Europees Parlement
in actie
Blikvangers 1999-2004

 
Het Europees Parlement
Verkiezingen voor het EP
Organisatie en werking
van het EP
Medebeslissing
en andere procedures
Begrotingsbevoegdheden
Begrotingscontrole
Democratische controle
Statuut van de Leden en van
de Europese politieke partijen
Tijdelijke commissies
en onderzoekscommissies
Overige EU-instellingen
Hervorming van de EU
Uitbreiding
Rechten van de burger
Justitie en Binnenlandse Zaken
Externe betrekkingen
Milieu / Consumenten-
bescherming
Vervoer / Regionaal beleid
Landbouw / Visserij
Economisch
en monetair beleid
Sociaal- en werkgelegenheidsbeleid /
Rechten van de Vrouw
Interne markt / Industrie / Energie / Onderzoek
 

EPP-ED PSE Group ELDR GUE/NGL The Greens| European Free Alliance UEN EDD/PDE


Onderzoek door het Parlement

In 1996 - 1997 richtte het Europees Parlement twee enquêtecommissies op, een over het communautair douanevervoer en de tweede, die meer stof heeft doen opwaaien, over de BSE-crisis. In de afgelopen zittingsperiode zijn er geen echte enquêtecommnissies geweest, maar wel vier tijdelijke commissies. Dit soort commissies is minder spectaculair maar stelt de leden in de gelegenheid het openbaar debat op een bepaald onderwerp toe te spitsen en bruikbare, onderbouwde voorstellen te formuleren. Deze tijdelijke comissies betroffen het Echelon-interceptiesysteem, de menselijke genetica, mond- en klauwzeer en de verbetering van de veiligheid op zee naar aanleiding van de rampen met de Prestige en de Erika.

Naast de vaste parlementaire commissies en naast hoorzittingen beschikt het Parlement over enquêtecommissies en tijdelijke commissies om controle uit te oefenen en informatie te verzamelen. Op verzoek van een kwart van de leden kan het Parlement een enquêtecommissie in het leven roepen, mits het verzoek wordt gehonoreerd door de Conferentie van voorzitters (de fractieleiders), en vervolgens door de plenaire vergadering. Een enquêtecommissie beschikt over 12 maanden om haar onderzoek uit te voeren, een termijn die twee maal met drie maanden kan worden verlengd. Er kan alleen onderzoek worden uitgevoerd naar vermeende gevallen van inbreuk op het EG-recht of van wanbestuur van een EG-instelling of een nationale openbare bestuursinstantie. De BSE-enquête was gericht op de aanpak van Commissie, Raad en Britse regering in deze crisis, die een groot gevaar was voor de volksgezondheid. Zij resulteerde in stricte aanbevelingen en een interne reorganisatie bij de Commissie om te zorgen voor een betere bescherming van de consument.

Tijdelijke commissies worden in het leven geroepen voor een periode van 12 maanden, maar kunnen onbeperkt worden verlengd. Het onderzoek in deze commissies hoeft niet beperkt te blijven tot het strikte kader van de toepassing van het EG-recht. Daarom werd gekozen voor de formule van een tijdelijke commissie in plaats van een enquêtecommissie voor het onderzoek naar het Echelonsysteem. De implicaties van dit systeem vallen namelijk niet onder het EG-recht, dat op dit gebied nauwelijks bestaat. Bovendien zou een enquêtecommissie minder speelruimte hebben omdat deze wordt ingeperkt door regels met betrekking tot geheimhouding of openbare of nationale veiligheidsoverwegingen.

Echelon bestaat en bescherming is nodig

In 1999 neemt het Europees Parlement verbaasd kennis van een rapport dat het had gevraagd aan een Britse onderzoeksjournalist, Duncan Campbell. Het rapport onthult het bestaan van een mondiaal systeem voor interceptie van telecommunicatie, "Echelon". De activiteiten van dit interceptiesysteem gaan veel verder dan het klassieke inlichtingenwerk, en betreffen zelfs bedrijfsspionnage en het afluisteren van privé-communicatie. Het netwerk omvat de Verenigde Staten, Groot-Brittannië, Canada, Australië en Nieuw-Zeeland en met behulp van het systeem helpen de Amerikaanse inlichtingendiensten Amerikaanse bedrijven opdrachten in de wacht te slepen ten koste van de Europese concurrenten.

Het Parlement besluit een tijdelijke commissie op te richten om deze aantijgingen uit te zoeken en te bekijken wat er gedaan moet worden. Vanaf juli 2000 wordt een aantal deskundigen in de telecommunicatie en de bescherming van persoonsgegevens, medewerkers van inlichtingendiensten, journalisten, juristen en nationale parlementsleden gehoord. In september 2001 legt de tijdelijke commissie haar bevindingen in de vorm van een resolutie voor aan de plenaire vergadering. Het Europees Parlement concludeert dat het netwerk inderdaad bestaat en bedoeld is om privé- en bedrijfscommunicatie te onderscheppen.

Het Parlement roept alle lidstaten op Europese software te ontwikkelen voor codering van boodschappen, en het publiek en het bedrijfsleven bewust te maken van de noodzaak om zich te beschermen. Het EP dringt er bij de Europese Commissie op aan haar eigen beveiliging op te voeren, en bij het bedrijfsleven om nauwer samen te werken met contra-spionnagediensten. Naar aanleiding van de aanbevelingen van het Parlement heeft de Unie een Agentschap voor netwer- en informatiebeveiliging opgericht.

Menselijke genetica: een gevoelig onderwerp

In december 2000 is een andere tijdelijke commissie opgericht. Deze heeft als opdracht de nieuwste ontwikelingen op het gebied van menselijke genetica en andere nieuwe medische technologieën, zoals klonen en het stamcelonderzoek, te bestuderen. Sinds de geboorte van Dolly, het eerste gekloonde schaap, in 1996, maken wetenschap en biotechnologie een stormachtige ontwikkeling door. In 2000 besloot de Britse regering het klonen voor therapeutische doeleinden te steunen. Deze wetenschappelijke ontwikkelingen roepen ethische, juridische, economische en sociale vragen op, ook voor het Europees Parlement, dat zich in de materie wil verdiepen om beter zijn politieke verantwoordelijkheid waar te kunnen maken en aanbevelingen te kunnen opstellen.

In januari 2001 zijn de leden van start gegaan. Gedurende 6 maanden hebben zij elf hoorzittingen met deskundigen gehouden en een rondetafel met nationale parlementsleden. Op het eindrapport worden meer dan 500 amendementen ingediend, waaruit blijkt hoe gevoelig en controversieel het onderwerp ligt! Tenslotte wordt het rapport in de commissie goedgekeurd met 18 stemmen voor, 13 tegen en 3 onthoudingen. De tijdelijke commissie spreekt zich uit tegen klonen voor therapeutisch of reproductieve doeleinden. Het gebruik van in vitro opgekweekte embryonnaire stamcellen voor andere doeleinden dan de zwangerschap is uit den boze, alsook financiering uit de EU-begroting van onderzoek naar het klonen van mensen.Ook het commercieel gebruik van menselijke embryo's of embryonale stamcellen wijst zij zonder meer af. De tijdelijke commissie wil een juridisch reglementering van het onderzoek naar deze nieuwe medische technologieën en stelt een algemeen kader voor ter bescherming van de menselijke rechten. Zij is gekant tegen octrooiieerbaarheid van levend weefsel maar steunt het onderzoek naar volwassen stamcellen.

Bij het debat in de plenaire vergadering, op 29 november 2001 waren de meningen zeer verdeeld. Door de vele tegenstrijdige amendementen dreigde het standpunt van het Parlement totaal onduidelijk te worden. De meeste fracties konden zich niet in de ontwerpresolutie vinden, die tenslotte verworpen werd met een overstelpende meerderheid: 319 stemmen tegen, 37 voor en 47 onthoudingen. Toch heeft het Parlement zich dankzij het werk van de tijdelijke commissie gedegen in deze complexe vraagstukken kunnen verdiepen en grote bekendheid aan het debat kunnen geven. De resolutie werd weliswaar verworpen, maar desondanks heeft het Parlement over een aantal aspecten een standpunt ingenomen. In september 2000 werd in een resolutie onderzoek naar klonen van mensen verboden en in oktober 2001 sprak de vergadering zich uit tegen de octrooiieerbaarheid van mensen, menselijke cellen en genen.

Bestrijding van mond- en klauwzeer

In het voorjaar van 2001 breekt mond- en klauwzeer uit in het Verenigd Koninkrijk, Nederland en ook, in mindere mate, in Frankrijk en Ierland. Er vinden op grote schaal ruimingen plaats, die de voorkeur hebben boven vaccinaties. De meeste Britse veehouders verzetten zich tegen vaccinatie omdat hun productie dan niet meer verwerkt kan worden in de voedingsmiddelenindustrie. Alleen al in Groot-Brittannië worden 6,5 miljoen dieren geslacht. De economische gevolgen van de epidemie zijn groot, evenals de bezorgdheid in de publieke opinie. Voldoet de communautaire wetgeving? Hoe staat het met de uitvoering hiervan? Hoe kan een nieuwe crisis worden voorkomen?

In januari 2002 besluit het Europees Parlement een tijdelijke commissie op te richten die zich over deze vragen gaat buigen en aanbevelingen zal opstellen. Er wordt een groot aantal hoorzittingen gehouden met ambtenaren en politici van de Unie en de lidstaten, wetenschappers, en vertegenwoordigers uit de agrarische sector. Verschillende delegaties brengen een bezoek aan de meest getroffen gebieden in Groot-Brittannië en Nederland.

In december 2002 legt de tijdelijke commissie het resultaat van haar werk voor aan de plenaire vergadering, die een resolutie aanneemt. Hierin wordt aanbevolen bij het uitbreken van de ziekte eerst vaccinatie toe te passen, om massale ruimingen te voorkomen. Maar gezien het grote aantal verschillende virusstammen is een preventieve vaccinatie met één vaccin niet mogelijk.

In overeenstemming met de conclusies en aanbevelingen van het Parlement stelt de Europese Commissie kort daarna een nieuwe richtlijn voor om de bestrijdingsmethodes tegen mond- en klauwzeer bij te stellen. Een noodvaccinatie wordt aanbevolen, overeenkomstig de wens van het EP, maar wordt niet verplicht gesteld. Dat geldt pas als de besmette veestapel niet kan worden geruimd binnen 24 uur en het vee dat het meeste risico op besmetting loopt binnen 48 uur. In een ander verslag steunt het Parlement dit voorstel van de Commissie, maar dringt tevens aan op maatregelen gericht op de sociale en psychologische effecten van een eventuele nieuwe crisis.

Verbetering van de veiligheid op zee

Naar aanleiding van de ramp met de Erika en de Prestige en andere ongevallen is er deze zittingsperiode een vierde tijdelijke commissie in het leven geroepen. Deze moet de toedracht van de rampen nagaan, de economische en sociale gevolgen evalueren, de toepassing van de communautaire voorschiften verifiëren en aanvullende maatregelen voorstellen.

Het verloop van de werkzaamheden wordt toegelicht in een speciale nota over de veiligheid op zee. Er zijn verschillende communautaire wetten aangenomen waarin het Parlement een belangrijke rol als medewetgever heeft gespeeld.



  
Verslagen
  
Interceptiesysteem Echelon: Gerhard Schmid (PES, D)
Menselijke genetica en andere nieuwe technologieën in de moderne geneeskunde: Francesco Fiori (EPP-ED, I)
Bestrijding van mond- en klauwzeer in de Europese Unie in 2001: Wolfgang Kreissl-Dörfler (PES, D)
Maatregelen voor de bestrijding van mond- en klauwzeer : Wolfgang Kreissl-Dörfler (PES, D)
  
Publicatieblad - definitieve teksten
  
Interceptiesysteem Echelon - aangenomen tekst door het Parlement
Menselijke genetica en andere nieuwe technologieën in de moderne geneeskunde - ontwerpresolutie verworpen door het Parlement
Bestrijding van mond- en klauwzeer in de Europese Unie in 2001 - aangenomen tekst door het Parliament
Maatregelen voor de bestrijding van mond- en klauwzeer

 

 

 
  Publishing deadline: 2 April 2004