Πλαστικά απόβλητα και ανακύκλωση στην ΕΕ: γεγονότα και αριθμητικά στοιχεία
Ενώ οι χώρες της ΕΕ ανακυκλώνουν όλο και περισσότερα πλαστικά απόβλητα, την ίδια στιγμή παράγουν περισσότερα από αυτά. Δείτε τα στοιχεία και τους αριθμούς στα γραφήματα μας.
Πλαστικά απόβλητα στην Ευρώπη: βασικά στατιστικά στοιχεία
Το 2022, κάθε πολίτης της ΕΕ παρήγαγε κατά μέσο όρο 36,1 κιλά απορριμμάτων πλαστικών συσκευασιών. Ο όγκος των απορριμμάτων πλαστικών συσκευασιών που παρήχθησαν ανά κάτοικο αυξήθηκε κατά περίπου 8 κιλά ανά άτομο μεταξύ 2012 και 2022.
Το σύνολο των απορριμμάτων πλαστικών συσκευασιών που παρήχθησαν στην ΕΕ το 2022 ανήλθε σε 16,16 εκατομμύρια τόνους. Περίπου 6,58 εκατομμύρια τόνοι, ή το 40,7% αυτών, ανακυκλώθηκαν.
Η ΕΕ λαμβάνει μέτρα για τη μείωση της ποσότητας των πλαστικών αποβλήτων, αλλά τι συμβαίνει για τα απόβλητα που συνεχίζουν να παράγονται παρά τις τρέχουσες προσπάθειες; Και πώς μπορούν να αυξηθούν τα ποσοστά ανακύκλωσης των πλαστικών;
Ανακαλύψτε τις δράσεις της ΕΕ για την καταπολέμηση της πλαστικής ρύπανσης.
Ανακύκλωση πλαστικών στην Ευρώπη
Στην Ευρώπη, ο πιο συχνά χρησιμοποιούμενος τρόπος διάθεσης πλαστικών αποβλήτων είναι η ανακύκλωση (40,7%). Η ανάκτηση ενέργειας, που σημαίνει τη μετατροπή των πλαστικών αποβλήτων σε αξιοποιήσιμη θερμότητα, ηλεκτρική ενέργεια ή καύσιμο μέσω αποτέφρωσης ή άλλων διεργασιών, είναι ο δεύτερος πιο συχνά χρησιμοποιούμενος τρόπος επεξεργασίας πλαστικών αποβλήτων (35,0%).
Το ποσοστό ανακύκλωσης των πλαστικών απορριμμάτων συσκευασίας έχει αυξηθεί σταθερά με την πάροδο των ετών, από 25,2% το 2005 σε 40,7% το 2022.
Περίπου 1,3 εκατομμύρια τόνοι πλαστικών αποβλήτων εξήχθησαν για επεξεργασία σε χώρες εκτός ΕΕ το 2023. Οι λόγοι για τις εξαγωγές περιλαμβάνουν την έλλειψη χωρητικότητας, τεχνολογίας ή οικονομικών πόρων για την επεξεργασία των αποβλήτων σε τοπικό επίπεδο.
Προηγουμένως, ένα σημαντικό μέρος των εξαγόμενων πλαστικών αποβλήτων μεταφέρονταν στην Κίνα, αλλά οι περιορισμοί στις εισαγωγές πλαστικών αποβλήτων στη χώρα έχουν μειώσει απότομα τις εξαγωγές της ΕΕ. Η Ένωση προσπαθεί να βρει φιλικούς προς το κλίμα τρόπους διαχείρισης των πλαστικών αποβλήτων της.
Το σχετικά χαμηλό ποσοστό ανακύκλωσης πλαστικών στην ΕΕ σημαίνει μεγάλες απώλειες για την οικονομία καθώς και για το περιβάλλον.
Κάθε χρόνο, μεταξύ 19 και 23 εκατομμυρίων τόνων πλαστικού απορρίπτονται στο έδαφος, τα ποτάμια και τους ωκεανούς. Αυτό έχει αρνητικές επιπτώσεις στα οικοσυστήματα και επηρεάζει άμεσα τα μέσα διαβίωσης των ανθρώπων, τις δυνατότητες παραγωγής τροφίμων και την κοινωνική ευημερία.
Το 2019, τα πλαστικά παρήγαγαν 1,8 δισεκατομμύρια τόνους εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου (GHG) – το 3,4% των παγκόσμιων εκπομπών – με ένα μεγάλο μέρος αυτών των εκπομπών να προέρχεται από την παραγωγή και τη μετατροπή τους από ορυκτά καύσιμα. Μέχρι το 2060, οι εκπομπές από τον κύκλο ζωής των πλαστικών αναμένεται να τριπλασιαστούν.
Σύμφωνα με τον περιβαλλοντικό οργανισμό της ΕΕ (EEA), μόνο στην ΕΕ, η αλυσίδα αξίας των πλαστικών παρήγαγε 193 εκατομμύρια τόνους εκπομπών CO2, αριθμός μεγαλύτερος από τις ετήσιες εκπομπές του Βελγίου (123 εκατομμύρια τόνοι το 2019). Η πλειονότητα των εκπομπών προέρχεται από την παραγωγή πλαστικών (63%), ενώ η μετατροπή σε προϊόντα αντιπροσωπεύει το 22% και η επεξεργασία πλαστικών αποβλήτων στο τέλος του κύκλου ζωής τους ένα ακόμη 15% (κυρίως λόγω αποτέφρωσης).
Διαβάστε περισσότερα σχετικά με τη διαχείριση αποβλήτων στην ΕΕ.
Προβλήματα με την ανακύκλωση πλαστικών
Τα κύρια θέματα που περιπλέκουν την ανακύκλωση πλαστικών είναι η ποιότητα και η τιμή του ανακυκλωμένου προϊόντος, σε σύγκριση με το αντίστοιχο μη ανακυκλούμενο. Η μεταποίηση των πλαστικών απαιτεί μεγάλες ποσότητες ανακυκλωμένων πλαστικών, κατασκευασμένων με αυστηρά ελεγχόμενες προδιαγραφές και σε ανταγωνιστική τιμή.
Ωστόσο, δεδομένου ότι τα πλαστικά είναι εύκολα προσαρμοσμένα στις ανάγκες (λειτουργικές ή αισθητικές) κάθε κατασκευαστή, η ποικιλία των πρώτων υλών περιπλέκει τη διαδικασία ανακύκλωσης, καθιστώντας την δαπανηρή, και επηρεάζει την ποιότητα του τελικού προϊόντος.
Τα ποσοστά ανακύκλωσης πλαστικών αποβλήτων στις χώρες της ΕΕ ποικίλλουν σημαντικά: οι χώρες που ανακύκλωσαν τα περισσότερα το 2022 ήταν η Σλοβακία (59,6%), το Βέλγιο (54,2%) και η Γερμανία (51,1%), ενώ τα χαμηλότερα ποσοστά παρατηρήθηκαν στη Μάλτα (16,4%), τη Δανία (23,5%) και τη Γαλλία (25,2%).
Λύσεις της ΕΕ για την αύξηση των ποσοστών ανακύκλωσης πλαστικών
Το 2024, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε νέους κανόνες για τη μείωση, την επαναχρησιμοποίηση και την ανακύκλωση των απορριμμάτων συσκευασίας στην ΕΕ. Οι κανόνες απαιτούν από τις χώρες της ΕΕ να μειώσουν τα συνολικά απορρίμματα συσκευασίας κατά κεφαλήν σε σύγκριση με το 2018 κατά 5% έως το 2030, 10% έως το 2035 και 15% έως το 2040.
Υπάρχουν επίσης συγκεκριμένες διατάξεις για τη μείωση των απορριμμάτων πλαστικών συσκευασιών. Ορισμένοι τύποι πλαστικών συσκευασιών μιας χρήσης θα απαγορευτούν από την 1η Ιανουαρίου 2030. Έως το 2029, το 90% των πλαστικών και μεταλλικών δοχείων ποτών μιας χρήσης (έως τρία λίτρα) θα πρέπει να συλλέγονται ξεχωριστά.
Ενημερωθείτε σχετικά με το σχέδιο δράσης της ΕΕ για τη μετάβαση σε μια κυκλική οικονομία έως το 2050, συμπεριλαμβανομένης της μείωσης πλαστικών αποβλήτων.
Λύσεις της ΕΕ για την αύξηση των ποσοστών ανακύκλωσης του πλαστικού
Τον Ιούνιο του 2019, η ΕΕ υιοθέτησε νέους κανόνες για την αντιμετώπιση του ζητήματος των πλαστικών θαλάσσιων απορριμμάτων. Οι κανόνες περιλαμβάνουν την απαγόρευση ορισμένων πλαστικών ειδών μιας χρήσης και στόχο 25% για ανακυκλωμένο περιεχόμενο σε πλαστικά μπουκάλια έως το 2025 και 30% έως το 2030.
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υποστήριξε επίσης τον περιορισμό των ελαφρών πλαστικών σακουλών στην ΕΕ το 2015.
Επιπλέον, οι ευρωβουλευτές κάλεσαν την Επιτροπή να λάβει μέτρα κατά των μικροπλαστικών.
Τον Φεβρουάριο του 2024, το Κοινοβούλιο ενέκρινε αυστηρότερες απαιτήσεις για τις μεταφορές αποβλήτων εκτός ΕΕ. Οι κανόνες απαγορεύουν τις εξαγωγές πλαστικών αποβλήτων σε χώρες που δεν είναι μέλη του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ).
