To Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο
εν δράσει
Τα κυριότερα σημεία 1999-2004

 
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ως θεσμικό όργανο
Μεταρρύθμιση της ΕΕ
Διεύρυνση
Δικαιώματα των πολιτών
Δικαιοσύνη και εσωτερικές υποθέσεις
Εξωτερικές σχέσεις
Περιβάλλον /
Προστασία των καταναλωτών
Περιβαλλοντική ευθύνη
Ρύπανση του ατμοσφαιρικού αέρα
Αέρια θερμοκηπίου
Πρόγραμμα Auto Oil II
Ηλεκτρονικά απορρίμματα
Απορρίμματα συσκευασίας
Ασφάλεια των τροφίμων
Γενετικά τροποποιημένοι οργανισμοί (ΓΤΟ)
Καπνός
Ηχορύπανση
Καλλυντικά
Ανθρώπινοι ιστοί και κύτταρα
Μεταφορές /
Περιφερειακή Πολιτική
Γεωργία / Αλιεία
Οικονομική και Νομισματική Πολιτική
Απασχόληση και κοινωνική πολιτική / Δικαιώματα των γυναικών
Εσωτερική αγορά / Βιομηχανία / Ενέργεια / Έρευνα
 

EPP-ED PSE Group ELDR GUE/NGL The Greens| European Free Alliance UEN EDD/PDE


Διασφάλιση των μεταμοσχεύσεων κυττάρων και ιστών

Η μεταμόσχευση ανθρώπινων κυττάρων και ιστών είναι ένας ταχέως επεκτεινόμενος τομέας της ιατρικής. Ωστόσο, οι κίνδυνοι μόλυνσης είναι μεγαλύτεροι απ' ό,τι για τις μεταγγίσεις αίματος. Δεδομένου ότι κύτταρα και ιστοί μεταφέρονται πέρα από σύνορα, το 2002 προτάθηκε νομοθεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την ποιότητα και τα πρότυπα ασφαλείας. Το Κοινοβούλιο κατέστησε αυστηρότερη τη νομοθεσία θέλοντας να εξασφαλίσει ότι οι ενδεχόμενοι δωρητές καθώς και τα ιδρύματα που συλλέγουν ιστούς και κύτταρα δεν επηρεάζονται από το κίνητρο του κέρδους.

Η αύξηση των μεταμοσχεύσεων κυττάρων και ιστών είναι ευπρόσδεκτη δεδομένου ότι παρέχει νέους τρόπους θεραπείας. Προσφέρει μεγάλες ευκαιρίες για ασθενείς που πάσχουν από ασθένειες που μέχρι στιγμής ήταν ανίατες, ενώ παρουσιάζει μεγάλο δυναμικό για οικονομική ανάπτυξη. Ωστόσο, χρειάζεται προσοχή για να εξασφαλισθεί η τήρηση των προτύπων ποιότητας και ασφαλείας. Πολλοί θυμούνται το σκάνδαλο των προϊόντων αίματος που ήταν μολυσμένα με τον ιό HIV. Ο κίνδυνος μόλυνσης από κύτταρα και ιστούς είναι μεγαλύτερος, αν ληφθεί υπόψη ο καινοτόμος χαρακτήρας της μεθόδου και η γενική έλλειψη διαδικασιών για την καταστροφή των παθογόνων παραγόντων. Έχουν σημειωθεί θάνατοι που θα μπορούσαν να αποφευχθούν με τήρηση αυστηρότερων προτύπων. Δεδομένου ότι πολλά κύτταρα και ιστοί προς μεταμόσχευση αποστέλλονται πέρα από σύνορα - για παράδειγμα, στη Γαλλία το 25% των μοσχευμάτων αμφιβληστροειδούς εισάγεται - απαιτείται μια ευρωπαϊκή προσέγγιση. Έτσι, οι πολίτες της ΕΕ θα έχουν εμπιστοσύνη στα μοσχεύματα που εισάγονται από άλλα κράτη μέλη.

Το σχέδιο οδηγίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής όριζε ότι οι δραστηριότητες που συνδέονται με την επεξεργασία, τη συντήρηση, την αποθήκευση και τη διανομή ανθρώπινου ιστού και κυττάρων για τη μεταμόσχευση σε ανθρώπους πρέπει στο μέλλον να διεξάγονται μόνο από ιδρύματα που θα έχουν λάβει έγκριση από τις αρμόδιες αρχές και ότι οι εν λόγω αρχές πρέπει να διενεργούν τακτικές επιθεωρήσεις. Ο προϊστάμενος και το προσωπικό των ιδρυμάτων πρέπει να έχουν τα κατάλληλα προσόντα. Πρέπει να υπάρχει ένα σύστημα για την ιχνηλάτηση κυττάρων και δωρητών σε περίπτωση οποιουδήποτε συμβάντος, ενώ πρέπει να δηλώνονται οποιαδήποτε απρόβλεπτα γεγονότα συμβαίνουν. Πρέπει να διενεργούνται δοκιμές για την προστασία από λοιμώδεις νόσους όπως το HIV/AIDS. Τα ίδια πρότυπα πρέπει να ισχύουν για κύτταρα ή ιστούς που εισάγονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση από τρίτες χώρες.

Εθελοντικές, μη αμειβόμενες δωρεές

Το Κοινοβούλιο υποστήριξε το στόχο της οδηγίας αλλά ανησυχούσε μήπως με το να επιτρέπεται πληρωμή για ιστούς και κύτταρα - είτε στους δωρητές είτε στα ιδρύματα που συγκεντρώνουν τους ιστούς - διακινδυνεύουν τα πρότυπα υγείας και ασφάλειας.

Σαν αποτέλεσμα, ενώ το σχέδιο οδηγίας της Επιτροπής είχε προτείνει απλώς ότι τα κράτη μέλη πρέπει να "ενθαρρύνουν" τις μη αμειβόμενες δωρεές, ύστερα από πρωτοβουλία του Κοινοβουλίου, το τελικό κείμενο ορίζει ότι "τα κράτη μέλη προσπαθούν να εξασφαλίσουν εθελοντικές και μη αμειβόμενες δωρεές ιστών και κυττάρων", ενώ η αποζημίωση περιορίζεται στην αντιστάθμιση του κόστους και της ταλαιπωρίας που συνεπάγεται η πραγματοποίηση δωρεάς. Θα μπορούσε, για παράδειγμα, να περιλαμβάνει τα έξοδα ταξιδίου.

Παρόμοια συμφωνία επιτεύχθηκε όσον αφορά τα ιδρύματα που συγκεντρώνουν δωρεές: "Τα κράτη μέλη προσπαθούν να εξασφαλίσουν ότι η προμήθεια ιστών και κυττάρων διενεργείται σε μη κερδοσκοπική βάση". Ταυτοχρόνως, το Κοινοβούλιο εξασφάλισε ότι οι ιδιωτικές εταιρείες μπορούν να διαπιστεύονται ως ιδρύματα συγκέντρωσης ιστών, εφόσον πληρούν τα πρότυπα.

Πληροφόρηση, ιχνηλασιμότητα και προστασία προσωπικού απορρήτου

Οι βουλευτές κατόρθωσαν να συμπεριλάβουν σχετικά λεπτομερείς διατάξεις για τη συναίνεση κατόπιν ενημέρωσης, εξασφαλίζοντας ότι στους δωρητές παρέχονται οι απαραίτητες πληροφορίες.

Επίσης, το Κοινοβούλιο ενίσχυσε τις διατάξεις σχετικά με την ιχνηλασιμότητα, καθιστώντας σαφές ότι τα δεδομένα που είναι απαραίτητα για πλήρη ιχνηλασιμότητα πρέπει να διατηρούνται τουλάχιστον για 30 χρόνια μετά τη χρήση. Από την άλλη πλευρά, οι βουλευτές υποστήριξαν με επιτυχία ότι οι δωρητές πρέπει σε γενικές γραμμές να παραμένουν ανώνυμοι, τα δε κράτη μέλη να αίρουν την ανωνυμία μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις, όπως οι δωρεές γαμετών (κάτι τέτοιο θα επέτρεπε σε ένα παιδί να γνωρίσει τους γενετικούς γονείς του.)

Τα δεοντολογικά ζητήματα που αφήνονται στα κράτη μέλη

Πολλοί βουλευτές εξέφρασαν ανησυχίες για τη δεοντολογική διάσταση του ζητήματος και φρόντισαν να προστεθούν όσα θεωρούσαν ως ελάχιστους δεοντολογικούς κανόνες, μεταξύ των οποίων την απαγόρευση στην κλωνοποίηση ανθρώπων και διασφαλίσεις εναντίον της διενέργειας εκτρώσεων με σκοπό την απόκτηση εμβρυικών ιστών. Ωστόσο, τούτο απεδείχθη ότι βρίσκεται εκτός του πεδίου εφαρμογής της συγκεκριμένης νομοθετικής διάταξης. Επομένως, τα δεοντολογικά ζητήματα θα αφεθούν στα επιμέρους κράτη μέλη. Για παράδειγμα, για την κλωνοποίηση η οδηγία καθιστά σαφές ότι δεν παρεμβαίνει στις αποφάσεις των κρατών μελών σχετικά με τη χρήση ή τη μη χρήση οποιουδήποτε τύπου ανθρώπινων κυττάρων, συμπεριλαμβανομένων των γεννητικών κυττάρων και των εμβρυικών βλαστοκυττάρων.



  
Εισηγητής:
  
Πρότυπα ποιότητας και ασφάλειας για ανθρώπινους ιστούς και κύτταρα: Peter Liese (EPP-ED, D)
  
Επίσημη Εφημερίδα - τελικές πράξεις:
  
Πρότυπα ποιότητας και ασφάλειας για ανθρώπινους ιστούς και κύτταρα - κείμενο που ενέκρινε το Κοινοβούλιο

 

 

 
  Publishing deadline: 2 April 2004