Bezpieczeństwo zabawek: aktualizacja przepisów UE dla lepszej ochrony dzieci
Unia Europejska wprowadza bardziej rygorystyczne wymogi dla zabawek sprzedawanych na unijnym rynku, aby chronić zdrowie dzieci i umożliwić im bezpieczną zabawę i naukę.
Zabawa to nieodłączny element dorastania. UE chce zapewnić, że zabawki sprzedawane na jej rynku nie narażają dzieci na ryzyko, zwłaszcza w kontekście chemicznym i cyfrowym.
Pod koniec listopada 2025 r. Parlament Europejski zatwierdził nowe przepisy, które precyzują wymogi dla producentów zabawek, importerów, dystrybutorów i platform internetowych sprzedających zabawki. Przepisy wprowadzają również cyfrowy paszport produktu z kluczowymi informacjami dotyczącymi bezpieczeństwa.
Problemy z bezpieczeństwem zabawek
Unia Europejska ma system szybkiego ostrzegania, który umożliwia krajom UE (a także Norwegii, Islandii i Liechtensteinowi) wymianę informacji o niebezpiecznych produktach niespożywczych (czyli produktach konsumenckich, które nie są żywnością) na wspólnym rynku, które mogą stanowić zagrożenie dla zdrowia i bezpieczeństwa konsumentów.
W 2024 r. zabawki zajęły drugie miejsce wśród najczęściej zgłaszanych produktów (15% wszystkich alertów), za kosmetykami (36%). Zabawki były drugą najczęściej zgłaszaną kategorią produktów również w 2023 roku (13% wszystkich zgłoszeń, za kosmetykami - 32%); w 2022 r. były zgłaszane najczęściej (23% wszystkich alertów).
Jak UE usprawnia przepisy dot. bezpieczeństwa zabawek?
Dyrektywa w sprawie bezpieczeństwa zabawek została przyjęta w 2009 r. Ponieważ od tego czasu pojawiły się nowe wyzwania - takie jak wzrost popularności zakupów online, cyfrowe zabawki i odkrycia, że niektóre substancje chemiczne mają zły wpływ - przepisy należało zaktualizować. Co się zmieniło?
Więcej zakazanych substancji chemicznych
Zaktualizowane dot. bezpieczeństwa zabawek zakazują stosowania substancji zaburzających funkcjonowanie układu hormonalnego, szkodliwych dla układu oddechowego oraz toksycznych dla skóry i innych narządów.
Na wniosek posłów i posłanek do Parlamentu Europejskiego przepisy zakazują również celowego stosowania substancji perfluoroalkilowych i polifluoroalkilowych (PFAS), zwanych też „wiecznymi chemikaliami”.
Zabawki przeznaczone dla dzieci poniżej 3 lat lub zabawki przeznaczone do wkładania do ust nie mogą zawierać substancji zapachowych mogących powodować alergie. Stosowanie konserwantów w zabawkach zostało ograniczone.
Jeśli pojawią się nowe zagrożenia, Komisja Europejska będzie miała prawo wycofać dane zabawki z rynku.
Cyfrowe paszporty dla zabawek
Wszystkie zabawki sprzedawane w UE będą musiały posiadać cyfrowy paszport produktu zawierający ważne informacje na temat bezpieczeństwa. Poprawi to identyfikowalność zabawek, ułatwi kontrolę produktów przez organy celne i nadzoru oraz zapobiegnie wprowadzaniu niebezpiecznych zabawek na rynek UE.
Cyfrowy paszport zapewni również konsumentom lepszy dostęp do informacji dotyczących bezpieczeństwa i ostrzeżeń.
Bezpieczniejsze zakupy w internecie
Internetowe platformy handlowe będą musiały wyświetlać link do cyfrowego paszportu produktu (na przykład za pomocą kodu QR). Będą również musiały umieszczać ostrzeżenia dotyczące bezpieczeństwa oraz oznakowanie zgodności CE, które gwarantuje, że produkt spełnia unijne normy bezpieczeństwa, ochrony zdrowia i środowiska.
Zabawki podłączone do internetu
Inne przepisy UE wymagają, aby zabawki podłączone do internetu były bezpieczne i spełniały wysokie standardy bezpieczeństwa. Np. akt dotyczący cyberodporności wymaga, aby spełniały zharmonizowane normy lub przechodziły rygorystyczne procedury kontroli i oceny.
Akt w sprawie sztucznej inteligencji zakazuje używania niektórych zabawek zawierających elementy sztucznej inteligencji, które mogą zachęcać dzieci do niebezpiecznych zachowań.
Procedura
Parlament Europejski i Rada (reprezentująca rządy UE) osiągnęły wstępne porozumienie ws. nowych przepisów dotyczących bezpieczeństwa zabawek w kwietniu 2025 r.
Parlament przyjął wynegocjowany tekst rozporządzenia na sesji plenarnej w listopadzie 2025; rozporządzenie wchodzi w życie 20 dni po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym UE.
