Ο ρόλος του Αλτιέρο Σπινέλι στην πορεία για την Ευρωπαϊκή Ένωση

21-09-2016

Στις 14 Φεβρουαρίου 1984, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο συζήτησε και ενέκρινε το σχέδιο «Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση», το οποίο είναι επίσης γνωστό ως «σχέδιο Σπινέλι» από το όνομα του εισηγητή-συντονιστή της κοινοβουλευτικής επιτροπής που συνέταξε το κείμενο. Δύο χρόνια αργότερα, στις 23 Μαΐου 1986, ο Αλτιέρο Σπινέλι πέθανε στη Ρώμη. Σήμερα, 30 χρόνια μετά, ο Σπινέλι και το σχέδιο Συνθήκης που υποστήριξε θεωρούνται βασικά στοιχεία της διαδικασίας ολοκλήρωσης της ΕΕ. Το σχέδιο Συνθήκης δεν ήταν, ωστόσο, παρά το αποκορύφωμα της πολιτικής σταδιοδρομίας του Σπινέλι, ενός άνδρα που μπόρεσε να φανταστεί μια ενωμένη Ευρώπη προτού καν δημιουργηθεί η Ευρωπαϊκή Κοινότητα. Θα μπορέσουμε να κατανοήσουμε καλύτερα τον τρόπο με τον οποίο εξελίχθηκαν η σκέψη και το έργο του Σπινέλι αν λάβουμε υπόψη αφενός, τα επιχειρήματα που περιλαμβάνονται στο Μανιφέστο του Bεντοτένε και, αφετέρου, τη δράση του στο Ευρωπαϊκό Φεντεραλιστικό Κίνημα, μέχρι να ξεκινήσει το έργο του στα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα ως Επίτροπος και στη συνέχεια ως βουλευτής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Πολιτικός με καταγωγή από την Ιταλία, ο Σπινέλι όχι μόνο βίωσε, κατά τη διάρκεια της σταδιοδρομίας του, τα διάφορα στάδια της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, αλλά συχνά τα προέβλεπε. Ένας από τους στόχους που επιδίωξε να επιτύχει με αποφασιστικότητα και πίστη έως το τέλος ήταν η δημιουργία πολιτικής ένωσης μεταξύ των χωρών της Ευρώπης. Το τελικό βήμα έμελλε να υλοποιηθεί από το θεσμικό όργανο που ο Σπινέλι πάντα θεωρούσε το πλέον αντιπροσωπευτικό και κατάλληλο να διαδραματίσει ηγετικό ρόλο στη διαδικασία ολοκλήρωσης: το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Στις 14 Φεβρουαρίου 1984, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο συζήτησε και ενέκρινε το σχέδιο «Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση», το οποίο είναι επίσης γνωστό ως «σχέδιο Σπινέλι» από το όνομα του εισηγητή-συντονιστή της κοινοβουλευτικής επιτροπής που συνέταξε το κείμενο. Δύο χρόνια αργότερα, στις 23 Μαΐου 1986, ο Αλτιέρο Σπινέλι πέθανε στη Ρώμη. Σήμερα, 30 χρόνια μετά, ο Σπινέλι και το σχέδιο Συνθήκης που υποστήριξε θεωρούνται βασικά στοιχεία της διαδικασίας ολοκλήρωσης της ΕΕ. Το σχέδιο Συνθήκης δεν ήταν, ωστόσο, παρά το αποκορύφωμα της πολιτικής σταδιοδρομίας του Σπινέλι, ενός άνδρα που μπόρεσε να φανταστεί μια ενωμένη Ευρώπη προτού καν δημιουργηθεί η Ευρωπαϊκή Κοινότητα. Θα μπορέσουμε να κατανοήσουμε καλύτερα τον τρόπο με τον οποίο εξελίχθηκαν η σκέψη και το έργο του Σπινέλι αν λάβουμε υπόψη αφενός, τα επιχειρήματα που περιλαμβάνονται στο Μανιφέστο του Bεντοτένε και, αφετέρου, τη δράση του στο Ευρωπαϊκό Φεντεραλιστικό Κίνημα, μέχρι να ξεκινήσει το έργο του στα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα ως Επίτροπος και στη συνέχεια ως βουλευτής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Πολιτικός με καταγωγή από την Ιταλία, ο Σπινέλι όχι μόνο βίωσε, κατά τη διάρκεια της σταδιοδρομίας του, τα διάφορα στάδια της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, αλλά συχνά τα προέβλεπε. Ένας από τους στόχους που επιδίωξε να επιτύχει με αποφασιστικότητα και πίστη έως το τέλος ήταν η δημιουργία πολιτικής ένωσης μεταξύ των χωρών της Ευρώπης. Το τελικό βήμα έμελλε να υλοποιηθεί από το θεσμικό όργανο που ο Σπινέλι πάντα θεωρούσε το πλέον αντιπροσωπευτικό και κατάλληλο να διαδραματίσει ηγετικό ρόλο στη διαδικασία ολοκλήρωσης: το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.