Il-qafas finanzjarju pluriennali (QFP) huwa l-pjan ta’ nfiq fit-tul tal-UE. S’issa kien hemm sitt QFP, inkluż dak għall-perjodu 2021–2027. It-Trattat ta’ Liżbona ttrasforma l-QFP minn ftehim interistituzzjonali għal regolament. Stabbilit għal perjodu ta’ mill-anqas ħames snin, l-għan tal-QFP huwa li jiżgura li n-nefqa tal-UE tiżviluppa b’mod ordnat u fil-limiti tar-riżorsi proprji tagħha. Jistabbilixxi d-dispożizzjonijiet li magħhom irid jikkonforma l-baġit annwali tal-UE. Ir-Regolament dwar il-QFP jistabbilixxi limiti massimi għan-nefqa għall-kategoriji wiesgħa tal-infiq imsejħa intestaturi. Wara l-proposti inizjali tagħha tat-2 ta’ Mejju 2018 u b’segwitu għat-tifqigħa tal-COVID-19, fis-27 ta’ Mejju 2020 il-Kummissjoni pproponiet pjan ta’ rkupru (NextGenerationEU) li kien jinkludi proposti riveduti għall-QFP 2021–2027 u riżorsi proprji, u l-istabbiliment ta’ strument ta’ rkupru b’valur ta’ EUR 750 biljun (fi prezzijiet tal-2018). Il-pakkett ġie adottat fis-16 ta’ Diċembru 2010 wara li seħħew in-negozjati interistituzzjonali. Fid-dawl ta’ żviluppi ġodda, il-QFP ġie rivedut f’Diċembru 2022 u mbagħad mill-ġdid b’mod aktar sostanzjali fi Frar 2024. Il-Kummissjoni Ewropea ppreżentat il-proposti tagħha għall-QFP 2028–2034 fis-16 ta’ Lulju 2025.

Il-bażi legali

  • L-Artikolu 312 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE);
  • Ir-Regolament QFP (ir-Regolament tal-Kunsill (UE, Euratom) 2020/2093 tas-17 ta’ Diċembru 2020) li jistabbilixxi l-qafas finanzjarju pluriennali għas-snin mill-2021 sal-2027;
  • Ir-Regolament li jistabbilixxi strument tal-UE għall-irkupru wara l-kriżi tal-COVID-19 (ir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2020/2094 tal-14 ta’ Diċembru 2020);
  • Il-Ftehim Interistituzzjonali tas-16 ta’ Diċembru 2020 bejn il-Parlament Ewropew, il-Kunsill u l-Kummissjoni Ewropea dwar dixxiplina baġitarja, dwar kooperazzjoni f’materji baġitarji u dwar ġestjoni finanzjarja tajba, kif ukoll dwar riżorsi proprji ġodda, inkluż pjan direzzjonali lejn l-introduzzjoni ta’ riżorsi proprji ġodda.
  • L-isfond

    Fis-snin tmenin, inħolqot atmosfera ta’ kunflitt fir-relazzjonijiet bejn l-istituzzjonijiet minħabba inkompatibbiltà dejjem akbar bejn ir-riżorsi disponibbli u l-ħtiġijiet reali tal-baġit. Il-kunċett ta’ perspettiva finanzjarja pluriennali ġie żviluppat bħala tentattiv biex inaqqas il-kunflitt, iżid id-dixxiplina baġitarja u jtejjeb l-implimentazzjoni permezz ta’ ppjanar aħjar. L-ewwel ftehim interistituzzjonali (FII) għal dan il-għan ġie konkluż fl-1988. Dan kien fih il-perspettiva finanzjarja għall-1988 sal-1992 (magħrufa wkoll bħala l-pakkett Delors I), li kellha l-għan li tforni r-riżorsi meħtieġa għall-implimentazzjoni baġitarja tal-Att Uniku Ewropew. Fid-29 ta’ Ottubru 1993 intlaħaq qbil dwar FII ġdid, flimkien mal-perspettiva finanzjarja għall-1993 sal-1999 (il-pakkett Delors II), li ppermetta l-irduppjar tal-Fondi Strutturali u ż-żieda tal-limitu massimu tar-riżorsi proprji (1.4.1). It-tielet FII dwar il-perspettiva finanzjarja għall-2000 sal-2006, magħruf ukoll bħala l-Aġenda 2000, ġie ffirmat fis-6 ta’ Mejju 1999, u wieħed mill-għanijiet ewlenin tiegħu kien li jiżgura r-riżorsi neċessarji għall-finanzjament tat-tkabbir. Il-qbil dwar ir-raba’ FII, li kopra l-perjodu mill-2007 sal-2013, intlaħaq fis-17 ta’ Mejju 2006.

    It-Trattat ta’ Liżbona ttrasforma l-QFP minn ftehim interistituzzjonali għal regolament tal-Kunsill li għandu jiġi adottat unanimament, suġġett għall-approvazzjoni tal-Parlament Ewropew, skont proċedura leġiżlattiva speċjali. Minbarra li jiddetermina “l-ammonti tal-limiti massimi annwali ta’ approprjazzjonijiet għal impenji skont il-kategorija tal-infiq u tal-limitu massimu annwali ta’ approprjazzjonijiet għall-pagamenti”, l-Artikolu 312 tat-TFUE jiddikjara li l-QFP irid ukoll “jistabbilixxi kwalunkwe dispożizzjoni oħra meħtieġa għat-tħaddim tajjeb tal-proċedura annwali tal-baġit”.

    Il-ħames QFP, li kopra l-perjodu mill-2014 sal-2020, kien l-ewwel wieħed li ra tnaqqis fl-ammonti globali f’termini reali. Waħda mill-prekundizzjonijiet tal-Parlament biex jaċċettah kienet għalhekk reviżjoni obbligatorja ta’ nofs it-terminu li tagħti lok għall-valutazzjoni mill-ġdid u għall-aġġustament tal-ħtiġijiet baġitarji matul il-perjodu tal-QFP, jekk dan ikun meħtieġ. Il-ftehim żgura wkoll, fost affarijiet oħra, aktar flessibbiltà biex jippermetti l-użu sħiħ tal-ammonti ppjanati u fehim dwar it-triq lejn sistema ġenwina ta’ riżorsi proprji għall-UE. Fl-20 ta’ Ġunju 2017 ġie adottat QFP rivedut għall-2014 sal-2020, b’appoġġ addizzjonali għall-miżuri relatati mal-migrazzjoni, mal-impjiegi u mat-tkabbir. L-Istrument ta’ Flessibbiltà u r-Riżerva ta’ Għajnuna f’Emerġenza ġew imsaħħa wkoll, u dan ippermetta li aktar fondi jiġu trasferiti aktar faċilment bejn l-intestaturi u s-snin tal-baġit, sabiex tkun possibbli reazzjoni għal avvenimenti mhux previsti u għal prijoritajiet ġodda.

    Il-qafas finanzjarju pluriennali 2021–2027

    Fit-2 ta’ Mejju 2018, il-Kummissjoni ppreżentat proposti leġiżlattivi għal QFP għall-perjodu mill-2021 sal-2027. Il-proposta tal-Kummissjoni kienet tammonta għal EUR 1,134.6 biljun (fi prezzijiet tal-2018) f’approprjazzjonijiet ta’ impenn, li jirrappreżentaw 1.11% tal-introjtu nazzjonali gross (ING) tal-UE-27. Din kienet tinkludi żidiet għall-ġestjoni tal-fruntieri, il-migrazzjoni, is-sigurtà, id-difiża, il-kooperazzjoni għall-iżvilupp u r-riċerka. Ġie propost tnaqqis b’mod partikolari għall-politika ta’ koeżjoni u dik agrikola. L-arkitettura ġenerali kellha tiġi ssimplifikata (37 programm ta’ nefqa minflok 58) u l-Kummissjoni pproponiet sett ta’ strumenti speċjali barra mil-limiti massimi tal-QFP biex tittejjeb il-flessibbiltà fl-ibbaġitjar tal-UE. Il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp (FEŻ) se jkun integrat fil-QFP. Il-Kummissjoni pproponiet ukoll li timmodernizza s-sistema tad-dħul, bl-introduzzjoni ta’ diversi kategoriji ġodda ta’ riżorsi proprji.

    Fl-2018, il-Parlament adotta tliet riżoluzzjonijiet dwar il-QFP għall-perjodu 2021–2027:

    • ir-riżoluzzjoni tiegħu tal-14 ta’ Marzu 2018 stabbiliet il-prijoritajiet tiegħu;
    • ir-riżoluzzjoni tiegħu tat-30 ta’ Mejju 2018 ipprovdiet reazzjoni inizjali;
    • ir-riżoluzzjoni tiegħu tal-14 ta’ Novembru 2018 stabbiliet il-pożizzjoni dettaljata tiegħu.
    • Ir-riżoluzzjoni ta’ Novembru inkludiet emendi għall-proposti għall-FII u għar-Regolament dwar il-QFP, u ġabra sħiħa ta’ ċifri bi tqassim skont l-intestatura u skont il-programm. Speċifikat li l-limitu massimu tal-QFP għall-impenji għandu jiżdied mill-1.0% (għall-UE-28) għall-1.3% tal-ING tal-UE (għall-UE-27), jiġifieri EUR 1,324 biljun (fi prezzijiet tal-2018), u dan jikkorrispondi għal żieda ta’ 16.7% fuq il-proposta tal-Kummissjoni. L-allokazzjonijiet għall-politika agrikola komuni u l-politika ta’ koeżjoni għandhom jibqgħu l-istess f’termini reali, filwaqt li diversi prijoritajiet – inklużi Orizzont Ewropa, Erasmus+ u LIFE – għandhom jissaħħu aktar; għandhom jinħolqu Garanzija għat-Tfal ġdida (EUR 5.9 biljun) u Fond għal Tranżizzjoni Enerġetika ġdid (EUR 4.8 biljun); il-finanzjament għall-aġenziji deċentralizzati involuti fil-migrazzjoni u fil-ġestjoni tal-fruntieri għandu jiżdied b’aktar minn erba’ darbiet (għal aktar minn EUR 12-il biljun). Il-kontribuzzjoni tal-baġit tal-UE biex jintlaħqu l-objettivi klimatiċi għandha tiġi stabbilita fuq minimu ta’ 25% tan-nefqa tal-QFP għas-snin mill-2021 sal-2027, tiġi integrata fl-oqsma ta’ politika rilevanti kollha, u tiżdied għal 30% sa mhux aktar tard mill-2027. Ir-reviżjoni ta’ nofs it-terminu tal-QFP għandha tkun obbligatorja.

      Biex jinforma n-negozjati li għaddejjin dwar il-QFP, il-Kunsill ippubblika abbozz ta’ “kaxxa ta’ negozjar” fit-30 ta’ Novembru 2018 u “kaxxa ta’ negozjar” fil-5 ta’ Diċembru 2019. Dawn jinkludu wkoll kwistjonijiet orizzontali u settorjali li normalment kienu jaqgħu taħt programmi ta’ nfiq soġġetti għall-proċedura leġiżlattiva ordinarja (u dan safa kkritikat mill-Parlament, pereżempju, fil-paragrafi 14 sa 16 tar-riżoluzzjoni tiegħu tal-10 ta’ Ottubru 2019). Il-Kunsill kien favur ammont globali tal-QFP ta’ EUR 1,087 biljun f’approprjazzjonijiet ta’ impenn, fi prezzijiet tal-2018 (1.07% tal-ING tal-UE-27), ferm aktar baxx mill-aspettattivi tal-Parlament.

      F’riżoluzzjoni tal-10 ta’ Ottubru 2019 u riżoluzzjoni tat-13 ta’ Mejju 2020, il-Membri tal-Parlament Ewropew li kienu għadhom kif ġew eletti aġġornaw il-pożizzjoni tal-Parlament u talbu li l-Kummissjoni tippreżenta proposta għal pjan ta’ kontinġenza għall-QFP biex tiġi pprovduta xibka ta’ sikurezza ħalli l-benefiċjarji tal-programmi tal-UE jiġu protetti f’każ li jkun hemm bżonn li l-QFP attwali jiġi estiż, fid-dawl tan-nuqqas ta’ qbil fi ħdan il-Kunsill Ewropew.

      Sadattant, fl-14 ta’ Jannar 2020, il-Kummissjoni ressqet proposta għal Fond għal Tranżizzjoni Ġusta bħala element addizzjonali fil-pakkett ta’ proposti għall-QFP, bħala parti mill-Patt Ekoloġiku Ewropew.

      Wara l-kriżi tal-COVID-19 u l-effetti ekonomiċi serji tal-lockdowns meħtieġa, il-Kummissjoni ppubblikat proposta għal QFP ta’ EUR 1,100 biljun (27 ta’ Mejju 2020) u proposta għal strument ta’ rkupru addizzjonali (28 ta’ Mejju 2020). L-istrument ġie mssejjaħ Next Generation EU u kellu valur ta’ EUR 750 biljun (fi prezzijiet tal-2018), b’EUR 500 biljun fil-forma ta’ għotjiet u EUR 250 biljun bħala self. Il-pakkett kien jinvolvi proposti leġiżlattivi għal strumenti finanzjarji ġodda kif ukoll bidliet għall-programmi tal-QFP diġà mressqa. Il-finanzjament tal-pakkett addizzjonali kellu jiġi żgurat billi jittieħed self fis-swieq finanzjarji. Għal dan il-għan, il-Kummissjoni emendat ukoll il-proposta għal Deċiżjoni dwar ir-Riżorsi Proprji biex tippermetti s-self sas-somma ta’ EUR 750 biljun. Finalment, il-pakkett tal-Kummissjoni kien jinkludi żieda ta’ EUR 11.5 biljun fil-limitu massimu għall-impenji għas-sena 2020 fi ħdan il-QFP 2014-2020, bil-għan li jibda jiġi mobilizzat l-appoġġ qabel il-QFP il-ġdid.

      Fil-21 ta’ Lulju 2020, il-Kunsill Ewropew adotta konklużjonijiet dwar Next Generation EU, il-QFP 2021–2027, u r-riżorsi proprji. Next Generation EU ġie approvat fl-ammont ta’ EUR 750 biljun għas-snin 2021–2023. Madankollu, il-komponent tal-għotjiet tnaqqas minn EUR 500 biljun għal EUR 390 biljun u dak tas-self żdied minn EUR 250 biljun għal EUR 360 biljun. Il-Kunsill Ewropew irrifjuta r-reviżjoni ’l fuq tal-limitu massimu tal-QFP għas-sena 2020. Il-limitu massimu globali għall-impenji fil-QFP 2021–2027 ġie stabbilit għal EUR 1,074.3 biljun. Barra minn hekk, il-konklużjonijiet iddikjaraw li kien se jiġi introdott reġim ta’ kundizzjonalità biex jiġu protetti l-baġit u Next Generation EU minn ksur tal-istat tad-dritt. Mill-1 ta’ Jannar 2021 intlaħaq qbil dwar riżorsa proprja ġdida bbażata fuq l-iskart tal-plastik mill-imballaġġ mhux riċiklat. Il-bażi legali proposta ta’ Next Generation EU kienet l-Artikolu 122 tat-TFUE, li jippermetti lill-UE tistabbilixxi miżuri xierqa għas-sitwazzjoni ekonomika b’maġġoranza kwalifikata fil-Kunsill, mingħajr ma jiġi involut il-Parlament fil-proċedura leġiżlattiva.

      Il-Parlament immedjatament irreaġixxa għal dawn il-konklużjonijiet f’riżoluzzjoni fit-23 ta’ Lulju 2020, li fiha rrefera għall-ħolqien tal-istrument ta’ rkupru bħala att storiku, iżda ddeplora t-tnaqqis li sar fil-programmi orjentati lejn il-futur. Insista fuq żidiet immirati ’l fuq miċ-ċifri proposti mill-Kunsill Ewropew u tenna li mhux se jagħti l-approvazzjoni tiegħu għall-QFP mingħajr ftehim dwar ir-riforma tas-sistema tar-riżorsi proprji tal-UE, bil-għan li tal-anqas jiġu koperti l-ispejjeż relatati ma’ Next Generation EU (il-kapital u l-interess), sabiex jiġu żgurati l-kredibbiltà u s-sostenibbiltà tiegħu. Il-Parlament talab ukoll, bħala l-awtorità baġitarja, li jkun involut bis-sħiħ fl-istrument ta’ rkupru, f’konformità mal-metodu Komunitarju.

      It-taħditiet trilaterali bejn il-Parlament, il-Kunsill u l-Kummissjoni bdew f’Awwissu 2020 u ġew konklużi fl-10 ta’ Novembru 2020. Ir-Regolament tal-Kunsill dwar il-QFP 2021–2027 ġie adottat fis-17 ta’ Diċembru 2020, wara l-approvazzjoni tal-Parlament. Fl-1 ta’ Jannar 2021, daħal fis-seħħ mekkaniżmu ġdid ta’ kundizzjonalità biex il-baġit tal-UE u Next Generation EU jiġu protetti minn ksur tal-istat tad-dritt, u dan kien prerekwiżit ieħor għall-approvazzjoni tal-Parlament.

      Qafas finanzjarju pluriennali (UE-27) (EUR miljun, fi prezzijiet tal-2018)

      Approprjazzjonijiet ta’ impenn 2021 2022 2023 2024 2025 2026 2027 Total 2021–2027
      1. Suq uniku, innovazzjoni u diġitali 19,712 19,666 19,133 18,633 18,518 18,646 18,473 132,781
      2. Koeżjoni, reżiljenza u valuri 49,741 51,101 52,194 53,954 55,182 56,787 58,809 377,768
      2a. Koeżjoni ekonomika, soċjali u territorjali 45,411 45,951 46,493 47,130 47,770 48,414 49,066 330,235
      2b. Reżiljenza u valuri 4,330 5,150 5,701 6,824 7,412 8,373 9,743 47,533
      3. Riżorsi naturali u ambjent 55,242 52,214 51,489 50,617 49,719 48,932 48,161 356,374
      li minnhom: nefqa relatata mas-suq u pagamenti diretti 38,564 38,115 37,604 36,983 36,373 35,772 35,183 258,594
      4. Migrazzjoni u ġestjoni tal-fruntieri 2,324 2,811 3,164 3,282 3,672 3,682 3,736 22,671
      5. Sigurtà u difiża 1,700 1,725 1,737 1,754 1,928 2,078 2,263 13,185
      6. Viċinat u d-dinja 15,309 15,522 14,789 14,056 13,323 12,592 12,828 98,419
      7. Amministrazzjoni pubblika Ewropea 10,021 10,215 10,342 10,454 10,554 10,673 10,843 73,102
      li minnhom: nefqa amministrattiva tal-istituzzjonijiet 7,742 7,878 7,945 7,997 8,025 8,077 8,188 55,852
      TOTAL TAL-APPROPRJAZZJONIJIET TA’ IMPENN 154,049 153,254 152,848 152,750 152,896 153,390 155,113 1,074,300
      TOTAL TAL-APPROPRJAZZJONIJIET TA’ PAGAMENT 156,557 154,822 149,936 149,936 149,936 149,936 149,936 1,061,058

      Il-Parlament irnexxielu jiggarantixxi, b’mod partikolari:

      • ammont addizzjonali ta’ EUR 15-il biljun meta mqabbel mal-proposta ta’ Lulju 2020, għall-programmi ewlenin;
      • pjan direzzjonali legalment vinkolanti għall-introduzzjoni ta’ riżorsi proprji ġodda tal-UE;
      • żieda progressiva tal-limitu ġenerali massimu għall-QFP 2021–2027 minn EUR 1,074.3 biljun għal EUR 1,085.3 biljun fi prezzijiet tal-2018 (spjegazzjoni hawn isfel);
      • EUR 1 biljun oħra għall-Istrument ta’ Flessibbiltà;
      • pass proċedurali ġdid (il-“proċedura ta’ skrutinju baġitarju”) għall-istabbiliment ta’ mekkaniżmi futuri għal kriżi bbażati fuq l-Artikolu 122 tat-TFUE, b’implikazzjonijiet baġitarji potenzjalment sinifikanti;
      • l-involviment tal-Parlament fl-użu tad-dħul assenjat estern (EAR) ta’ Next Generation EU, rivalutazzjoni ġenerali tal-EAR u teħid u l-għoti b’self fir-reviżjoni li jmiss tar-Regolament Finanzjarju, u tal-arranġamenti għall-kooperazzjoni fin-negozjati futuri dwar il-QFP;
      • metodoloġija mtejba li tittraċċa l-klima biex tintlaħaq il-mira ta’ mill-anqas 30% tan-nefqa tal-QFP/ta’ Next Generation EU biex jiġu appoġġjati l-objettivi klimatiċi[1];
      • mira annwali ġdida tal-bijodiversità (7.5% fl-2024 u 10% fl-2026 u fl-2027) u t-tfassil ta’ metodoloġija biex jitkejjel l-ibbaġitjar skont il-ġeneru;
      • riforma tal-ġbir, tal-kwalità u tal-komparabbiltà tad-data dwar il-benefiċjarji sabiex il-baġit tal-UE jiġi protett aħjar, inkluża n-nefqa ta’ Next Generation EU.
      • Komponenti oħra tal-QFP 2021–2027 li jikkorrispondu għall-prijoritajiet tal-Parlament jinkludu:

        • l-integrazzjoni tal-FEŻ fil-baġit tal-UE;
        • il-livelli globali ta’ finanzjament għall-agrikoltura u għall-koeżjoni ta’ daqs komparabbli għall-QFP 2014–2020;
        • il-ħolqien tal-Fond għal Tranżizzjoni Ġusta.
        • Il-15-il biljun addizzjonali jinkludi żieda progressiva ta’ EUR 11-il biljun, li s-sors prinċipali tagħha jiġi minn mekkaniżmu ġdid marbut mal-multi miġbura mill-UE, u dan jirriżulta f’allokazzjonijiet addizzjonali awtomatiċi għall-programmi kkonċernati fl-2022-2027. Il-limitu massimu globali ta’ seba’ snin tal-QFP għalhekk se jilħaq EUR 1,085.3 biljun fi prezzijiet tal-2018 b’mod inkrementali, jiġifieri EUR 2 biljun ogħla f’termini reali mil-limitu ekwivalenti tal-QFP 2014-2020 (EUR 1,083.3 biljun fi prezzijiet tal-2018 mingħajr ir-Renju Unit, u bil-FEŻ).

          Skont il-FII, fl-2020 intlaħaq qbil li l-ħlasijiet lura u l-interessi tal-irkupru tad-dejn jiġu ffinanzjati mill-baġit tal-UE taħt il-limiti massimi tal-QFP għall-perjodu 2021–2027, “inkluż permezz ta’ dħul suffiċjenti minn riżorsi proprji ġodda introdotti wara l-2021”, mingħajr preġudizzju għal kif din il-kwistjoni se tiġi indirizzata fil-QFP futuri mill-2028 ’il quddiem. L-għan espliċitu kien li jiġu ppreservati l-programmi u l-fondi tal-UE. Fit-22 ta’ Diċembru 2021, il-Kummissjoni pproponiet riżorsi proprji ġodda u emenda mmirata tar-Regolament dwar il-QFP (sussegwentement irtirata) intiża, fost affarijiet oħra, biex jiġi introdott mekkaniżmu ġdid li jippermetti li l-limiti massimi jiżdiedu b’mod awtomatiku mill-2025 sabiex jakkomodaw kwalunkwe dħul addizzjonali li jirriżulta minn riżorsi proprji ġodda għall-ħlas lura bikri tad-dejn ta’ Next Generation EU. Filwaqt li l-Parlament wieġeb b’riżoluzzjoni interim fit-13 ta’ Settembru 2022, il-Kunsill ma adotta l-ebda pożizzjoni.

          Fil-komunikazzjoni tagħha tat-18 ta’ Mejju 2022 dwar l-għajnuna lill-Ukrajna u r-rikostruzzjoni tagħha, il-Kummissjoni rrikonoxxiet li “dawn il-ħtiġijiet mhux previsti maħluqa mill-gwerra fl-Ewropa jmorru lil hinn mill-mezzi disponibbli fil-qafas finanzjarju pluriennali attwali”. F’riżoluzzjoni tad-19 ta’ Mejju 2022, il-Parlament għalhekk talab “proposta leġiżlattiva għal reviżjoni komprensiva tal-QFP mill-aktar fis possibbli u mhux aktar tard mill-ewwel trimestru tal-2023”.

          Bħala l-ewwel pass, f’Diċembru 2022 ġie adottat regolament tal-Kunsill li jemenda l-QFP (ir-Regolament tal-Kunsill (UE, Euratom) 2022/2496) bħala parti minn pakkett adottat mill-Parlament skont proċedura urġenti fl-24 ta’ Novembru 2022. Dan estenda l-kopertura baġitarja, li s’issa kien applikabbli għas-self lill-Istati Membri, għas-self ta’ assistenza makrofinanzjarja lill-Ukrajna, għas-snin 2023 u 2024: fil-każ ta’ inadempjenza, l-ammonti meħtieġa jiġu mmobilizzati mill-“marġni ta’ manuvra” lil hinn mil-limiti massimi tal-QFP, sal-limiti tal-limitu massimu tar-riżorsi proprji.

          Biex jistabbilixxi l-aġenda għal reviżjoni ħafna aktar komprensiva, fil-15 ta’ Diċembru 2022 il-Parlament adotta riżoluzzjoni bit-titolu “It-titjib tal-Qafas Finanzjarju Pluriennali 2021–2027”, li ffukat biex il-baġit tal-UE jsir adegwat għall-isfidi l-ġodda u stabbiliet it-talbiet ewlenin tal-Parlament.

          Fl-20 ta’ Ġunju 2023, il-Kummissjoni pproponiet reviżjoni mmirata tal-QFP li tkopri l-biċċa l-kbira ta’ dawn it-talbiet (sitt xhur qabel ma kien ippjanat inizjalment ir-rieżami tiegħu).

          Fit-3 ta’ Ottubru 2023, il-Parlament adotta l-pożizzjoni tiegħu dwar il-proposta, filwaqt li enfasizza li l-QFP rivedut irid ikun fis-seħħ sal-1 ta’ Jannar 2024. Madankollu, il-Kunsill Ewropew tal-15 ta’ Diċembru 2023 spiċċa f’sitwazzjoni ta’ staġnar. Ladarba finalment intlaħaq ftehim politiku, ir-reviżjoni tal-QFP (ir-Regolament tal-Kunsill (UE, Euratom) 2024/765) ġiet ippubblikata fid-29 ta’ Frar 2024. Din tinkludi tnaqqis għal Orizzont Ewropa (ikkumpensat biss parzjalment bl-użu mill-ġdid tal-aħħar diżimpenji tar-riċerka tal-QFP), għal EU4Health (mitigat mill-mekkaniżmu tal-Artikolu 5 tal-QFP) u l-ġestjoni diretta tal-politika agrikola komuni u tal-politika ta’ koeżjoni.

          Madankollu, din hija l-ewwel darba li rieżami tal-QFP ta’ nofs it-terminu wassal għal żieda netta fil-limiti massimi tal-infiq. Ir-riżultati pożittivi ewlenin jinkludu: EUR 50 biljun għall-Ukrajna għall-perjodu 2024–2027, żieda fil-finanzjament għall-migrazzjoni u l-azzjoni esterna u għall-Fond Ewropew għad-Difiża (taħt STEP), żieda fil-finanzjament għall-istrumenti speċjali (l-Istrument ta’ Flessibbiltà u r-Riżerva ta’ Solidarjetà tal-UE għar-rikostruzzjoni wara avvenimenti estremi tat-temp u diżastri naturali, issa separati mir-Riżerva ta’ Għajnuna f’Emerġenza għall-assistenza ta’ emerġenza lil pajjiżi mhux tal-UE), u l-istabbiliment ta’ strument speċjali tal-EURI mingħajr limitu li jipproteġi l-programmi minn tnaqqis sinifikanti. Uħud mill-ispejjeż tas-self konġunt tal-UE għandhom jiġu koperti fil-proċedura baġitarja annwali (il-Kunsill Ewropew stabbilixxa punt ta’ riferiment mhux vinkolanti ta’ 50%). Sabiex l-istrument speċjali EURI jintuża għal dawn il-finijiet, madwar nofs l-ispejjeż iridu jkunu koperti minn strumenti speċjali jew riallokazzjonijiet mill-programmi. L-istrument EURI jopera f’żewġ stadji: l-ewwel wieħed huwa l-mobilizzazzjoni ta’ riżorsi ekwivalenti għall-ammont ta’ fondi diżimpenjati u t-tieni huwa mekkaniżmu “tal-aħħar istanza” ta’ kontribuzzjonijiet nazzjonali addizzjonali. Aktar dettalji jinstabu fil-komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar l-aġġustament tekniku tal-QFP.

          Fil-11 ta’ Frar 2025, il-Kummissjoni ddeskriviet l-isfidi politiċi u baġitarji ewlenin attwali u futuri f’komunikazzjoni intitolata “Il-perkors lejn il-qafas finanzjarju pluriennali li jmiss”. Il-Parlament ta l-kontribut tiegħu permezz ta’ riżoluzzjoni tas-7 ta’ Mejju 2025 bit-titolu “Baġit imġedded fit-tul għall-Unjoni f’dinja li qed tinbidel”.

          Il-Kummissjoni ppreżentat il-proposti tagħha għall-QFP 2028–2034 fis-16 ta’ Lulju 2025. L-ammont totali impenjat fuq seba’ snin jiġi stabbilit għal massimu ta’ EUR 1,763 biljun (fi prezzijiet tal-2025), ekwivalenti għal 1.26% tal-ING tal-UE, inklużi l-ispejjeż ta’ ħlas lura ta’ Next Generation EU. Meta mqabbel mal-ammont inizjali tal-QFP attwali (1.13% tal-ING matul il-perjodu 2021–2027) u fid-dawl tal-ħlasijiet lura ppjanati ta’ Next Generation EU, li jammontaw għal 0.11% tal-ING (madwar EUR 25 biljun fis-sena), dan ifisser li, b’mod ġenerali, il-Kummissjoni mhija tipproponi kważi l-ebda żieda. Is-seba’ intestaturi u ż-żewġ subintestaturi tal-istruttura attwali jitnaqqsu għal erba’ intestaturi ewlenin. L-istruttura simplifikata (minn madwar 70 kapitolu għan-nefqa operazzjonali attwali għal madwar 20 kapitolu fil-proposta), flimkien mal-flessibbiltajiet inkorporati sinifikanti fil-fondi, jitolbu aktar ċarezza dwar kif se jiġu affettwati r-rwoli ta’ skrutinju u baġitarji tal-Parlament, u l-bidliet jagħmlu l-paraguni mal-QFP attwali indikattivi biss.

          Il-koeżjoni, l-iżvilupp reġjonali u rurali, l-agrikoltura, is-sajd, il-migrazzjoni, is-sigurtà u l-kontroll fil-fruntieri jiġu kkonsolidati taħt pjan ta’ sħubija nazzjonali u reġjonali għal kull Stat Membru, ikkomplementat minn faċilità tal-UE, li flimkien jirċievu EUR 772 biljun (madwar 44% tal-baġit totali). Meta mqabbel mal-QFP attwali, il-finanzjament għall-programmi taħt implimentazzjoni kondiviża (prinċipalment il-fondi agrikoli u ta’ koeżjoni) għalhekk jonqos b’madwar 10%, filwaqt li l-finanzjament għall-migrazzjoni u l-ġestjoni tal-fruntieri jkun darbtejn u nofs akbar.

          Fond Ewropew għall-Kompetittività, li jkopri l-investiment dirett fir-riċerka, fit-tranżizzjoni nadifa u diġitali, fid-difiża, fl-ispazju u fil-bijoteknoloġija jiġi allokat EUR 362 biljun (21% tal-baġit totali), żieda kbira ta’ madwar 160% meta mqabbel mal-programmi eżistenti li jiffinanzjaw dawk l-oqsma ta’ politika.

          Strument ġdid Ewropa Globali, iddedikat għall-azzjoni esterna tal-UE, ikun jammonta għal EUR 177 biljun (10% tal-baġit totali), żieda ta’ madwar 40% fuq l-istrumenti attwali. Strumenti speċjali mhux tematiċi (l-Istrument ta’ Marġini Uniku u l-Istrument ta’ Flessibbiltà) jinżammu u jiżdiedu. Ir-riżerva għall-Ukrajna tkun l-uniku strument speċjali tematiku, peress li l-istrumenti attwali (ir-Riżerva ta’ Solidarjetà u Għajnuna ta’ Emerġenza u l-Fond Ewropew ta’ Aġġustament għall-Globalizzazzjoni) jiġu ffinanzjati taħt il-pjanijiet ta’ sħubija nazzjonali u reġjonali u l-programmi Ewropa Globali. Il-proposta pprevediet mekkaniżmu ta’ korrezzjoni għad-deflatur fiss ta’ 2% meta l-inflazzjoni taqbeż it-3% jew tkun anqas minn 1%, u dan jippreserva parzjalment il-valur f’termini reali.

          Għal aktar informazzjoni dwar dan is-suġġett, żur is-sit web tal-Kumitat għall-Baġits.

           

          [1]Fil-21 ta’ Ġunju 2022, il-Kummissjoni ppubblikat l-approċċ tagħha lejn l-integrazzjoni tal-klima fil-QFP 2021–2027 u f’Next Generation EU f’dokument ta’ ħidma tal-persunal (SWD(2022)0225).

          Alix Delasnerie