To Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο
εν δράσει
Τα κυριότερα σημεία 1999-2004

 
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ως θεσμικό όργανο
Μεταρρύθμιση της ΕΕ
Διεύρυνση
Δικαιώματα των πολιτών
Δικαιοσύνη και εσωτερικές υποθέσεις
Εξωτερικές σχέσεις
Ασφάλεια και άμυνα
Ανθρώπινα δικαιώματα
Βαλκάνια
Συμφωνίες με κράτη εκτός της ΕΕ
Εξωτερικό εμπόριο
Συνεργασία για την ανάπτυξη
EΕ- ΑΚΕ
Νάρκες κατά του προσωπικού
Περιβάλλον /
Προστασία των καταναλωτών
Μεταφορές /
Περιφερειακή Πολιτική
Γεωργία / Αλιεία
Οικονομική και Νομισματική Πολιτική
Απασχόληση και κοινωνική πολιτική / Δικαιώματα των γυναικών
Εσωτερική αγορά / Βιομηχανία / Ενέργεια / Έρευνα
 

EPP-ED PSE Group ELDR GUE/NGL The Greens| European Free Alliance UEN EDD/PDE


Αναπτυξιακή βοήθεια: μια προτεραιότητα για την ΕΕ

Η Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κράτη μέλη της είναι σήμερα οι μεγαλύτεροι χορηγοί αναπτυξιακής και ανθρωπιστικής βοήθειας παγκοσμίως. Η καταπολέμηση της φτώχειας αποτελεί το θεμελιώδη στόχο της ευρωπαϊκής συνεργασίας. Για να επιτευχθεί ο στόχος αυτός, οι βουλευτές έδωσαν κυρίως έμφαση στην ανάγκη βελτίωσης των συστημάτων παιδείας και υγείας. Η δραστηριότητα της κοινοβουλευτικής περιόδου σηματοδοτήθηκε από την αποκέντρωση της αναπτυξιακής πολιτικής, έτσι ώστε να έρθει πιο κοντά στους τόπους και τους πληθυσμούς που τη χρειάζονται. Την κοινοτική αυτή πολιτική κατευθύνει το Κοινοβούλιο, το οποίο έχει τόσο τη νομοθετική εξουσία όσο και την εξουσία στον τομέα του προϋπολογισμού.

Γύρω στα 800 εκατομμύρια άνθρωποι ανά τον κόσμο, εκ των οποίων 200 εκατομμύρια παιδιά, υποφέρουν από χρόνιο υποσιτισμό και 20% του παγκόσμιου πληθυσμού ζει με λιγότερο από ένα δολάριο ημερησίως. Περίπου οι μισοί από τους ανθρώπους αυτούς ζουν σε αναπτυσσόμενες χώρες, όπως και το 90% όσων πάσχουν από AIDS. Εδώ και 40 χρόνια, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει αναπτύξει μια ενεργό πολιτική για τη μείωση των ανισοτήτων μεταξύ Βορρά και Νότου. Η ΕΟΚ άρχισε να συνάπτει συμφωνίες με αναπτυσσόμενες χώρες ήδη από τη δεκαετία του '60, ενώ το 1992, με τη Συνθήκη του Μάαστριχτ, η αναπτυξιακή συνεργασία κατέστη αυτόνομη πολιτική. Η Κοινότητα οφείλει να λαμβάνει υπόψη τους στόχους της αναπτυξιακής πολιτικής και στις άλλες πολιτικές της, πρέπει δε να συντονίζει τη δράση της με τη δράση των κρατών μελών, των τρίτων χωρών και των διεθνών οργανισμών.

Μια αποκεντρωμένη και διαφοροποιημένη βοήθεια

Η προσέγγιση που ακολουθείται στην πολιτική ανάπτυξης και συνεργασίας βρίσκεται σε εξέλιξη, προκειμένου να έλθει πιο κοντά στους τόπους και στους δικαιούχους της βοήθειας. Πρέπει πλέον να γίνει ό,τι είναι δυνατόν ώστε η κοινωνία των πολιτών των ενδιαφερομένων χωρών και της ΕΕ να συμμετέχει ευρύτερα στην ανάπτυξη. Έτσι, άμεση κοινοτική χρηματοδοτική βοήθεια μπορούν να λάβουν όχι μόνον οι δημόσιες αρχές, αλλά και οι επαγγελματικές ενώσεις, οι συνδικαλιστικές οργανώσεις, τα σχολεία και τα πολιτιστικά ιδρύματα, οι εκκλησίες ή οι οργανώσεις αυτοχθόνων.

Οι βουλευτές τόνισαν ότι, μεταξύ των οργανώσεων που επωφελούνται από την αποκέντρωση, πρέπει να περιληφθούν και τα κοινωνικά κινήματα που αγωνίζονται για τον εκδημοκρατισμό και τα ανθρώπινα δικαιώματα, ιδίως δε για τα κοινωνικά δικαιώματα. Κατά τους βουλευτές, όταν η Επιτροπή καταρτίζει στρατηγικές ανάπτυξης, πρέπει να συμβουλεύεται επίσης τους μη κρατικούς φορείς. Η στήριξη των ΜΚΟ και ο σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων αποτελούν, χρόνο με το χρόνο, τμήμα των προτεραιοτήτων του προϋπολογισμού που θέτει το Κοινοβούλιο έναντι του Συμβουλίου Υπουργών. Η συνεργασία δεν πρέπει πλέον να αποτελεί μια απλή πτυχή των σχέσεων μεταξύ κρατών.

Από την άλλη πλευρά, η γενναιοδωρία των χορηγών χωρών δεν είναι πάντοτε αθώα. Έτσι, το μεγαλύτερο μέρος της δημόσιας αναπτυξιακής βοήθειας χρησιμεύει για τη χρηματοδότηση της αγοράς αγαθών και υπηρεσιών από τους χορηγούς. Η αποσύνδεση της βοήθειας έχει ως στόχο να θέσει τέρμα σε αυτή τη, λίγο πολύ άμεση, σύνδεση ανάμεσα στη χορήγηση της βοήθειας και την υπογραφή των συμβάσεων. Οι βουλευτές έχουν ζητήσει την αποσύνδεση του συνόλου της δημόσιας αναπτυξιακής βοήθειας εντός πέντε ετών.

Προτεραιότητα στην υγεία και την παιδεία

Ανάμεσα στα πολυάριθμα θέματα με τα οποία ασχολήθηκε το Κοινοβούλιο κατά τη διάρκεια αυτής της κοινοβουλευτικής περιόδου, ιδιαίτερα σημαντική θέση είχαν η υγεία και η παιδεία. Η καταπολέμηση των ασθενειών που σχετίζονται με τη φτώχεια, του AIDS, της φυματίωσης και της ελονοσίας, αποτελεί επιτακτική ανάγκη παγκοσμίως. Οι καταστροφές που προκαλεί το AIDS στη Νότιο Αφρική εκμηδενίζουν τις αναπτυξιακές προσπάθειες που καταβάλλονται εδώ και χρόνια. Έτσι, οι βουλευτές υποστήριξαν τη συγκρότηση του Παγκόσμιου Ταμείου για την καταπολέμηση αυτών των ασθενειών και αύξησαν αισθητά την κοινοτική συνεισφορά σε αυτό. Υπενθύμισαν επανειλημμένως ότι μια καλύτερη πρόσβαση στην ενημέρωση και την περίθαλψη θα βοηθήσει στην καταπολέμηση τόσο της πανδημίας του AIDS όσο και της φτώχειας.

Κατά τους βουλευτές, η μείωση της φτώχειας θα καταστεί πράξη μόνον εάν όσο το δυνατόν περισσότερα άτομα έχουν πρόσβαση σε κατάλληλες υπηρεσίες περίθαλψης και στην παιδεία. Τόνισαν επανειλημμένως τη σημασία της βασικής εκπαίδευσης και ζητούν να καταβληθεί κάθε δυνατή προσπάθεια για να επιτευχθούν οι σχετικοί στόχοι της Χιλιετίας, δηλαδή μέχρι το 2015 όλα τα παιδιά να πηγαίνουν στο δημοτικό. Σήμερα, 113 εκατομμύρια παιδιά δεν πηγαίνουν στο σχολείο, εκ των οποίων τα περισσότερα είναι κορίτσια, ενώ 860 εκατομμύρια άτομα στις αναπτυσσόμενες χώρες είναι αναλφάβητα. Το Κοινοβούλιο επιθυμεί να αφιερωθεί στην εκπαίδευση το 8% του προϋπολογισμού της Επιτροπής για την ανάπτυξη, έναντι 4% το 2001. Τούτο αφορά την παιδεία, καθώς και την εκμάθηση γραφής και ανάγνωσης σε ενηλίκους, ιδίως σε γυναίκες.

Ανθρωπιστική βοήθεια: βιτρίνα της εξωτερικής δράσης της ΕΕ;

Η ECHO, η κοινοτική Ανθρωπιστική Υπηρεσία που ιδρύθηκε το 1992, έχει καταστεί ο κύριος χορηγός ανθρωπιστικής βοήθειας σε παγκόσμια κλίμακα, με δαπάνες 600 εκατομμυρίων και πλέον ευρώ το 2003. Το όργανο αυτό της Επιτροπής συστάθηκε κατόπιν αιτήματος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Η ECHO αξιολογεί τις ανάγκες σε αναπτυξιακή βοήθεια και χρηματοδοτεί εταιρικές οργανώσεις που δραστηριοποιούνται επί τόπου. Ως αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή, το Κοινοβούλιο εμμένει κάθε χρόνο στην αύξηση των χορηγούμενων πιστώσεων. Με τα ψηφίσματά του για τις δραστηριότητες της ECHO, ασκεί πίεση όσον αφορά την επιλογή των προτεραιοτήτων και υπενθυμίζει την αρχή της ουδετερότητας της ανθρωπιστικής βοήθειας.

Ένα από τα θέματα που απασχολούν τους βουλευτές είναι η έλλειψη προβολής της δράσης της ECHO. Τα δελτία τροφίμων που μοιράζονται στα παιδιά της Αφρικής, και μάλιστα από ΜΚΟ που είναι ευρέως γνωστές στο ευρύ κοινό ή από υπηρεσίες του ΟΗΕ, χρηματοδοτούνται σε μεγάλο βαθμό από κοινοτικά κονδύλια, άρα από τους ευρωπαίους φορολογουμένους, οι οποίοι τις περισσότερες φορές το αγνοούν.

EUROMED: η ευρωμεσογειακή συνεργασία επί τόπου

Η διαδικασία της Βαρκελώνης ξεκίνησε στα τέλη του 1995 ανάμεσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση και δώδεκα μεσογειακές χώρες: την Αλγερία, την Κύπρο, την Αίγυπτο, το Ισραήλ, την Ιορδανία, το Λίβανο, τη Μάλτα, το Μαρόκο, τα Παλαιστινιακά Εδάφη, τη Συρία, την Τυνησία και την Τουρκία. Δύο από αυτές, η Μάλτα και η Κύπρος, εντάχθηκαν στην ΕΕ την 1η Μαΐου 2004, ενώ η Τουρκία είναι υποψήφια. Εξάλλου, στα τέλη Φεβρουαρίου 2004, η Λιβύη ανακοίνωσε ότι είναι έτοιμη να προσχωρήσει στη Διαδικασία της Βαρκελώνης. Στόχος της εταιρικής σχέσης είναι να ενισχύσει τον πολιτικό διάλογο και την οικονομική συνεργασία για τη διασφάλιση της ειρήνης και της ευημερίας στην περιοχή. Όπως η συμφωνία του Κοτονού για τις χώρες ΑΚΕ (βλ. επίσης το σημείωμά μας "ΕΕ-ΑΚΕ"), η ευρωμεσογειακή εταιρική σχέση εμμένει στο ρόλο την κοινωνίας των πολιτών. Εν καιρώ θα εγκατασταθεί μια ζώνη ελευθέρων συναλλαγών μεταξύ όλων των εταίρων. Επί του παρόντος, η εταιρική σχέση αποτυπώνεται σε μια δέσμη συμφωνιών σύνδεσης που συνάπτονται μεταξύ της ΕΕ και των διαφόρων μεσογειακών κρατών. Το πρόγραμμα MEDA είναι το χρηματοδοτικό όργανο που αποβλέπει στο να βοηθήσει στην οικονομική μετάβαση των εταιρικών χωρών. Ο προϋπολογισμός του για την περίοδο 2000-2006 είναι 5,35 δισ. ευρώ. Μπορούν επίσης να χορηγηθούν δάνεια από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων.

Αυτή η εταιρική σχέση και η εξέλιξή της αφορούν και το Κοινοβούλιο. Οι βουλευτές όλων των κρατών της ΕΕ και της Μεσογείου, καθώς και οι ευρωβουλευτές, συνεργάζονταν στο πλαίσιο ενός Φόρουμ. Κατά την Υπουργική Διάσκεψη της Νάπολης, τον Δεκέμβριο του 2003, αποφασίστηκε να μετατραπεί το Φόρουμ σε πραγματική Ευρωμεσογειακή Κοινοβουλευτική Συνέλευση, της οποίας η πρώτη συνεδρίαση διεξήχθη στην Αθήνα στις 22 και 23 Μαρτίου 2004. Αυτή η αλλαγή αναμένεται να οδηγήσει σε μεγαλύτερη συμμετοχή των βουλευτών, στους οποίους συμπεριλαμβάνονται 45 ευρωβουλευτές (επί 240 μελών), που θα μπορούν να εκφράζονται τακτικά για όλα τα θέματα που αφορούν την ευρωμεσογειακή εταιρική σχέση.



  
Εισηγητές:
  
Συνεργασία για την ανάπτυξη: αποκεντρωμένη συνεργασία, παράταση έως τις 31.12.2003: Maria Carrilho (PES, P)
Συνεργασία για την ανάπτυξη: αποκεντρωμένη συνεργασία, 2004-2006: Jürgen Zimmerling (EPP-ED, D)
Συνεργασία για την ανάπτυξη: συμμετοχή των μη κρατικών φορέων: Richard Howitt (PES, UK)
Συνεργασία για την ανάπτυξη: αποσύνδεση της βοήθειας: Fernando Fernández Martín (EPP-ED, E)
Συνεργασία για την ανάπτυξη: δημοκρατία, κράτος δικαίου, ανθρώπινα δικαιώματα: Fernando Fernández Martín (EPP-ED, E)
Αναπτυσσόμενες χώρες, ασθένειες που οφείλονται στη φτώχεια: καταπολέμηση του VIH/AIDS, της φυματίωσης και της ελονοσίας: Anders Wijkman (EPP-ED, S)
Υγεία και αναπτυσσόμενες χώρες: δικαιώματα σε θέματα αναπαραγωγής και σεξουαλικότητας: Ulla Margrethe Sandbæk (EDD, DK)
Βασική εκπαίδευση στις αναπτυσσόμενες χώρες: σύνοδος των Ηνωμένων Εθνών για τα δικαιώματα του παιδιού τον 09/2001: Glenys Kinnock (PES, UK)
Αναπτυσσόμενες χώρες, εκπαίδευση και κατάρτιση: στόχοι και προτεραιότητες όσον αφορά την καταπολέμηση της φτώχειας: Margrietus J. van den Berg (PES, NL)
Ανθρωπιστική βοήθεια: αξιολόγηση και μέλλον των δραστηριοτήτων της Κοινότητας: Renzo Imbeni (PES, I)
Ανθρωπιστική βοήθεια και ECHO: Ετήσιες εκθέσεις 2000 και 2001: Marie-Arlette Carlotti (PES, F)
  
Επίσημη Εφημερίδα - τελικές πράξεις:
  
Συνεργασία για την ανάπτυξη: αποκεντρωμένη συνεργασία, παράταση έως τις 31.12.2003
Συνεργασία για την ανάπτυξη: αποκεντρωμένη συνεργασία, 2004-2006
Συνεργασία για την ανάπτυξη: συμμετοχή των μη κρατικών φορέων - κείμενο που ενέκρινε το Κοινοβούλιο
Συνεργασία για την ανάπτυξη: αποσύνδεση της βοήθειας - κείμενο που ενέκρινε το Κοινοβούλιο
Συνεργασία για την ανάπτυξη: δημοκρατία, κράτος δικαίου, ανθρώπινα δικαιώματα - κείμενο που ενέκρινε το Κοινοβούλιο
Αναπτυσσόμενες χώρες, ασθένειες που οφείλονται στη φτώχεια: καταπολέμηση του VIH/AIDS, της φυματίωσης και της ελονοσίας
Υγεία και αναπτυσσόμενες χώρες: δικαιώματα σε θέματα αναπαραγωγής και σεξουαλικότητας
Βασική εκπαίδευση στις αναπτυσσόμενες χώρες: σύνοδος των Ηνωμένων Εθνών για τα δικαιώματα του παιδιού τον 09/2001 - κείμενο που ενέκρινε το Κοινοβούλιο
Αναπτυσσόμενες χώρες, εκπαίδευση και κατάρτιση: στόχοι και προτεραιότητες όσον αφορά την καταπολέμηση της φτώχειας - κείμενο που ενέκρινε το Κοινοβούλιο
Ανθρωπιστική βοήθεια: αξιολόγηση και μέλλον των δραστηριοτήτων της Κοινότητας - κείμενο που ενέκρινε το Κοινοβούλιο
Ανθρωπιστική βοήθεια και ECHO: Ετήσιες εκθέσεις 2000 και 2001 - κείμενο που ενέκρινε το Κοινοβούλιο
Ψήφισμα για το Euromed - κείμενο που ενέκρινε το Κοινοβούλιο

 

 

 
  Publishing deadline: 2 April 2004