Fast fashion: EU-wetgeving voor duurzame textielconsumptie
Fast fashion heeft ervoor gezorgd dat we veel meer kleding produceren en weggooien. Kom meer te weten over de gevolgen hiervan voor het milieu en de oplossingen van de EU.
Het textielverbruik in de EU is gestegen van 17 kg per persoon in 2019 tot gemiddeld 19 kg per persoon in 2022 — genoeg om een grote koffer met nieuwe textiel te vullen. Tegelijkertijd wordt er in de EU jaarlijks ongeveer 12 kg kleding per persoon weggegooid.
De EU keurt wetgeving goed om de hoeveelheid textielafval te beperken, zodat textiel langer meegaat en dat het meer wordt gerecycled. De duurzaamheid van de mode verbeteren maakt deel uit van het plan om uiterlijk in 2050 een circulaire economie tot stand te brengen.
Wat is 'fast fashion'?
Fast fashion is het voortdurend aanbieden van nieuwe stijlen tegen zeer lage prijzen.
De opkomst van fast fashion heeft een cruciale rol gespeeld bij de toename van kledingverbruik. Dat komt voor een deel door sociale media, maar ook doordat nieuwe trends van de mode-industrie meer consumenten in een hoger tempo bereiken dan in het verleden. Dit heeft geleid tot een sterke toename van de productie en het weggooien van textiel.
De nieuwe strategieën om dit probleem aan te pakken zijn onder meer de ontwikkeling van nieuwe bedrijfsmodellen voor de verhuur van kleding, circulaire mode, waarbij producten worden ontworpen op een manier die hergebruik en recycling gemakkelijker zou maken, duurzame mode, waarbij mensen ervan worden overtuigd om minder kleding van betere kwaliteit te kopen, en de aansturing van consumenten om vaker te kiezen voor duurzamere kledingopties.
De impact van fast fashion op het milieu - belangrijke statistieken
Overconsumptie van natuurlijke hulpbronnen
Voor de productie van textiel is veel water nodig, en voor de teelt van katoen en andere vezels ook grond. Voor de productie van één enkel katoenen T-shirt is volgens schattingen 2.700 liter zoet water nodig. Dat is voor één persoon genoeg drinkwater voor 2,5 jaar.
De textielsector was in 2020 de op twee na grootste bron van waterverontreiniging en landgebruik, volgens een rapport van het Europees Milieuagentschap.
In 2022 was gemiddeld hetvolgende nodig voor de textielconsumptie per persoon in de EU:
- 323 m2 land
- 12 m3 water
- 523 kg grondstoffen
Watervervuiling
Ongeveer 20% van de wereldwijde vervuiling van schoon water wordt voornamelijk veroorzaakt door de verf die in de textielindustrie wordt gebruikt.
Eén enkele waslading met polyesterkleding kan wel 700 000 microplastic vezels afgeven (Engels), die vervolgens in de voedselketen kunnen belanden.
De meeste microplastics uit textiel komen vrij tijdens de eerste wasbeurten. Fast fashion is gebaseerd op massaproductie, lage prijzen en hoge verkoopcijfers. Dat wekt veel eerste wasbeurten in de hand.
Het wassen van synthetische stoffen leidt elk jaar tot de ophoping van meer dan een half miljoen ton microplastics op de bodem van de zee. Naast dit wereldwijde probleem heeft de watervervuiling die de productie van kleding veroorzaakt, verwoestende gevolgen voor de gezondheid van de lokale bevolking, dieren en ecosystemen waar de fabrieken zich bevinden.
Uitstoot van broeikasgassen
De productie en consumptie van textiel draagt ook bij aan de klimaatcrisis. Volgens het rapport van het Europees Milieuagentschap veroorzaakte de aankoop van textiel in de EU in 2022 een CO2-uitstoot van ongeveer 355 kg per persoon, het equivalent van 1.800km rijden met een standaard benzineauto.
Kledingafval eindigt op stortplaatsen en wordt maar weinig gerecycled
Tussen 4% en 9% van alle textielproducten die op de Europese markt worden gebracht, worden vernietigd zonder ooit te zijn gebruikt. Gebruikte kleding wordt soms naar landen buiten de EU uitgevoerd, maar de overgrote meerderheid (87 %) komt in de verbrandingsoven of op stortplaatsen terecht.
Mensen gaan ook anders om met kleren die ze niet langer willen. In plaats van ze weg te geven, gooien mensen ze weg. Minder dan de helft van de gebruikte kleding wordt ingezameld voor hergebruik of recycling, en slechts 1 % wordt gerecycled tot nieuwe kleding. De reden hiervoor is dat er nu pas technologieën opkomen die het mogelijk zouden maken kleding te recyclen tot nieuwe vezels.
Slechts 1%
van gebruikte kleding wordt gerecycleerd tot nieuwe kleding
EU-wetgeving voor meer duurzaamheid in de mode
De EU-strategie voor duurzaam en circulair textiel
In het kader van het actieplan voor de circulaire economie heeft de Europese Commissie in maart 2022 een nieuwe strategie gepresenteerd om textiel duurzamer en gemakkelijker herstelbaar, herbruikbaar en recyclebaar te maken, fast fashion aan te pakken en innovatie binnen de sector te stimuleren.
In aansluiting op deze Europese strategie zijn verschillende nieuwe wetgevingsbesluiten aangenomen.
EU-oplossingen tegen textielafval
In september 2025 heeft het Europees Parlement nieuwe regels goedgekeurd die bepalen dat EU-landen regelingen moeten opzetten om ervoor te zorgen dat producenten van kleding, accessoires, hoeden, schoenen, dekens, linnengoed, gordijnen en eventueel matrassen de kosten voor het inzamelen, sorteren en recyclen van hun producten dragen.
Deze regelingen voor uitgebreide producentenverantwoordelijkheid moeten ook gelden voor producten die online worden verkocht of door producenten die buiten de EU zijn geregistreerd. Micro-ondernemingen krijgen een extra jaar om aan de vereisten te voldoen.
Deze regels wijzigen de bestaande kaderrichtlijn afvalstoffen. Op grond van deze tekst zijn EU-landen sinds januari 2025 verplicht om textiel apart in te zamelen voor hergebruik en recycling.
Regelgeving inzake ecologisch ontwerp
In 2024 keurde het Parlement een nieuwe verordening inzake ecologisch ontwerp goed. Ecologisch ontwerp houdt in dat milieuoverwegingen worden geïntegreerd in de productontwikkeling, waarbij wordt gestreefd naar het maken van goederen met zo weinig mogelijk gevolgen voor het milieu gedurende hun hele levenscyclus.
De nieuwe wet is van toepassing op verschillende sectoren, waaronder de mode-industrie. De wet introduceert eisen en minimumnormen voor duurzaamheid, herstelbaarheid, energie-efficiëntie en recycling van producten.
Verbod op het vernietigen van kleding die niet is verkocht
De nieuwe ecodesignverordening verplicht grote bedrijven ook om het aantal onverkochte artikelen dat per jaar wordt weggegooid te rapporteren, evenals de redenen waarom dat nodig was. Vanaf 2026 wordt het vernietigen van niet-verkochte kleding, schoenen en accessoires in de EU verboden.
Verbod op greenwashing
Greenwashing is een marketingpraktijk waarbij een verkeerde indruk wordt gewekt over de milieu-impact of voordelen van een product. In 2024 hebben de leden van het Europees Parlement een wet aangenomen die algemene milieuclaims op producten zonder bewijs verbiedt.
