Toespraak
van de Voorzitter van het Europees Parlement
Klaus HÄNSCH
tot de Europese Raad
op vrijdag 13 december 1996
in Dublin

Uitgesproken tekst


Mijnheer de voorzitter van de Europese Raad,

dames en heren,

Het Ierse voorzitterschap heeft een algemene schets opgesteld voor een ontwerp-herziening van de Verdragen.

Als u nu de gebruikelijke kritiek van het Europees Parlement verwacht op alles wat de regeringen in de Unie doen, moet ik u teleurstellen.

Namens het Europees Parlement spreek ik u, mijnheer de voorzitter, minister van Buitenlandse Zaken Spring en allen die aan de schets hebben meegewerkt, mijn dank uit.

Deze dank heeft betrekking op de wijze waarop het voorzitterschap inhoud heeft gegeven aan de werkzaamheden en daar ook het Europees Parlement bij heeft betrokken. En deze dank heeft betrekking op het resultaat.

De schets vormt een goede basis voor de verdere onderhandelingen. Maar die mogen er niet toe leiden dat de schets verwatert tot een politiek en institutioneel pretentieloos document; het moet juist op een hoger niveau worden getild, dat een passend antwoord biedt op de uitdagingen waarmee de Unie wordt geconfronteerd door zaken als uitbreiding, gemeenschappelijke munt, werkloosheid, globalisering van de economie en interne en externe veiligheid.

Deze Europese Raad dient weer vaart te geven aan de onderhandelingen.

-o0o-

In het ontwerp-Verdrag wordt het juiste perspectief geboden voor uitbreiding van het terrein waarop meerderheidsbesluiten worden genomen.

Het verheugt mij dat het de bedoeling is dat het Europees Parlement een gelijkwaardige medewetgever wordt.

Maar begint u nu niet de budgettaire rechten van het Europees Parlement binnen de tweede en derde pijler te beknotten.

Het Verdrag moet voor de burgers begrijpelijker worden. Het ontwerp komt voor een groot deel aan deze wens tegemoet.

Bij de medebeslissingsprocedure zijn onze voorstellen gedeeltelijk verwerkt in de voorgestelde vereenvoudiging en stroomlijning.

Natuurlijk kent de schets voor het ontwerp-Verdrag nog diverse hiaten en onduidelijkheden, met name wat de institutionele hervormingen en de flexibiliteit betreft.

Dit is een gevolg van de strategie die op 5 oktober in Dublin is uitgestippeld.

Het ontwerp-Verdrag bevat de nieuwe paragraaf over het werkgelegenheidsbeleid. Dat beschouw ik als een stap naar voren. Maar het ontwerp blijft te vaag over het sociaal beleid en de maatschappelijke uitsluiting en te zwak op het gebied van het milieubeleid.

De voorstellen voor het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid zijn teleurstellend.

Hier geven Frankrijk en Duitsland met hun voorstel eerder de juiste richting aan.

Als het om oorlog en vrede in Europa gaat, als het erom gaat mensen althans in ons eigen werelddeel te beschermen tegen moord, ontheemding en verkrachting, en als ervoor moet worden gezorgd dat de fundamentele waarden van onze Europese levensstijl voor alle Europeanen gelden, moet er van de lid-staten in de toekomst meer te horen zijn dan slechts een Babylonische spraakverwarring en van de Unie meer dan slechts een bedremmeld zwijgen.

-o0o-

De openstelling van de grenzen op de interne markt betekent voor miljoenen mensen in Europa een nieuwe vrijheid.

De mensen verwachten van de Unie dat zij niet toestaat dat het waardevolle bezit van het vrije verkeer door internationaal georganiseerde misdadigers, mafiamiljoenen en de drugshandel wordt misbruikt en in diskrediet gebracht.

Volgens het ontwerp-Verdrag moet er een ruimte van vrijheid, veiligheid en recht worden gecreëerd. Daarmee beantwoordt het ontwerp aan de toenemende bezorgdheid van de burgers van de Unie.

De op dit gebied nodige doelmatigheid, de parlementaire legitimering en de rechtsstatelijke waarborgen kunnen we het beste realiseren door de onder de derde pijler vallende terreinen over te hevelen naar de eerste pijler.

Maar ook als deze gedeeltelijk of gedurende een overgangsperiode binnen de derde pijler mochten blijven, kunnen er toch verbeteringen worden bereikt.

Wij juichen het toe als Europol voortaan de handel in verdovende middelen kan registreren en vervolgen. Maar Europa moet ook gezamenlijk en doeltreffend kunnen gaan optreden tegen het witwassen van geld, internationale autodiefstal en terrorisme, maar ook tegen de internationale organisatie die zich bezighoudt met misbruik van en handel in kinderen.

Frankrijk en Duitsland hebben voorgesteld van Europol een doeltreffende politie-organisatie met operationele bevoegdheden te maken.

De Unie zou minimumnormen moeten vaststellen voor de juridische klassificatie van strafbare handelingen en straffen.

Van de steun van het Europees Parlement kunnen zij daarbij zeker zijn.

Maar veel van wat met het oog op het nieuwe Verdrag wordt geëist, zou u nu al kunnen doen. Het bestaande Verdrag biedt daarvoor namelijk zeker een adequate grondslag.

Wij zijn verheugd over het actieprogramma ter bestrijding van de drugshandel dat de Raad op 29 november heeft vastgesteld, en geven er onze steun aan. De nog bestaande voorbehouden dienen te worden ingetrokken.

U hebt toch al 6 of 7 overeenkomsten goedgekeurd. Waarom laat u die niet in werking treden?

Als u het erover eens bent dat het doel is de interne veiligheid voor de burger te verbeteren, en als van Dublin een signaal moet uitgaan, wacht u dan niet op het nieuwe Verdrag, dat immers niet voor medio 1998 van kracht zal zijn, maar maakt u gebruik van het bestaande Verdrag.

-o0o-

Wij weten allen dat aan de invoering van de gemeenschappelijke munt een betekenis toekomt die veel verder gaat dan het monetair beleid, het fiscaal beleid of het economisch beleid.

Daarmee wordt het pad geëffend voor de Politieke Unie.

Juist zij die weten dat veel burgers huiverig zijn voor de invoering van de gemeenschappelijke munt en juist zij die zich de politieke en technische moeilijkheden, belemmeringen en het verzet realiseren, kunnen niet anders dan u hun erkenning uit te spreken gezien de reeds afgelegde weg:

U hebt een jaar geleden in Madrid de naam "euro" gegeven aan de gemeenschappelijke munt.

U hebt energiek en vasthoudend gewerkt aan de naleving van de convergentiecriteria. Hier in Dublin zult u nu overeenkomstig artikel 109 J van het EG-Verdrag de beslissing nemen over de naleving van de convergentiecriteria en zodoende opnieuw bevestigen dat de derde fase van de Monetaire Unie op 1 januari 1999 ingaat.

De juridische status van de euro ligt vast.

Over de verhouding tussen de valuta's die met de gemeenschappelijke munt beginnen, en de valuta's die er later bijkomen, bestaat duidelijkheid.

En als in de publieke opinie ondanks scepsis en afwijzing steeds meer de zekerheid post vat dat de euro er komt - en wel op 1 januari 1999 - dan is dat ook toe te schrijven aan uw vastberadenheid.

De ministers van Financiën zijn het gisteren vrijwel volledig eens geworden over een stabiliteitspact.

Objectief gezien is er geen tijdsdruk om het stabiliteitspact nu te sluiten. De weg blijft open voor verdere onderhandelingen.

Maar wij moeten er met elkaar op letten dat deze weg niet leidt naar een moeras van onzekerheid.

Die onzekerheid zou in de openbare discussie alleen worden aangegrepen door degenen die het hele project willen torpederen.

Daarom zou het goed zijn als u vandaag nog tot een akkoord zou komen.

-o0o-

De 18 miljoen werklozen in de lid-staten van de Europese Unie - en zij niet alleen - verwachten dat wij eindelijk vooruitgang boeken bij het coördineren van het arbeidsmarktbeleid van de lid-staten, bij het optimaal gebruik van de EU-fondsen voor het scheppen van werkgelegenheid en bij de investeringen in onze menselijke hulpbronnen via een verbetering van opleiding en bijscholing.

De Commissie heeft een vertrouwenspact voor de werkgelegenheid ingediend, maar de voorstellen in het Witboek inzake groei, concurrentievermogen en werkgelegenheid uit 1993 zijn nog steeds niet uitgevoerd.

U weigert voor de totstandbrenging van de transeuropese netwerken uit de beschikbare begrotingsmiddelen een eenmalig bedrag van 1 mrd ecu beschikbaar te stellen om de aanloopfinanciering van een project met een investeringsvolume van 45-50 mrd ecu veilig te stellen, en uit dezelfde begroting geeft onze Unie elk jaar 1 mrd ecu uit aan subsidies voor de tabakteelt in Europa.

Zijn wij eigenlijk arm aan geld of arm van geest?

Het Europees Parlement verwacht dat deze Top ten aanzien van het werkgelegenheidsbeleid niet alleen nieuwe rapporten laat uitvoeren, oude rapporten verlengt en bekende eisen herhaalt.

Het steeds weer laten opstellen van evaluaties en tijdschema's schept geen werk voor werklozen, maar voor de ambtenaren bij de Raad, de Commissie en nationale instanties.

-o0o-

De Intergouvernementele Conferentie wordt geconfronteerd met de gevolgen van twee historische beslissingen die de Unie heeft genomen: invoering van een gemeenschappelijke munt en uitbreiding in oostelijke richting.

De Monetaire Unie vereist dat de politieke structuren van de Unie steviger worden.

De uitbreiding vereist dat de structuren en beleidsmaatregelen van de Unie flexibeler worden.

Het voortbestaan van de Unie hangt ervan af of wij erin slagen deze twee vereisten met elkaar te verenigen.

Wie serieus streeft naar uitbreiding van de Europese Unie, moet even serieus streven naar een ingrijpende hervorming van die Unie, dus van haar beleid en haar instellingen.

Als men beziet hoe de Intergouvernementele Conferentie over de herziening van het Verdrag van Maastricht tot dusverre is verlopen, krijgt men niet de indruk dat alle betrokkenen zich dit verband realiseren en bereid zijn daarmee rekening te houden.

De Unie, die zich opmaakt voor een uitbreiding in oostelijke en zuidelijke richting, moet zich erop voorbereiden dat zij heterogener wordt.

In het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid, maar ook binnen de derde pijler moet het mogelijk worden dat lid-staten die dit kunnen en willen, tot gezamenlijk optreden in de Unie besluiten en een voorhoede vormen.

Maar een avantgarde mag geen directorium worden. Het beginsel dat via gemeenschappelijke instellingen wordt opgetreden, mag niet worden opgegeven.

-o0o-

De meerderheid van de burgers in de lid-staten is niet tegen de Europese eenwording, tegen de Europese Unie, tegen Maastricht of Brussel. Maar ze weten niet meer waarom ze ervoor moeten zijn.

Daar zijn tal van redenen voor. Een van de belangrijkste is dat de Unie duizend verschillende antwoorden op duizend afzonderlijke vragen geeft, maar er het zwijgen toe doet bij de belangrijke vraagstukken waarmee de Europese samenleving aan het einde van deze eeuw wordt geconfronteerd.

Hoe kunnen wij in een wereld die omspannen wordt door een globaal net, de structuur van onze economie zo aanpassen dat in Europa menselijke arbeid, de basis van de Europese beschaving, nog toekomst heeft?

Hoe kunnen wij een nieuw evenwicht vinden tussen vernieuwing van ons economisch prestatievermogen, waardoor wij concurrerend blijven, en handhaving van de sociale rechtvaardigheid, waardoor onze democratische samenleving stabiel blijft?

De Europese Unie is een gebied van vrede, zoals de Europese geschiedenis nog nooit eerder heeft gezien. De Unie vormt de grootste en sterkste binnenmarkt ter wereld. Dat is geen reden voor een defensieve houding en scepsis, maar voor optimisme en moed.

Deze markt absorbeert 90% van onze goederen en diensten. Dit potentieel moeten wij op de allereerste plaats benutten voor groei en werkgelegenheid.

Dit potentieel stelt ons ook in staat een sociale zekerheid en een ecologisch perspectief in stand te houden die de Europese samenleving waardig zijn.

De mensen moeten de Europese Unie in verband brengen met het scheppen van banen, met doeltreffende milieubescherming en met meer interne en externe veiligheid.

Hiervan hangt het welslagen van de Monetaire Unie en de Intergouvernementele Conferentie af en ook het voortbestaan van onze hele Unie.

-o0o-

Mijnheer de voorzitter,

Ik zou u en alle leden van de Ierse regering namens het Europees Parlement willen feliciteren met hetgeen u tijdens uw voorzitterschap hebt bereikt.

Mijn ambtsperiode als Voorzitter van het Europees Parlement loopt ten einde.

Op deze laatste bijeenkomst met u wil ik u allen zeer hartelijk dank zeggen voor de vriendelijke ontvangst die u mij altijd hebt gegeven, en voor de aandacht waarmee u altijd naar mij hebt geluisterd.


© Europees Parlement: 1998