REDEVOERING
van mevrouw FONTAINE
Voorzitter van het Europees Parlement
Europese Raad van 19 juin 2000
Santa Maria da Feira
Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad,
Dames en heren regeringsleiders
Mijnheer de voorzitter van de Commissie,
Ter gelegenheid van de Topconferentie die ons hier in Feira bijeenbrengt, zou ik allereerst de minister-president en de minister van Buitenlandse Zaken van Portugal in het kort mijn zeer oprechte dank willen uitspreken en hun hulde uitbrengen voor de kundigheid en de ambitie waarmee zij het voorzitterschap hebben uitgeoefend op een belangrijk tijdstip van het Europese integratieproces.
In het bijzonder wil ik wijzen op de blijvende aandacht die u hebt geschonken aan de kwaliteit van de betrekkingen tussen de Raad en het Parlement.
Van de positieve balans van dit semester van het voorzitterschap zou ik in het bijzonder willen vermelden:
- de sociale Top van Lissabon die was toegespitst op de sociale dimensie die wij aan Europa willen geven in de gunstige context die het resultaat is van het herstel van de economische groei en de kansen die worden geboden door de nieuwe economie van de communicatietechnologieën. Door duidelijke oriëntaties vast te stellen heeft deze topconferentie een onomkeerbare impuls gegeven die door het komende Franse voorzitterschap dient te worden geconcretiseerd. Wij zijn ervan overtuigd dat dit het vaste voornemen van het Franse voorzitterschap is.
- De resultaten van de bemiddelingsprocedures die hebben aangetoond dat de medebeslissingsprocedure grotendeels positieve resultaten heeft opgeleverd. Deze zullen wij, naar ik hoop, in het kader van komende hervormingen kunnen uitbreiden tot alle wetgeving die door de Raad met gekwalificeerde meerderheid van stemmen wordt goedgekeurd. Daarmee wordt gehandeld overeenkomstig de wens van het Europees Parlement maar de wetgevende taak van het Parlement mag hierdoor niet worden ingeperkt. Wat dit laatste betreft, zou ik u willen zeggen dat de definitie van "wetgevingsbesluiten" waarover hier vandaag nader zal worden gesproken, niet door het Europees Parlement kan worden aanvaard. Wij wachten dus af dat er nieuwe voorstellen worden gedaan.
- de impuls die werd gegeven aan de IGC. Wij hadden in het verslag van het voorzitterschap een krachtiger impuls voor een uitbreiding van de agenda gewenst. Niettemin kunnen wij over het algemeen tevreden zijn over de wijze waarop het Europees Parlement reeds bij de IGC wordt betrokken, alhoewel deze betrokkenheid nog kan worden verbeterd.
Deze nieuwe werkwijzen scheppen positieve verwachtingen ten aanzien van de samenwerking tussen onze instellingen en ik hoop dat deze nog steeds meer zal worden versterkt. Het is in deze geest dat wij met de Commissie hebben samengewerkt sedert haar installatie. Het is mij bekend dat enkele leden van de Europese Raad belangstelling hebben getoond voor de onderhandelingen die wij hebben gevoerd om vaste vorm te geven aan onze betrekkingen.
Het verheugt mij u te kunnen mededelen dat wij enige tijd geleden overeenstemming hebben bereikt over een kaderovereenkomst die aan twee belangrijke doelstellingen beantwoordt:
1)het Europees Parlement toe te rusten met de vereiste middelen om de controletaken te kunnen uitoefenen die het Parlement door de Verdragen werden toegekend;
2)de kracht en de onafhankelijkheid van de Commissie te handhaven in haar rol die haar door dezelfde verdragen werd gegeven.
Ik geloof dat de voorzitter van de Commissie, de heer PRODI, evenals ikzelf van mening is dat het een evenwichtig akkoord is op grond waarvan onze instellingen hun respectieve voorrechten verder kunnen ontwikkelen in een klimaat van wederzijds vertrouwen en samenwerking. Het "koppel" EP/Commissie is een essentieel gegeven voor een goede werking van de instellingen en voor de toekomstige ontwikkeling van de Europese Unie.
Ten aanzien van de interne werking van het Europees Parlement denk ik dat de leden van de Europese Raad voldaan zijn over de vooruitgang die wij recentelijk hebben geboekt bij de goedkeuring van één enkel Statuut voor de Europese afgevaardigden. De gemaakte vorderingen worden op de voet gevolgd door de ad- hoc-groep die wij in overleg met de Raad hebben ingesteld en die dank zij de inspanningen van het Portugese voorzitterschap haar werkzaamheden gestadig heeft kunnen voortzetten.
In de eerste plaats heeft het Bureau maatregelen goedgekeurd die een volledige doorzichtigheid bij het gebruik van de vergoedingen voor assistenten verzekeren.
In de tweede plaats heeft een groep van onafhankelijke deskundigen ons zojuist een zeer gedetailleerd verslag doen toekomen waarin de situatie grondig wordt geanalyseerd en oplossingen worden voorgesteld waarover het Europees Parlement zich nog niet heeft uitgesproken, maar die stellig lijken uit te gaan van de doelstellingen die wij nastreven: transparantie, leesbaarheid, gelijkheid en waardigheid van het ambt.
Ik geloof dat de Raad reeds op informele wijze een positief oordeel over deze werkzaamheden heeft uitgesproken en ik zou u nog eens willen verzekeren dat wij wensen dat de afsluiting van dit dossier prioriteit verkrijgt. Wij beschikken over alle instrumenten om snel voorwaarts te gaan en ik hoop dat wij zo spoedig mogelijk het vereiste akkoord met de Raad zullen bereiken.
Mag ik dan ook, eveneens in deze geest van transparantie, benadrukken hoe belangrijk wij het vinden dat de op Europees niveau opgerichte politieke partijen daadwerkelijk worden erkend. Dit is gebeurd in Amsterdam, nu is het zaak dat wij hen een statuut geven en dus ook een autonome financiering waarborgen. Het verheugt mij bijzonder dat de Europese Commissie ons heeft meegedeeld dat zij gebruik wil maken van haar initiatiefrecht om een wijziging op artikel 191 voor te stellen.
Wat de IGC betreft heeft het Europees Parlement op 13 april jl. duidelijke doelstellingen voor de IGC goedgekeurd en deze op 15 juni 2000 bevestigd.
Een ruime meerderheid van het Parlement heeft zich in het bijzonder voor drie fundamentele oriëntaties uitgesproken:
- gekwalificeerde meerderheidsbesluiten - Wij wensen dat deze in de Raad de regel worden en eenparige besluiten de uitzondering. Zelfs indien de leden van de Raad thans overtuigd lijken van de noodzaak dat het mechanisme van de versterkte samenwerking - dat door het Europees Parlement "versterkte integratie" werd genoemd — moet worden versoepeld, zal dit geen oplossing bieden voor de problemen in verband met de besluitvormingscapaciteit van de instellingen over bijvoorbeeld de interne markt en is het geen alibi voor onvoldoende resultaten ten aanzien van de wijze van stemmen in de Raad. Het Europees Parlement zal zeer waakzaam moeten zijn en ik kan u zeggen dat het de huidige omzichtigheid van de voorbereidingsgroep betreurt;
- de tweede prioritaire oriëntatie voor het Parlement betreft de aard van het Handvest van de Grondrechten. De Conventie, die wordt voorgezeten door de heer HERZOG, heeft uitstekend werk verricht waaraan het Europees Parlement actief heeft deelgenomen en waarover de heer Mendez de Vigo u zo dadelijk verslag uitbrengt. Wij zijn van opvatting, zoals trouwens een meerderheid van de nationale parlementen op de laatste bijeenkomst van de COSAC heeft verklaard dat de opneming van dit Handvest in de verdragen van kapitaal belang is. Door aan het Handvest rechtsgeldigheid toe te kennen, bevestigt de Europese Unie, aan de vooravond van een uitbreiding van de Unie van ongekende omvang, dat zij in de eerste plaats is gegrondvest op een gemeenschap van gemeenschappelijke waarden. Ik ben er eveneens van overtuigd dat een dergelijke stap ertoe zal bijdragen nieuw elan, nieuwe hoop, kortom, een nieuwe bezieling aan het Europese bouwwerk te geven. Het Europees burgerschap is een realiteit geworden en houdt in dat elke burger rechten heeft, zich bewust is van een gemeenschappelijke lotsbestemming en ervan overtuigd mee te werken aan de opbouw van een model voor de Europese samenleving;
- de derde oriëntatie, die in ons Parlement ruime steun vindt, heeft in de laatste tijd een veelbelovende actualiteit ervaren. Het gaat om het plan om Europa een grondwet te geven en met het oog hierop de verdragen te herstructureren en te vereenvoudigen. Onmiddellijke actie op korte termijn is mogelijk: hiervan getuigen de voorstellen die het Europees instituut van Florence onlangs op verzoek van de Europese Commissie heeft geformuleerd. Deze voorstellen tonen aan dat de huidige verdragen kunnen worden vereenvoudigd zonder dat het institutionele evenwicht in het geding raakt en dat een dergelijke vereenvoudiging een doeltreffende bijdrage kan zijn tot het proces dat zal leiden tot de opstelling van een grondwet.
In het kader van dit proces wil ik er tevens op wijzen hoeveel belang het Europees Parlement hecht aan een herziening van artikel 7 van het Verdrag inzake de eerbiediging van de fundamentele vrijheden. Wij kennen de voorstellen reeds werden uitgewerkt. Het Europees Parlement heeft zich daarover nog niet uitgesproken maar is, in dit stadium, voldaan over het feit dat een helder debat op gang is gebracht over een probleem dat essentieel is voor de werking van de Unie. Wat dit laatste betreft wordt in paragraaf 8 van de resolutie die wij op 15 juni hebben goedgekeurd, het voorzitterschap van de Raad verzocht " de betrekkingen tussen de 14 lidstaten en Oostenrijk te onderzoeken en met alle betrokken partijen in de Unie een procedure uit te stippelen op grond waarvan een aanvaardbare oplossing kan worden gevonden".
Het besluitvormingsproces doeltreffender te maken en het gevaar van blokkering te voorkomen, meer flexibele mogelijkheden te scheppen voor een versterkte samenwerking tussen de lidstaten die sneller voorwaarts wensen te gaan, gelijktijdig echter ook institutionele overlappingen te vermijden, de verdragen te vereenvoudigen en onze verknochtheid aan de democratische waarden te bevestigen in een handvest van juridische draagwijdte, het GBVB te concretiseren, waartoe de aanzet is gegeven in Keulen en Helsinki en waaraan de parlementaire dimensie nog ontbreekt, zijn stuk voor stuk ambitieuze werkterreinen waarvoor de inzet van alle krachten en de sensibilisering van de publieke opinie noodzakelijk zijn als wij deze een kans bieden.In afwachting van het resultaat van een veel breder debat over de toekomst van het Europa van 28 lidstaten, hebben deze burgers behoefte aan een duidelijk concept: overzichtelijke en duurzame instellingen en "eenheid in verscheidenheid", waarmee ik het devies aanhaal dat 80.000 jongeren uit onze landen thans in hun vaandel hebben geschreven.
Ik heb geen enkele twijfel dat het Portugese voorzitterschap een belangrijke etappe zal zijn bij de verwezenlijking van deze doelstellingen die onontbeerlijk zijn om de voorwaarden te scheppen voor een nieuw begin van de Europese Unie.
© Europees Parlement: 19/06/2000
|