Ενεργειακή ασφάλεια: Λύσεις στις σημερινές προκλήσεις
Πώς μπορεί η ΕΕ να αντιμετωπίσει τις διακοπές ρεύματος, την ενεργειακή εξάρτηση και τις κυβερνοεπιθέσεις στα δίκτυα; Ανακαλύψτε τι κάνει η ΕΕ για να ενισχύσει την ενεργειακή ασφάλεια της ΕΕ.
Πίνακας Περιεχομένων
- Μείωση της ενεργειακής εξάρτησης και εξάλειψη των ρωσικών ορυκτών καυσίμων
- Αύξηση της παραγωγής ανανεώσιμης ενέργειας από την ΕΕ
- Βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης
- Αποτρέψτε τις ελλείψεις ρεύματος
- Προστασία των ενεργειακών υποδομών από επιθέσεις
- Ενίσχυση της αλληλεγγύης μεταξύ των χωρών της ΕΕ
- Αποθήκευση επαρκούς ποσότητας φυσικού αερίου για την αντιμετώπιση διαταραχών
Η ενέργεια είναι το κλειδί για την καθημερινότητά μας, τροφοδοτώντας τη λειτουργία της κοινωνίας και της οικονομίας. Ωστόσο, η πρόσβαση στην ενέργεια δεν είναι δεδομένη. Η Ευρώπη έχει μειώσει την εξάρτησή της από τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα από την πλήρη εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022 και τώρα κινείται για την πλήρη εξάλειψή της. Άλλες προκλήσεις περιλαμβάνουν τη σταδιακή μετάβαση στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και την ανάγκη σύνδεσης και προστασίας των ενεργειακών υποδομών.
Μείωση της ενεργειακής εξάρτησης και εξάλειψη των ρωσικών ορυκτών καυσίμων
Από το 2025, η ΕΕ εξακολουθεί να αγοράζει το 60% της ενέργειάς της από το εξωτερικό, συμπεριλαμβανομένου του 90% του φυσικού αερίου και του 97% του πετρελαίου της, καθώς και πυρηνικών καυσίμων. Αυτό έχει οδηγήσει σε κίνδυνο διακοπής του εφοδιασμού και άσκησης εξωτερικής πίεσης, ιδίως από τη Ρωσία.
Γι' αυτό η ΕΕ λαμβάνει μέτρα για την εξάλειψη των ρωσικών ορυκτών καυσίμων από το ενεργειακό της μείγμα. Μια νέα νομοθεσία που ψηφίστηκε από το Κοινοβούλιο τον Δεκέμβριο του 2025 απαγόρευσε τις αγορές ρωσικού υγροποιημένου φυσικού αερίου για άμεση παράδοση στην ΕΕ. Αυτό ισχύει από τη στιγμή που ο κανονισμός τίθεται σε ισχύ στις αρχές του 2026, ενώ οι εισαγωγές φυσικού αερίου μέσω αγωγών πρόκειται να καταργηθούν σταδιακά έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2027.
Σε διαπραγματεύσεις με το Συμβούλιο, το Κοινοβούλιο εξασφάλισε επίσης τη δέσμευση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να παρουσιάσει νομοθεσία στις αρχές του 2026 για την απαγόρευση όλων των εισαγωγών ρωσικού πετρελαίου, ώστε να τεθεί σε ισχύ μια αποτελεσματική απαγόρευση πριν από το τέλος του 2027.
Οι εισαγωγές φυσικού αερίου από τη Ρωσία (αέριο αγωγών και υγροποιημένο φυσικό αέριο μαζί) έχουν μειωθεί από πάνω από 40% των συνολικών εισαγωγών της ΕΕ το 2021 σε λιγότερο από 19% το 2024. Αυτές οι εισαγωγές έχουν αντικατασταθεί από προμήθειες από πιο αξιόπιστες πηγές ή εγχώρια παραγόμενη ενέργεια ή έχουν καταστεί περιττές λόγω της μειωμένης κατανάλωσης. Το μερίδιο των ρωσικών εισαγωγών πετρελαίου έχει επίσης συρρικνωθεί από 27% στις αρχές του 2022 σε 3% το 2024.
Αύξηση της παραγωγής ανανεώσιμης ενέργειας από την ΕΕ
Η αιολική ενέργεια στην ΕΕ σχεδόν διπλασιάστηκε και η ηλιακή ενέργεια υπερτριπλασιάστηκε τα τελευταία δέκα χρόνια από το 2014. Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας παρείχαν το 45% της ηλεκτρικής ενέργειας που χρησιμοποιήθηκε το 2023.
Ωστόσο, τα προβλήματα με το δίκτυο οδήγησαν σε σπατάλη 12 τεραβατωρών ανανεώσιμης ενέργειας (ίση με τη μέση κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας περίπου 3,3 εκατομμυρίων νοικοκυριών της ΕΕ για ένα χρόνο). Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο οι ευρωβουλευτές επιμένουν να επενδύσουν περισσότερο για την επέκταση και αναβάθμιση των δικτύων.
Το Κοινοβούλιο ζητά επίσης υποστήριξη για αναδυόμενες τεχνολογίες όπως η γεωθερμική ενέργεια και το βιομεθάνιο.
Η ΕΕ στοχεύει το μερίδιο των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας να ανέλθει σε τουλάχιστον 42,5% της συνολικής κατανάλωσης ενέργειας έως το 2030. Το Κοινοβούλιο ζήτησε στενότερη συνεργασία και ταχύτερη ανάπτυξη έργων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας για την επίτευξη αυτών των στόχων.
Περισσότερες πληροφορίες
Βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης
Η εξοικονόμηση ενέργειας είναι ένας από τους καλύτερους τρόπους για τη μείωση της εξάρτησης από εξωτερικές ενεργειακές πηγές. Το ψήφισμα του Κοινοβουλίου σημείωσε ότι η ζήτηση ενέργειας στην ΕΕ μειώθηκε κατά 20% μεταξύ 2006 και 2023 χάρη στις προσπάθειες για την αποδοτικότητα.
Ωστόσο, η κατανάλωση ενέργειας από κέντρα δεδομένων και ψηφιακές τεχνολογίες έχει αυξηθεί απότομα. Το Κοινοβούλιο ζήτησε σαφέστερες πολιτικές και υποστήριξη για τη μείωση αυτής της αύξησης. Ζήτησε επίσης καλύτερα μέτρα εξοικονόμησης ενέργειας σε κατοικίες και βιομηχανίες για τη μείωση της ζήτησης και την αποφυγή υπερφόρτωσης του δικτύου.
Περισσότερες πληροφορίες
Αποτρέψτε τις ελλείψεις ρεύματος
Το ψήφισμα προειδοποιούσε ότι εάν δεν υπάρχει επαρκής εφεδρική ισχύς, οι ξαφνικές κορυφώσεις της ζήτησης ή οι διαταραχές στην προσφορά θα μπορούσαν να προκαλέσουν σημαντικές διακοπές ρεύματος και να βλάψουν την οικονομία.
Το Κοινοβούλιο σημείωσε ότι ενδέχεται να χρειαστούν επιπλέον 100 GW ισχύος έως το 2035 για να διασφαλιστεί η αξιοπιστία, η ενεργειακή ασφάλεια και το χαμηλότερο κόστος. Τόνισε ότι αυτή η
Προστασία των ενεργειακών υποδομών από επιθέσεις
Το Κοινοβούλιο εξέφρασε ανησυχίες σχετικά με τις αυξανόμενες κυβερνοεπιθέσεις και τα περιστατικά φυσικής δολιοφθοράς που απειλούν τις υποδομές ενέργειας, ιδίως τις διασυνοριακές γραμμές, τα υποθαλάσσια καλώδια και τις συνδέσεις με υπεράκτια αιολικά πάρκα.
Κάλεσε τις χώρες της ΕΕ, την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τους οργανισμούς της ΕΕ να προστατεύουν η μία την άλλη πιο δυναμικά και να συνεργάζονται στενότερα μεταξύ τους. Οι αρχές θα πρέπει επίσης να συνεργαστούν με ιδιωτικές εταιρείες για τη διατήρηση του εφοδιασμού με ηλεκτρική ενέργεια και την υποστήριξη της εθνικής ασφάλειας.
Το ψήφισμα υπογράμμισε την ανάγκη για υποχρεωτικούς ελέγχους κυβερνοασφάλειας σε μικρές, συνδεδεμένες στο διαδίκτυο ενεργειακές συσκευές, καθώς θα μπορούσαν να είναι ευάλωτες σε κυβερνοεπιθέσεις.
Ενίσχυση της αλληλεγγύης μεταξύ των χωρών της ΕΕ
Το Κοινοβούλιο υπογράμμισε ότι η ενεργειακή ασφάλεια απαιτεί αλληλεγγύη, καθώς οι μονομερείς εθνικές ενέργειες ενέχουν τον κίνδυνο αποσταθεροποίησης του ευρύτερου συστήματος. Κάλεσε τις χώρες της ΕΕ να συντονίσουν τα έργα υποδομών και τις αντιδράσεις σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης.
Αποθήκευση επαρκούς ποσότητας φυσικού αερίου για την αντιμετώπιση διαταραχών
Τον Ιούλιο του 2025, το Κοινοβούλιο ενέκρινε επίσης έναν κανονισμό για την ευέλικτη αποθήκευση φυσικού αερίου, ο οποίος στοχεύει να διασφαλίσει ότι οι χώρες της ΕΕ αποθηκεύουν φυσικό αέριο σε προσιτές τιμές για την κάλυψη ψυχρών περιόδων ή διαταραχών εφοδιασμού.
Η νομοθεσία εγκρίθηκε αρχικά το 2022 μετά την ολοκληρωτική εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, εν μέσω ανησυχιών ότι η Ρωσία μπορεί να χρησιμοποιήσει τις προμήθειες φυσικού αερίου ως μέσο για να ασκήσει πίεση στην ΕΕ.
Οι αλλαγές στη νομοθεσία του 2025 εισάγουν μεγαλύτερη ευελιξία στον τρόπο με τον οποίο οι χώρες της ΕΕ μπορούν να συμμορφώνονται με τους κανόνες. Αντί να πρέπει να επιτυγχάνουν τον στόχο πλήρωσης αποθήκευσης φυσικού αερίου κατά 90% την 1η Νοεμβρίου κάθε έτους, οι χώρες επιτρέπεται να επιτύχουν τον ίδιο στόχο 90% οποιαδήποτε στιγμή μεταξύ 1ης Οκτωβρίου και 1ης Δεκεμβρίου. Αυτό θα πρέπει να οδηγήσει σε λιγότερη κερδοσκοπία και χαμηλότερες τιμές στις αγορές φυσικού αερίου.
