Azyl i migracja w UE: fakty i liczby
Zapoznaj się z najnowszymi danymi na temat liczby osób przybywających do UE oraz wniosków o azyl rozpatrywanych przez kraje członkowskie.
Migracja w Europie: kluczowe liczby z 2024 r.
Spadek nielegalnego przekraczania granic
Większość osób przybywa do Europy w celach zawodowych lub rodzinnych. Ludzie wjeżdżający do UE nielegalnie to niewielki ułamek wszystkich migrantów – w 2024 r. unijna agencja straży granicznej i przybrzeżnej Frontex wykryła ok. 239 000 nielegalnych przekroczeń granicy czyli o 38% mniej w porównaniu z poprzednim rokiem.
Prawie milion wniosków o azyl
Ubieganie się o azyl jest kolejnym powodem, dla którego ludzie mogą zdecydować się na przyjazd do Europy. W 2024 r. w całej UE złożono prawie milion takich wniosków. Pod koniec 2021 r. osoby uznane za uchodźców w Europie stanowiły mniej niż 10% światowej populacji uchodźców. Rosyjska inwazja na Ukrainę w 2022 roku zwiększyła ten odsetek do ok. 20%.
Obywatele spoza UE stanowią 6,4% populacji UE
Od 2024 r. obywatele państw trzecich stanowili 6,4% całkowitej ludności UE - czyli 28,9 mln z 449,3 mln mieszkańców UE. W niektórych krajach spoza UE odsetek osób urodzonych za granicą jest znacznie większy - są to np. Szwajcaria, Australia czy Islandia.
Nakaz wyjazdu obywateli państw trzecich bez zezwolenia na pobyt stanowi priorytet w zarządzaniu migracją na szczeblu unijnym i krajowym.
Migranci, uchodźcy, azylanci – kim są?
Kim są migranci?
Migranci to osoby, które przemieszczają się ze swojego stałego miejsca zamieszkania, czy to w obrębie własnego kraju, czy też do innego kraju, na krótki lub długi okres czasu, z różnych powodów. Nie ma jednej definicji przyjętej na szczeblu międzynarodowym, dlatego termin ten jest zwykle używany w odniesieniu do osób znajdujących się w wielu różnych sytuacjach.
Kim są osoby ubiegające się o azyl?
Azylanci to osoby mające uzasadnioną obawę przed prześladowaniem ze względu na swoją rasę, religię, pochodzenie, poglądy polityczne lub przynależność do określonej grupy społecznej, które szukają bezpieczeństwa poza granicami własnego kraju. Ich wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej nie został jeszcze rozpatrzony, albo osoby te nie złożyły jeszcze formalnego wniosku o udzielenie azylu, ale zamierzają to zrobić. Status uchodźcy lub inną formę ochrony międzynarodowej uzyskują dopiero w następstwie pozytywnej decyzji organów krajowych.
Kim są uchodźcy?
Uchodźcami nazywane są osoby, których wniosek o azyl został rozpatrzony pozytywnie i które oficjalnie uznano w kraju przyjmującym.
Osoby ubiegające się o azyl w UE – dane
W 2024 r. w UE zostało złożonych 996 805 wniosków o azyl - to o 13,1% mniej niż w 2023 r.
Większość wnioskodawców ubiega się o azyl po raz pierwszy
Liczba osób ubiegających się o azyl po raz pierwszy w UE w 2024 r. stanowiła znaczną większość wszystkich wniosków - wyniosła 911 960. Pozostałych wniosków było 83 375.
Osoba ubiegająca się o udzielenie ochrony międzynarodowej po raz pierwszy to osoba, która złożyła wniosek o azyl po raz pierwszy w danym państwie UE. Nie dotyczy to osób ubiegających się ponownie w tym państwie.
Liczba wniosków składanych po raz pierwszy według krajów
Krajem, który w 2024 r. zarejestrował najwięcej osób ubiegających się o azyl po raz pierwszy były Niemcy, gdzie złożono 25,2% wszystkich takich wniosków w UE. Na kolejnych miejscach była Hiszpania (18%), Włochy (16,6%), Francja (14,3%) i Grecja (7,6%) - w tych pięciu krajach łącznie o azyl po raz pierwszy ubiegało się 82% wszystkich takich osób w UE.
Najniższą liczbę osób ubiegających się o azyl po raz pierwszy odnotowano na Węgrzech (25 osób), Słowacji (135), Litwie (295) i Malcie (440).
Kraje, które w 2024 r. odnotowały największy względny wzrost liczby osób ubiegających się o azyl po raz pierwszy to Polska (o 87.1%) I Irlandia (o 39,4%). Największy spadek natomiast Rumunia (o 77,1%), Estonia (o 66,6%), Słowacja (o 63,5%), Austria (o 61,1%) i Łotwa (o 50,8%).
Skąd pochodzą osoby ubiegające się o azyl?
Od 2013 r. Syryjczycy stanowią główną grupę osób ubiegających się o azyl w UE.
W 2024 r. Syryjczycy, Wenezuelczycy, Afgańczycy, Kolumbijczycy i Turcy złożyli najwięcej wniosków o azyl – łącznie stanowili 42,8% wszystkich osób ubiegających się o azyl po raz pierwszy. Liczba osób ubiegających się o azyl po raz pierwszy pochodzących z Syrii wyniosła 147 965, z Wenezueli 72 775, z Afganistanu 72 155, 50 330 z Kolumbii i 46 835 z Turcji.
Uchodźcy w UE – dane
Uchodźcy stanowią 1,7% całej ludności UE.
W 2024 r. wydano łącznie 939 983 decyzji ws. udzielenia azylu. W pierwszej instancji przyznano status uchodźcy 387 635 osobom, a kolejnym 50 265 osobom przyznano status ochrony po odwołaniu lub ponownym rozpatrzeniu wniosku. Ogółem w 2024 r. państwa UE przyznały status ochrony 437 900 osobom ubiegającym się o azyl - o 6,9% więcej w porównaniu z rokiem 2023.
W 2024 r. Niemcy pozytywnie rozpatrzyły największą liczbę wniosków (34,4% łącznej liczby wniosków w UE), a następnie Francja (14,9%) i Hiszpania (11,6%). Największą grupą, która uzyskała status ochrony w UE byli Syryjczycy (32,3%), następnie Afgańczycy (16,5%) i Wenezuelczycy (7,9%). Ukraińcy stanowili 3,2%.
Migranci z Ukrainy
Rosyjska inwazja na Ukrainę zmusiła tysiące ludzi do opuszczenia swoich domów. UNHCR, agencja ONZ ds. uchodźców, szacuje, że na Ukrainie przesiedlono wewnętrznie około 3,7 miliona osób, podczas gdy około 6,9 miliona szukało schronienia w Europie i poza nią.
Od lutego 2022 r. Niemcy i Polska przyjęły największą liczbę migrantów z Ukrainy.
Od 4 marca 2022 r., Ukraińcy uciekający przed rosyjską inwazją otrzymują tymczasową ochronę po uruchomieniu przez UE dyrektywy ws. tymczasowej ochrony. To wyjątkowy środek w przypadku masowego napływu lub zbliżającego się masowego napływu wysiedleńców z krajów spoza UE, którzy nie mogą wrócić do kraju pochodzenia.
Nielegalne przekraczanie granic w Europie
W latach 2015 i 2016, w szczytowym momencie kryzysu migracyjnego, wykryto ponad 2,3 mln przypadków nielegalnego przekraczania granic. Łączna liczba nielegalnych przekroczeń granic zewnętrznych UE w 2024 roku wyniosła nieco ponad 239 000 – o 38% mniej niż w poprzednim roku. To najniższa liczba od 2021 r., kiedy na migrację nadal wpływała pandemia COVID-19.
Szlaki środkowośródziemnomorski, zachodniobałkański i wschodniośródziemnomorski to nadal trzy główne szlaki migracyjne do UE, a spadek ten wynikał głównie ze spadku liczby osób przybywających szlakiem środkowośródziemnomorskim o 59% w porównaniu z rokiem 2023 oraz spadkiem liczby wykrytych przypadków na szlaku zachodniobałkańskim o 78%.
Fundusze UE na migrację
Migracja stanowi priorytet UE już od wielu lat. Podjęto szereg działań w celu zarządzania przepływami migracyjnymi oraz usprawnienia systemu azylowego.
W następstwie zwiększonego napływu osób ubiegających się o azyl w 2015 r., UE znacznie zwiększyła finansowanie polityki w zakresie migracji, azylu i integracji. W wieloletnim budżecie UE na lata 2021–2027 na migrację i zarządzanie granicami przeznaczono 22,7 mld euro (w cenach z 2018 r.), w porównaniu do 10 mld euro na migrację i azyl w poprzednim wieloletnim budżecie (na lata 2014–2020).
Uchodźcy na świecie
Globalna liczba osób uciekających przed prześladowaniami, konfliktami i przemocą wyniosła prawie 123,2 mln. 40% osób przymusowo przesiedlonych na świecie to dzieci – ok. 49 milionów.
W 2024 r. na świecie było 42,7 miliona uchodźców. Około 69% z nich pochodzi z pięciu krajów: Wenezueli, Syrii, Afganistanu, Ukrainy i Sudanu Południowego. Średnio 337 800 dzieci przychodzi na świat jako uchodźcy każdego roku.
Iran, Turcja, Kolumbia, Niemcy i Uganda przyjęły ponad jedną trzecią (37%) uchodźców i innych osób potrzebujących ochrony międzynarodowej na świecie. Około 73% światowej populacji uchodźców przebywa w krajach o niskich i średnich dochodach.
