Δικαίωμα επισκευής: Η δράση της ΕΕ για να καταστήσει τις επισκευές πιο ελκυστικές

Μετά από χρόνια πίεσης, οι ευρωβουλευτές υιοθέτησαν νομοθεσία που εγγυάται το δικαίωμα επισκευής προϊόντων. Μάθετε για τα συγκεκριμένα μέτρα.

Ένας επισκευαστής με ένα κατσαβίδι που στερεώνει την καφετιέρα σε ένα τραπέζι εσωτερικών χώρων εργασίας
Ένας επισκευαστής με ένα κατσαβίδι που στερεώνει την καφετιέρα σε ένα τραπέζι εσωτερικών χώρων εργασίας

Το να πετάμε αγαθά και προϊόντα αντί να τα επισκευάζουμε και να τα επαναχρησιμοποιούμε, έχει τεράστιο περιβαλλοντικό αντίκτυπο, καθώς οδηγεί σε 35 εκατομμύρια τόνους απορριμμάτων ετησίως στην ΕΕ. Το δικαίωμα στην επισκευή θεωρείται βασικό βήμα της Ευρωπαϊκής στρατηγικής για τη μεταάβαση σε μια κυκλική οικονομία ως το 2050 στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας, με απώτερο στόχο την κλιματική ουδετερότητα της ΕΕ έως το 2050.


Τον Απρίλιο του 2024, το Κοινοβούλιο ενέκρινε την οδηγία για το «δικαίωμα στην επισκευή» που στοχεύει στην ενθάρρυνση μιας πιο βιώσιμης κατανάλωσης, διευκολύνοντας την επισκευή ελαττωματικών αγαθών, μειώνοντας τα απόβλητα και υποστηρίζοντας τον τομέα επισκευής.

Ο εισηγητής του Κοινοβουλίου René Repasi (Ομάδα της Προοδευτικής Συμμαχίας των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών, Γερμανία) δήλωσε: «Το δικαίωμα των καταναλωτών να επισκευάζουν προϊόντα θα γίνει πλέον πραγματικότητα. Θα είναι ευκολότερο και φθηνότερο να επισκευάσετε αντί να αγοράσετε νέα, ακριβά αντικείμενα. Αυτό είναι ένα σημαντικό επίτευγμα για το Κοινοβούλιο και τη δέσμευσή του να ενδυναμώσει τους καταναλωτές στον αγώνα κατά της κλιματικής αλλαγής».

Θα είναι ευκολότερο και φθηνότερο να επισκευάσετε αντί να αγοράσετε νέα, ακριβά αντικείμενα.
René Repasi (Ομάδα της Προοδευτικής Συμμαχίας των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών, Γερμανία)
Συντάκτης της έκθεσης του Κοινοβουλίου σχετικά με το δικαίωμα επιδιόρθωσης της νομοθεσίας

Τέσσερα οφέλη του δικαιώματος στην επισκευή


  • Σύμφωνα με έρευνα του 2020 από το Ευρωβαρόμετρο, το 77% των καταναλωτών της ΕΕ θα προτιμούσαν να επισκευάσουν τα προϊόντα και τις συσκευές που έχουν στη διάθεσή τους αντί να αγοράσουν καινούργια. Καταλήγουν όμως να τα αντικαθιστούν ή να τα πετούν στα σκουπίδια επειδή το κόστος της επισκευής τους είναι πολύ μεγάλο ή επειδή δεν έχουν που να απευθυνθούν.

  • Άλλο ένα εμπόδιο στη βιώσιμη κατανάλωση είναι η προγραμματισμένη απαρχαίωση: ορισμένα προϊόντα έχουν εσκεμμένα περιορισμένη διάρκεια ζωής ενώ, σε μερικές περιπτώσεις, τα κατασκευαστικά τους μέρη είναι τοποθετημένα με τέτοιο τρόπο που δεν μπορούν να αφαιρεθούν ή να αντικατασταθούν.


  • Οι επισκευές των ηλεκτρονικών συσκευών επωφελούν σημαντικά το περιβάλλον, διασφαλίζοντας τη μείωση της χρήσης των πόρων, των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και της ενεργειακής κατανάλωσης.

  • Τα ηλεκτρονικά είδη αποτελούν σήμερα την ταχύτερα αναπτυσσόμενη πηγή αποβλήτων στην ΕΕ, αλλά ακόμα δεν ανακυκλώνονται πολλά.

Δείτε το γράφημά μας σχετικά με τα ηλεκτρονικά απόβλητα.

    Τι συμπεριλαμβάνει το δικαίωμα στην επισκευή;


    Το Κοινοβούλιο τάσσεται υπέρ της βελτίωσης του δικαιώματος των καταναλωτών για επισκευή για περισσότερο από μια δεκαετία και έχει υποβάλει ορισμένες συγκεκριμένες προτάσεις στην Επιτροπή για να καταστούν οι επισκευές συστηματικές, οικονομικά αποδοτικές και ελκυστικές.

    Μόλις τον Απρίλιο του 2022, το Κοινοβούλιο ζήτησε νομοθετική πρόταση από την Επιτροπή για το δικαίωμα επισκευής που καλύπτουν προϊόντα μεγάλης διάρκειας που μπορούν να επιδιορθωθούν. Η Επιτροπή υπέβαλε πρόταση τον Μάρτιο του 2023.


    Η νέα νομοθεσία στοχεύει να κάνει τις επισκευές πιο ελκυστικές και διαθέσιμες για τους καταναλωτές:

    • Οι πωλητές θα υποχρεωθούν να δώσουν προτεραιότητα στην επισκευή εντός της νόμιμης περιόδου εγγύησης, εάν είναι φθηνότερη ή ισοδύναμη σε κόστος με την αντικατάσταση ενός αγαθού. Η νόμιμη εγγύηση θα πρέπει να παραταθεί κατά ένα έτος μετά την επισκευή ενός προϊόντος.

    • Οι καταναλωτές θα έχουν το δικαίωμα να ζητήσουν επισκευή για προϊόντα όπως πλυντήρια ρούχων, ηλεκτρικές σκούπες και smartphones μετά τη λήξη της εγγύησης.

    • Οι συσκευές αντικατάστασης θα πρέπει να προσφέρονται με δανεισμό κατά τη διάρκεια της επισκευής. Εάν μια συσκευή αποδειχθεί ανεπανόρθωτη, οι καταναλωτές μπορούν να επιλέξουν μια ανακαινισμένη μονάδα ως εναλλακτική λύση.

    • Θα δημιουργηθεί μια ευρωπαϊκή διαδικτυακή πλατφόρμα με εθνικές ενότητες που θα βοηθούν τους καταναλωτές να βρουν επισκευαστές στην περιοχή τους.

    • Θα παρέχονται κίνητρα στους καταναλωτές να επισκευάζουν προϊόντα αντί να τα αντικαθιστούν με καινούργια.

    • Θα πρέπει να προσφέρεται στους καταναλωτές εναρμονισμένο σύνολο λεπτομερειών πληροφοριών σχετικά με την επισκευασιμότητα των συσκευών, ώστε να μπορούν να αξιολογούν και να συγκρίνουν τις υπηρεσίες επισκευής.


      Η οδηγία συμπληρώνει άλλους νέους κανόνες της ΕΕ για τον οικολογικό σχεδιασμό, σηματοδοτώντας μια στροφή προς μια πιο φιλική προς τον καταναλωτή και περιβαλλοντικά συνειδητή προσέγγιση.


    Επόμενα βήματα

    Μετά την έγκριση του Κοινοβουλίου, μόλις την εγκρίνει το Συμβούλιο, η οδηγία θα δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ. Οι χώρες της ΕΕ θα έχουν στη συνέχεια 24 μήνες για να το μεταφέρουν στο εθνικό τους δίκαιο.

    Μάθετε τι κάνει η ΕΕ για την οικοδόμηση μια κυκλικής οικονομίας: