Azyl i migracja w UE: fakty i liczby

Kryzysy takie jak pandemia czy działania wojenne Rosji w Ukrainie wpływają na migrację w UE.

Najnowsze dane znajdziesz na naszej infografice.

Migracja w UE

Otwórz w nowym oknie
Dane statystyczne mogą pomóc zrozumieć skalę kryzysu uchodźczego w Europie.
Infografika dotycząca migracji w Europie: kliknij obrazek, aby uruchomić interaktywną infografikę.

Ograniczenia wprowadzone w związku z pandemią spowolniły migrację, ale w 2021 r. znowu zaczęła rosnąć. Ostatnie wzrosty są częściowo spowodowane wojną Rosji z Ukrainą, a zmiany klimatyczne mogą mieć wpływ na migrację w przyszłości.

Niedociągnięcia unijnego systemu azylowego ujawnione przez przybycie do Europy ponad miliona osób ubiegających się o azyl i migrantów w 2015 r. nadal istnieją. We wrześniu 2020 r. Komisja Europejska przedstawiła pakt o migracji i azylu i Parlament pracuje nad stworzeniem sprawiedliwszej i skuteczniejszej europejskiej polityki azylowej. W kwietniu 2023 r. Parlament zatwierdził swoje stanowisko w sprawie paktu i jest teraz gotowy do rozpoczęcia negocjacji z Radą.

Poniżej przedstawiamy istotne dane na temat migracji w Europie, definicje migrantów, informacje na temat działań podejmowanych przez UE w celu zaradzenia obecnej sytuacji oraz poniesionych z tego tytułu kosztów.

Dowiedz się więcej o tym, jak UE zarządza migracją

Definicje: Kim jest uchodźca? Kim jest azylant?

Azylant to osoba, która złożyła oficjalny wniosek o udzielenie azylu w innym państwie, ponieważ obawia się, że w ojczyźnie jej życiu zagraża niebezpieczeństwo. Obecnie obywatele państw trzecich muszą złożyć wniosek o objęcie ochroną w pierwszym kraju UE, do którego przybędą. Złożenie wniosku jest równoznaczne z uzyskaniem przez nich statusu osoby ubiegającej się o azyl (azylanta). Status uchodźcy lub inną formę ochrony międzynarodowej uzyskują dopiero w następstwie pozytywnej decyzji organów krajowych.

Asylum seekers are people who make a formal request for asylum in another country because they fear their life is at risk in their home country. Currently, people from outside the EU must apply for protection in the first EU country they enter. Filing a claim means that they become asylum applicants or asylum seekers. They receive refugee status or a different form of international protection only once a positive decision has been made by national authorities.

Uchodźca to osoba, która żywi uzasadnione obawy, że w ojczyźnie może być prześladowana z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do konkretnej grupy społecznej i jej status został uznany przez państwo udzielające jej schronienia. W UE wytyczne dotyczące przyznawania ochrony międzynarodowej osobom, które jej potrzebują, określone zostały w dyrektywie w sprawie kwalifikowania. W marcu 2022 r. Parlament poparł uruchomienie dyrektywy o ochronie tymczasowej po raz pierwszy od jej wejścia w życie w 2001 r., aby zapewnić natychmiastową ochronę osobom uciekającym z Ukrainy przed wojną.

Przeczytaj nasz artykuł i dowiedz się więcej o przyczynach migracji.

Decyzje o przyznaniu azylu w UE

W 2022 r. w UE złożono prawie milion (965 665) wniosków o azyl, o 52,1% więcej niż w 2021 r.; to najwyższa liczba od 2016 roku. W szczytowym momencie kryzysu migracyjnego w latach 2015-2016, liczba składających wniosek sięgnęła 1 221 690.

Liczba osób ubiegających się o azyl po raz pierwszy w UE w 2022 r. wyniosła 881 220 - o 64% więcej niż w poprzednim roku (537 355). Osoba ubiegająca się o udzielenie ochrony międzynarodowej po raz pierwszy to osoba, która po raz pierwszy złożyła wniosek o udzielenie azylu w danym kraju UE. To wyklucza osoby ponownie składające wniosek w tym kraju.

Kraje, które odnotowały największy względny wzrost liczby osób ubiegających się o azyl po raz pierwszy w 2022 r., to Irlandia (+421,8%), Chorwacja (+367,9%) i Austria (+181,4%). Krajem, który zarejestrował najwięcej osób ubiegających się o azyl po raz pierwszy w 2022 r., były Niemcy, gdzie o azyl ubiegało się 24,7% wszystkich osób ubiegających się o azyl po raz pierwszy w UE. Na kolejnych miejscach była Francja (15,6 %), Hiszpania (13,2 %) i Austria (12,1 %). Najniższą liczbę osób ubiegających się o azyl po raz pierwszy odnotowano na Węgrzech (45 osób), Słowacji (500) i Łotwie (545).

Syryjczycy, Afgańczycy, Wenezuelczycy i Turcy złożyli najwięcej wniosków o azyl - razem stanowili prawie 40% wszystkich osób ubiegających się o azyl po raz pierwszy. Liczba osób ubiegających się o azyl po raz pierwszy z Syrii w 2022 r. wzrosła z prawie 100 000 w 2021 r. do 131 970. Te osoby stanowiły 15% ogółu, co oznacza spadek z 18,4% w 2021 roku. Afgańczycy stanowili 12,9% ogółu UE, a wnioskodawcy z Wenezueli i Turcji złożyli odpowiednio 50 050 (5,7 %) i 49 720 (5,6 %) wniosków.

Kraje UE wydały pozytywną decyzję dla łącznie 384 245 wniosków w 2022 r.; to o 40% więcej niż w 2021 roku. Około 44% osób otrzymało status uchodźcy (wzrost o 22% w stosunku do 2021 r.), 31% ochronę uzupełniającą (wzrost o 48%) i 25% ochronę humanitarną (wzrost o 72%).

Wojna w Ukrainie spowodowała nowy napływ migrantów do Europy

Rosyjska inwazja na Ukrainę zmusiła tysiące ludzi do opuszczenia swoich domów. Według UNHCR, agencji ONZ ds. uchodźców, od początku wojny odnotowano ponad 20 milionów przejść granicznych z Ukrainy.

Ukraińcy byli początkowo przyjmowani przez sąsiednie kraje, głównie Polskę, Rumunię, Węgry, Słowację, Czechy i Mołdawię.

Od 4 marca 2022 r., Ukraińcy uciekający przed rosyjską inwazją otrzymują tymczasową ochronę po uruchomieniu przez UE dyrektywy w sprawie tymczasowej ochrony. To wyjątkowy środek w przypadku masowego napływu lub zbliżającego się masowego napływu wysiedleńców z krajów spoza UE, którzy nie mogą wrócić do kraju pochodzenia.

Niedozwolone przekraczanie granic i śmierć migrantów w drodze do Europy

W latach 2015 i 2016, w szczytowym momencie kryzysu migracyjnego, wykryto ponad 2,3 mln przypadków nielegalnego przekraczania granicy. Całkowita liczba niedozwolonych przekroczeń zewnętrznych granic UE w 2022 r. wyniosła 330 000 - najwyższy wynik od 2016 roku. Liczba wykrytych przekroczeń wzrosła na wszystkich trasach nielegalnej migracji. Przeprawa przez Morze Śródziemne jest nadal najbardziej niebezpieczna ze wszystkich czterech tras migracyjnych do Europy - w 2022 r. zginęło lub zaginęło na niej ok. 1400 osób.

Fundusze UE na migrację

Migracja stanowi priorytet UE już od wielu lat. Podjęto szereg działań w celu zarządzania przepływami migracyjnymi oraz usprawnienia systemu azylowego.

W następstwie zwiększonego napływu osób ubiegających się o azyl w 2015 r., UE znacznie zwiększyła finansowanie polityki w zakresie migracji, azylu i integracji. W wieloletnim budżecie UE na lata 2021–2017 na migrację i zarządzanie granicami przeznaczono 22,7 mld euro (w cenach z 2018 r.), w porównaniu do 10 mld euro na migrację i azyl w poprzednim wieloletnim budżęcie (na lata 2014–2020).

Uchodźcy na świecie

Globalna liczba osób uciekających przed prześladowaniami, konfliktami i przemocą osiągnęła 108,4 miliona. Ok. 40% migrantów na świecie to dzieci.

Państwa przyjmujące największą liczbę uchodźców to Turcja, Iran, Kolumbia, Niemcy i Pakistan. 76% światowej populacji uchodźców przebywa w krajach o niskich i średnich dochodach.

Zapoznaj się z danymi UNHCR dotyczące liczby uchodźców w krajach UE.