Parlament Europejski w działaniu
Najważniejsze
wydarzenia 1999-2004

 
Parlament Europejski (PE)
Reforma UE
Rozszerzenie
Dziesięciu nowych członków
Pozycja Parlamentu,
procedura zgody
Przyszłość
Prawa obywatelskie
Wymiar Sprawiedliwości
i Sprawy wewnętrzne
Stosunki zewnętrzne
Środowisko
i ochrona konsumenta
Transport /
Polityka regionalna
Rolnictwo / Rybołówstwo
Polityka gospodarcza
i walutowa
Polityka społeczna
i zatrudnienia / Prawa kobiet
Rynek wewnętrzny / Przemysł / Energia / Badania i Rozwój
 

EPP-ED PSE Group ELDR GUE/NGL The Greens| European Free Alliance UEN EDD/PDE


Rozszerzenie - następne etapy

""Big Bang" roku 2004, kiedy to liczba członków Unii Europejskiej wzrosła do 25, nie będzie ostatnim rozszerzeniem Wspólnoty. Negocjacje z Bułgarią i Rumunią są już w toku, a decyzja w sprawie Turcji zostanie podjęta w grudniu 2004. Także Chorwacja złożyła wniosek o przyjęcie do UE.

Negocjacje z Bułgarią i Rumunią rozpoczęły się już w 1999 roku, a więc mniej więcej wtedy, gdy zaczęły się rozmowy z państwami, które przystąpiły do UE w maju 2004. Jednak jak dotąd żadne z obu państw nie otrzymało zielonego światła. Podczas szczytu w Kopenhadze w grudniu 2002r. szefowie rządów UE nie uznali, że Bułgaria i Rumunia są gotowe do członkostwa, chociaż stwierdzono znaczny postęp w przygotowaniach.

Bułgaria spełniała kryteria polityczne, ale musiała jeszcze nadrobić braki w zakresie sądownictwa, walki z korupcją i przestępczością transgraniczną, oraz odnośnie przeciwdziałania dyskryminacji mniejszości romskiej. Również pod względem gospodarczym Bułgaria nie była jeszcze w stanie sprostać konkurencji na rynku UE. Musiała zapewnić przejrzyste zasady dotyczące zamówień publicznych oraz skuteczniejszą ochronę własności intelektualnej. Bułgarii zwrócono też uwagę na strategię dostaw energii, która wymaga ulepszenia, a także na kwestię czterech reaktorów elektrowni atomowej Kozloduy, które powinny zostać zamknięte. Ponadto, uznano za konieczne wprowadzenie prawnych przepisów dotyczących równouprawnienia kobiet i mężczyzn. Od Bułgarii wymagano też przyjęcia ostrzejszych przepisów w zakresie ochrony środowiska. Parlament skrytykował również wciąż dopuszczalną przez prawo dyskryminację w stosunku do homoseksualistów.

Rumunia również spełniała kryteria polityczne, ale korupcja pozostaje tam wciąż poważnym problemem. Pod względem gospodarczym kraj ten nie byłby jeszcze w stanie sprostać konkurencji na rynku UE. Stwierdzono też niewystarczający postęp w zakresie wolnego przepływu towarów i osób oraz brak administracyjnej zdolności do wprowadzania nowego ustawodawstwa dotyczącego ochrony środowiska, a także brak spójności w polityce energetycznej. Chociaż polityka ochrony granic i polityka imigracyjna znacznie się poprawiły, zdolność zarządzania granicami wymaga poprawy. Niewydolność administracji w wielu zasadniczych sektorach wciąż budzi poważne obawy. W swoich raportach Parlament wielokrotnie piętnował znęcanie się nad dziećmi i ich zaniedbywanie w rumuńskich instytucjach państwowych oraz na problem dzieci ulicy i handlu dziećmi. Od tego czasu kraj ten podjąl konkretne kroki by poprawić los dzieci. Inne problemy sygnalizowane przez Parlament obejmowały potrzebę integracji mniejszości, w szczególności Romów, podniesienia poziomu bezpieczeństwa przemysłu nuklearnego i górniczego, a także zapewnienia wolności słowa i niezależności mediów.

W tej sytuacji szefowie państw i rządów UE, w grudniu 2002 w Kopenhadze, podjęli decyzję o kontynuowaniu negocjacji akcesyjnych z Bułgarią i Rumunią oraz wzmocnieniu wysiłków celem przygotowania ich do wejścia do UE, jeśli będzie to tylko możliwe, do roku 2007.

W ostatnich raportach na temat postępów w przygotowaniu do członkostwa poczynionych przez Rumunie i Bułgarię Parlament pogratulował Bułgarii jej osiągnięć i oświadczył, że kraj ten wydaje się gotów do zakończenia negocjacji akcesyjnych do końca 2004 roku. Jeśli chodzi o Rumunię, Parlament odnotował postęp w wielu dziedzinach, jednak wypełnienie kryteriów kopenhaskich wciąż jeszcze napotyka w tym kraju na trudności. Zdaniem deputowanych Rumunia nie będzie mogła przystąpić do UE tak dopóty, dopóki nie wprowadzi w pełni rozwiązań antykorupcyjnych, nie zapewni niezależności i sprawnego działania wymiaru sprawiedliwości oraz wolności środków masowego przekazu. Niezbędne jest też położenie kresu niewłaściwemu traktowaniu zatrzymanych w komisariatach policji. Parlament zwrócił się też do Rumunii o stworzenie skutecznego systemu ochrony dzieci.

Negocjacje z Turcją: decyzja w 2004

Mimo, że Turcja zawarła umowę o stowarzyszeniu z UE już w roku 1964 i złożyła wniosek o członkostwo w 1987, dopiero na szczycie w Helsinkach w 1999 roku została formalnie uznana za kraj kandydujący. Nie podjęto dotąd żadnej decyzji w kwestii rozpoczęcia negocjacji akcesyjnych. Problemem Turcji od lat są niedociągnięcia w dziedzinie demokracji, przepisów prawa, praw człowieka i praw mniejszości. W grudniu 2002 rządy UE uznały jednak, że w stosunkowo krótkim czasie Turcja wiele zrobiła by zreformować swoje ustawodawstwo uwzględniając kryteria polityczne warunkujące przystąpienie do UE. Zwrócono się do Turcji o zdecydowaną kontynuację reform. Jeżeli w grudniu 2004 Rada zadecyduje, na podstawie sprawozdania i rekomendacji Komisji, że Turcja spełnia kopenhaskie kryteria polityczne, UE bezzwłocznie rozpocznie negocjacje akcesyjne.

W rezolucji przyjętej 5 czerwca 2003 Parlament zgodził się z tym poglądem. Przyjął z zadowoleniem postęp Turcji w zakresie wypełniania kryteriów politycznych członkostwa UE, stwierdził jednak, że warunki rozpoczęcia negocjacji akcesyjnych jeszcze nie są wystarczające. Deputowani do PE podkreślili konieczność pełnej reformy państwa i wyrazili obawy dotyczące "nadmiernej roli" armii w Turcji. Nawet jeśli wartości polityczne Unii: demokracja, rządy prawa, prawa człowieka i prawa mniejszości, wolność sumienia i wolność wyznania oparte są na judeochrześcijańskiej i humanistycznej kulturze Europy, mogą być one uznane i chronione w państwie zamieszkiwanym w większości przez muzułmanów. Innymi słowy, zdaniem deputowanych, religia dominująca w państwie kandydackim nie stanowi zasadniczej przeszkody w przyjęciu go do UE.

Jaka przyszłość dla Bałkanów?

Wraz z rozszerzeniem w latach 2004 i 2007 powróciła kwestia ostatecznych granic UE. Za wcześnie jest jeszcze na definitywną odpowiedź. Podczas szczytu w Salonikach w czerwcu 2003 szefowie rządów państw UE jasno jednak przedstawili perspektywę członkostwa UE dla następujących pięciu państw Zachodnich Bałkanów: Albanii, Bośni i Hercegowiny, Chorwacji, Serbii i Czarnogóry oraz Byłej Jugosłowiańskiej Republiki Macedonii. Stosunki między UE i Zachodnimi Bałkanami zostaną wzmocnione. Przyda się doświadczenie zdobyte w trakcie przygotowań do członkostwa państw środkowej i wschodniej Europy. Zgodnie z prośbą Parlamentu, dostępne już dziś fundusze dla tego regionu zwiększą się o 200 mln euro w latach 2004-2006. Deputowani PE podkreślili, że nadszedł czas zmiany priortytetów. Zapewnienie bezpieczeństwa jest ważne, ale w danym momencie należy się skupić na rozwoju społecznym i ekonomicznym, w przeciwnym razie kraje Zachodnich Bałkanów popadną w stan trwałego ubóstwa i zwiększy się ryzyko ponownych konfliktów w regionie. Chorwacja wniosła o członkostwo w lutym 2003, a Komisja Europejska wypowiedziała się w prawie tego wniosku przychylnie. W marcu 2004 r. również Macedonia wyraziła wolę przystąpienia do UE.



  
Sprawozdawcy:
  
Bulgaria: Geoffrey Van Orden (EPP-ED, UK)
Rumunia: Baroness Nicholson of Winterbourne (ELDR, UK)
Turcja: Arie Oostlander (EPP-ED, NL)
  
Przeglad procedury legislacyjnej:
  
Bulgaria
Rumunia
Turcja
  
Dziennik urzedowy - akty koncowe:
  
Bulgaria
Rumunia
Turcja (text adopted by European Parliament)
Rada Europejska w Salonikach

 

 

 
  Publishing deadline: 2 April 2004