Stworzenie zrównoważonego systemu żywnościowego: strategia UE

Strategia zrównoważonej gospodarki żywnościowej UE ma na celu ochronę środowiska i zapewnienie zdrowej żywności wszystkim, zapewniając jednocześnie środki utrzymania rolnikom.

System żywnościowy, od produkcji po konsumpcję i odpady, ma duży wpływ na środowisko, zdrowie i bezpieczeństwo żywności. Dzięki tak zwanej „strategii od pola do stołu” przedstawionej 20 maja 2020 r., Komisja Europejska zamierza zbudować zrównoważony system żywnościowy UE zapewniający bezpieczeństwo żywnościowe i chroniący ludzi i środowisko naturalne.


Ustalanie celów

Strategia zapewnia ramy dla szeregu regulacji, które zostaną zaproponowane przez KE, obejmujących szeroki wachlarz kwestii - od przeglądu prawodawstwa UE dotyczącego pestycydów, przez nowe przepisy UE dotyczące dobrostanu zwierząt i plany walki z marnotrawieniem żywności i z oszustwami żywnościowymi, po etykietowanie żywności, inicjatywę uprawy sprzyjającej pochłanianiu dwutlenku węgla przez glebę i reformę systemu rolniczego UE.


Uzupełnią one istniejące prawodawstwo UE i stworzą kompleksowe ramy obejmujące cały łańcuch dostaw żywności.


Wszystkie wnioski będą negocjowane z Radą i Parlamentem i muszą być zatwierdzone przez te instytucje.

Główne cele strategii na 2030 r.:

  • zmniejszenie stosowania pestycydów i ryzyka związanego z ich stosowaniem o 50%
  • zmniejszenie zużycia nawozów o co najmniej 20%
  • zmniejszenie sprzedaży środków przeciwdrobnoustrojowych stosowanych w hodowli zwierząt i w akwakulturze o 50%
  • 25% gruntów rolnych przeznaczonych pod uprawę ekologiczną

Budowa ekologicznego systemu żywnościowego

Bezpieczna i zrównoważona europejska żywność

Chociaż rolnictwo w UE jest jedynym dużym sektorem rolnym na świecie, który ograniczył emisje gazów cieplarnianych (o 20% od 1990 r.), nadal odpowiada za ok. 10% emisji gazów cieplarnianych (z czego 70% z powodu zwierząt). Wraz z produkcją, przetwórstwem, pakowaniem i transportem, sektor spożywczy jest jednym z głównych czynników odpowiedzialnych za zmianę klimatu.

20%

żywności produkowanej w UE jest marnowane

Zgodnie ze strategią, zmiana sposobu produkcji, kupowania i konsumpcji żywności jest konieczna, aby zmniejszyć skutki dla środowiska i pomóc w walce ze zmianą klimatu, jednocześnie chroniąc źródła utrzymania wszystkich podmiotów gospodarczych w łańcuchu żywnościowym poprzez generowanie bardziej sprawiedliwych korzyści ekonomicznych i tworzenie nowych możliwości biznesowych.


Strategia od pola do stołu jest częścią Europejskiego Zielonego Ładu i jego celu osiągnięcia przez UE neutralności klimatycznej do 2050 r. i jest ściśle powiązana z nową strategią różnorodności biologicznej 2030 oraz reformą wspólnej polityki rolnej (CAP).


Ma ona na celu uczynienie systemu żywnościowego UE bardziej solidnym i odpornym na przyszłe kryzysy, takie jak pandemia koronawirusa i częściej występujące klęski żywiołowe, takie jak powodzie lub susze.

Wspólna polityka rolna: jak UE wspiera rolników?


Zdrowa i zrównoważona żywność w przystępnej cenie

Strategia od pola do stołu ma na celu zapewnienie konsumentom bezpiecznego i pożywnego jedzenia w rozsądnej cenie. Odpowiada na rosnące zapotrzebowanie na zdrowe i przyjazne dla środowiska produkty.

Według badania Eurobarometru z kwietnia 2021 r., ok. jedna trzecia Europejczyków kupuje i je więcej żywności ekologicznej (32%), kupuje i je mniej mięsa (31%), a 16% bierze pod uwagę ślad węglowy swoich zakupów żywnościowych, co czasem wpływa na ich decyzje zakupowe.


Zmieniają się modele konsumpcji, ale gdy w 2017 r. było ponad 950 000 zgonów związanych z niezdrową dietą, a połowa dorosłych ma nadwagę, nadal jest potencjał do poprawy. Aby ułatwić wybieranie zdrowych opcji i podejmowanie świadomych decyzji, Komisja Europejska proponuje obowiązkowy, zharmonizowany system umieszczania wartości odżywczych na etykiecie z przodu opakowania.


Na czele globalnej transformacji

UE jest największym importerem i eksporterem produktów rolno-spożywczych na świecie i największym rynkiem owoców morza. Europejska żywność ma najwyższy standard na świecie, a strategia ma na celu promowanie globalnego przejścia do zrównoważonego rozwoju we współpracy z partnerami i poprzez umowy handlowe.


Parlament, silny obrońca zrównoważonego rozwoju

Parlament z zadowoleniem przyjął strategię „od pola do stołu” w rezolucji przyjętej w październiku, ale dodał zalecenia, aby uczynić ją jeszcze bardziej zrównoważoną. Parlament wyraźnie podkreślił, że pakiet „Gotowi na 55" powinien zawierać ambitne cele dotyczące emisji z rolnictwa i związanego z tym użytkowania gruntów. Poza obowiązkowymi etykietami z wartościami odżywczymi z przodu opakowania, posłowie chcą, aby Komisja Europejska zajęła się nadmierną konsumpcją mięsa i wysoko przetworzonej żywności poprzez uregulowanie reklam, zachęcanie do zmiany składu produktów i ustalanie maksymalnych limitów zawartości cukru, tłuszczów i soli w niektórych przetworzonych produktach spożywczych.


Posłowie chcą również ograniczyć stosowanie pestycydów, aby lepiej chronić owady zapylające i bioróżnorodność. Po raz kolejny wezwali do zaprzestania wykorzystywania klatek w hodowli zwierząt w UE. Poparli również cel zwiększonego wykorzystania gruntów pod rolnictwo ekologiczne do 2030 r., ale wspomnieli, że potrzebne są środki, aby wspierać popyt konsumentów.


Herbert Dorfmann (EPL, Włochy), sprawozdawca parlamentarnej Komisji Rolnictwa, powiedział: „Zapewnienie dostępności żywności po rozsądnych cenach musi nadal być priorytetem”. Anja Hazekamp (Lewica, Holandia), sprawozdawczyni dla Komisji Środowiska, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności, powiedziała: „zrównoważony system żywnościowy ma również kluczowe znaczenie dla przyszłości rolników”.