To Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο
εν δράσει
Τα κυριότερα σημεία 1999-2004

 
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ως θεσμικό όργανο
Eυρωεκλογές
Οργάνωση και λειτουργία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου
Συναπόφαση και άλλες διαδικασίες
Δημοσιονομικές εξουσίες
Δημοσιονομικός έλεγχος
Δημοκρατική εποπτεία
Το καθεστώς των ευρωβουλευτών και των ευρωπαϊκών πολιτικών κομμάτων
Προσωρινές επιτροπές και εξεταστικές επιτροπές
Άλλα θεσμικά όργανα της ΕΕ
Μεταρρύθμιση της ΕΕ
Διεύρυνση
Δικαιώματα των πολιτών
Δικαιοσύνη και εσωτερικές υποθέσεις
Εξωτερικές σχέσεις
Περιβάλλον /
Προστασία των καταναλωτών
Μεταφορές /
Περιφερειακή Πολιτική
Γεωργία / Αλιεία
Οικονομική και Νομισματική Πολιτική
Απασχόληση και κοινωνική πολιτική / Δικαιώματα των γυναικών
Εσωτερική αγορά / Βιομηχανία / Ενέργεια / Έρευνα
 

EPP-ED PSE Group ELDR GUE/NGL The Greens| European Free Alliance UEN EDD/PDE


Όταν το Κοινοβούλιο ερευνά

Το 1996-1997, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είχε συγκροτήσει δύο εξεταστικές επιτροπές, τη μία για την κοινοτική διαμετακόμιση και την άλλη, η οποία είχε μεγαλύτερη απήχηση, για τη διαχείριση της κρίσης των "τρελών αγελάδων". Κατά την παρούσα κοινοβουλευτική περίοδο δεν υπήρξε εξεταστική επιτροπή καθ' εαυτή αλλά τέσσερις προσωρινές επιτροπές. Αν και με λιγότερο θεαματικό τρόπο, οι επιτροπές αυτές έδωσαν ωστόσο τη δυνατότητα στους βουλευτές να διαφωτίσουν το δημόσιο διάλογο και να διατυπώσουν χρήσιμες και τεκμηριωμένες προτάσεις. Αυτές αφορούσαν το "Echelon" (σύστημα παρακολούθησης των επικοινωνιών), την ανθρώπινη γενετική, τον αφθώδη πυρετό και την ασφάλεια στη θάλασσα μετά τα ναυάγια του Prestige και του Erika.

Οι εξεταστικές επιτροπές και οι προσωρινές επιτροπές έρχονται να προστεθούν στις διαρκείς κοινοβουλευτικές επιτροπές και τις δημόσιες ακροάσεις, αποτελώντας από κοινού το μηχανισμό ελέγχου και ενημέρωσης που διαθέτουν οι βουλευτές. Το Κοινοβούλιο μπορεί να συγκροτήσει εξεταστική επιτροπή, αν το ζητήσει το ένα τέταρτο των βουλευτών και υπό την προϋπόθεση ότι το αίτημα αυτό εγκρίνεται πρώτα από τη Διάσκεψη των Προέδρων (δηλαδή τους αρχηγούς των πολιτικών ομάδων) και στη συνέχεια από την Ολομέλεια.. Στην περίπτωση αυτή, η επιτροπή διαθέτει 12 μήνες για να διεξαγάγει τις έρευνές της, και η θητεία της μπορεί να παραταθεί δύο φορές, από τρεις μήνες την κάθε φορά. Το αντικείμενο της έρευνας μπορεί να αφορά μόνον κατηγορίες περί παραβίασης του κοινοτικού δικαίου ή κακής διαχείρισής του είτε από κάποιο κοινοτικό όργανο είτε από τη δημόσια διοίκηση κάποιου κράτους μέλους. Έτσι, η έρευνα για τις "τρελές αγελάδες" είχε ως αντικείμενο τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή, το Συμβούλιο και η βρετανική κυβέρνηση είχαν διαχειριστεί την πολύ ανησυχητική αυτή κρίση για την υγεία του ανθρώπου.

Όσο για τις προσωρινές επιτροπές, αυτές συγκροτούνται για περίοδο 12 μηνών, όμως η θητεία τους μπορεί να παραταθεί απεριόριστα. Αλλά και το αντικείμενο των ερευνών τους μπορεί να υπερβαίνει το αυστηρό πλαίσιο εφαρμογής του κοινοτικού δικαίου. Αυτός είναι άλλωστε και ο λόγος για τον οποίο η φόρμουλα της προσωρινής επιτροπής προτιμήθηκε από την αντίστοιχη της εξεταστικής επιτροπής όταν επιχειρήθηκε η εξέταση του συστήματος "Echelon", του οποίου οι επιδράσεις υπερέβαιναν κατά πολύ το κοινοτικό δίκαιο, που άλλωστε στο συγκεκριμένο θέμα ήταν σε μεγάλο βαθμό ανύπαρκτο. Επίσης, μια εξεταστική επιτροπή θα είχε λιγότερη ελευθερία δράσης δεδομένου ότι, σύμφωνα με τους ισχύοντες κανόνες, θα υπόκειτο σε περιορισμούς για λόγους απορρήτου ή δημόσιας ή εθνικής ασφάλειας.

Το "Echelon" υπάρχει και πρέπει να προστατευθούμε από αυτό

Το 1999, το Κοινοβούλιο λαμβάνει με έκπληξη γνώση μιας έκθεσης που είχε ζητήσει από ένα βρετανό δημοσιογράφο έρευνας, τον κ. Duncan Campbell. Η εν λόγω έκθεση αποκαλύπτει την ύπαρξη ενός παγκόσμιου συστήματος παρακολούθησης των τηλεπικοινωνιών, με την ονομασία "Echelon", του οποίου οι δραστηριότητες υπερέβαιναν κατά πολύ τις συνήθεις δραστηριότητες άντλησης πληροφοριών και επεκτείνονταν ειδικότερα στη βιομηχανική κατασκοπεία και στην υποκλοπή ιδιωτικών συνδιαλέξεων. Η έκθεση αποκαλύπτει ότι στο αυτό δίκτυο εμπλέκονται οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Μεγάλη Βρετανία, ο Καναδάς, η Αυστραλία και η Νέα Ζηλανδία και ότι μέσω αυτού του συστήματος, οι υπηρεσίες πληροφοριών των Ηνωμένων Πολιτειών βοηθούν τις αμερικανικές επιχειρήσεις να κερδίζουν συμβάσεις έναντι των ευρωπαίων ανταγωνιστών τους.

Το Κοινοβούλιο αποφασίζει να συγκροτήσει προσωρινή επιτροπή προκειμένου να εξακριβώσει αυτές τις κατηγορίες και να εξετάσει τα μέτρα που πρέπει να λάβει. Από τον Ιούλιο του 2000, οι βουλευτές ακούν τις απόψεις εμπειρογνωμόνων σε θέματα τηλεπικοινωνιών και προστασίας των δεδομένων, μέλη των υπηρεσιών πληροφοριών, δημοσιογράφους, νομικούς και εθνικούς βουλευτές. Η προσωρινή επιτροπή καταθέτει τα πορίσματά της τον Σεπτέμβριο του 2001 υπό μορφή ψηφίσματος που εγκρίνεται από την Ολομέλεια. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το δίκτυο αυτό είναι υπαρκτό και ότι ο λόγος της ύπαρξής του συνίσταται στην παρακολούθηση ιδιωτικών και εμπορικών συνδιαλέξεων.

Οι βουλευτές καλούν όλα τα κράτη μέλη να προβούν στην ανάπτυξη ευρωπαϊκών λογισμικών κρυπτογράφησης και να ευαισθητοποιήσουν το κοινό και τις εμπορικές εταιρείες σχετικά με την ανάγκη προστασίας τους. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καλείται να ενισχύσει το σύστημα ασφαλείας της και οι εμπορικές εταιρείες να συνεργάζονται πιο στενά με τις υπηρεσίες αντικατασκοπίας. Μετά τις συστάσεις του Κοινοβουλίου, η Ένωση συγκρότησε υπηρεσία επιφορτισμένη με την ασφάλεια των δικτύων πληροφόρησης.

Ανθρώπινη γενετική: η εξέταση ενός λεπτού θέματος

Τον Δεκέμβριο του 2000 συγκροτείται μια άλλη προσωρινή επιτροπή. Αποστολή της είναι να μελετήσει τις πρόσφατες εξελίξεις στον τομέα της ανθρώπινης γενετικής και των άλλων νέων ιατρικών τεχνολογιών, όπως η κλωνοποίηση και η έρευνα επί των μητρικών κυττάρων. Ύστερα από τη γέννηση της Ντόλυ, του πρώτου κλωνοποιημένου προβάτου, το 1996, η επιστήμη και η βιοτεχνολογία προχωρούν με ταχύτατο ρυθμό. Το 2000, η βρετανική κυβέρνηση αποφασίζει να υποστηρίξει τη θεραπευτική κλωνοποίηση. Οι επιστημονικές αυτές εξελίξεις έχουν επιπτώσεις σε ηθικό, νομικό, οικονομικό και κοινωνικό επίπεδο, οι οποίες επισύρουν το ενδιαφέρον του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, το οποίο αναλαμβάνει να συλλέξει εμπεριστατωμένα στοιχεία ώστε να ασκήσει καλύτερα τον πολιτικό του ρόλο και να διατυπώσει συστάσεις.

Τον Ιανουάριο του 2001, οι βουλευτές αρχίζουν την εργασία τους. Σε διάστημα έξι μηνών θα διεξαγάγουν έντεκα ακροάσεις εμπειρογνωμόνων και μία συζήτηση στρογγυλής τραπέζης με εθνικούς βουλευτές. Απόδειξη του ευαίσθητου και αμφιλεγόμενου χαρακτήρα του θέματος είναι το γεγονός ότι στο τελικό σχέδιο έκθεσης θα κατατεθούν πάνω από 500 τροπολογίες. Το σχέδιο αυτό εγκρίθηκε τελικά στο πλαίσιο της επιτροπής με 18 ψήφους υπέρ, 13 κατά και 3 αποχές. Η προσωρινή επιτροπή τάσσεται κατά της κλωνοποίησης, τόσο για θεραπευτικούς όσο και για αναπαραγωγικούς σκοπούς. Σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται τα μητρικά εμβρυϊκά κύτταρα που έχουν δημιουργηθεί in vitro για σκοπούς που δεν έχουν σχέση με την κύηση, ούτε χρηματοδοτούνται από τον κοινοτικό προϋπολογισμό έρευνες σχετικά με την ανθρώπινη κλωνοποίηση. Σε καμία επίσης περίπτωση δεν πρέπει να αποτελούν αντικείμενο εμπορίας τα ανθρώπινα έμβρυα ή τα εμβρυϊκά μητρικά κύτταρα. Η εξεταστική επιτροπή ζητεί μια νομική πλαισίωση νομικό πλαίσιο για κάθε έρευνα επί των νέων ιατρικών τεχνολογιών και προτείνει ένα γενικό πλαίσιο προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Είναι αντίθετη προς τη χορήγηση διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας για ζωντανούς οργανισμούς αλλά υποστηρίζει την έρευνα επί των ενηλίκων μητρικών κυττάρων.

Η συζήτηση στην Ολομέλεια, στις 29 Νοεμβρίου 2001, είναι πολύ έντονη. Πολλές τροπολογίες είναι αμφιλεγόμενες και κινδυνεύουν να καταστήσουν δυσνόητες τις θέσεις του Κοινοβουλίου. Οι περισσότερες πολιτικές ομάδες δεν είναι ευχαριστημένες με την πρόταση ψηφίσματος, που τελικώς απορρίπτεται με συντριπτική πλειοψηφία: 319 ψήφοι κατά, 37 υπέρ και 47 αποχές. Το έργο της προσωρινής επιτροπής έδωσε ωστόσο τη δυνατότητα στο Κοινοβούλιο να ενημερωθεί εις βάθος για τα πολύπλοκα αυτά ζητήματα και να δώσει ευρεία δημοσιότητα στη συζήτηση. Η απόρριψη αυτού του ψηφίσματος δεν εμπόδισε το κοινοβούλιο να λάβει θέση επί ορισμένων πτυχών του θέματος. Τον Σεπτέμβριο του 2000, ένα ψήφισμα καταδίκαζε κάθε έρευνα για την ανθρώπινη κλωνοποίηση και, τον Οκτώβριο του 2001, το Κοινοβούλιο τάχθηκε εναντίον της χορήγησης διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας που αφορούν ανθρώπινα όντα, τα κύτταρα ή τα γονίδιά τους.

Πώς πρέπει να καταπολεμηθεί ο αφθώδης πυρετός;

Την άνοιξη του 2001 εκδηλώνονται εστίες αφθώδους πυρετού στο Ηνωμένο Βασίλειο, στην Ολλανδία και, σε μικρότερο βαθμό, στη Γαλλία και την Ιρλανδία. Λαμβάνονται σημαντικά μέτρα σφαγής, τα οποία προτιμώνται σε σχέση με τον εμβολιασμό. Οι περισσότεροι βρετανοί κτηνοτρόφοι αντιτίθενται στον εμβολιασμό ο οποίος στη συνέχεια θα καθιστούσε απαγορευτική κάθε πρόσβαση της παραγωγής τους στη βιομηχανία τροφίμων. Μόνο στο Ηνωμένο Βασίλειο θανατώθηκαν 6,5 εκατομμύρια ζώα. Ο οικονομικός αντίκτυπος της επιδημίας είναι μεγάλος, όπως και η ανησυχία της κοινής γνώμης. Η κοινοτική νομοθεσία είναι άραγε η κατάλληλη; Έχει εφαρμοσθεί σωστά; Πώς θα προληφθούν άλλες κρίσεις;

Τον Ιανουάριο του 2002, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αποφασίζει να συγκροτήσει προσωρινή επιτροπή για να απαντήσει σε αυτά τα ερωτήματα και να διατυπώσει συστάσεις. Η επιτροπή θα πραγματοποιήσει πολλές ακροάσεις υπαλλήλων και πολιτικών υπευθύνων σε εθνικό αλλά και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, καθώς και επιστημόνων και εκπροσώπων του γεωργικού τομέα. Πολλές αντιπροσωπείες θα μεταβούν στις πλέον πληγείσες περιοχές του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ολλανδίας.

Τον Δεκέμβριο του 2002, η εξεταστική επιτροπή υποβάλλει το πόρισμα των εργασιών της στην Ολομέλεια, η οποία εγκρίνει ψήφισμα. Το ψήφισμα αυτό προτείνει προσφυγή στον εμβολιασμό σε πρώτη φάση όταν εκδηλώνεται μια εστία, προκειμένου να αποφευχθούν μαζικές θανατώσεις. Όμως, λόγω της μεγάλης ποικιλίας γενετικών στελεχών, δεν είναι δυνατός ένας προληπτικός εμβολιασμός με ένα μόνον εμβόλιο.

Σύμφωνα με τα συμπεράσματα και τις συστάσεις του Κοινοβουλίου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα προτείνει λίγο αργότερα μια νέα οδηγία που εκσυγχρονίζει τις μεθόδους καταπολέμησης του αφθώδους πυρετού. Συνιστάται ο επείγων εμβολιασμός, όπως επιθυμούσαν οι βουλευτές, αλλά όχι υποχρεωτικώς. Θα γίνεται μόνον εάν τα μολυσμένα κοπάδια δεν μπορούν να εξαλειφθούν εντός 24 ωρών και τα πλέον εκτεθειμένα κοπάδια εντός 48 ωρών. Σε μια άλλη έκθεσή του, το Κοινοβούλιο υποστήριξε την πρόταση αυτή της Επιτροπής, εμμένοντας ωστόσο στην ανάγκη, τα προς λήψη μέτρα να αφορούν επίσης τον κοινωνικό και ψυχολογικό αντίκτυπο ενδεχόμενων νέων κρίσεων.

Ενίσχυση της ασφάλειας στη θάλασσα

Ύστερα από το ναυάγιο του Erika και του Prestige, και από άλλα ατυχήματα, συγκροτείται μια τέταρτη προσωρινή επιτροπή στη διάρκεια της παρούσας κοινοβουλευτικής περιόδου. Ο στόχος είναι να εξετασθεί ο τρόπος με τον οποίο έγιναν αυτές οι καταστροφές, να αξιολογηθούν οι οικονομικές και κοινωνικές τους συνέπειες, να ελεγχθεί η εφαρμογή των κοινοτικών κανόνων και να προταθούν συμπληρωματικά μέτρα.

Η εξέλιξη αυτών των εργασιών αναπτύσσεται σε ειδικό σημείωμα αφιερωμένο στην ασφάλεια στη θάλασσα, θέμα στο οποίο έχουν υπάρξει διάφορα κοινοτικά νομοθετικά κείμενα και στο οποίο το Κοινοβούλιο διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο ως συν-νομοθέτης.



  
Εισηγητές:
  
Σύστημα παρακολούθησης Echelon: Gerhard Schmid (PES, D)
Ανθρώπινη γενετική και άλλες νέες τεχνολογίες της σύγχρονης ιατρικής: Francesco Fiori (EPP-ED, I)
Ο αφθώδης πυρετός στην Ευρωπαϊκή Ένωση το 2001: Wolfgang Kreissl-Dörfler (PES, D)
Μέτρα καταπολέμησης του αφθώδους πυρετού: Wolfgang Kreissl-Dörfler (PES, D)
  
Επίσημη Εφημερίδα - τελικές πράξεις:
  
Σύστημα παρακολούθησης Echelon - κείμενο που ενέκρινε το Κοινοβούλιο
Ανθρώπινη γενετική και άλλες νέες τεχνολογίες της σύγχρονης ιατρικής - το Κοινοβούλιο απέρριψε την πρόταση ψηφίσματος
Ο αφθώδης πυρετός στην Ευρωπαϊκή Ένωση το 2001- κείμενο που ενέκρινε το Κοινοβούλιο
Μέτρα καταπολέμησης του αφθώδους πυρετού

 

 

 
  Publishing deadline: 2 April 2004