Il-prevenzjoni tat-tniġġis tal-ilma ta’ taħt l-art u tal-ilma tal-wiċċ fl-UE

L-ilma nadif huwa essenzjali għall-bnedmin u għall-ekosistemi sodi. Skopri x’qed jagħmlu l-UE u l-Parlament Ewropew biex jissalvagwardjawh.

Mara turista tħares lejn xmara żgħira bil-ġebel u s-siġar li jgħaddu minn wied
Mara turista tħares lejn xmara żgħira bil-ġebel u s-siġar li jgħaddu minn wied

Skont l-Aġenzija Ewropea għall-Ambjent, it-tniġġis tal-ilma fl-UE naqas bejn id-disgħinijiet u s-snin 2010. Madankollu, il-progress naqas minħabba tniġġis fi 58 % tal-ilma tal-wiċċ mill-2016. Barra minn hekk, “stat kimiku tajjeb” jista’ jinstab biss fi 42 % tal-korpi tal-ilma tal-wiċċ u 77 % tal-ilma ta’ taħt l-art.

 

F’konformità mal-ambizzjoni ta’ tniġġis żero tal-Patt Ekoloġiku Ewropew, f’Ottubru 2022 il-Kummissjoni ressqet proposta biex tirrevedi l-listi ta’ sorveljanza tas-sustanzi niġġiesa tal-ilma tal-wiċċ u tal-ilma ta’ taħt l-art li għandhom jiġu mmonitorjati u kkontrollati biex jiġu protetti l-korpi tal-ilma ħelu.

 

F’Settembru 2023, il-Parlament adotta l-pożizzjoni tiegħu dwar il-protezzjoni tal-ilma ta’ taħt l-art u l-ilma tal-wiċċ mit-tniġġis u t-titjib tal-istandards tal-kwalità tal-ilma. Il-liġi l-ġdida tirrevedi d-Direttiva Qafas dwar l-Ilma, id-Direttiva dwar l-Ilma ta’ Taħt l-Art u d-Direttiva dwar l-Istandards tal-Kwalità Ambjentali (id-Direttiva dwar l-Ilma tal-Wiċċ). L-għan huwa li jiġu protetti aħjar is-saħħa tal-bniedem u l-ekosistemi naturali mis-sustanzi li jniġġsu.

Id-differenza bejn l-ilma ta' taħt l-art u l-ilma tal-wiċċ

  • L-ilma ta’ taħt l-art jinsab taħt l-art fix-xquq u fl-ispazji fil-ħamrija, fir-ramel u fil-blat (eż. bjar artesjani, bjar magħmula mill-bniedem, nixxigħat)
  • L-ilma tal-wiċċ huwa kwalunkwe korp ta’ ilma ‘l fuq mill-art, inklużi nixxigħat, xmajjar, lagi, artijiet mistagħdra, ġibjuni, u qaliet.

L-espansjoni tal-lista ta’ sorveljanza tas-sustanzi li jniġġsu l-ilma

 

Il-Membri tal-PE jipproponu li l-lista ta’ sorveljanza ma tkunx limitata għal massimu ta’ sustanzi kif propost mill-Kummissjoni. Huma jridu li din tiġi aġġornata regolarment biex tlaħħaq mal-evidenza xjentifika l-ġdida u l-pass li qed jevolvi b’rata mgħaġġla ta’ sustanzi kimiċi ġodda emerġenti.

 

Il-Membri tal-PE jridu li jiżdiedu għadd ta’ sustanzi mal-lista ta’ sorveljanza hekk kif jiġu identifikati metodi ta’ monitoraġġ xierqa, inkluż il-mikroplastik

 

Il-prevenzjoni tat-tniġġis tal-ilma ta’ taħt l-art

 

Biex jipproteġu aħjar l-ilma ta’ taħt l-art tal-UE, il-Membri tal-PE jitolbu li l-valuri ta’ limitu applikabbli għall-ilma ta’ taħt l-art ikunu għaxar darbiet aktar baxxi minn dawk tal-ilma tal-wiċċ.

 

Huma jridu wkoll li subsett ta’ PFAS speċifiku jiżdied mal-lista ta’ sustanzi niġġiesa tal-ilma ta’ taħt l-art, peress li dawn is-sustanzi ġew identifikati f’aktar minn 70 % tal-punti ta’ kejl tal-ilma ta’ taħt l-art fl-UE. Il-Membri tal-PE jridu standards aktar stretti għall-glifosat, il-bisfenol, l-atrazina, il-farmaċewtiċi u l-pestiċidi.

 

Min iniġġes għandu jħallas

 

Fl-aħħar nett, ir-rapport jgħid li l-produtturi ta’ prodotti li fihom sustanzi li jniġġsu għandhom jikkontribwixxu għall-monitoraġġ tal-ispejjeż.

 

It-trattament tal-ilma urban mormi

 

L-ilma urban mormi jista’ jkun sors ieħor ta’ tniġġis tal-ilma. F'April 2024, il-Parlament approva regoli ġodda biex jittejjeb it-trattament u l-użu mill-ġdid tal-ilma mormi biex jipproteġi l-ambjent u s-saħħa tal-bniedem.

 

L-ilma mormi urban għandu jiġi mmonitorjat aħjar għas-sustanzi kimiċi li jniġġsu, inklużi “sustanzi kimiċi għal dejjem” (sustanzi per- u polifluworoalkiliċi), mikroplastik u patoġeni (bħal viruses u batterji).

 

Il-produtturi tal-farmaċewtiċi u tal-kożmetiċi se jkunu meħtieġa jiffinanzjaw parti mill-ispejjeż tat-trattament addizzjonali tal-ilma.

 

Il-pajjiżi tal-UE se jkollhom jistabbilixxu pjanijiet għall-iffrankar u l-użu mill-ġdid tal-ilma biex tiġi indirizzata skarsezza tal-ilma.

 

Il-passi li jmiss

 

It-taħditiet mal-gvernijiet nazzjonali dwar il-forma finali tat-testi leġiżlattivi dwar il-protezzjoni tal-ilma ta’ taħt l-art u tal-ilma tal-wiċċ jistgħu jibdew ladarba l-Kunsill ikun adotta l-pożizzjoni tiegħu.

 

Aktar dwar x’tagħmel l-UE kontra t-tniġġis