To Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο
εν δράσει
Τα κυριότερα σημεία 1999-2004

 
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ως θεσμικό όργανο
Μεταρρύθμιση της ΕΕ
Διεύρυνση
Δικαιώματα των πολιτών
Δικαιοσύνη και εσωτερικές υποθέσεις
Εξωτερικές σχέσεις
Ασφάλεια και άμυνα
Ανθρώπινα δικαιώματα
Βαλκάνια
Συμφωνίες με κράτη εκτός της ΕΕ
Εξωτερικό εμπόριο
Συνεργασία για την ανάπτυξη
EΕ- ΑΚΕ
Νάρκες κατά του προσωπικού
Περιβάλλον /
Προστασία των καταναλωτών
Μεταφορές /
Περιφερειακή Πολιτική
Γεωργία / Αλιεία
Οικονομική και Νομισματική Πολιτική
Απασχόληση και κοινωνική πολιτική / Δικαιώματα των γυναικών
Εσωτερική αγορά / Βιομηχανία / Ενέργεια / Έρευνα
 

EPP-ED PSE Group ELDR GUE/NGL The Greens| European Free Alliance UEN EDD/PDE


Οι χώρες ΑΚΕ: μια ισόρροπη εταιρική σχέση

Όταν δημιουργήθηκε η ΕΟΚ, το 1958, ορισμένα από τα κράτη μέλη της εξακολουθούσαν να είναι αποικιακές δυνάμεις. Μετά την απο-αποικιοποίηση, οι περισσότερες χώρες της Αφρικής συνέχισαν τις προνομιακές οικονομικές τους σχέσεις με την Ευρώπη. Οι σχέσεις αυτές πλαισιώθηκαν από διαδοχικές συμφωνίες, μοναδικές στο είδος τους, με τις χώρες της Αφρικής, της Καραϊβικής και του Ειρηνικού (ΑΚΕ). Η σχέση αυτή κατέληξε σε μια πραγματική εταιρική σχέση στη συμφωνία του Κοτονού, που υπεγράφη το 2000. Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, η ουσιαστική καινοτομία της συμφωνίας του Κοτονού έγκειται στη θέσπιση ενός κοινού και ισομερούς θεσμικού οργάνου: της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης Ίσης Εκπροσώπησης.

Δεκαπέντε κράτη μέλη, και σύντομα είκοσι πέντε, από την ευρωπαϊκή πλευρά. Εβδομήντα επτά κράτη από την πλευρά των χωρών ΑΚΕ. Οι παλαιότερες σχέσεις της Ένωσης με τρίτες χώρες, οι οποίες επικυρώθηκαν με την πρώτη Σύμβαση του Γιαουντέ το 1964 και στη συνέχεια από τις Συμβάσεις της Λομέ, διέπονται πλέον από τη Σύμβαση του Κοτονού, η οποία υπεγράφη στις 23 Ιουνίου 2000 στο Μπενίν. Η Συμφωνία του Κοτονού επικυρώθηκε, όπως και κάθε συμφωνία σύνδεσης, με τη σύμφωνη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και τέθηκε επισήμως σε ισχύ την 1η Απριλίου 2003. Αντίθετα με τις προηγούμενες συμβάσεις, οι οποίες είχαν συναφθεί για 5 ή 10 έτη, η Σύμβαση του Κοτονού είναι πιο μακρόπνοη: συνήφθη για 20 έτη. Η σύμβαση αυτή τροποποιεί σημαντικά την πολιτική συνεργασίας και θεσμοθετεί τις κοινοβουλευτικές σχέσεις στο πλαίσιο μιας πραγματικής "Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης Ίσης Εκπροσώπησης".

Ένας τακτικός πολιτικός διάλογος

Η Συνέλευση αυτή, μοναδική στον κόσμο, διεξήγαγε την έκτη συνεδρίασή της στη Ρώμη, τον Οκτώβριο του 2003. Αποτελείται από έναν αντιπρόσωπο από κάθε χώρα ΑΚΕ και από ισάριθμα μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Κατά τη διάρκεια των τελευταίων συνόδων, οι βουλευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου διαπίστωσαν με ικανοποίηση την αυξανόμενη συμμετοχή των ομολόγων τους από τις χώρες ΑΚΕ. Παλαιότερα, οι χώρες ΑΚΕ εκπροσωπούνταν ως επί το πλείστον από μέλη κυβερνήσεων ή πρεσβευτές. Η αλλαγή αυτή ενισχύει τον κοινοβουλευτικό διάλογο Βορρά-Νότου, πρόκειται όμως για μια διαδικασία που δεν είναι πάντοτε απρόσκοπτη. Τον Νοέμβριο του 2002, η πέμπτη σύνοδος ολομελείας, η οποία επρόκειτο να διεξαχθεί στις Βρυξέλλες, ακυρώθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο διότι δεν επετράπη η είσοδος στην Ένωση στους δύο εκπροσώπους που όρισε η Ζιμπάμπουε, λόγω των διπλωματικών κυρώσεων που είχαν επιβληθεί στο καθεστώς Μουγκάμπε.

Εκτός των στρατηγικών ανάπτυξης και της καταπολέμησης της φτώχειας, ο πολιτικός διάλογος βρίσκεται στο επίκεντρο της Συμφωνίας του Κοτονού. Στο θέμα αυτό, η Συνέλευση μπορεί να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο. Για τους βουλευτές, βασική αποστολή της θα πρέπει να είναι η προώθηση των διαδικασιών εκδημοκρατισμού. Τούτο αποτυπώνεται, πιο συγκεκριμένα, στις κοινές αποστολές έρευνας, όπως στην Ακτή του Ελεφαντοστού, ή στην παρακολούθηση των εκλογών, όπως στην Κένυα. Επιπλέον, προβλέπεται και η τακτική ακρόαση εκπροσώπων της κοινωνίας των πολιτών από τη Συνέλευση. Αν και η θεσμική οργάνωση της Συνέλευσης έχει βελτιωθεί χάρη στη συγκρότηση τριών διαρκών επιτροπών που προετοιμάζουν τις συνόδους της ολομελείας, δεν διαθέτει ακόμη όλα τα κατάλληλα μέσα για να κάνει τη φωνή της να ακουστεί. Για παράδειγμα, δεν έχει εξουσία ελέγχου του προϋπολογισμού ούτε πολιτική χρηματοδότησης της συνεργασίας.

Ωστόσο, ο ρόλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου βρίσκεται σε εξέλιξη. Μέχρι στιγμής, το μέσο χρηματοδότησης της συνεργασίας με τις χώρες ΑΚΕ, το "Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάπτυξης", δεν υπάγεται στις συνήθεις διαδικασίες προϋπολογισμού, και επομένως ούτε στις εξουσίες του ΕΚ, το οποίο ζητεί εδώ και καιρό την εγγραφή του στον προϋπολογισμό. Η ευχή αυτή εισακούστηκε από τη Συνέλευση για το μέλλον της Ευρώπης και ενδέχεται τελικά να αποκρυσταλλωθεί στη Συνταγματική Συνθήκη. Σε αυτήν την περίπτωση, οι βουλευτές μπορούν να ενεργούν άμεσα για τη χρηματοδότηση της συνεργασίας, να διασφαλίζουν το δημοκρατικό έλεγχο και να μεριμνούν ώστε οι πιστώσεις αυτές να μη θυσιάζονται στο βωμό άλλων κοινοτικών προτεραιοτήτων.

Εξάλειψη της φτώχειας

Αντίθετα με τις προηγούμενες συμβάσεις, η συμφωνία εταιρικής σχέσης στοχεύει σε ευρύτερο πεδίο δράσης σε σχέση με την παραδοσιακή ανάπτυξη. Ενισχύει τη θεσμική και πολιτική διάσταση των σχέσεων μεταξύ της ΕΕ και των χωρών ΑΚΕ σε τομείς όπως τα δικαιώματα του ανθρώπου, η δημοκρατία και η ορθή διαχείριση των δημοσίων υποθέσεων. Στη νέα συμφωνία έχουν συμπεριληφθεί ρητώς και άλλα θέματα, όπως τα μεταναστευτικά ρεύματα, η πρόληψη των συγκρούσεων ή η εδραίωση της ειρήνης.

Πρωταρχικός στόχος παραμένει η εξάλειψη της φτώχειας, αλλά πλέον όχι μόνο με οικονομικές ενισχύσεις. Οι αναπτυσσόμενες χώρες πρέπει να βοηθηθούν για να ενταχθούν στην παγκόσμια οικονομία, να επιτύχουν τους στόχους της μεγέθυνσης και της αειφόρου ανάπτυξης και να βελτιώσουν την πρόσβασή τους στους παραγωγικούς πόρους. Τα κράτη ΑΚΕ ενθαρρύνονται επίσης να προβαίνουν σε μεγαλύτερη περιφερειακή και υπο-περιφερειακή ολοκλήρωση, ικανή να οδηγήσει σε προσέλκυση ιδιωτικών επενδύσεων.

Η Συμφωνία του Κοτονού ορίζει ότι η οικονομική και εμπορική μας συνεργασία με τις χώρες ΑΚΕ θα πρέπει να γίνεται "με σεβασμό των πολιτικών τους επιλογών και των αναπτυξιακών τους προτεραιοτήτων" και σύμφωνα με τους κανόνες του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου. Στη Σύμβαση της Λομέ, η εμπορική συνεργασία βασιζόταν κατά κύριο λόγο σε μη αμοιβαία προτιμησιακά δασμολόγια, τα οποία επέτρεπαν την αδασμολόγητη εισαγωγή των περισσότερων προϊόντων των χωρών ΑΚΕ στην κοινοτική αγορά. Εφεξής, η Ένωση και τα κράτη ΑΚΕ πρέπει να προχωρήσουν στην ελευθέρωση των συναλλαγών μεταξύ των μερών. Οι νέες εμπορικές συμφωνίες, οι οποίες αποτελούν αντικείμενο διαπραγμάτευσης από το 2002, αναμένεται να τεθούν σε ισχύ έως το 2008 το αργότερο. Τότε θα τεθεί σταδιακά σε εφαρμογή ένα αμοιβαίο σύστημα ελευθέρων συναλλαγών προϊόντων και υπηρεσιών, το οποίο θα προβλέπει ένα βαθμό μεταβλητής ασυμμετρίας ανάλογα με το επίπεδο ανάπτυξης των διαφόρων κρατών ΑΚΕ.

Για ένα "πλαισιωμένο" ελεύθερο εμπόριο

Στις διαπραγματεύσεις αυτές, ο ρόλος του Κοινοβουλίου είναι περιορισμένος. Ζητείται απλώς η γνώμη του κατά τη διαπραγμάτευση ή τη σύναψη εμπορικών συμφωνιών.

Ωστόσο, μπορεί να εκφράζει την άποψή του σε ψηφίσματα ή να εφιστά την προσοχή της Επιτροπής ή του Συμβουλίου σε συγκεκριμένες πτυχές. Έτσι, κατά την έναρξη της πρώτης φάσης των διαπραγματεύσεων των συμφωνιών οικονομικής εταιρικής σχέσης, το Κοινοβούλιο επεσήμανε ότι το άνοιγμα της αγοράς δεν αποτελεί από μόνο του λύση.

Κατά τους βουλευτές, το άνοιγμα αυτό πρέπει να πλαισιωθεί από την παροχή βοήθειας ώστε να βελτιωθούν οι παραγωγικές και εμπορικές υποδομές των χωρών ΑΚΕ, να αυξηθεί το τεχνολογικό περιεχόμενο των εξαγωγών τους και το επίπεδό τους στους τομείς της εκπαίδευσης και της έρευνας. Οι μεταφορές τεχνολογίας πρέπει να συμβαδίζουν με την ελάφρυνση των όρων χορήγησης διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας κατασκευής στις αναπτυσσόμενες χώρες. Τούτο είναι ιδιαίτερα σημαντικό για τα φάρμακα. Οι βουλευτές εξέφρασαν επίσης την ανησυχία τους για το γεγονός ότι στις διαπραγματεύσεις συμπεριελήφθη και το εμπόριο υπηρεσιών. Θεωρούν ότι το ζήτημα αυτό πρέπει να εξετασθεί με προσοχή και ζητούν να εξαιρεθούν από τις διαπραγματεύσεις οι δημόσιες συμβάσεις.



  
Εισηγητές:
  
Συμφωνία εταιρικής σχέσης με τα κράτη της Αφρικής, της Καραϊβικής και του Ειρηνικού: Didier Rod (Greens/EFA, F)
Διαπραγματεύσεις συμφωνιών οικονομικής εταιρικής σχέσης με τις περιοχές και χώρες ΑΚΕ: Yasmine Boudjenah (GUE/NGL, F)
Εργασίες της Συνέλευσης Ίσης Εκπροσώπησης ΑΚΕ-ΕΕ το 2000: Miguel Angel Martínez Martínez (PES/E)
Εργασίες της Συνέλευσης Ίσης Εκπροσώπησης ΑΚΕ-ΕΕ το 2001: Marie-Arlette Carlotti (PES/F)
Εργασίες της Συνέλευσης Ίσης Εκπροσώπησης ΑΚΕ-ΕΕ το 2002: Joaquim Miranda (GUE/NGL, P)
  
Διαδικαστικά δελτία:
  
Συμφωνία εταιρικής σχέσης με τα κράτη της Αφρικής, της Καραϊβικής και του Ειρηνικού
Διαπραγματεύσεις συμφωνιών οικονομικής εταιρικής σχέσης με τις περιοχές και χώρες ΑΚΕ
Εργασίες της Συνέλευσης Ίσης Εκπροσώπησης ΑΚΕ-ΕΕ το 2000
Εργασίες της Συνέλευσης Ίσης Εκπροσώπησης ΑΚΕ-ΕΕ το 2001
Εργασίες της Συνέλευσης Ίσης Εκπροσώπησης ΑΚΕ-ΕΕ το 2002
Εργασίες της Συνέλευσης Ίσης Εκπροσώπησης ΑΚΕ-ΕΕ το 2003
  
Τελικές πράξεις που δημοσιεύθηκαν στην Επίσημη Εφημερίδα:
  
Συμφωνία εταιρικής σχέσης με τα κράτη της Αφρικής, της Καραϊβικής και του Ειρηνικού
Διαπραγματεύσεις συμφωνιών οικονομικής εταιρικής σχέσης με τις περιοχές και χώρες ΑΚΕ - κείμενο που ενέκρινε το Κοινοβούλιο
Εργασίες της Συνέλευσης Ίσης Εκπροσώπησης ΑΚΕ-ΕΕ το 2000 - κείμενο που ενέκρινε το Κοινοβούλιο
Εργασίες της Συνέλευσης Ίσης Εκπροσώπησης ΑΚΕ-ΕΕ το 2001
Εργασίες της Συνέλευσης Ίσης Εκπροσώπησης ΑΚΕ-ΕΕ το 2002 - κείμενο που ενέκρινε το Κοινοβούλιο
Εργασίες της Συνέλευσης Ίσης Εκπροσώπησης ΑΚΕ-ΕΕ το 2003: Colette Flesch (ELDR, L)
Εργασίες της Συνέλευσης Ίσης Εκπροσώπησης ΑΚΕ-ΕΕ το 2003 - διαδικασία εν εξελίξει

 

 

 
  Publishing deadline: 2 April 2004