To Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο
εν δράσει
Τα κυριότερα σημεία 1999-2004

 
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ως θεσμικό όργανο
Μεταρρύθμιση της ΕΕ
Διεύρυνση
Δικαιώματα των πολιτών
Δικαιοσύνη και εσωτερικές υποθέσεις
Εξωτερικές σχέσεις
Περιβάλλον /
Προστασία των καταναλωτών
Περιβαλλοντική ευθύνη
Ρύπανση του ατμοσφαιρικού αέρα
Αέρια θερμοκηπίου
Πρόγραμμα Auto Oil II
Ηλεκτρονικά απορρίμματα
Απορρίμματα συσκευασίας
Ασφάλεια των τροφίμων
Γενετικά τροποποιημένοι οργανισμοί (ΓΤΟ)
Καπνός
Ηχορύπανση
Καλλυντικά
Ανθρώπινοι ιστοί και κύτταρα
Μεταφορές /
Περιφερειακή Πολιτική
Γεωργία / Αλιεία
Οικονομική και Νομισματική Πολιτική
Απασχόληση και κοινωνική πολιτική / Δικαιώματα των γυναικών
Εσωτερική αγορά / Βιομηχανία / Ενέργεια / Έρευνα
 

EPP-ED PSE Group ELDR GUE/NGL The Greens| European Free Alliance UEN EDD/PDE


Ευθύνη για τη ρύπανση του περιβάλλοντος - ο ρυπαίνων πληρώνει

Περίπου 300.000 τοποθεσίες, εδάφη η ύδατα στην Ευρώπη ρυπαίνονται πραγματικά η δυνητικά σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με βλαβερές ουσίες. Κάθε μια από τις τοποθεσίες αυτές πρέπει να προστατευθεί. Πολλά είδη της πανίδας και της χλωρίδας απειλούνται με εξαφάνιση. Και αυτό είναι απαράδεκτο. Γι αυτό ο νομοθέτης της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα ζητήσει στο μέλλον επιτακτικότερα τις ευθύνες αυτών που ρυπαίνουν το περιβάλλον. · Οποιος προκαλεί ζημία πρέπει και να καλύπτει το κόστος. Μόνο έτσι μπορούν να αποκαθίστανται οι προκαλούμενες ζημιές. Η τακτική αυτή θα οδηγήσει και στην αποτροπή και πρόληψη της ρύπανσης του περιβάλλοντος.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα φροντίσει ώστε ο νέος νόμος να υποχρεώνει για παράδειγμα χημικά εργοστάσια η αποθετήρια αποβλήτων να καθιστούν ευθύς εξαρχής ασφαλείς της εγκαταστάσεις τους, ούτως ώστε να μην προκαλούνται ζημιές και δαπάνες. Παρόλ' αυτά η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Περιβάλλοντος υπολόγισε ότι το 2000 οι δαπάνες για ένα μόνο τμήμα των ρυπαινόμενων υδάτων και εδαφών στην Ευρώπη χρειάστηκε 106.000.000.000 ευρώ αν και το ποσό αυτό επιμερίζεται σε περισσότερα χρόνια. Μόνο για τον καθαρισμό περίπου 100.000 εκταρίων εδαφών που είχαν ρυπανθεί στη Mεγάλη Βρετανία δαπανήθηκαν σύμφωνα με τα στοιχεία αυτά 39.000.000.000 ευρώ. Eνας νόμος που nα εφαρμόζεται σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση για την ευθύνη στην περίπτωση ζημίας στο περιβάλλον δεν υπήρξε μέχρι τώρα. Αυτό διευκόλυνε τους ρυπαίνοντες να εκφεύγουν της ευθύνης τους. ΄Ηταν συνεπώς απαραίτητη μια συνεκτική νομοθεσία. Μεμονωμένoi τομείς της νέας οδηγίας έτυχαν εκ διαμέτρου αντίθετης υποδοχής. Από τη μια από τη βιομηχανία και από τις οργανώσεις προστασίας του περιβάλλοντος αφετέρου, η διαδικασία θα αντιμετωπίστηκε επικριτικά.

Το νομοθέτημα καλύπτει δύο τομείς στούς οποίους η ευθύνη ρυθμίζεται με διαφορετική αυστηρότητα. Για ορισμένες επικίνδυνες δραστηριότητες όπως για παράδειγμα η εργασία σε ένα χημικό εργοστάσιο ή η κατασκευή ή χρησιμοποίηση ορισμένων φυτοφαρμάκων, ο επιχειρηματίας έχει σε όλες τις περιπτώσεις βλαβών την ευθύνη. Για ζημιές που δεν προκαλούνται μεν από τέτοιες επικίνδυνες δραστηριότητες, οι οποίες όμως απειλούν τη βιοποικιλότητα της πανίδας και της χλωρίδας, φέρει επίσης την ευθύνη ο επιχειρηματίας - ωστόσο, μόνο όταν έχει ενεργήσει εσφαλμένα η έχει προβεί σε παραλείψεις.

Αποτρεπτική λειτουργία για τους ρυπαίνοντες

Εφόσον ο επιχειρηματίας δεν συμμορφώνεται και δεν καθιστά ασφαλείς η δεν εξυγιαίνει τις εγκαταστάσεις του μετά από ζημιές που έχει ήδη προκαλέσει, μπορούν να δραστηριοποιηθούν σύμφωνα με το νομοθέτημα οι εθνικές αρχές. Είτε μπορούν να τον υποχρεώσουν να προβεί ο ίδιος σε κάποιες ενέργειες, είτε μπορούν να παρέμβουν οι ίδιες. Τη ζημία πρέπει οπωσδήποτε να την πληρώσει ο επιχειρηματίας. Εφόσον δεν μπορεί να καταβάλει το κόστος της ζημίας, ή εφόσον δεν μπορεί να εξευρεθεί, τα κράτη μέλη υποχρεούνται παρ όλ' αυτά να προβούν σε εξυγίανση της εγκατάστασης. Ο τρόπος με τον οποίο τα μεμονωμένα κράτη μέλη θα καλύπτουν αυτές τις δαπάνες βρίσκεται στη δική τους διακριτική ευχέρεια και προτείνονται για παράδειγμα ειδικά ταμεία.

Σημαντικά τμήματα του σχεδίου της οδηγίας ήταν αμφιλεγόμενα και για το λόγο αυτό κινήθηκε διαδικασία διαμεσολάβησης. Τελικά, επετεύχθη μεταξύ άλλων συμφωνία για την οικονομική κάλυψη των βλαβών στο περιβάλλον. Έτσι, το νομοθέτημα προβλέπει ότι η Επιτροπή θα πρέπει να εξετάσει έξι χρόνια μετά την έναρξη ισχύος του, εάν τα κράτη μέλη παρέχουν επαρκείς επιλογές για τη χρηματοδότηση των μέτρων εξυγίανσης των εγκαταστάσεων και με λογικές τιμές, για παράδειγμα με τις αντίστοιχες ασφαλίσεις . Εφόσον δεν συμβαίνει αυτό, η Επιτροπή οφείλει να υποβάλει προτάσεις ρυθμίσεων για υποχρεωτική οικονομική κάλυψη σε περιπτώσεις βλαβών στο περιβάλλον. Επ' αυτού είχε επιμείνει ανέκαθεν το Κοινοβούλιο.

Το Συμβούλιο είχε ταχθεί υπέρ μιας μετριοπαθέστερης εκδοχής της οδηγίας. Για την φροντίδα κάλυψης των δαπανών είχε προτείνει για παράδειγμα σε πρώτη φάση απλώς να υποστηριχθεί και όχι να καταστεί υποχρεωτική. Επιπλέον, το Συμβούλιο είχε απορρίψει το αίτημα των βουλευτών, μερικά χρόνια μετά την έναρξη ισχύος της ρύθμισης να επεκταθεί η ευθύνη για τις περιβαλλοντικές ζημιές σε δραστηριότητες κάθε μορφής και να μην καλύπτει μόνο αυτές που κρίνονται επιζήμιες και που απαριθμούνται στην οδηγία.

Ωστόσο, χρειάζονται περισσότερο δεσμευτικές ρυθμίσεις για να λειτουργήσει αποτρεπτικά με σκοπό την προστασία των οικοσυστημάτων και της βιοποικιλότητας, και τούτο όχι μόνο στην Ευρώπη, αλλά παγκοσμίως. Γιαυτό, οι βουλευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ενέκριναν ψήφισμα πριν από τη διάσκεψη κορυφής του Γιοχάνεσμπουργκ το 2002 με θέμα την αειφόρο ανάπτυξη. Στο ψήφισμα αυτό διαπιστώνουν ότι οι στόχοι που τέθηκαν στη διάσκεψη του Ρίο δεν επιτεύχθηκαν. Ζητούν επιτακτικά να εφαρμοστούν επιτέλους οι συμφωνίες για την προστασία του περιβάλλοντος, να καταστούν η αειφόρος ανάπτυξη και η προάσπιση του περιβάλλοντος αντικείμενο διεθνών εμπορικών διαπραγματεύσεων και να συμπεριληφθεί σε όλες τις διεθνείς συμφωνίες η αρχή της πρόληψης των καταστροφών.



  
Εισηγητής
  
Ευθύνη για το περιβάλλον: Toine Manders (ELDR, NL)
10 χρόνια μετά το Ρίο: προετοιμασία της Παγκόσμιας Διάσκεψης για την Αειφόρο Ανάπτυξη το 2002: Μιχαήλ Παπαγιαννάκης (GUE/NGL, GR)
Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Περιβάλλοντος- Έκθεση για τη διαχείριση μολυσμένων τοποθεσιών
  
Ανασκόπηση της νομοθετικής διαδικασίας:
  
Ευθύνη για το περιβάλλον
10 χρόνια μετά το Ρίο: προετοιμασία της Παγκόσμιας Διάσκεψης για την Αειφόρο Ανάπτυξη το 2002
  
ΕΕ - οριστικό νομοθετικό κείμενο:
  
Ευθύνη για το περιβάλλον - Η διαδικασία δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί
10 χρόνια μετά το Ρίο: προετοιμασία της Παγκόσμιας Διάσκεψης για την Αειφόρο Ανάπτυξη το 2002

 

 

 
  Publishing deadline: 2 April 2004