem decyzyjnym, w skład którego wchodzą wyłącznie państwa członkowskie, których walutą jest euro, oraz Radą Ogólną zrzeszającą państwa członkowskie spoza strefy euro, jak również w strukturze finansowej, z krajowymi bankami centralnymi wszystkich państw członkowskich jako subskrybentami kapitału EBC (art. 28 ust. 1 statutu EBC), jednak wyłącznie z krajowymi bankami centralnymi państw członkowskich, których walutą jest euro, spłacającymi swój subskrybowany udział w kapitale EBC (art. 48 ust. 1 statutu EBC);

AE. mając na uwadze, że art. 127 ust. 6 TFUE upoważnia Radę do powierzania EBC szczególnych zadań w odniesieniu do polityki związanej z nadzorem ostrożnościowym nad instytucjami kredytowymi oraz innymi instytucjami finansowymi, z wyjątkiem zakładów ubezpieczeń, oraz był stosowany jako podstawa prawna rozporządzenia ustanawiającego jednolity mechanizm nadzorczy dla strefy euro i przewidującego dobrowolny udział państw członkowskich spoza strefy euro poprzez nawiązanie bliskiej współpracy z EBC;

AF. mając na uwadze, że art. 139 TFUE zwalnia państwa członkowskie objęte derogacją z obowiązku stosowania szczególnych postanowień Traktatu oraz praw głosu z nimi związanych;

AG. mając na uwadze, że art. 136 i art. 138 TFUE przewidują szczególną formę przyjęcia środków mających zastosowanie do państw członkowskich, których walutą jest euro, z głosem Rady ograniczonym do przedstawicieli tych państw członkowskich oraz, gdy wymaga tego procedura, głosem całego Parlamentu Europejskiego;

AH. mając na uwadze, że art. 136 TFUE był już stosowany zgodnie z art. 121 ust. 6 do przyjmowania rozporządzeń;

AI.  mając na uwadze, że w dziedzinie badań, rozwoju technologicznego i przestrzeni kosmicznej art. 184 TFUE przewiduje programy uzupełniające do wieloletniego programu ramowego, w których mogą uczestniczyć wyłącznie podgrupy państw członkowskich, które je finansują, z zastrzeżeniem ewentualnego współuczestnictwa Unii, ale które przyjmowane są zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą obejmującą całą Radę oraz cały Parlament Europejski, za zgodą właściwych państw członkowskich, których dotyczą dane programy uzupełniające;

AJ. mając na uwadze, że zgodnie z art. 21 rozporządzenia Rady nr 966/2012 zasada uniwersalności budżetu nie uniemożliwia grupie państw członkowskich przydzielenia wkładu finansowego do budżetu UE lub określonych dochodów do konkretnej pozycji wydatków, co ma już miejsce na przykład w przypadku reaktora wysokostrumieniowego na mocy decyzji 2012/709/Euratom;

AK. mając na uwadze, że art. 137 TFUE oraz Protokół nr 14 ustanawiają Eurogrupę jako organ nieformalny;

AL. mając na uwadze, że sprawne funkcjonowanie UGW wymaga pełnego i szybkiego wdrożenia środków już uzgodnionych w ramach wzmocnionego zarządzania gospodarczego, takich jak wzmocniony pakt stabilności i wzrostu oraz europejski semestr uzupełniony o politykę na rzecz pobudzania wzrostu;

AM.    mając na uwadze, że głębsza UGW wymaga mocniejszych kompetencji, środków finansowych oraz demokratycznej rozliczalności, mając też na uwadze, że jej ustanowienie powinno poprzedzić dwuetapowe podejście opierające się, po pierwsze, na niezwłocznym pełnym wykorzystaniu możliwości istniejących traktatów, oraz, po drugie, na zmianie Traktatu, która zostanie określona przez konwent;

AN. mając na uwadze dążenie do skutecznego, usankcjonowanego i demokratycznego zarządzania UGW, które powinno opierać się na ramach instytucjonalnych oraz prawnych Unii;

AO. mając na uwadze, że legitymację i rozliczalność demokratyczną należy zapewnić na poziomie, na którym podejmowane są decyzje;

AP. mając na uwadze, że UGW ustanawiana jest przez Unię, której obywatele reprezentowani są bezpośrednio na poziomie Unii przez Parlament Europejski;

A. ZASADY

1.  ponownie wzywa do stworzenia faktycznej UGW, wzmacniającej kompetencje Unii w szczególności w zakresie polityki gospodarczej, oraz do zwiększenia możliwości budżetowych oraz roli i rozliczalności demokratycznej Komisji i prerogatyw Parlamentu;

2.  jest zdania, że takie zwiększone możliwości budżetowe powinny być oparte na konkretnych zasobach własnych (w tym podatku od transakcji finansowych) oraz możliwościach budżetowych, które powinny – w ramach budżetu Unii – wspierać wzrost i spójność społeczną, przeciwdziałając zakłóceniom równowagi, rozbieżnościom strukturalnym i nadzwyczajnym sytuacjom finansowym związanym bezpośrednio z unią walutową, bez podważania jej tradycyjnych funkcji mających na celu finansowanie wspólnych strategii politycznych;

3.  z zadowoleniem przyjmuje Plan działania Komisji; wzywa Komisję, by w ramach procedury współdecyzji – o ile to możliwe z prawnego punktu widzenia – jak najszybciej przedstawiła wnioski ustawodawcze uwzględniające dalszą koordynację budżetową, pogłębienie koordynacji polityki w zakresie opodatkowania i zatrudnienia oraz utworzenie mechanizmu zdolności fiskalnej UGW w celu wsparcia wdrażania decyzji politycznych; podkreśla, że niektóre z tych elementów będą wymagały zmiany Traktatów;

4.  jest zdania, że konieczne jest natychmiastowe działanie w ramach każdego z czterech podstawowych elementów zawartych w sprawozdaniu pt. „W kierunku faktycznej unii gospodarczej i walutowej” zaprezentowanym przez przewodniczących Van Rompuya, Junckera, Barroso oraz Draghiego, w szczególności w zakresie:

a)  zintegrowanych ram finansowych maj¹cych zapewniaæ stabilnoœæ finansow¹, przede wszystkim w strefie euro, i minimalizowaæ koszty upadku banków ponoszone przez obywateli Europy; ramy te przenosz¹ odpowiedzialnoœæ za nadzór na szczebel europejski i zapewniaj¹ wspólne mechanizmy restrukturyzacji i uporz¹dkowanej likwidacji banków i gwarantowania depozytów konsumentów;

b)  zintegrowanych ram polityki gospodarczej, które przewiduj¹ wystarczaj¹ce mechanizmy zapewniaj¹ce opracowywanie krajowych i europejskich strategii politycznych propaguj¹cych trwa³y wzrost, zatrudnienie i konkurencyjnoœæ oraz spójnych z prawid³owym funkcjonowaniem UGW;

c)  zapewnienia niezbêdnej legitymacji demokratycznej i odpowiedzialnoœci za podejmowanie decyzji w ramach UGW w oparciu o wspólne sprawowanie kierownictwa nad wspólnymi strategiami politycznymi oraz solidarnoœæ;

5.  uważa, że lepszemu i jaśniejszemu podziałowi kompetencji oraz środków pomiędzy UE a państwami członkowskimi może i musi towarzyszyć większa parlamentarna odpowiedzialność i rozliczalność odnośnie do kompetencji krajowych;

6.  ponownie wskazuje, że aby zarządzanie faktyczną UGW było rzeczywiście usankcjonowane i demokratyczne, musi mieścić się w ramach instytucjonalnych Unii;

7.  uważa zróżnicowanie za pożyteczne i właściwe narzędzie, umożliwiające promowanie silniejszej integracji, które – pod warunkiem ochrony integralności UE – może okazać się niezbędne w celu osiągnięcia faktycznej UGW w ramach Unii;

8.  podkreśla, że istniejące procedury zróżnicowanej integracji na mocy traktatów umożliwiają podjęcie pierwszego kroku do ustanowienia faktycznej UGW, w pełni zgodnej z wymogami dotyczącymi mocniejszej rozliczalności demokratycznej, większych środków finansowych oraz lepszej procedury decyzyjnej i apeluje do wszystkich instytucji o szybkie działanie polegające na wykorzystaniu jak największych możliwości, jakie oferują obowiązujące traktaty i ich elementy elastyczności, oraz o przygotowanie się jednocześnie na niezbędne zmiany w Traktacie w celu zagwarantowania pewności prawnej i demokratycznej legitymacji; powtarza, że należy wykluczyć wariant nowej umowy międzyrządowej;

9.  podkreśla, że zmiany Traktatu niezbędne do urzeczywistnienia faktycznej UGW oraz ustanowienia Unii obywateli i państw mogą opierać się na istniejących instrumentach, procedurach, praktykach i filozofii zróżnicowanej integracji, przy jednoczesnym zwiększaniu skuteczności i spójności, oraz potwierdza, że w pełni wykorzysta prawo do przedkładania Radzie propozycji zmiany traktatów, które muszą być następnie rozpatrzone przez konwent, w celu ukończenia procesu kształtowania faktycznej UGW;

10. przypomina, że debata na temat wielopoziomowego sprawowania rządów nie pokrywa się z kwestią zarządzania wieloszczeblowego, która dotyczy równowagi sił i zaangażowania władz krajowych, regionalnych i lokalnych;

11. podkreśla, że aby zróżnicowanie było zgodne z charakterem środków służących promowaniu integracji, ochronie jedności UE i zagwarantowaniu podstawowego poszanowania zasady równości, musi ono pozostawać dostępne i ostatecznie musi zmierzać do włączenia wszystkich państw członkowskich;

12. podkreśla, że równowaga między polityką zatrudnienia a polityką gospodarczą zgodnie z art. 121 oraz 148 TFUE jest konieczna dla zapewnienia pozytywnego rozwoju UE;

B. PROCEDURY

13. uważa, że zróżnicowanie powinno zostać dokonane wszędzie tam, gdzie to możliwe, w ramach aktu prawnego adresowanego do wszystkich państw członkowskich w drodze derogacji oraz klauzul ochronnych, zamiast wyłączania a priori niektórych państw członkowskich z zakresu terytorialnego stosowania aktu prawnego; podkreśla jednak, że znaczna liczba derogacji i klauzul ochronnych podważa jedność UE oraz spójność i skuteczność jej ram prawnych;

14. jest zdania, że koordynacja polityki w zakresie gospodarki, zatrudnienia i kwestii społecznych należy do kategorii kompetencji dzielonych, które zgodnie z art. 4 ust. 1 TFUE obejmują wszystkie obszary, które nie zostały wskazane na pełnych listach kompetencji wyłącznych lub uzupełniających;

15. uważa, że w konsekwencji specyfika środków przyjętych na mocy art. 136 TFUE nie jest związana wyłącznie z faktem, że środki te są określone w odniesieniu do państw członkowskich, których walutą jest euro, ale również implikuje, że mogą mieć większą moc wiążącą; uważa też, że art. 136 TFUE umożliwia Radzie, na podstawie zalecenia Komisji i wyników głosowania wyłącznie państw członkowskich, których walutą jest euro, przyjmowanie wiążących wytycznych polityki gospodarczej dla państw strefy euro w ramach europejskiego semestru;

16. podkreśla, że w przypadku gdy niektóre państwa członkowskie nie chcą uczestniczyć w przyjmowaniu aktu prawnego w obszarze wchodzącym w zakres kompetencji niewyłącznych Unii, zamiast zawierania umów międzynarodowych poza ramami porządku prawnego UE należy nawiązać wzmocnioną współpracę zgodnie ze stosownym postanowieniem Traktatu;

17. uważa, że art. 352 TFUE, który upoważnia Radę do podjęcia stosownych działań zmierzających do osiągnięcia jednego z celów określonych w traktatach, jeżeli traktaty nie zapewniły niezbędnych uprawnień, może być stosowany w związku z art. 20 TUE, umożliwiając tym samym uruchomienie klauzuli elastyczności w przypadkach, w których osiągnięcie jednomyślnego porozumienia w Radzie za pośrednictwem mechanizmu wzmocnionej współpracy nie jest możliwe;

18. wzywa państwa członkowskie, aby – w przypadkach rozbieżności w kierunkach polityki państw członkowskich uniemożliwiających postępy – rozszerzyły zasadę wzmocnionej współpracy na politykę społeczną i zatrudnienia;

19. uważa, że włączenie do budżetu UE wydatków wynikających z prowadzenia wzmocnionej współpracy jako innych dochodów lub określonych zasobów własnych jest niezbędne do zapewnienia zgodności z zasadami prawa budżetowego UE oraz ochrony fundamentalnej roli Parlamentu Europejskiego jako organu władzy budżetowej;

20. wzywa do systematycznego stosowania art. 333 ust. 2 TFUE przy nawiązywaniu wzmocnionej współpracy w obszarze wchodzącym w zakres niewyłącznych kompetencji Unii odnośnie do specjalnej procedury ustawodawczej oraz wzywa Radę do przyjęcia decyzji w drodze jednomyślnego głosowania uczestniczących państw członkowskich, która określi, że do celów wzmocnionej współpracy zamierzają one działać na podstawie zwykłej procedury ustawodawczej;

21. wzywa – tam, gdzie to możliwe – do systematycznego stosowania klauzuli pomostowej art. 48 ust. 7 TUE w procedurach innych niż wzmocniona współpraca w celu zwiększenia legitymacji demokratycznej oraz skuteczności zarządzania UGW;

22. uważa, że w sytuacji, gdy zastosowanie klauzuli pomostowej nie jest możliwe, na przykład w przypadku przyjęcia polityki gospodarczej oraz wytycznych dotyczących zatrudnienia lub rocznej analizy wzrostu gospodarczego, możliwość zawarcia wiążących porozumień międzyinstytucjonalnych powinna być w pełni wykorzystana;

23. przypomina, że celem art. 48 TUE jest również zagwarantowanie legitymacji demokratycznej każdej zmiany Traktatu poprzez wymóg obowiązkowego zaangażowania Parlamentu Europejskiego w procedurę zmiany i zaangażowania parlamentów narodowych w następującą po niej procedurę ratyfikacji;

24. nie zgadza się z pojęciem „ustaleń umownych” i zachęca do znalezienia lepszych sposobów oficjalnego powiązania funduszy udostępnianych w ramach instrumentu na rzecz konkurencyjności i konwergencji z reformami strukturalnymi oraz ponownie wskazuje, że gdy będzie to konieczne, brak kompetencji oraz uprawnień Unii można zrekompensować zastosowaniem odpowiednich procedur określonych w traktatach lub w sytuacji braku odpowiednich podstaw prawnych – zmianą traktatów;

C. DEMOKRACJA I INSTYTUCJE

25. przypomina, że zgodnie z art. 3 ust. 4 TUE UGW została ustanowiona przez Unię, a jej funkcjonowanie musi opierać się na demokracji pośredniej;

26. podkreśla, że Parlament Europejski jest jedyną instytucją UE, w której obywatele są reprezentowani bezpośrednio na poziomie Unii, oraz która jest organem parlamentarnym UGW, a jej odpowiednie zaangażowanie jest kluczowe dla zapewnienia legitymacji demokratycznej i funkcjonowania UGW oraz stanowi warunek wstępny wszelkich dalszych działań na rzecz unii bankowej, unii fiskalnej i unii gospodarczej;

27. podkreśla, że rzeczywista legitymacja i odpowiedzialność muszą zostać zapewnione na szczeblu krajowym i unijnym – odpowiednio – przez parlamenty państw członkowskich i Parlament Europejski; przypomina zasadę zawartą we wnioskach z posiedzenia Rady Europejskiej, które odbyło się w grudniu 2012 r., zgodnie z którą „[w]e wszystkich działaniach głównym celem pozostaje zapewnienie demokratycznej legitymacji i rozliczalności na szczeblu, na którym są podejmowane i wdrażane decyzje”;

28. ubolewa w związku z tym nad brakiem kontroli parlamentarnej nad trojką, Europejskim Instrumentem Stabilności Finansowej oraz EMS;

29. jest zdania, że każde formalne zróżnicowanie praw do zasiadania w Parlamencie w związku z pochodzeniem posłów do Parlamentu Europejskiego stanowi dyskryminację ze względu na przynależność państwową, której zakaz jest jedną z fundamentalnych zasad Unii Europejskiej, oraz narusza zasadę równości obywateli Unii, jak określono w art. 9 TUE;

30. uważa, że w przypadku środków przyjętych zgodnie z art. 136 TFUE lub nawiązania wzmocnionej współpracy brak symetrii wynikający z zaangażowania w Radzie z jednej strony przedstawicieli państw członkowskich, których walutą jest euro (lub przedstawicieli państw uczestniczących) oraz z drugiej strony Parlamentu Europejskiego i Komisji reprezentujących wszystkich obywateli Unii oraz promujących swój interes ogólny, jest w pełni spójny z zasadami zróżnicowania i nie ogranicza, a wręcz przeciwnie – wzmacnia legitymację tych środków;

31. podkreśla, że zasady wewnętrzne Parlamentu Europejskiego dają wystarczający margines swobody dla potrzeb organizacji określonych form zróżnicowania na podstawie porozumienia politycznego w ramach i wśród grup politycznych w celu zapewnienia odpowiedniej kontroli UGW oraz wzywa do utworzenia podkomisji w celu zapewnienia takiej kontroli i zwiększenia spójności podejścia Parlamentu do UGW;

32. uważa, że należy zacieśnić współpracę z parlamentami narodowymi na mocy art. 9 Protokołu nr 1 załączonego do traktatów oraz z zadowoleniem przyjmuje porozumienie w sprawie zorganizowania międzyparlamentarnej konferencji w celu omówienia polityki budżetowej i gospodarczej; podkreśla jednak, że współpracy takiej nie należy postrzegać jako tworzenia nowego wspólnego organu parlamentarnego, który byłby zarówno nieefektywny, jak i nieumocowany prawnie z punktu widzenia demokratycznego i konstytucyjnego, i potwierdza, że nie istnieje zastępcze rozwiązanie dla formalnego wzmocnienia pełnego umocowania Parlamentu jako organu parlamentarnego na szczeblu Unii w celu wzmocnionego i demokratycznego zarządzania UGW;

33. podkreśla, że szczyt państw strefy euro i Eurogrupa są nieformalnymi organami do prowadzenia dyskusji, a nie instytucjami decyzyjnymi w zakresie zarządzania unią gospodarczą i walutową;

34. podkreśla fundamentalną rolę Komisji w zarządzaniu UGW, co potwierdza również pakt fiskalny i porozumienia ustanawiające EMS, w zakresie gwarantowania porządku prawnego określonego w traktatach UE i działania na rzecz wspólnego interesu całej Unii;

D. ZRÓŻNICOWANA INTEGRACJA W RAMACH ISTNIEJĄCYCH TRAKTATÓW: W KIERUNKU FAKTYCZNEJ UGW

35. jest zdania, że do wszystkich środków zmierzających do wzmocnienia europejskiej unii gospodarczej i walutowej należy stosować metodę wspólnotową; przypomina art. 16 Traktatu o stabilności, koordynacji i zarządzaniu w unii gospodarczej i walutowej, który stwierdza, że przed upływem pięciu lat od wejścia w życie niniejszego Traktatu, na podstawie oceny doświadczeń z jego wdrażania, podjęte zostaną niezbędne kroki, zgodnie z postanowieniami Traktatu o Unii Europejskiej i Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, mające na celu włączenie treści postanowień niniejszego Traktatu do ram prawnych Unii Europejskiej;

36. podkreśla, że państwa członkowskie, których walutą jest euro, jak i te państwa, które są zobowiązane do jego przyjęcia, powinny podwoić swoje wysiłki na rzecz wzmocnienia stabilności i zgodności z postanowieniami traktatowymi oraz zwiększenia konkurencyjności, wydajności, przejrzystości i demokratycznej odpowiedzialności; przypomina, że euro jest walutą Unii Europejskiej oraz że wszystkie państwa członkowskie, poza tymi objętymi odstępstwem, powinny przyjąć euro w stosownym czasie;

37. zauważa, że dla zahamowania kryzysu i w odpowiedzi na strukturalne braki w konstrukcji unii gospodarczej i walutowej rządy krajowe i instytucje europejskie podjęły szeroki zakres środków w celu zapewnienia stabilności finansowej i poprawy zarządzania gospodarczego; zauważa, że postanowienia takie jak niektóre przepisy pakietu sześciu wniosków ustawodawczych i utworzenie Europejskiego Mechanizmu Stabilności dotyczą jedynie państw należących do strefy euro;

38. z zadowoleniem przyjmuje tworzenie jednolitego mechanizmu nadzorczego obejmującego strefę euro, z którego mogą jednak korzystać wszystkie pozostałe państwa członkowskie UE; podkreśla, że stworzenie jednolitego mechanizmu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji banków jest niezbędnym etapem na drodze ku powstaniu prawdziwej unii bankowej; uważa, że w celu wyeliminowania braków strukturalnych w unii gospodarczej i walutowej oraz w celu skutecznego ograniczenia pokusy nadużyć, proponowana „unia bankowa” powinna opierać się na wcześniejszej reformie sektora usług finansowych Unii, a także czerpać z umocnionego zarządzania gospodarczego, w szczególności w strefie euro, oraz z nowych ram budżetowych europejskiego semestru, w celu zapewnienia większej odporności i konkurencyjności sektora bankowego Unii, większego zaufania do tego sektora i większych rezerw kapitałowych, aby zapobiec konieczności ponoszenia w przyszłości przez budżet publiczny państw członkowskich kosztów dofinansowania banków;

39. jest skrajnie zmartwiony opóźnieniami w tworzeniu unii bankowej i praktycznymi aspektami bezpośredniego dokapitalizowywania banków w ramach EMS; jest szczególnie zaniepokojony trwającą fragmentacją systemu bankowego UE; podkreśla, że silna i ambitna unia bankowa stanowi jeden z kluczowych elementów pogłębionej i rzeczywistej UGW i jest jedną z głównych strategii politycznych, za którą Parlament opowiada się od ponad trzech lat, zwłaszcza od przyjęcia stanowiska na temat rozporządzenia w sprawie Europejskiego Urzędu Nadzoru Bankowego;

40. uważa, że zapewnienie rozporządzenia w sprawie jednolitego mechanizmu nadzorczego, które wymaga zgody Parlamentu Europejskiego na powołanie przewodniczącego i wiceprzewodniczącego Rady Nadzorczej, stanowi istotny warunek wzmocnionej roli PE w zarządzaniu UGW w oparciu o zróżnicowanie;

41. wspiera nowe instrumenty solidarności, takie jak instrument na rzecz konwergencji i konkurencyjności; uważa, że mógłby on zwiększyć odpowiedzialność oraz skuteczność polityki gospodarczej; podkreśla, że takie instrumenty muszą być opracowywane w taki sposób, aby uniknąć jakichkolwiek niepewności prawnych oraz poszerzenia deficytu demokratycznego Unii;

42. wzywa Komisję do przedstawienia, w ramach europejskiego semestru, wniosku o przyjęcie kodeksu dotyczącego konwergencji w oparciu o strategię „Europa 2020” i stworzenie solidnego filara społecznego; nalega, aby w krajowych programach wykonawczych zapewniono, że kodeks dotyczący konwergencji zostanie wdrożony we wszystkich państwach członkowskich oraz by towarzyszył temu mechanizm oparty na zachętach;

43. podkreśla, że mechanizm zachęt zwiększyłby wiążący charakter koordynacji polityki gospodarczej;

44. wskazuje, że tworzenie opartego na zachętach mechanizmu egzekwowania, mającego na celu podniesienie poziomu solidarności, spójności i konkurencyjności, musi iść w parze z dodatkowymi nakładami na koordynację polityki gospodarczej, zgodnie z zapisem w oświadczeniu Komisji towarzyszącym „dwupakowi”, w celu przestrzegania zasady, zgodnie z którą „działania w kierunku większej odpowiedzialności i dyscypliny gospodarczej łączą się ze wzrostem solidarności”;

45. podkreśla, że mechanizmy koordynacji ex-ante oraz instrumenty na rzecz konwergencji i konkurencyjności powinny mieć zastosowanie do wszystkich państw członkowskich, które przyjęły euro jako swoją walutę, przy czym inne państwa członkowskie mają możliwość przyłączenia się na stałe do tej grupy; wzywa Komisję do zapisania takiego obowiązkowego uprawomocnienia przez parlamenty państw członkowskich w kolejnych wnioskach ustawodawczych, a także do zapewnienia większego zaangażowania partnerów społecznych w koordynację gospodarczą;

46. jest zdania, że zaproponowany nowy instrument na rzecz konwergencji i konkurencyjności powinien opierać się na warunkowości, solidarności i konwergencji; uważa, że taki instrument powinien zostać uruchomiony dopiero po ustaleniu przypadków nierównowagi społecznej oraz konieczności znacznych, długoterminowych, zrównoważonych i pobudzających wzrost reform strukturalnych, w oparciu o ocenę spójności kodeksu konwergencji i krajowych planów wdrażania, przy formalnym zaangażowaniu Parlamentu, Rady i parlamentów państw członkowskich;

47. podkreśla, że nowy instrument na rzecz konwergencji i konkurencyjności, który ma zostać wprowadzony, powinien mieć zastosowanie do wszystkich państw strefy euro i być otwarty dla wszystkich państw członkowskich Unii, przy czym uwzględnić należy większą współzależność państw strefy euro; jest zdania, że udział państw członkowskich w programie powinien być dobrowolny;

48. uważa, że instrument na rzecz konwergencji i konkurencyjności powinien być narzędziem służącym zwiększeniu zdolności budżetowych oraz powinien być ukierunkowany na warunkowe wsparcie reform strukturalnych z myślą o zwiększeniu konkurencyjności, wzrostu i spójności społecznej, zapewnieniu ściślejszej koordynacji gospodarczych strategii politycznych oraz trwałej konwergencji dokonań gospodarczych państw członkowskich, a także podejmowaniu problemu braku równowagi i różnic strukturalnych; uważa, że takie instrumenty są fundamentem prawdziwego mechanizmu zdolności fiskalnej;

49. uważa, że ustanowienie tego instrumentu stanowi początkowy etap tworzenia silniejszego mechanizmu zdolności fiskalnej UGW, oraz podkreśla, że środki finansowe instrumentu na rzecz konwergencji i konkurencyjności muszą stanowić integralną część budżetu UE, pozostającą jednak poza pułapami wieloletnich ram finansowych, aby możliwe było przestrzeganie postanowień traktów UE oraz przepisów prawa UE, a także zapewnienie, że Parlament Europejski jest w pełni zaangażowany, jako organ władzy budżetowej, m.in. poprzez umożliwienie przyjęcia poszczególnych kwot odnośnych środków budżetowych;

50. wzywa do ujęcia nowych zasobów własnych finansowanych ze składek wpłacanych przez państwa członkowskie uczestniczące w instrumencie na rzecz konwergencji i konkurencyjności na mocy zmienionej decyzji Rady w sprawie systemu zasobów własnych Wspólnot Europejskich oraz poprzez przeznaczenie dochodów z takich nowych zasobów własnych na wydatki związane z instrumentem na rzecz konwergencji i konkurencyjności, a także wzywa do wprowadzenia zmiany do decyzji Rady w sprawie systemu zasobów własnych Wspólnot Europejskich lub, gdy zmiana taka nie będzie możliwa, do korzystania z dochodów z podatku od transakcji finansowych jako innych dochodów w celu zrekompensowania takich wkładów bezpośrednich;

51. nalega, aby na wiosennym szczycie Rady Europejskiej przewodniczący Parlamentu przedstawił swoje poglądy dotyczące rocznej analizy wzrostu gospodarczego; uważa, że należy przeprowadzić negocjacje w sprawie porozumienia międzyinstytucjonalnego w celu zaangażowania Parlamentu w zatwierdzenie rocznej analizy wzrostu gospodarczego oraz wytycznych dotyczących polityki gospodarczej i zatrudnienia;

52. ponownie wzywa do wzmocnienia wymiaru społecznego UGW poprzez pakt społeczny oraz budowanie filara społecznego, przy jednoczesnym potwierdzaniu, że polityka zatrudnienia oraz polityka społeczna stanowią polityki Unii;

53. przypomina, że zgodnie z traktatami podczas definiowania i wdrażania strategii politycznych i działań Unii należy uwzględnić wspieranie wysokiego poziomu zatrudnienia oraz zapewnienie odpowiedniej ochrony socjalnej; wzywa do ustanowienia wskaźników zatrudnienia i wskaźników społecznych jako uzupełnienia wskaźników fiskalnych i makroekonomicznych, a także sprawozdań z postępów reform strukturalnych, aby zapewnić właściwy i wystarczający poziom inwestycji społecznych, a co się z tym wiąże – zagwarantować trwałość modelu społecznego Unii Europejskiej w perspektywie długofalowej;

54. przypomina, że pakt fiskalny należy włączyć do prawa UE najpóźniej w ciągu pięciu lat w oparciu o ocenę doświadczeń zgromadzonych w trakcie jego wdrażania, zgodnie z art. 16 Traktatu o stabilności, koordynacji i zarządzaniu w unii gospodarczej i walutowej;

55. uważa, że należy wprowadzić stopniowe refinansowanie nadmiernego długu w ramach funduszu amortyzacji zadłużenia w oparciu o propozycję niemieckiej rady ekspertów gospodarczych, która przewiduje czasowe utworzenie funduszu zasilanego zadłużeniem państw członkowskich spełniających określone kryteria, wykraczającym ponad poziom 60%; zadłużenie to podlegałoby spłacie w okresie około 25 lat; doprowadziłoby to do stworzenia funduszu, który wspólnie z realizacją wszystkich istniejących mechanizmów, pomógłby w przyszłości utrzymać całkowite zadłużenie państw członkowskich poniżej poziomu 60%;

56. z zadowoleniem przyjmuje fakt, iż w dniu 2 lipca 2013 r. Komisja, zgodnie z porozumieniami w sprawie „dwupaku”, utworzyła grupę ekspertów pod przewodnictwem Gertrudy Trumpel-Gugerell, której powierzono zadanie gruntownej oceny głównych cech potencjalnego funduszu amortyzacji zadłużenia i bonów skarbowych strefy euro, w tym przepisów prawnych, struktury finansowej i uzupełniających ram budżetowych, oraz oświadcza, że zamierza ustosunkować się do tych spraw po przedłożeniu sprawozdania grupy ekspertów;

57. uważa, że harmonizacja podstaw podatków bezpośrednich na mocy art. 115 TFUE oraz podatków pośrednich na mocy art. 113 TFUE stanowi istotny krok w kierunku ustanowienia faktycznej unii gospodarczej, tak aby w przypadku braku możliwości osiągnięcia wymaganej jednomyślności Rady możliwe było nawiązanie wzmocnionej współpracy;

58. uważa, że funkcjonowanie Europejskiego Instrumentu Stabilności Finansowej/ europejskiego mechanizmu stabilności oraz wszelkich analogicznych przyszłych mechanizmów powinno podlegać regularnej kontroli demokratycznej oraz nadzorowi ze strony Parlamentu Europejskiego; jest zdania, że EMS powinien zostać całkowicie włączony w ramy Unii;

59. zaznacza, że polityka gospodarcza niektórych państw członkowskich jest określana przez trojkę w zamian za środki finansowe, które im się udostępnia w celu niedopuszczenia do utonięcia tych państw w długach i umożliwienia im ponownego dostępu do rynków kapitałowych; nie powinno to jednak zwalniać ich z obowiązku rozliczania się ze swoich działań; jest zdania, że Komisja powinna regularnie zdawać sprawozdania w imieniu trojki przed Parlamentem Europejskim; przypomina, że udział UE w systemie „trojki” powinien podlegać demokratycznej kontroli ze strony Parlamentu i odpowiedzialności przed nim;

60. ponawia wielokrotny apel o włączenie europejskiego mechanizmu stabilności (EMS) do dorobku prawnego Wspólnoty, aby umożliwić zarządzanie nim zgodnie z metodą wspólnotową, oraz o to, by zapewnić jego rozliczalność przed Parlamentem; wzywa Komisję do złożenia wniosku w tej sprawie; przypomina Eurogrupie, że Parlament otrzymał pisemne zapewnienia, że EMS będzie podlegał kontroli ze strony Parlamentu;

E. ZRÓŻNICOWANA INTEGRACJA I ZMIANY TRAKTATÓW

61. uważa, że każda przyszła zmiana Traktatu powinna potwierdzać zróżnicowaną integrację jako narządzie osiągania ściślejszej integracji przy jednoczesnej ochronie jedności Unii;

62. jest zdania, że przyszła zmiana Traktatu może wprowadzić nowy poziom członkostwa stowarzyszonego, włączając częściową integrację z określonymi obszarami polityki Unii jako środek służący wzmocnieniu europejskiej polityki sąsiedztwa;

63. wymaga, aby w przypadku zwołania konwentu na podstawie art. 48 ust. 3 TUE zapewniono całkowitą otwartość i transparentność, a także by społeczeństwo obywatelskie na wszystkich etapach pracy konwentu miało możliwość zaangażowania się w obrady;

64. uważa, że przyszła zmiana Traktatu powinna potwierdzić, iż szczyt państw strefy euro stanowi nieformalną strukturę Rady Europejskiej, jak stanowi tytuł V Traktatu o stabilności, koordynacji i zarządzaniu w unii gospodarczej i walutowej;

65. proponuje, aby Eurogrupa stała się nieformalną strukturą Rady do Spraw Gospodarczych i Finansowych;

66. wzywa komisarza ds. gospodarczych i finansowych do pełnienia funkcji ministra skarbu oraz stałego wiceprzewodniczącego Komisji;

67. wzywa do uruchomienia, z pewnymi wyjątkami, procedur głosowania w Radzie, które wymagają jednomyślności większości kwalifikowanej, oraz do zmiany istniejących specjalnych procedur ustawodawczych na zwykłe procedury ustawodawcze;

68. wzywa do wprowadzenia podstawy prawnej w celu ustanowienia agencji Unii, które będą mogły spełniać określone funkcje wykonawcze powierzone im przez Parlament Europejski i Radę zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą;

69. uważa, że głosowanie odwróconą większością kwalifikowaną w pakcie fiskalnym stanowi raczej deklarację polityczną, a nie skuteczne narzędzie podejmowania decyzji, oraz wzywa w związku z tym do włączenia metody głosowania odwróconą większością kwalifikowaną do traktatów, zwłaszcza do art. 121, art. 126 i art. 136 w taki sposób, aby wnioski lub zalecenia przedkładane przez Komisję mogły wejść w życie w przypadku braku sprzeciwu ze strony Parlamentu lub Rady w uprzednio ustalonym terminie, w celu zagwarantowania całkowitej pewności prawa;

70. popiera wprowadzenie zwykłej procedury ustawodawczej dotyczącej przyjmowania szerokich wytycznych w zakresie polityki gospodarczej państw członkowskich oraz Unii na mocy art. 121 ust. 2 TFUE oraz wytycznych w zakresie zatrudnienia na mocy art. 148 ust. 2 TFUE.

71. przychyla się do włączenia do procedur decyzyjnych na mocy art. 121 ust. 4 TFUE i art. 148 ust. 4 TFUE prawa Parlamentu do proponowania poprawek do wniosku Komisji dotyczącego zalecenia przed jego przyjęciem przez Komisję, przyznając jednocześnie, że procedura wielostronnego nadzoru wymaga szybkiego podejmowania decyzji;

72. wzywa do włączenia Parlamentu do procedury nadzoru budżetowego na mocy art. 126 TFUE, z prawem do wprowadzania poprawek do wniosku Komisji dotyczącego zalecenia, który może zostać odrzucony większością kwalifikowaną Rady, jeżeli Komisja wyda w tej sprawie negatywną opinię;

73. wzywa do zmiany art. 136 TFUE w celu rozszerzenia jego zakresu o dobrowolne uczestnictwo państwa członkowskiego spoza strefy euro, przewidując pełne prawa głosu zgodnie z procedurą wzmocnionej współpracy, oraz wzywa do zmniejszenia ograniczeń na mocy art. 136 TFUE oraz do zmiany tego artykułu w ogólną klauzulę dotyczącą przyjmowania aktów prawnych dotyczących współpracy oraz do ustalenia prawnie obowiązujących minimalnych standardów w zakresie polityki gospodarczej, zatrudnienia oraz polityki społecznej;

74. wzywa do rozszerzenia podstawy prawnej określonej w art. 127 ust. 6 TFUE na wszystkie instrumenty finansowe, w tym zakłady ubezpieczeń mające siedzibę w obrębie rynku wewnętrznego;

75. wzywa do włączenia Parlamentu do procedury powoływania przewodniczącego, wiceprzewodniczącego oraz innych członków Zarządu EBC na mocy art. 283 TFUE, poprzez wprowadzenie wymogu udzielenia przez Parlament zgody na zalecenia Rady;

76. wzywa kolejny konwent do zbadania możliwości wprowadzenia specjalnej procedury ustawodawczej, zgodnie z którą na mocy art. 312 TFUE do przyjęcia rozporządzenia określającego wieloletnie ramy finansowe wymagane jest uzyskanie czterech piątych głosów w Radzie oraz większości głosów posłów do Parlamentu Europejskiego;

77. wzywa kolejny konwent do zbadania możliwości wprowadzenia specjalnej procedury ustawodawczej, zgodnie z którą na mocy art. 311 ust. 3 TFUE do przyjęcia decyzji w sprawie systemu zasobów własnych wymagane jest uzyskanie czterech piątych głosów w Radzie oraz większości głosów posłów do Parlamentu Europejskiego;

78. wzywa kolejny konwent do umożliwienia Unii przewidywania w budżecie deficytu nieprzekraczającego wartości referencyjnych, które należy określić w traktatach, wraz z ustanowieniem właściwych mechanizmów zapewniających uniknięcie nadmiernego deficytu na szczeblu europejskim;

79. wzywa kolejny konwent do zbadania możliwości zagwarantowania państwom członkowskim, których walutą jest euro, oraz wszystkim państwom członkowskim, które pragną uczestniczyć w nowych wspólnych politykach, zapewnienia przez nie konkretnych zasobów własnych w ramach budżetu UE;

80. jest zdania, że środki finansowe przyznane agencjom Unii powinny stanowić integralną część budżetu Unii;

81. wzywa do wprowadzenia wymogu uzyskania zgody Parlamentu Europejskiego odnośnie do zmian Traktatu, przyznanej większością dwóch trzecich głosów posłów do Parlamentu Europejskiego;

82. nalega, aby przyszły konwent posiadał jak największą legitymację demokratyczną dzięki udziałowi również partnerów społecznych, społeczeństwa obywatelskiego i innych zainteresowanych stron; powinien on podejmować decyzje w pełnym składzie zgodnie z całkowicie demokratycznymi zasadami; powinien dysponować odpowiednim czasem na poważne i gruntowne rozważania; powinien działać całkowicie przejrzyście, a jego posiedzenia powinny być dostępne dla obywateli;

83. wzywa kolejny konwent do zbadania możliwości wejścia w życie przyszłych zmian Traktatu na terenie całej Unii po ich ratyfikacji w czterech piątych państw członkowskich stanowiących większość populacji Unii, zgodnie z odpowiednimi wymogami konstytucyjnymi;

84. popiera rozszerzenie klauzuli pomostowej przewidzianej w art. 48 ust. 7 TUE na całość traktatów;

85. zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji i przewodniczącemu Rady Europejskiej.

(1)

Treaty Establishing the European Stability Mechanism (ESM)

(2)

Treaty on Stability, Coordination and Governance in the Economic and Monetary Union

(3)

Dz.U. L 306 z 23.11.11.

(4)

Dz.U. L 140 z 27.5.2013.

(5)

Dz.U. L 298 z 26.10.2012, s. 1.

(6)

Teksty przyjęte, P7_TA(2013)0213.

(7)

https://www.ecb.europa.eu/ssm/pdf/4preport/fourpresidentsreport2012-12-05EN.pdf

(8)

COM(2012)0777, 28 listopada 2012 r.

(9)

Teksty przyjęte, P7_TA(2012)0430.

(10)

Teksty przyjęte, P7_TA(2013)0222.

(11)

Teksty przyjęte, P7_TA(2013)0269.


OPINIA Komisji Gospodarczej i Monetarnej (30.10.2013)

dla Komisji Spraw Konstytucyjnych

w sprawie problemów konstytucyjnych związanych z wielopoziomowym sprawowaniem rządów w Unii Europejskiej

(2012/2078(INI))

Sprawozdawczyni komisji opiniodawczej: Sylvie Goulard

WSKAZÓWKI

Komisja Gospodarcza i Monetarna zwraca się do Komisji Spraw Konstytucyjnych, właściwej dla tej sprawy, o uwzględnienie w końcowym tekście projektu rezolucji następujących wskazówek:

A.  mając na uwadze konieczność włączenia paktu euro plus, strategii „Europa 2020” i Paktu na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia do prawa Unii oraz utorowania drogi wprowadzeniu kodeksu konwergencji dla gospodarki wszystkich państwach członkowskich;

B.   mając na uwadze, że sprawne funkcjonowanie UGW wymaga pełnego i szybkiego wdrożenia środków już uzgodnionych w ramach wzmocnionego zarządzania gospodarczego, takich jak wzmocniony pakt stabilności i wzrostu i europejski semestr uzupełniony o politykę na rzecz pobudzania wzrostu; mając na uwadze, że przed upływem pięciu lat od wejścia w życie Traktatu o stabilności, koordynacji i zarządzaniu w unii gospodarczej i walutowej, na podstawie oceny doświadczeń z jego wdrażania, podjęte zostaną niezbędne kroki, zgodnie z postanowieniami TUE i TFUE, mające na celu włączenie treści postanowień niniejszego Traktatu do ram prawnych Unii Europejskiej;

I. UGW – zasady ogólne

1.   podkreśla, że państwa członkowskie strefy euro i te, które są zobowiązane do jego przyjęcia, powinny podwoić swoje wysiłki na rzecz wzmocnienia zgodności z postanowieniami traktatowymi, stabilności, większej konkurencyjności, wydajności, przejrzystości i demokratycznej odpowiedzialności; przypomina, że euro jest walutą Unii Europejskiej oraz że wszystkie państwa członkowskie, poza tymi objętymi odstępstwem, powinny przyjąć euro w stosownym czasie; przypomina, że Parlament Europejski jest parlamentem Unii Europejskiej – jedynym organem Unii posiadającym bezpośrednią legitymację demokratyczną i gwarantem bezpośredniej odpowiedzialności demokratycznej Unii;

2.   jest zdania, że do wszystkich środków zmierzających do wzmocnienia europejskiej unii gospodarczej i walutowej należy stosować metodę wspólnotową; przypomina art. 16 Traktatu o stabilności, koordynacji i zarządzaniu w unii gospodarczej i walutowej, który stwierdza, że przed upływem pięciu lat od wejścia w życie niniejszego Traktatu, na podstawie oceny doświadczeń z jego wdrażania, podjęte zostaną niezbędne kroki, zgodnie z postanowieniami Traktatu o Unii Europejskiej i Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, mające na celu włączenie treści postanowień niniejszego Traktatu do ram prawnych Unii Europejskiej;

3.   zauważa, że dla zahamowania kryzysu i w odpowiedzi na strukturalne braki w konstrukcji unii gospodarczej i walutowej rządy krajowe i instytucje europejskie podjęły szeroki zakres środków w celu zapewnienia stabilności finansowej i poprawy zarządzania gospodarczego; zauważa, że postanowienia, takie jak niektóre przepisy pakietu sześciu wniosków ustawodawczych i utworzenie Europejskiego Mechanizmu Stabilności, dotyczą jedynie państw członkowskich należących do strefy euro; uważa, że funkcjonowanie Europejskiego Instrumentu Stabilności Finansowej/ europejskiego mechanizmu stabilności oraz wszelkich analogicznych przyszłych mechanizmów powinno podlegać regularnej kontroli demokratycznej oraz nadzorowi ze strony Parlamentu Europejskiego; jest zdania, że EMS powinien stać się częścią wspólnotowego dorobku prawnego;

4.   zauważa, że dwa państwa członkowskie mają prawo „opt-out” wobec wprowadzenia euro, zaś dwa państwa członkowskie mają prawo „opt-out” wobec stosowania dorobku prawnego Schengen;

5.   zauważa, że wzmocniona współpraca stanowi podstawę prawną przyjęcia środków, które stosuje się tylko do ograniczonej liczby państw członkowskich; zauważa, że z mechanizmu tego korzysta się już w odniesieniu do ogólnounijnego prawa o rozwodzie i europejskiego prawa patentowego i że mechanizm ten zatwierdził Parlament Europejski i Rada w kontekście opodatkowania w odniesieniu do ustanowienia podatku od transakcji finansowych;

6.   zaznacza, że polityka gospodarcza niektórych państw członkowskich jest wytyczana przez trojkę w zamian za środki finansowe, które się im udostępnia w celu niedopuszczenia do utonięcia tych państw w długach i umożliwienia im ponownego dostępu do rynków kapitałowych; nie powinno to jednak zwalniać ich z obowiązku rozliczania się ze swoich działań; jest zdania, że trojka powinna ponosić odpowiedzialność przed Parlamentem Europejskim za składanie regularnych sprawozdań; przypomina, że udział UE w systemie „trojki” powinien podlegać demokratycznej kontroli ze strony Parlamentu i odpowiedzialności przed nim;

7.   zauważa, że wysiłki na rzecz konsolidacji budżetowej zmierzające do zgodności z nowymi przepisami o zarządzaniu gospodarczym powinny być sprawiedliwie ponoszone przez różne organy administracji, przy uwzględnieniu świadczonych przez nie usług;

8.   z zadowoleniem przyjmuje „Plan działania” Komisji; wzywa Komisję, by w ramach procedury współdecyzji – o ile to możliwe z prawnego punktu widzenia – jak najszybciej przedstawiła wnioski ustawodawcze uwzględniające dalszą koordynację budżetową, pogłębienie koordynacji polityki w zakresie opodatkowania i zatrudnienia oraz utworzenie mechanizmu zdolności fiskalnej UGW w celu wsparcia wdrażania decyzji politycznych; podkreśla, że niektóre z tych elementów będą wymagały zmiany Traktatów;

9.   wspiera nowe instrumenty solidarności, takie jak instrument na rzecz konwergencji i konkurencyjności; uważa, że mógłby on zwiększyć odpowiedzialność oraz skuteczność polityki gospodarczej; podkreśla, że takie instrumenty muszą być opracowywane w taki sposób, aby uniknąć wszelkich niepewności prawnych oraz poszerzenia deficytu demokratycznego Unii;

10. jest zdania, że konieczne jest natychmiastowe działanie w ramach każdego z czterech podstawowych elementów zawartych w sprawozdaniu pt. „W kierunku faktycznej unii gospodarczej i walutowej” zaprezentowanym przez przewodniczących Van Rompuya, Junckera, Barroso oraz Draghiego, w szczególności w zakresie:

a)   zintegrowanych ram finansowych mających zapewniać stabilność finansową, przede wszystkim w strefie euro, i minimalizować koszty upadku banków ponoszone przez obywateli Europy; ramy te przenoszą odpowiedzialność za nadzór na szczebel europejski i zapewniają wspólne mechanizmy restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji banków i gwarantowania depozytów konsumentów;

b)   zintegrowanych ram polityki gospodarczej, które przewidują wystarczające mechanizmy zapewniające opracowywanie krajowych i europejskich strategii politycznych propagujących trwały wzrost, zatrudnienie i konkurencyjność oraz spójnych z prawidłowym funkcjonowaniem UGW;

c)   zapewnienia niezbędnej legitymacji demokratycznej i odpowiedzialności za podejmowanie decyzji w ramach UGW w oparciu o wspólne sprawowanie kierownictwa nad wspólnymi strategiami politycznymi oraz solidarność;

11. apeluje do wszystkich instytucji o szybkie działanie polegające na wykorzystaniu jak największych możliwości, jakie oferują obowiązujące Traktaty i ich elementy elastyczności, i o przygotowanie się jednocześnie na niezbędne zmiany w Traktacie w celu zagwarantowania pewności prawnej i demokratycznej legitymacji; powtarza, że należy wykluczyć wariant nowej umowy międzyrządowej;

12. potwierdza, że w pełni wykorzysta prawo do przedkładania Radzie propozycji zmiany Traktatów, które muszą być następnie rozpatrzone przez konwent, w celu ukończenia procesu kształtowania faktycznej UGW poprzez zwiększenie kompetencji Unii, w szczególności w dziedzinie polityki gospodarczej, a także poprzez umocnienie zasobów własnych Unii i jej możliwości budżetowych, roli i demokratycznej odpowiedzialności Komisji oraz uprawnień Parlamentu;

13. jest zdania, że „prawdziwa UGW” nie może ograniczać się do systemu przepisów, lecz wymaga zwiększonych możliwości budżetowych opartych na konkretnych zasobach własnych (w tym podatku od transakcji finansowych), które powinny, w ramach budżetu Unii, wspierać wzrost i spójność społeczną, przeciwdziałając zakłóceniom równowagi, rozbieżnościom strukturalnym i nadzwyczajnym sytuacjom finansowym związanym bezpośrednio z unią walutową, bez podważania jego tradycyjnych funkcji mających na celu finansowanie wspólnych strategii politycznych;

14. wzywa Komisję do przedstawienia w ramach europejskiego semestru wniosku o przyjęcie kodeksu dotyczącego konwergencji w oparciu o strategię „Europa 2020” i stworzenie solidnego filara społecznego; nalega, aby w krajowych programach wykonawczych zapewniono, że kodeks dotyczący konwergencji zostanie wdrożony we wszystkich państwach członkowskich, oraz by towarzyszył temu mechanizm oparty na zachętach;

15. ponownie przypomina, że każda kolejna inicjatywa na rzecz pogłębionej i prawdziwej UGW opartej na stabilności, trwałym wzroście gospodarczym, solidarności i demokracji musi być koniecznie podjęta zgodnie z metodą wspólnotową; podkreśla, że instytucje UE muszą ze sobą szczerze współpracować; przypomina Radzie Europejskiej, że nie jest ona uprawniona na mocy Traktatu do podejmowania inicjatywy ustawodawczej oraz że musi zaprzestać pouczania Komisji na temat formy czy treści kolejnych inicjatyw ustawodawczych oraz obchodzenia zadań koordynacyjnych, wykonawczych i zarządczych Komisji określonych w Traktatach;

16. przestrzega w związku z tym Radę Europejską przed wtrącaniem się niepotrzebnie w proces europejskiego semestru i wzywa ją, aby dopilnowała przestrzegania ustalonych procedur;

17. powtarza, że nie może zaakceptować żadnych dalszych elementów międzyrządowych w odniesieniu do UGW i że podejmie wszelkie niezbędne i właściwe działania w ramach swoich prerogatyw, jeżeli takie ostrzeżenia nie będą uwzględniane; przypomina, że pakt fiskalny należy włączyć do prawa UE najpóźniej w ciągu pięciu lat w oparciu o ocenę doświadczeń zgromadzonych w trakcie jego wdrażania, zgodnie z art. 16 Traktatu o stabilności, koordynacji i zarządzaniu w unii gospodarczej i walutowej;

18. jest zdania, że na mocy obowiązujących Traktatów art. 136 TFUE umożliwia Radzie przyjmowanie, na podstawie zalecenia Komisji i wyników głosowania wyłącznie państw członkowskich, których walutą jest euro, wiążących wytycznych polityki gospodarczej dla państw strefy euro w ramach europejskiego semestru; podkreśla, że mechanizm zachęt zwiększyłby wiążący charakter koordynacji polityki gospodarczej; apeluje o porozumienie międzyinstytucjonalne w celu zaangażowania Parlamentu w przygotowanie i zatwierdzenie rocznej analizy wzrostu gospodarczego oraz wytycznych polityki gospodarczej i dotyczących zatrudnienia;

19. ponawia wielokrotny apel o włączenie Europejskiego Mechanizmu Stabilności (EMS) do dorobku prawnego Wspólnoty, aby umożliwić zarządzanie nim zgodnie z metodą wspólnotową, oraz o to, by zapewnić jego rozliczalność przed Parlamentem; wzywa Komisję do złożenia wniosku w tej sprawie; przypomina Eurogrupie, że Parlament otrzymał pisemne zapewnienia, że EMS będzie podlegał kontroli ze strony Parlamentu;

20. nalega, aby na wiosennym szczycie Rady Europejskiej przewodniczący Parlamentu przedstawił jego poglądy dotyczące rocznej analizy wzrostu gospodarczego; uważa, że należy przeprowadzić negocjacje w sprawie porozumienia międzyinstytucjonalnego w celu zaangażowania Parlamentu w zatwierdzenie rocznej analizy wzrostu gospodarczego oraz wytycznych dotyczących polityki gospodarczej i zatrudnienia;

II. Unia bankowa

21. z zadowoleniem przyjmuje tworzenie jednolitego mechanizmu nadzorczego obejmującego strefę euro, z którego mogą jednak korzystać wszystkie pozostałe państwa członkowskie UE; podkreśla, że stworzenie jednolitego mechanizmu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji banków jest niezbędnym etapem na drodze ku powstaniu prawdziwej unii bankowej; uważa, że w celu wyeliminowania braków strukturalnych w unii gospodarczej i walutowej oraz w celu skutecznego ograniczenia pokusy nadużyć, proponowana „unia bankowa” powinna opierać się na wcześniejszej reformie sektora usług finansowych Unii, a także czerpać z umocnionego zarządzania gospodarczego, w szczególności w strefie euro, oraz z nowych ram budżetowych europejskiego semestru, w celu zapewnienia większej odporności i konkurencyjności sektora bankowego Unii, większego zaufania do tego sektora, większych rezerw kapitałowych, aby zapobiec konieczności ponoszenia w przyszłości przez budżet publiczny państw członkowskich kosztów dofinansowania banków;

22. jest skrajnie zmartwiony opóźnieniami w tworzeniu unii bankowej i praktycznymi aspektami bezpośredniego dokapitalizowywania banków w ramach EMS; jest szczególnie zaniepokojony trwającą fragmentacją systemu bankowego UE; podkreśla, że silna i ambitna unia bankowa stanowi jeden z kluczowych elementów pogłębionej i rzeczywistej UGW i jest jedną z głównych strategii politycznych, za którą Parlament opowiada się od ponad trzech lat, zwłaszcza od przyjęcia stanowiska na temat rozporządzenia w sprawie Europejskiego Urzędu Nadzoru Bankowego;

III. Budżet UE oraz mechanizm zdolności fiskalnej UGW

23. uważa, że należy przyspieszyć prace nad własnymi zasobami, a także nad mobilnością pracowników, wewnętrznym rynkiem usług – zwłaszcza jednolitym rynkiem internetowym – oraz budżetem strefy euro w celu stworzenia w niej optymalnych warunków dla funkcjonowania wspólnej waluty, z uwzględnieniem wszystkich ograniczeń prawnych;

IV. Odpowiedzialność UGW

24. podkreśla, że art. 3 ust. 4 Traktatu o Unii Europejskiej stanowi, że „Unia ustanawia unię gospodarczą i walutową, której walutą jest euro”; w Protokole (nr 14) w sprawie Eurogrupy przewidziano „konieczność ustanowienia postanowień szczególnych w celu pogłębienia dialogu między państwami członkowskimi, których walutą jest euro, w oczekiwaniu na moment, w którym euro stanie się walutą wszystkich państw członkowskich Unii”; zaznacza, że jeżeli ta rzekomo przejściowa sytuacja ma nadal trwać, w Parlamencie Europejskim należy rozważyć opracowanie odpowiedniego mechanizmu ustalania odpowiedzialności w aktualnej strefie euro i państwach członkowskich, które zadeklarowały chęć przystąpienia do niej;

25. uważa znaczącą poprawę pod względem legitymacji demokratycznej i odpowiedzialności za zarządzanie UGW na szczeblu Unii poprzez zwiększenie roli Parlamentu za absolutną konieczność i warunek wstępny wszelkich dalszych działań na rzecz unii bankowej, unii fiskalnej i unii gospodarczej;

26. podkreśla, potwierdzając jednocześnie swój zamiar zwiększenia współpracy z parlamentami krajowymi na podstawie protokołu nr 1, że współpracy takiej nie należy postrzegać jako tworzenia nowego wspólnego organu parlamentarnego, który byłby zarówno nieefektywny, jak i nieumocowany prawnie z punktu widzenia demokratycznego i konstytucyjnego; podkreśla pełne umocowanie Parlamentu jako organu parlamentarnego na szczeblu Unii w celu wzmocnionego i demokratycznego zarządzania UGW;

V. Filar społeczny

27. uważa, że na mocy obowiązujących Traktatów koordynacji dyscypliny budżetowej państw członkowskich, których walutą jest euro, i nadzorowi nad nią można by nadać moc wiążącą oraz poddać je kontroli Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej na prostej podstawie art. 136 TFUE w połączeniu z art. 121 ust. 6, lecz z konstytucyjnego punktu widzenia krok ten należy rozważyć, wyłącznie jeśli znacząco zwiększyłby on rolę Parlamentu w zakresie szczegółowego stosowania art. 121 ust. 3 i 4 TFUE oraz jeśli celem byłoby ukończenie i wdrożenie procedury wielostronnego nadzoru za pomocą aktów delegowanych na podstawie art. 290 TFUE; przypomina, że zgodnie z Traktatami, przy określaniu oraz realizacji strategii politycznych i działań Unii trzeba brać pod uwagę wspieranie wysokiego poziomu zatrudnienia i zagwarantowanie odpowiedniej ochrony socjalnej, w szczególności poprzez wprowadzenie, w oparciu o istniejące strategie, nowego zestawu wytycznych dla państw członkowskich, obejmującego społeczne i gospodarcze wskaźniki wraz z minimalnymi standardami, które mają być stosowane w odniesieniu do głównych filarów ich gospodarek;

28. uważa, że dyscyplinę budżetową w strefie euro należy mierzyć nie tylko przy pomocy wskaźników fiskalnych i makroekonomicznych, lecz że pomiar ten powinny uzupełniać równoważne wskaźniki zatrudnienia i wskaźniki społeczne, a także sprawozdania z postępów reform strukturalnych, aby zapewnić właściwy i wystarczający poziom inwestycji społecznych, a co się z tym wiąże – zagwarantować trwałość modelu społecznego Unii Europejskiej w perspektywie długofalowej;

VI. Instrument na rzecz konwergencji i konkurencyjności

29. wskazuje, że tworzenie opartego na zachętach mechanizmu egzekwowania mającego na celu podniesienie poziomu solidarności, spójności i konkurencyjności musi iść w parze z dodatkowymi nakładami na koordynację polityki gospodarczej, zgodnie z zapisem w oświadczeniu Komisji towarzyszącym „dwupakowi”, w celu przestrzegania zasady, zgodnie z którą „działania w kierunku większej odpowiedzialności i dyscypliny gospodarczej łączą się ze wzrostem solidarności”;

30. ponownie stwierdza, że zarządzanie w UE nie może naruszać prerogatyw Parlamentu Europejskiego i parlamentów państw członkowskich, szczególnie wówczas, gdy planowane jest przesunięcie uprawnień; podkreśla, że rzeczywista legitymacja i odpowiedzialność wymagają podejmowania demokratycznych decyzji i muszą zostać zapewnione na szczeblu krajowym i unijnym – odpowiednio – przez parlamenty państw członkowskich i Parlament Europejski; przypomina zasadę zawartą we wnioskach z posiedzenia Rady Europejskiej, które odbyło się w grudniu 2012 r., zgodnie z którą „[w]e wszystkich działaniach głównym celem pozostaje zapewnienie demokratycznej legitymacji i rozliczalności na szczeblu, na którym są podejmowane i wdrażane decyzje”; podkreśla, że mechanizmy koordynacji ex-ante oraz instrumenty na rzecz konwergencji i konkurencyjności powinny mieć zastosowanie do wszystkich państw członkowskich, które przyjęły euro jako swoją walutę, przy czym inne państwa członkowskie mają możliwość przyłączenia się na stałe do tej grupy; wzywa Komisję do zapisania takiego obowiązkowego uprawomocnienia przez parlamenty państw członkowskich w kolejnych wnioskach legislacyjnych, a także do zapewnienia większego zaangażowania partnerów społecznych w koordynację gospodarczą;

31. jest zdania, że zaproponowany nowy instrument na rzecz konwergencji i konkurencyjności powinien opierać się na warunkowości, solidarności i konwergencji; uważa, że taki instrument powinien zostać uruchomiony dopiero po ustaleniu przypadków nierównowagi społecznej oraz konieczności znacznych długoterminowych zrównoważonych i pobudzających wzrost reform strukturalnych, w oparciu o ocenę spójności kodeksu konwergencji i krajowych planów wdrażania, przy formalnym zaangażowaniu Parlamentu, Rady i parlamentów państw członkowskich;

32. podkreśla, że nowy instrument na rzecz konwergencji i konkurencyjności, który ma zostać wprowadzony, powinien mieć zastosowanie do wszystkich państw członkowskich strefy euro i być otwarty dla wszystkich państw członkowskich Unii, przy czym uwzględnić należy większą współzależność państw członkowskich strefy euro; jest zdania, że udział państw członkowskich w programie powinien być dobrowolny;

33. uważa, że instrument na rzecz konwergencji i konkurencyjności powinien być narzędziem służącym zwiększeniu zdolności budżetowych oraz powinien być ukierunkowany na warunkowe wsparcie reform strukturalnych z myślą o zwiększeniu konkurencyjności, wzrostu i spójności społecznej, zapewnieniu ściślejszej koordynacji gospodarczych strategii politycznych oraz trwałej konwergencji dokonań gospodarczych państw członkowskich, a także podejmowaniu problemu braku równowagi i różnic strukturalnych; uważa, że takie instrumenty są fundamentem prawdziwego mechanizmu zdolności fiskalnej;

VII. Fundusz amortyzacji zadłużenia i bony skarbowe strefy euro

34. uważa, że należy wprowadzić stopniowe refinansowanie nadmiernego długu w fundusz amortyzacji zadłużenia w oparciu o propozycję niemieckiej rady ekspertów gospodarczych, która przewiduje czasowe utworzenie funduszu zasilanego zadłużeniem państw członkowskich spełniających określone kryteria, wykraczającym ponad poziom 60%; zadłużenie to podlegałoby spłacie w okresie około 25 lat; doprowadziłoby to do stworzenia funduszu, który wspólnie z realizacją wszystkich istniejących mechanizmów, pomógłby w przyszłości utrzymać całkowite zadłużenie państw członkowskich poniżej poziomu 60%;

35. z zadowoleniem przyjmuje fakt, iż w dniu 2 lipca 2013 r. Komisja, zgodnie z porozumieniami w sprawie „dwupaku”, utworzyła grupę ekspertów pod przewodnictwem Gertrudy Trumpel-Gugerell, której powierzono zadanie gruntownej oceny głównych cech potencjalnego funduszu amortyzacji zadłużenia i bonów skarbowych strefy euro, w tym przepisów prawnych, struktury finansowej i uzupełniających ram budżetowych; zamierza ustosunkować się do tych spraw po przedłożeniu sprawozdania grupy ekspertów;

WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGO W KOMISJI

Data przyjęcia

17.10.2013

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

26

7

0

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Jean-Paul Besset, Udo Bullmann, George Sabin Cutaş, Rachida Dati, Leonardo Domenici, Derk Jan Eppink, Markus Ferber, Jean-Paul Gauzès, Sylvie Goulard, Liem Hoang Ngoc, Wolf Klinz, Jürgen Klute, Philippe Lamberts, Ivana Maletić, Marlene Mizzi, Ivari Padar, Anni Podimata, Antolín Sánchez Presedo, Peter Simon, Kay Swinburne, Sampo Terho, Marianne Thyssen, Ramon Tremosa i Balcells, Pablo Zalba Bidegain

Zastępca(y) obecny(i) podczas głosowania końcowego

Thijs Berman, Zdravka Bušić, Herbert Dorfmann, Ashley Fox, Roberto Gualtieri, Enrique Guerrero Salom

Zastępca(y) (art. 187 ust. 2) obecny(i) podczas głosowania końcowego

Julie Girling, Phil Prendergast, Milan Zver


OPINIA Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych (10.10.2013)

dla Komisji Spraw Konstytucyjnych

w sprawie problemów konstytucyjnych związanych z wielopoziomowym sprawowaniem rządów w Unii Europejskiej

(2012/2078(INI))

Sprawozdawca komisji opiniodawczej: Stephen Hughes

WSKAZÓWKI

Komisja Zatrudnienia i Spraw Socjalnych zwraca się do Komisji Spraw Konstytucyjnych, właściwej dla tej sprawy, o uwzględnienie w końcowym tekście projektu rezolucji następujących wskazówek:

A. maj¹c na uwadze, ¿e zgodnie z art. 3 ust. 3 TUE Unia „dzia³a na rzecz trwa³ego rozwoju Europy, którego podstaw¹ jest zrównowa¿ony wzrost gospodarczy oraz stabilnoœæ cen, spo³eczna gospodarka rynkowa o wysokiej konkurencyjnoœci zmierzaj¹ca do pe³nego zatrudnienia i postêpu spo³ecznego oraz wysoki poziom ochrony”;

B.  maj¹c na uwadze, ¿e kryzys ujawni³ wymuszon¹ integracjê, która jest nieod³¹czon¹ czêœci¹ euro, a tak¿e maj¹c na uwadze, ¿e te zmiany nada³y debacie na temat wielopoziomowego sprawowania rz¹dów w Unii nowy wymiar;

C. maj¹c na uwadze, ¿e kryzys doprowadzi³ do zaburzenia równowagi miêdzy spo³ecznym (art. 148 TFUE) a gospodarczym filarem UGW (art. 121 TFUE);

D. maj¹c na uwadze, ¿e zgodnie z art. 9 TFUE przy okreœlaniu oraz realizacji polityki i dzia³añ Unii bierze siê pod uwagê wspieranie wysokiego poziomu zatrudnienia, gwarantowanie odpowiedniej ochrony socjalnej, walkê z wykluczeniem spo³ecznym, wysoki poziom kszta³cenia, szkolenia i ochrony zdrowia ludzkiego;

E.  maj¹c na uwadze, ¿e zgodnie z art. 151 TFUE Unia i pañstwa cz³onkowskie maj¹ na celu promowanie zatrudnienia, poprawê warunków ¿ycia i pracy, odpowiedni¹ ochronê socjaln¹, dialog miêdzy partnerami spo³ecznymi, rozwój zasobów ludzkich pozwalaj¹cy podnosiæ i utrzymaæ poziom zatrudnienia oraz przeciwdzia³anie wykluczeniu;

F.  mając na uwadze, że w swojej rezolucji z dnia 1 grudnia 2011 r. w sprawie europejskiego okresu oceny koordynacji polityki gospodarczej(1) PE stwierdził, że „jakakolwiek nowa lub unowocześniona organizacja i proces decyzyjny w Radzie lub Komisji muszą iść w parze ze zwiększoną legitymacją demokratyczną i odpowiednią odpowiedzialnością przed Parlamentem Europejskim”;

G. mając na uwadze, że Traktaty zapewniają kilka sposobów działania w odniesieniu do polityki zatrudnienia i polityki społecznej, których potencjał nie został w pełni wykorzystany, w szczególności w odniesieniu do art. 9 TFUE, art. 151 TFUE i art. 153 TFUE, lecz także w szerszym sensie w odniesieniu do art. 329 TFUE; mając na uwadze, że można zatem osiągnąć wyższy stopień konwergencji społecznej w poszanowaniu zasady pomocniczości i bez zmiany Traktatu;

H. maj¹c na uwadze, ¿e euro jest walut¹ Unii, ale przedkryzysowa dominacja rynku wewnêtrznego doprowadzi³a do lekcewa¿enia wyzwania, jakim jest integracja strefy euro;

I.   maj¹c na uwadze, ¿e w debacie na temat wielopoziomowego sprawowania rz¹dów w UE nale¿y uwzglêdniæ dynamikê narzêdzi UE, która nie jest taka sama w przypadku art. 136 TFUE lub wzmocnionej wspó³pracy;

1.  przypomina, ¿e aby zrealizowaæ cele okreœlone w art. 9 TFUE, nie mo¿na rozpatrywaæ polityki gospodarczej w oderwaniu od polityki spo³ecznej, w zwi¹zku z czym podkreœla piln¹ potrzebê poprawy europejskiego ³adu spo³ecznego w sposób porównywalny do ustanowienia europejskiego ³adu gospodarczego, poprzez utworzenie narzêdzi uwzglêdniaj¹cych zasadê pomocniczoœci;

2.  przypomina, ¿e debata na temat wielopoziomowego sprawowania rz¹dów nie pokrywa siê z kwesti¹ zarz¹dzania wieloszczeblowego, która dotyczy równowagi si³ i zaanga¿owania w³adz krajowych, regionalnych i lokalnych;

3.  podkreœla znaczenie wzmo¿onego monitorowania polityki spo³ecznej i polityki zatrudnienia oraz koniecznoœæ oceny ich skutków gospodarczych i spo³ecznych w sposób porównywalny do przepisów dotycz¹cych nadzoru nad krajowymi strategiami gospodarczymi w celu w³aœciwego ukierunkowania zaleceñ Unii Europejskiej;

4.  zwraca się do Komisji Europejskiej o pełne wykorzystanie prawa inicjatywy ustawodawczej w celu regularnego przedstawiania Parlamentowi Europejskiemu ambitnych przepisów wykonawczych dotyczących kwestii społecznych i zatrudnienia;

5.  wzywa do ustanowienia – oprócz wskaźników fiskalnych i makroekonomicznych – wskaźników zatrudnienia i wskaźników społecznych, jak nierówność dochodów, zatrudnienie i ubóstwo, aby uwzględnić oddziaływanie trudności związanych z zatrudnieniem i trudności społecznych na rozwój gospodarki i zapewnić właściwe stosowanie art. 9 i 151 TFUE;

6.  podkreœla powstawanie, istnienie i pog³êbianie siê wewnêtrznej i zewnêtrznej nierównowagi w dziedzinie polityki gospodarczej i spo³ecznej oraz zwi¹zan¹ z tym potrzebê okreœlenia automatycznych stabilizatorów, które pog³êbi¹ obecne wielopoziomowe sprawowanie rz¹dów; wzywa Komisjê do przedstawienia zielonej ksiêgi z ró¿nymi mo¿liwoœciami stworzenia takich stabilizatorów w ramach obecnego wielopoziomowego sprawowania rz¹dów;

7.  podkreœla, ¿e sytuacja spo³eczna w Europie wymaga zrównowa¿onego i odpowiedniego bud¿etu europejskiego oraz wiêkszej spójnoœci miêdzy polityk¹ gospodarcz¹, handlow¹ i spo³eczn¹ w celu ochrony i rozwijania potencja³u europejskiego przemys³u i promowania tworzenia przedsiêbiorstw;

8.  odnotowuje, że ani w planie działania zatytułowanym „W kierunku faktycznej unii gospodarczej i walutowej”, ani w sprawozdaniu okresowym przedstawionym przez przewodniczącego Rady H. Van Rompuya nie zajęto się polityką zatrudnienia i polityką społeczną; ponownie apeluje zatem o przyjęcie paktu społecznego, o którym mowa w jego rezolucji z dnia 20 listopada 2012 r. zawierającej zalecenia dla Komisji w sprawie sprawozdania przewodniczących Rady Europejskiej, Komisji Europejskiej, Europejskiego Banku Centralnego i Eurogrupy pt. „W kierunku faktycznej unii gospodarczej i walutowej”;

9.  podkreœla, ¿e równowaga miêdzy polityk¹ zatrudnienia a polityk¹ gospodarcz¹ zgodnie z art. 121 oraz 148 TFUE jest konieczna dla zapewnienia pozytywnego rozwoju UE;

10. podkreœla, ¿e Komisja powinna w ambitniejszy sposób odpowiadaæ na codzienne problemy i aspiracje obywateli UE w dziedzinie kwestii spo³ecznych i gospodarczych, aby Unia by³a w stanie reagowaæ na nieprzewidziane zdarzenia i potrafi³a szybko wykorzystywaæ szanse oraz przewidywaæ przysz³e tendencje i siê do nich dostosowywaæ;

11. apeluje o protokó³ spo³eczny do Traktatów zapewniaj¹cy ochronê podstawowych praw socjalnych i pracowniczych;

12. zwraca siê do Komisji o domaganie siê przedk³adania przez pañstwa cz³onkowskie krajowych planów zwiêkszania zatrudnienia jako czêœci ich krajowych programów reform w ramach europejskiego semestru; uznaje, ¿e krajowe plany zwiêkszania zatrudnienia musz¹ mieæ spójn¹ strukturê i treœæ, aby mo¿na by³o zrealizowaæ ich cel; nalega, aby Komisja przedstawi³a jasne wytyczne na temat treœci i struktury planów zwiêkszania zatrudnienia, a pañstwa cz³onkowskie zastosowa³y siê do nich w dokumentacji sk³adanej w ramach rocznej analizy wzrostu gospodarczego i innych œrodków dotycz¹cych ³adu gospodarczego i spo³ecznego; proponuje, by te krajowe plany zwiêkszenia zatrudnienia by³y tematem trójstronnego szczytu spo³ecznego przewidzianego w art. 152 ust. 2 TFUE;

13. wzywa pañstwa cz³onkowskie do ulepszenia ich krajowych strategii zatrudnienia poprzez stworzenie odpowiednich warunków do tworzenia miejsc pracy i popytu na pracê, uwzglêdnienie zielonego zatrudnienia w ich krajowych planach zwiêkszania zatrudnienia, poprawê planowania i prognozowania dotycz¹cego pracowników opieki zdrowotnej, aby lepiej dostosowaæ popyt na pracowników medycznych i poda¿ tych pracowników, a jednoczeœnie oferowaæ im d³ugoterminowe mo¿liwoœci zatrudnienia, a tak¿e poprzez stymulowanie wymiany innowacyjnych pomys³ów, wspieranie zwiêkszania siê liczby wysoko wykwalifikowanych pracowników z bran¿y ICT i promowanie umiejêtnoœci cyfrowych wœród pracowników;

14. ponownie apeluje o wzmocnienie demokratycznego wymiaru europejskiego semestru, w tym poprzez umocnienie roli Parlamentu w zwyk³ej procedurze ustawodawczej i poprzez anga¿owanie parlamentów narodowych, w stosownych przypadkach wspólnie z partnerami spo³ecznymi i spo³eczeñstwem obywatelskim, przy jednoczesnym uznaniu corocznego charakteru europejskiego semestru;

15. podkreœla, ¿e dialog spo³eczny musi byæ rzeczywistym dialogiem charakteryzuj¹cym siê legitymacj¹ polityczn¹ i demokratyczn¹, otwartoœci¹ i przejrzystoœci¹; zwraca siê do Komisji o promowanie roli partnerów spo³ecznych na szczeblu europejskim, z jednoczesnym uwzglêdnieniem ró¿norodnoœci systemów krajowych, i o u³atwienie dialogu spo³ecznego miêdzy nimi, nie naruszaj¹c ich autonomii, zgodnie z art. 152 TFUE;

16. wzywa pañstwa cz³onkowskie, aby – w przypadkach rozbie¿noœci w kierunkach polityki pañstw cz³onkowskich uniemo¿liwiaj¹cych postêpy – rozszerzy³y zasadê wzmocnionej wspó³pracy na politykê spo³eczn¹ i zatrudnienia;

17. wzywa pañstwa cz³onkowskie do zwrócenia uwagi w ramach swoich programów stabilizacji i wzrostu na dobrobyt spo³eczeñstwa, aby negatywne skutki dla spo³eczeñstwa i zatrudnienia wynikaj¹ce z rozwi¹zywania krótkotrwa³ych trudnoœci gospodarczych nie utrwali³y siê.

WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGO W KOMISJI

Data przyjęcia

10.10.2013

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

26

3

10

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Edit Bauer, Heinz K. Becker, Jean-Luc Bennahmias, Pervenche Berès, Vilija Blinkevičiūtė, Philippe Boulland, Alejandro Cercas, Ole Christensen, Emer Costello, Andrea Cozzolino, Frédéric Daerden, Karima Delli, Sari Essayah, Richard Falbr, Marian Harkin, Stephen Hughes, Danuta Jazłowiecka, Ádám Kósa, Jean Lambert, Patrick Le Hyaric, Olle Ludvigsson, Thomas Mann, Elisabeth Morin-Chartier, Csaba Őry, Konstantinos Poupakis, Sylvana Rapti, Licia Ronzulli, Elisabeth Schroedter, Nicole Sinclaire, Jutta Steinruck, Ruža Tomašić, Traian Ungureanu, Andrea Zanoni

Zastępca(y) obecny(i) podczas głosowania końcowego

Georges Bach, Kinga Göncz, Anthea McIntyre, Antigoni Papadopoulou, Csaba Sógor

Zastępca(y) (art. 187 ust. 2) obecny(i) podczas głosowania końcowego

Agustín Díaz de Mera García Consuegra

(1)

Teksty przyjęte, P7_TA(2011)0542.


WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGO W KOMISJI

Data przyjęcia

24.10.2013

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

17

3

0

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Alfredo Antoniozzi, Andrew Henry William Brons, Zdravka Bušić, Carlo Casini, Andrew Duff, Roberto Gualtieri, Enrique Guerrero Salom, Zita Gurmai, Stanimir Ilchev, Constance Le Grip, David Martin, Sandra Petrović Jakovina, Algirdas Saudargas, Indrek Tarand, Rafał Trzaskowski, Manfred Weber, Luis Yáñez-Barnuevo García

Zastępca(y) obecny(i) podczas głosowania końcowego

David Campbell Bannerman, Helmut Scholz

Zastępca(y) (art. 187 ust. 2) obecny(i) podczas głosowania końcowego

Jan Kozłowski

Ostatnia aktualizacja: 28 listopada 2013Informacja prawna