|
Toespraak
van de Voorzitter van het
Europees Parlement
KLAUS HÄNSCH
voor de Europese Raad
van maandag 26 en
dinsdag 27 juni 1995
te Cannes
De gesproken tekst geldt
Mijnheer de Voorzitter van de Europese Raad,
dames en heren,
Om te beginnen zou ik u, de Voorzitter van de Europese Raad, ook namens het Europees Parlement willen feliciteren met uw verkiezing tot president van de Franse Republiek.
Meteen na uw ambtsaanvaarding heeft u mij in mijn hoedanigheid van Voorzitter van het Europees Parlement demonstratief bij de werkzaamheden van het voorzitterschap van de Raad betrokken. Ik zou u voor dit gebaar persoonlijk willen bedanken.
I.
In Edinburgh, tweeënhalf jaar geleden, heeft de Europese Raad de uitbreiding van de Europese netwerken bestempeld als een doorslaggevende bijdrage aan de verbetering van het concurrentievermogen op de wereldmarkt en de bestrijding van de werkloosheid.
Twee jaar geleden, in Kopenhagen, heeft u een gecoördineerde aanpak van de werkloosheid in onze volkeren door de Europese Unie en de lid-staten tot hoogste prioriteit uitgeroepen.
Anderhalf jaar geleden heeft de Europese Commissie haar Witboek inzake "Groei, concurrentievermogen en werkgelegenheid" gepresenteerd en uiteengezet welke maatregelen genomen kunnen en moeten worden.
Zes maanden geleden heeft u in Essen voor de uitbreiding van de transeuropese netwerken 14 prioritaire projecten aangewezen.
Tot op heden is met geen van deze projecten een begin gemaakt.
Het Europees Parlement verwacht dat deze Europese Raad nu eindelijk de projecten die rijp zijn op stapel zet.
Het is beter met drie of vier projecten te beginnen dan erop te wachten dat ook bij het laatste van de veertien projecten de planning is afgesloten en de resterende financiering tot in details is geregeld.
Ik hoef u niet te vertellen dat de deelname aan de uitbreiding van de transeuropese netwerken slechts één van de bijdragen aan de bestrijding van de structurele werkloosheid is die de Europese Unie moet leveren.
Wij mogen ons niet laten misleiden door de economische opleving.
Tijdens de crisis is onderkend dat bepaalde herstructureringen van de Europese economie noodzakelijk zijn, en dit geldt nog steeds.
De voorstellen van het Witboek hebben niet aan actualiteit verloren.
Door het beleid van de Unie moeten investeringen worden gestimuleerd op gebieden die het concurrentievermogen van de Europese economie versterken.
Ook moet worden geïnvesteerd in opleiding en scholing.
Voorts dienen de belastingen en heffingen op de inzet van menselijke hulpbronnen te worden verlicht en moet het gebruik van schaarse goederen, zoals energie, grondstoffen en milieu, duurder worden gemaakt.
* * *
Vanzelfsprekend moet ook door afschaffing van overbodige regelgeving op Europees evenals op nationaal niveau worden bijgedragen aan de verbetering van het concurrentievermogen van de Europese economie.
Het verslag van de Molitor-groep biedt hiervoor niet de geschikte grondslag.
Wij verwachten dat de Commissie voorstellen presenteert.
Haar recht van initiatief mag niet worden aangetast.
Wij zeggen "ja" wanneer het erom gaat de Europese regelgeving te vereenvoudigen.
Wij zeggen "nee" wanneer het erom gaat gemeenschappelijk besloten minimumnormen te verlagen.
Deregulering mag geen nieuwe ideologie worden.
De interne markt zelf vormt immers in feite de grootste dereguleringsimpuls in de geschiedenis van de Europese economie, aangezien zijn regelgeving 15 van elkaar afwijkende nationale regelgevingen vervangt.
Wanneer wij voortaan in de plaats van EG-regels weer 15 nationale regelgevingen hanteren, dan zou in plaats van deregulering het tegenovergestelde worden bereikt.
II.
Geïnspireerd en voorgegaan door de Europese Raad is de Europese Unie erin geslaagd beslissende stappen te ondernemen in de richting van meer gemeenschappelijkheid op het gebied van het buitenlands en veiligheidsbeleid.
Dit wordt door het Europees Parlement erkend.
Dat de invloed van de Europese Unie in de wereld nog niet overeenkomt met haar economisch belang en dus haar politieke verantwoordelijkheid, weet u beter dan ik.
Tot de klassieke instrumenten van het buitenlands beleid behoort ook de inzet van financiële middelen.
Aangezien de kassen leeg zijn, kunnen ook minder middelen worden uitgetrokken voor Midden- en Oost-Europa, het Middellandse-Zeegebied en het Europees Ontwikkelingsfonds.
Maar het Parlement kan niet toestaan dat de financiering van het achtste Europese Ontwikkelingsfonds in een Unie met vijftien lid-staten in reële termen achterblijft bij die van de Unie van de Twaalf.
Het zal er in het kader van de begrotingsprocedure zijn steentje toe bijdragen dat de financiële slagvaardigheid van het Europees buitenlands beleid wordt gewaarborgd.
En daarbij zal het Parlement gebruik maken van al zijn rechten om te waarborgen dat de Unie haar financiële verplichtingen die zij ten opzichte van de ACS-landen is aangegaan, waarmaakt.
De ontwikkelingshulp in het kader van de Overeenkomsten van Lomé is geen gratificatie of een soort liefdadigheid van de Europese Unie, maar maakt deel uit van het gemeenschappelijk buitenlands beleid dat voor heel Europa van belang is.
Dit wil niet zeggen dat de doelmatigheid van de Europese ontwikkelingshulp niet telkens opnieuw onder de loep moet worden genomen.
Maar het Parlement beschouwt bilateralisering van de gemeenschappelijke hulp als stap in de verkeerde richting.
Men kan niet aan de ene kant aandringen op meer gemeenschappelijkheid in het buitenlands beleid en aan de andere kant de ontwikkelingshulp op een bilaterale leest schoeien.
Vanzelfsprekend dient de verdeelsleutel ten aanzien van de financiering van belangrijke communautaire uitgaven rekening te houden met de inspanningen die de lid-staten reeds hebben geleverd en hun toekomstige draagkracht.
Maar de Unie mag zich niet onttrekken aan haar verantwoordelijkheid op mondiaal niveau door een geschil over de verdeelsleutel voor de financiering.
Bij het besluit dat u nu nog moet nemen, gaat het om 500 miljoen ecu, verdeeld over een periode van vijf jaar.
In diezelfde vijf jaar zullen wij voor de subsidiëring van de tabaksverbouw in de Unie vijf miljard ecu hebben uitgegeven.
* * *
Het Europees Parlement deelt met u en alle Europese burgers het gevoel van ontsteltenis en van schaamte dat wij er niet in slagen de oorlog in de Balkan een halt toe te roepen.
Achter de kritiek van velen gaat de bezorgdheid schuil dat een Europa dat niet in staat is het recht te laten zegevieren op het geweld, in de toekomst met geweld geconfronteerd zal worden.
Het Europees Parlement steunt alle maatregelen die tot doel hebben de blauwhelmen de mogelijkheid en de veiligheid te bieden om hun opdracht namens de Verenigde Naties te vervullen.
Want wanneer wij er niet in slagen de middelen aan te passen aan de taak, dan komt de dag dat wij onze taak moeten aanpassen aan onze middelen.
Maar namens het Parlement geef ik degenen die de Europese Unie en dus haar lid-staten verwijten in het voormalige Joegoslavië te hebben gefaald, nadrukkelijk ongelijk.
Wel zouden wij de mensen in de EU beter dan tot dusverre moeten verduidelijken dat een politiek die geheel terecht in het voormalige Joegoslavië oorlog niet met oorlog wil en kan bestrijden, haar grenzen heeft.
* * *
Ik wil geen afbreuk doen aan het prioritaire belang die de oorlog in Bosnië in uw beraadslagingen hier in Cannes en in het beleid van de Europese Unie toekomt.
Maar staat u mij toe de aandacht van de Europese Raad te vestigen op een deel van Afrika. Alle berichten duiden erop dat Boeroendi aan de rand van een burgeroorlog staat die alles wat tot dusverre is gebeurd zou kunnen overtreffen.
Het Europees Parlement richt een dringend appel tot u om samen met de Verenigde Naties tijdig en vastberaden alles te doen wat in uw macht staat om een bloedbad te voorkomen.
* * *
III.
Het Europees Parlement staat erop dat wordt vastgehouden aan de criteria en het tijdschema voor de derde fase van de Monetaire Unie.
Thans lijkt het erop dat de derde fase pas in 1999 van start gaat.
Bij de invoering van de gemeenschappelijke munt gaat zekerheid voor snelheid.
Maar het beleid van de lid-staten en de Unie mag er geen twijfel aan laten ontstaan dat zij vastbesloten zijn het in het Verdrag vastgelegde doel te bereiken. De discussie over problemen van technische aard en betreffende het tijdschema is noodzakelijk.
Het Groenboek van de Commissie vormt in dit verband een belangrijke bijdrage.
Er moet ook worden nagedacht over de gevolgen voor de munten van de landen die niet vanaf het begin aan de derde fase willen of kunnen deelnemen.
Maar nog veel belangrijker is dat de instellingen van de Unie en iedere afzonderlijke regering zich er politiek sterk voor maken de psychologische drempels bij de burgers van de Unie, die een belemmering vormen voor de invoering van de eenheidsmunt, af te schaffen.
Noch de inwerkingtreding van de Verdragen van Rome, noch de voltooiing van de interne markt, noch de opening van de interne grenzen kunnen worden vergeleken met de ingang van de derde fase van de Monetaire Unie.
De invoering van de gemeenschappelijke munt heeft een geheel andere dimensie dan alles wat tot dusverre in het proces van de Europese eenwording is besloten.
Voor het eerst wordt iedere individuele burger rechtstreeks geconfronteerd met een Europees besluit, is het voor hem meteen herkenbaar en, in de zin van het woord, tastbaar.
Geboden is een voorlichtingscampagne die niet pas in 1999 begint.
Deze campagne moet ingaan op de in onze ogen soms zeer banale maar ook zeer reële misverstanden en de behoefte aan informatie.
Wanneer een kunstmatig begrip als naam voor de gemeenschappelijke munt op verzet stuit, dan zouden wij de burgers het Europese geld zo moeten laten noemen als zij dat in hun taal willen.
Om het in de woorden van een Brit - William Shakespeare - te zeggen:
"What's in a name?
A rose by any other name would smell as sweet."
De mensen zullen de Europese munt in Frankrijk franc, in Duitsland mark en in Nederland gulden noemen, enz., enz., ook al voegen de deskundigen hieraan het voorzetsel "Euro-" toe.
Tegelijkertijd zullen de burgers ermee ingenomen zijn dat hun bankbiljet in Frankrijk dezelfde waarde heeft als in Duitsland, in Duitsland dezelfde waarde als in Nederland, enz.
De zon heeft per slot van rekening in Nederland, Zweden, Spanje, Frankrijk en Duitsland ook verschillende namen, en toch heeft iedereen het over dezelfde planeet.
De obstakels zijn vanzelfsprekend niet overal in de Unie even groot.
Maar een ding geldt voor alle lid-staten: de Monetaire Unie komt er niet voor banken en politici, maar voor de burgers, die het nieuwe geld in hun eigen maatschappelijke en culturele context moeten aanvaarden die niet rechtstreeks en zichtbaar samenhangt met de Europese Unie.
Zij zullen een gemeenschappelijke Europese munt in hun dagelijkse leven alleen dan accepteren, wanneer zij zien dat er ten aanzien van de levensvragen van Europa een gemeenschappelijk Europees beleid bestaat.
Dit geldt niet alleen voor de modernisering van de Europese economie en de bestrijding van de werkloosheid, maar ook voor de belangrijke maatregelen die op milieugebied moeten worden genomen.
En hiertoe behoren ook de gemeenschappelijke bestrijding van de internationale georganiseerde misdaad en het buitenlands en veiligheidsbeleid.
IV.
Het Europees Parlement maakt zich nog steeds zorgen over het feit dat de Unie vooral op het gebied van de interne veiligheid tekortschiet - een beleidsterrein dat voor de burgers na de opening van de interne grenzen geheel terecht uiterst belangrijk is geworden.
In Essen bent u overeengekomen dat de "overeenkomst tot oprichting van Europol vóór de bijeenkomst van de Europese Raad in Cannes gesloten [moest] worden".
Dit is niet gebeurd.
Het Europees Parlement verwacht dat u ten minste nu, in Cannes, de beloofde overeenkomst sluit - en daarbij waarborgt dat geschillen betreffende de interpretatie van de overeenkomst door het Europees Hof van Justitie kunnen worden geregeld.
Overigens onderstrepen de moeilijkheden bij de totstandkoming van de overeenkomst de tekortkomingen van de pijlerstructuur van het Verdrag van Maastricht.
Samenwerking op het gebied van het binnenlands en justitieel beleid is noodzakelijk.
Maar hierdoor mogen besluiten die van invloed kunnen zijn op de bij de grondwet beschermde privacy van de Europese burger niet de facto naar de interbureaucratische sfeer worden verschoven.
Deze samenwerking mag noch op nationaal, noch op Europees niveau worden onttrokken aan de parlementaire en juridische controle.
Het Europees Parlement hecht in financieel en politiek opzicht groot belang aan de bestrijding van fraude met EG-middelen op het niveau van de Unie en de lid-staten.
Aan de op ons gevestigde verwachtingen kunnen wij echter slechts dan voldoen wanneer ons daartoe ook de juridische mogelijkheden worden geboden.
Bestrijding van fraude en het voorkomen van misbruik is niet alleen in juridisch en moreel opzicht geboden, maar is ook noodzakelijk om de financiële verliezen van jaarlijks 1 miljard ecu die ten laste gaat van de Europese belastingbetaler te voorkomen.
Ten laste van de belastingbetaler gaat ook, zij het in veel geringere omvang, de verspilling van middelen die het gevolg is van het feit dat de diensten van Raad, Commissie en Parlement in Brussel langs elkaar heen werken.
Door hun diensten beter op elkaar af te stemmen, zouden Europees Parlement, Commissie en Raad de komende vijf jaar ongeveer 100 miljoen ecu kunnen besparen.
Op initiatief van het Parlement zijn activiteiten op stapel gezet voor interinstitutionele samenwerking ten aanzien van technische vraagstukken en voor gezamenlijk gebruik van bepaalde diensten.
Wij willen dat hierbij vooruitgang wordt geboekt en dat deze werkzaamheden snel kunnen worden afgerond.
De Raad zou zijn weerbarstige houding moeten opgeven.
V.
Wij hebben consequenter dan in het verleden gebruik gemaakt van de rechten waarover het Europees Parlement reeds beschikt.
Met de openbare hoorzittingen van de voorgedragen leden van de Commissie en het vertrouwensvotum bij de aanvaarding van de Commissie, heeft het Europees Parlement niet alleen zijn eigen positie versterkt, maar ook de Commissie een bredere legitimatie gegeven.
Wij zijn bezig de tekortkomingen van de procedure en de politieke blokkade rond de verkiezing van de Europese ombudsman te overwinnen.
De medebeslissingsprocedure vertoont zeker leemten die bij de herziening van het Verdrag in 1996 zouden moeten worden aangevuld.
Sinds de inwerkingtreding van het Verdrag betreffende de Europese Unie zijn 31 wetsvoorschriften in het kader van de medebeslissingsprocedure goedgekeurd.
De teksten die in het kader van de bemiddelingsprocedure zijn goedgekeurd, zijn, zoals algemeen wordt erkend, aanzienlijk verbeterd.
En één nadeel waarvoor velen bang waren, heeft de medebeslissingsprocedure beslist niet: de wetgeving in de Unie is door het Europees Parlement niet vertraagd.
Van de 104 wetsvoorschriften die in voorbereiding zijn, liggen er momenteel driekwart bij de Raad.
VI.
De studiegroep ter voorbereiding van de intergouvernementele conferentie van 1996 heeft een begin gemaakt met haar werkzaamheden.
De grondslag voor haar werkzaamheden vormt het mandaat dat zij van de Europese Raad van Korfoe heeft gekregen.
Dit moet het kader blijven waarin zij haar werkzaamheden afrondt.
De door het Europees Parlement voorgestelde hervormingen zijn qua omvang beperkt, maar inhoudelijk essentieel.
De Unie moet met vijftien lid-staten zo slagvaardig worden dat zij nog meer landen kan opnemen.
De Unie heeft geen behoefte aan overdracht van nieuwe soevereiniteitsrechten door de lid-staten, maar zij moet de bevoegdheden die zij al heeft transparanter, doeltreffender, doelmatiger en democratischer kunnen uitoefenen.
Een van de grootste gebreken van de huidige constructie van de instellingen en het ten onrechte zo genoemde evenwicht tussen hen is, dat het de burgers in Europa niet duidelijk is wie wanneer wat en met welke legitimatie in Brussel besluit.
Daarom heeft de Unie behoefte aan:
- meerderheidsbesluiten in de Raad ten aanzien van de gehele normale wetgeving;
- een vermindering van het aantal besluitprocedures van thans 22 naar drie en
- medebeslissing door het Europees Parlement ten aanzien van de gehele wetgeving in alle gevallen waarin de Raad met meerderheid van stemmen besluiten kan nemen.
Bij de intergouvernementele conferentie zal de hervorming van de instellingen van de Unie centraal moeten staan.
Maar wij zijn ons er desalniettemin van bewust dat wij de burgers niet met institutionele hervormingen voor ons kunnen winnen.
Hierin zullen wij alleen maar slagen met een beleid dat hen duidelijk maakt dat de Unie een onmisbare bijdrage levert aan het oplossen van de essentiële vraagstukken aan het einde van deze eeuw.
Tot slot zou ik het voorzitterschap van de Raad willen bedanken:
U, mijnheer de Voorzitter, maar ook uw voorganger, president Mitterrand, voor de bereidheid om met het Parlement samen te werken - bij handhaving van en respect voor de uiteenlopende taken en standpunten.
Wij rekenen erop dat deze samenwerking met het Spaanse voorzitterschap zal worden verdiept in de komende, voor de Unie zo belangrijke fase, waarin het Middellandse-Zeebeleid verder zal worden ontwikkeld en de intergouvernementele conferentie van 1996 wordt voorbereid.
© Europees Parlement: 1998
|