To Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο
εν δράσει
Τα κυριότερα σημεία 1999-2004

 
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ως θεσμικό όργανο
Μεταρρύθμιση της ΕΕ
Διεύρυνση
Δικαιώματα των πολιτών
Ευρωπαϊκή ιθαγένεια
Χάρτα των θεμελιωδών δικαιωμάτων
Θεμελιώδη δικαιώματα
Πρόσβαση των πολιτών σε έγγραφα
Εκπαίδευση και κινητικότητα των νέων
Δικαιοσύνη και εσωτερικές υποθέσεις
Εξωτερικές σχέσεις
Περιβάλλον /
Προστασία των καταναλωτών
Μεταφορές /
Περιφερειακή Πολιτική
Γεωργία / Αλιεία
Οικονομική και Νομισματική Πολιτική
Απασχόληση και κοινωνική πολιτική / Δικαιώματα των γυναικών
Εσωτερική αγορά / Βιομηχανία / Ενέργεια / Έρευνα
 

EPP-ED PSE Group ELDR GUE/NGL The Greens| European Free Alliance UEN EDD/PDE


Erasmus, πρόσκληση σε ταξίδι

Το 1987 δημιουργήθηκε το Erasmus: το ίδιο έτος, 3000 φοιτητές πήγαν να βελτιώσουν την εκπαίδευσή τους σε ένα άλλο ευρωπαϊκό πανεπιστήμιο. Το 2002, δεκαπέντε χρόνια μετά, οι δικαιούχοι ξεπέρασαν το ένα εκατομμύριο. Αυτό αποδεικνύει και την αυξανόμενη επιτυχία του συγκεκριμένου προγράμματος, που ανέκαθεν είχε τη υποστήριξη του Ευρωπαϊκού Κοινοβούλιο και το οποίο στο πλαίσιο του γενικού προγράμματος Socrates έχει "γεννήσει" και υποπρογράμματα: Comenius, Grundtvig, Lingua, Minerva.... Οι βουλευτές πάντοτε προσπαθούσαν να αυξήσουν τις φιλοδοξίες και τα μέσα των προγραμμάτων αυτών.

Εφτά φοιτητές διαφορετικών εθνικοτήτων συγκατοικούν για ένα χρόνο σε ένα διαμέρισμα στη Βαρκελώνη: ένας Γάλλος, ένας Ιταλός, ένας Βρετανός, ένας Δανός, ένας Γερμανός, μια Ισπανίδα από την Ανδαλουσία και μια Βελγίδα. Βρίσκονται εκεί για ένα τελευταίο έτος σπουδών χάρη στο πρόγραμμα πανεπιστημιακών ανταλλαγών Erasmus. Πρόκειται για μια μικρή ευρωπαϊκή κοινότητα που δημιουργείται, με τις πολιτιστικές διαφορές, τις παρεξηγήσεις και τις ομοιότητές της. Αυτό είναι το θέμα της διασκεδαστικής γαλλικής ταινίας L'auberge espagnole του Cédric Klapisch, η οποία απεικονίζει ένα πολύ απτό επίτευγμα της Ευρώπης για τους φοιτητές και το άνοιγμά τους σε άλλες γλώσσες και πολιτισμούς.

Το πρόγραμμα Erasmus επιδιώκει να προωθήσει την κινητικότητα όχι μόνο των φοιτητών αλλά και των καθηγητών πανεπιστημίου, να καταρτίσει και να υλοποιήσει προγράμματα σπουδών, εντατικά μαθήματα, πολυτομεακές δραστηριότητες, τη διδασκαλία ορισμένων μαθημάτων σε άλλες γλώσσες. Το Erasmus ανέπτυξε επίσης το ευρωπαϊκό σύστημα κεφαλαιοποιήσιμων μονάδων, το οποίο επιδιώκει να διευκολύνει την ακαδημαϊκή αναγνώριση των περιόδων σπουδών που πραγματοποιούνται σε άλλα κράτη μέλη. Το συγκεκριμένο σύστημα ευνοεί την κινητικότητα των φοιτητών και καθιστά δυνατό το συνυπολογισμό των περιόδων αυτών για την απόκτηση των πτυχίων.

Με τη χορηγία του Σωκράτη

Το Erasmus, το οποίο ξεκίνησε το 1987, εντάσσεται από το 1995 στο γενικότερο πλαίσιο του "Socrates", ενός εκτεταμένου ευρωπαϊκού εκπαιδευτικού προγράμματος το οποίο ξεπερνά τα σύνορα της ίδιας της Ευρωπαϊκής Ένωσης και συγκεντρώνει τριάντα περίπου χώρες: τα δεκαπέντε σημερινά κράτη μέλη, τις δέκα υπό ένταξη χώρες, τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία, τις τρεις χώρες του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (Ισλανδία, Νορβηγία, Λιχτενστάιν) και, προσεχώς, την Τουρκία. Το Socrates δεν περιλαμβάνει μόνο το Erasmus, αλλά και το Comenius, από την πρωτοβάθμια μέχρι τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, το Grundtvig, για τη διαρκή εκπαίδευση, το Lingua, για την εκμάθηση γλωσσών, και το Minerva, για την εξ αποστάσεως μάθηση και τις τεχνολογίες της πληροφορίας.

Όλες αυτές οι ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες έρχονται να συμπληρώσουν τις εθνικές πολιτικές με βάση την αρχή της επικουρικότητας: τα κράτη μέλη έχουν την αρμοδιότητα των εθνικών πολιτικών και προγραμμάτων εκπαίδευσης, η Ένωση έχει την αρμοδιότητα να ενθαρρύνει τη συνεργασία μεταξύ τους, να προωθεί την ευρωπαϊκή διάσταση και την αμοιβαία αναγνώριση των τίτλων σπουδών, να ευνοεί την κινητικότητα των φοιτητών και των καθηγητών και την ανταλλαγή πληροφοριών και καλών πρακτικών, και τούτο για να δημιουργηθεί εν καιρώ ένας ευρωπαϊκός χώρος τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Στον τομέα αυτό, το Κοινοβούλιο συννομοθετεί με το Συμβούλιο, δηλαδή με τις κυβερνήσεις, και επομένως η φωνή του ακούγεται.

Ωστόσο, παρά την αυξανόμενη επιτυχία του, το Erasmus δεν έχει πετύχει ακόμη τη φιλοδοξία που διατύπωσε το Κοινοβούλιο κατά την έγκριση της δεύτερης φάσης του προγράμματος Socrates 2000-2006, δηλαδή ένα ποσοστό συμμετοχής περίπου 10% των ευρωπαίων φοιτητών στις ενέργειες κινητικότητας που προβλέπει το Erasmus. Η έγκριση του προγράμματος έγινε ύστερα από τρεις αναγνώσεις τον Ιανουάριο του 2000. Το Κοινοβούλιο ήθελε να εξαντλήσει τα όρια της διαδικασίας συναπόφασης, για να πετύχει τη σημαντική αύξηση του προϋπολογισμού, αναθεωρήσιμη σε περίπτωση διεύρυνσης, και την απλοποίηση των διοικητικών διαδικασιών. Έτσι, το Κοινοβούλιο κατόρθωσε να ανεβάσει τον προϋπολογισμό του Socrates για την περίοδο 2000-2006 σε 1.850 εκατ. ευρώ, με ρήτρα αναθεώρησης σε περίπτωση διεύρυνσης. Αρχικά, η Επιτροπή πρότεινε μόνον 1.400 εκατ. και το Συμβούλιο δεν ήθελε στην αρχή να ξεπεράσει τα 1.550 εκατ. ευρώ.

Υποστηριζόμενο από την Επιτροπή, το Κοινοβούλιο κατέβαλε επίσης προσπάθειες προκειμένου το Socrates να συμβάλει ρητά στην ανάπτυξη "ενός ευρωπαϊκού χώρου εκπαίδευσης", όμως μπροστά στην αντίθεση του Συμβουλίου, για το οποίο η έννοια αυτή φαίνεται να αποτελεί ταμπού, οι βουλευτές αναγκάστηκαν να αρκεστούν σε μια αναφορά στην "ευρωπαϊκή διάσταση της εκπαίδευσης και της κατάρτισης".

Η "διαδικασία της Μπολόνια"

Ωστόσο το 1999 29 κράτη μέλη είχαν υπογράψει τη "Δήλωση της Μπολόνια" για τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού χώρου τριτοβάθμιας εκπαίδευσης έως τα τέλη της δεκαετίας. Πράγματι, μια προσέγγιση των συστημάτων κρίνεται απαραίτητη προκειμένου η Ευρώπη να καταστεί "η πλέον ανταγωνιστική και δυναμική οικονομία της γνώσης στον κόσμο", σύμφωνα με τη στρατηγική της Λισσαβώνας που ενέκρινε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο τον Μάρτιο του 2000. Στη Μπολόνια, οι υπουργοί δεσμεύτηκαν επίσης για μια αναδιαμόρφωση των πανεπιστημιακών μαθημάτων σύμφωνα με τη δομή: Απολυτήριο Λυκείου +3, +5, +8 (δηλαδή πτυχίο, μάστερ, ντοκτορά) και να εργασθούν ώστε ο τομέας της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στην Ευρώπη να ασκεί σε όλο τον κόσμο μια έλξη αντίστοιχη με τις μεγάλες πολιτιστικές και επιστημονικές μας παραδόσεις.

Το 2001, το Συμβούλιο ενέκρινε σύσταση για την ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων, με την οποία ζητούσε ειδικότερα από τα κράτη μέλη να άρουν τα νομικά και διοικητικά εμπόδια στην κινητικότητα των φοιτητών και των καθηγητών και να προωθήσουν την εκμάθηση κοινοτικών γλωσσών με στόχο να ενθαρρυνθεί αυτή η κινητικότητα. Τα κράτη ενθαρρύνονταν επίσης να προωθήσουν έναν "ευρωπαϊκό χώρο προσόντων", μεταξύ άλλων με τη χρησιμοποίηση του ECTS. Όλες αυτές οι συστάσεις ήταν απολύτως σύμφωνες με τις επιθυμίες του Κοινοβουλίου. Αντιθέτως, τα φορολογικά και κοινωνικά μέτρα που είχαν ζητήσει οι βουλευτές δεν εγκρίθηκαν και τούτο ενέχει τον κίνδυνο να διατηρηθούν απτά εμπόδια στην κινητικότητα.

Erasmus Mundus

Στα τέλη της κοινοβουλευτικής περιόδου, τον Οκτώβριο του 2003, το Κοινοβούλιο συνέβαλε αποφασιστικά στην προώθηση ενός νέου κοινοτικού προγράμματος, ανοικτού σε ολόκληρο τον κόσμο. Σήμερα, οι περισσότεροι φοιτητές που συμμετέχουν στις διεθνείς ανταλλαγές ανά τον κόσμο, προτιμούν να μεταβαίνουν στις ΗΠΑ. Το Erasmus Mundus στοχεύει στην υποδοχή περισσότερων φοιτητών στα ευρωπαϊκά πανεπιστήμια. Το πρόγραμμα αυτό θα προσφέρει υποτροφίες σε παραπάνω από 4000 πτυχιούχους φοιτητές τρίτων χωρών (εκτός των κρατών της Ευρωπαϊκής Ζώνης Ελευθέρων Συναλλαγών - Ισλανδία, Λιχτενστάιν και Ελβετία - και των υπό ένταξη χωρών) και περίπου χίλιους καθηγητές. Οι βουλευτές, οι οποίοι δέχθηκαν πολύ θετικά αυτό το πρόγραμμα, αξιοποίησαν την ευκαιρία προκειμένου να προωθήσουν την ιδέα τους για έναν ευρωπαϊκό χώρο τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, επιτυγχάνοντας την αθιέρωση των "μάστερ Erasmus Mundus" ώστε να δοθεί η δυνατότητα στους φοιτητές να πραγματοποιούν ένα "γύρο της Ευρώπης" σε περισσότερα του ενός πανεπιστήμια. Το Κοινοβούλιο προέβη επίσης σε σκληρές διαπραγματεύσεις με το Συμβούλιο για την αύξηση του προϋπολογισμού. Η Επιτροπή πρότεινε αρχικά 200 εκατ. ευρώ για την περίοδο 2004-2006 και το Συμβούλιο μόνο 180 εκατ., ποσά που κρίθηκαν ανεπαρκή από τους βουλευτές, οι οποίοι τελικά πέτυχαν να αυξηθούν σε 230 εκατ. Το πρόγραμμα αυτό δεν αποσκοπεί μόνο στο να δώσει παγκόσμια προβολή στην ευρωπαϊκή εκπαίδευση, αλλά και στο να προωθήσει τον διαπολιτισμικό διάλογο και την κατανόηση μεταξύ των λαών.



  
Εισηγητές
  
Κινητικότητα για καθηγητές, υπεύθυνους κατάρτισης, φοιτητές: Robert J.E. Evans (PES, UK)
Πρόγραμμα Socrates 2000-2004: Doris Pack (EPP-ED, D)
Πρόγραμμα Erasmus Mundus 2004-2008: Marielle De Sarnez (EPP-ED, F)
  
Επίσημη Εφημερίδα - τελικές πράξεις
  
Κινητικότητα για καθηγητές, υπεύθυνους κατάρτισης, φοιτητές
Πρόγραμμα Socrates 2000-2004
Πρόγραμμα Erasmus Mundus 2004-2008

 

 

 
  Publishing deadline: 2 April 2004