Mínítear sa bhileog eolais seo beartas inimirce an Aontais agus an cuspóir atá aige cur chuige réamhbhreathnaitheach, cuimsitheach agus cothrom a bhunú, bunaithe ar an dlúthpháirtíocht, maidir leis an inimirce dleathach agus neamhdhleathach araon a bhainistiú. Cuirtear in iúl inti tosaíochtaí an bheartais agus cuirtear i láthair na forbairtí straitéiseacha agus reachtacha is tábhachtaí a bhaineann le himirce agus tearmann, inimirce agus imeascadh. Leagtar amach inti, mar fhocal scoir, ról Pharlaimint na hEorpa maidir le reachtaíocht a mhúnlú sa réimse sin.

Bunús dlí

  • Sainítear comhbheartas inimirce an Aontais in Airteagail 79 agus 80 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE). Leagtar amach in Airteagal 80 CFAE go rialófar beartais inimirce le prionsabal na dlúthpháirtíochta agus na comhroinnte córa freagrachta idir na Ballstáit (tíortha an Aontais), lena n-áirítear impleachtaí airgeadais.
  • Inniúlachtaí an Aontais i réimse an bheartais inimirce

    Tagraíonn inniúlacht don chumhacht a thugtar don Aontas leis na Conarthaí gníomhaíocht a dhéanamh i réimsí sonracha beartais.

    Inimirce dleathach: Tá sé d’údarás ag an Aontas na coinníollacha a bhunú faoina gceadaítear do náisiúnach de thír nach tír den Aontas í teacht isteach i mBallstát agus cónaí go dleathach ann, lena n-áirítear chun críche athaontaithe teaghlaigh. Coinníonn na Ballstáit an ceart chun cuótaí a shocrú chun daoine aonair ó thíortha nach de chuid an Aontais iad atá ag lorg fostaíochta a ligean isteach.

    Imeascadh: D’fhéadfadh an tAontas dreasachtaí agus tacaíocht a chur ar fáil do bhearta arna ndéanamh ag na Ballstáit chun imeascadh na náisiúnach tríú tír a bhfuil cónaí dleathach orthu iontu a chur chun cinn; Mar sin féin, ní dhéantar aon fhoráil le dlí an Aontais do dhlíthe agus rialacháin náisiúnta a chomhchuibhiú.

    Dul i ngleic le hinimirce neamhdhleathach: Ceanglaítear ar an Aontas Eorpach inimirce neamhdhleathach a chosc agus a laghdú, go háirithe trí bhíthin beartas éifeachtach maidir le filleadh, ar bhealach atá comhsheasmhach le cearta bunúsacha.

    Comhaontuithe um athligean isteach: Tá sé d’údarás ag an Aontas teacht ar chomhaontuithe le tíortha nach bhfuil san Aontas maidir le náisiúnaigh tríú tír a athligean isteach ina dtír thionscnaimh nó bhunáitíochta mura gcomhlíonann siad, nó mura gcomhlíonann siad a thuilleadh, na coinníollacha maidir le dul isteach i mBallstát, maidir le bheith i mBallstát nó maidir le cónaí ann.

    Ó tháinig Conradh Liospóin i bhfeidhm in 2009, tá dlínse iomlán ag Cúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh i réimse na hinimirce agus an tearmainn.

    Cuspóirí bheartas inimirce an Aontais

    Tá sé mar aidhm ag an Aontas cur chuige cothrom a bhunú maidir leis an inimirce dleathach a bhainistiú agus an inimirce neamhdhleathach a chomhrac. Is éard atá i gceist le bainistiú cuí ar shreabha imirce:

    • cóir chothrom a áirithiú do náisiúnaigh tríú tír a bhfuil cónaí dleathach orthu i mBallstáit;
    • feabhas a chur ar bhearta chun inimirce neamhdhleathach a chomhrac, lena n-áirítear gáinneáil agus smuigleáil;
    • comhar níos dlúithe a chur chun cinn le tíortha nach bhfuil san Aontas i ngach réimse.
    • Tá sé mar aidhm ag an Aontas cearta agus oibleagáidí ar leibhéal aonfhoirmeach a bhunú d’inimircigh dleathacha, ar leibhéal inchomparáide leis an leibhéal atá ag saoránaigh an Aontais.

      Forbairtí beartais

      A. Straitéisí agus tosaíochtaí i mbeartas inimirce an Aontais

      An 19 Nollaig 2024, d’fhormhuinigh an Chomhairle Eorpach treoirlínte straitéiseacha don phleanáil reachtach agus oibríochtúil laistigh den limistéar saoirse, slándála agus ceartais le haghaidh 2024 go 2029, lena n-ionadaítear na treoirlínte straitéiseacha don tréimhse 2014-2020. Sna rialacha nua, leagtar béim ar a thábhachtaí atá sé beartas víosaí an Aontais a úsáid go straitéiseach, mí-úsáid chóras víosaí an Aontais a chosc, comhpháirtíochtaí nua a fhorbairt le tíortha tionscnamh agus idirthurais, coireacht eagraithe a chomhrac, agus machnamh a dhéanamh ar gach gné de dhlí sibhialta agus coiriúil an Aontais.

      I mí Eanáir 2026, ghlac an Coimisiún an chéad straitéis víosaí riamh de chuid an Aontais, chun dul i ngleic leis an mbeartas víosaí ar bhealach níos straitéisí. Is é is aidhm di scagadh slándála a neartú, rochtain a éascú do dhaoine aonair a rannchuidíonn le geilleagar agus sochaí an Aontais agus beartas víosaí a dhéanamh níos cliste tríd an nuálaíocht.

      1. An Comhshocrú Nua maidir le hImirce agus Tearmann

      I mí Mheán Fómhair 2020, d’fhoilsigh an Coimisiún a thogra le haghaidh Comhshocrú maidir le hImirce agus Tearmann. Tar éis roinnt blianta caibidlíochta, glacadh an comhshocrú nua i mí na Bealtaine 2024. Tá sé ar cheann de na hathchóirithe is suntasaí i mbeartas imirce an Aontais. Is é is aidhm dó sin an nós imeachta tearmainn a chomhtháthú i mbainistiú na himirce, lena ndéanfaí an nós imeachta sin a nascadh le réamhscagadh agus filleadh, agus bainistiú teorainneacha seachtracha, fadbhreathnaitheacht níos láidre agus ullmhacht agus freagairt i dtaca le géarchéimeanna á gcumhdach freisin in éineacht le sásra dlúthpháirtíochta, chomh maith le caidreamh seachtrach le tíortha tionscnaimh agus idirthurais tábhachtacha lasmuigh den Aontas (féach 4.2.2).

      Is iad na gníomhartha dlí a ghlac an Pharlaimint agus an Chomhairle in 2024 mar chuid den chomhshocrú:

      • an Rialacháin maidir le Bainistiú Tearmainn agus Imirce;
      • an Rialachán maidir leis an Nós Imeachta Tearmainn agus an Rialachán maidir leis an Nós Imeachta Teorann um Fhilleadh;
      • an Rialachán maidir le Géarchéimeanna agus Cásanna Force Majeure;
      • rialachán chun Eurodac a bhunú, arb é bunachar sonraí bithmhéadrach an Aontais Eorpaigh é maidir le bainistiú tearmainn agus imirce;
      • an Rialachán nua maidir le Scagadh;
      • an Rialachán Cáilitheachta a chuirtear in ionad na Treorach ó 2011 maidir le Cáiliú;
      • an Treoir athbhreithnithe maidir le Dálaí Glactha;
      • Rialachán Réime an Aontais um Athlonnú agus um Ligean Isteach ar Fhoras Daonnúil.
      • Chun éifeachtúlacht a chinntiú, tugtar isteach leis an gcomhshocrú nua caighdeáin chomhchuibhithe tearmainn, rialacha soiléire maidir le hiarratais a phróiseáil, agus coimircí i gcoinne mí-úsáidí. Leis an gcreat nua dlúthpháirtíochta, is féidir leis na Ballstáit tacú lena chéile: tugann na Ballstáit gealltanas maidir le timthriall dlúthpháirtíochta gach bliain, trína mbunaíonn siad comhthiomsú ranníocaíochtaí (athlonnuithe, ranníocaíochtaí airgeadais nó cúnamh oibríochtúil) chun tacú leis na Ballstáit a bhfuil brú imirce ar leith orthu. Bunófar an comhthiomsú dlúthpháirtíochta sin gach bliain trí ghníomh cur chun feidhme ón gComhairle. Tháinig an Chomhairle ar chomhaontú ag deireadh 2025 maidir leis an gcéad chomhthiomsú dlúthpháirtíochta do lár 2026, lenar tugadh an chéad timthriall dlúthpháirtíochta i gcrích.

        Beidh feidhm ag rialacha nua an chomhshocraithe faoi lár 2026, seachas an Rialachán maidir le Creat an Aontais um Athlonnú agus um Ligean Isteach ar Fhoras Daonnúil, atá i bhfeidhm cheana féin.

        Mar phríomhsprioc insoláthartha den Chomhshocrú maidir le hImirce agus Tearmann, d’fhoilsigh an Coimisiún a chéad Tuarascáil Bhliantúil Eorpach ar Thearmann agus Imirce i mí na Samhna 2025. I mí Eanáir 2026, chuir sé an chéad straitéis Eorpach um bainistiú tearmainn agus imirce i láthair. Leis an straitéis sin, féachtar níos faide ná cur chun feidhme an Chomhshocraithe maidir le hImirce agus Tearmann faoi lár 2026, agus moltar bealach chun cinn chun an méid seo a leanas a dhéanamh:

        • imirce neamhdhleathach a chosc agus gnó na líonraí smuigleála coiriúla a bhriseadh;
        • daoine atá ag teitheadh ó chogadh agus ó ghéarleanúint a chosaint, agus mí-úsáid an chórais tearmainn a chosc ag an am céanna;
        • tallann a mhealladh chuig an Aontas chun borradh a chur faoi iomaíochas gheilleagar an Aontais.
        • B. Forbairtí reachtacha eile

          Ó 2008 i leith, glacadh reachtaíocht shuntasach ar inimirce.

          1. Inimirce dleathach

          Mar thoradh ar na deacrachtaí a tháinig chun cinn níos luaithe agus foráil ghinearálta á glacadh lena gcumhdaítear an inimirce lucht saothair uile san Aontas, is é atá i gceist leis an gcur chuige reatha ná reachtaíocht earnáilsonrach a ghlacadh, de réir chatagóir na n-imirceach, chun beartas rialta inimirce a bhunú ar leibhéal an Aontais.

          Leis an treoir thosaigh ó 2009 maidir leis na coinníollacha iontrála agus cónaithe do náisiúnaigh tíortha nach de chuid an Aontais iad chun críoch fostaíochta ardcháilíochta, cruthaíodh ‘Cárta Gorm an Aontais’, ar nós imeachta mear é chun cead speisialta cónaithe agus oibre a eisiúint, ar théarmaí níos tarraingtí, chun oibrithe ó thíortha nach de chuid an Aontais iad a chur ar a gcumas dul i mbun fostaíocht ardcháilíochta sna Ballstáit. Rinneadh athbhreithniú ar na rialacha faoi dhó tar éis 2009, an ceann is déanaí in 2021. Le Treoir 2021 maidir le Cárta Gorm an Aontais, déantar foráil maidir le critéir iontrála níos solúbtha (is leor conradh oibre bailí nó tairiscint cheangailteach sé mhí le haghaidh poist), agus ag an am céanna an íostairseach pá nach mór d’iarratasóirí a thuilleamh chun bheith incháilithe don Chárta Gorm a ísliú agus é a dhéanamh níos éasca do shealbhóirí an Chárta Ghoirm taisteal idir tíortha an Aontais agus athaontú lena dteaghlaigh.

          Leis an Treoir um Chead Aonair in 2011, leagtar amach nós imeachta comhchoiteann simplithe do náisiúnaigh tíortha nach de chuid an Aontais iad a bhfuil iarratas á dhéanamh acu ar chead cónaithe agus oibre i mBallstát, agus leagtar amach freisin tacar de chearta comhchoiteanna a bheidh le deonú ar inimircigh dhleathacha. Sa tuarascáil cur chun feidhme ón gCoimisiún maidir le nós imeachta um iarratas aonair, a glacadh i mí an Mhárta 2019, fuarthas amach, i gcás ina mbíonn easpa faisnéise ag náisiúnaigh tíortha nach de chuid an Aontais iad maidir lena gcearta, go gcuireann sé sin bac ar chuspóir na treorach chun a n-imeascadh agus an neamh-idirdhealú a chur chun cinn. I mí Aibreáin 2022, mhol an Coimisiún athmhúnlú a dhéanamh ar an treoir chun a raon feidhme a shimpliú agus a shoiléiriú. Tháinig an Pharlaimint agus an Chomhairle ar chomhaontú polaitiúil i mí na Nollag 2023. Leis an Treoir nua um Chead Aonair, a glacadh in 2024, déantar cuíchóiriú ar an bpróiseas chun cead aonair oibre agus cónaithe a fháil d’iarratasóirí agus d’fhostóirí agus tugtar isteach bearta nua arb é is aidhm leo cosaint oibrithe ó thíortha nach chuid den Aontais iad ar dhúshaothrú a neartú.

          Glacadh an treoir lena leagtar síos coinníollacha fostaíochta mar oibrithe séasúracha do náisiúnaigh tíortha nach de chuid an Aontais iad i mí Feabhra 2014. Tá cead ag imircigh ar oibrithe séasúracha iad fanacht san Aontas go dleathach agus go sealadach ar feadh uastréimhse idir 5 agus 9 mí (ag brath ar an mBallstát) chun obair a dhéanamh a bhaineann le séasúr nó tráth den bhliain, agus ag an am céanna a bpríomháit chónaithe a choinneáil lasmuigh den Aontas. Leis an treoir, soiléirítear freisin an tacar de chearta a bhfuil na hoibreoirí imircigh sin ina dteideal. I mí Iúil 2020, d’eisigh an Coimisiún treoirlínte maidir le hoibrithe séasúracha i gcomhthéacs ráig COVID-19.

          An 15 Bealtaine 2014 glacadh an treoir lena gcumhdaítear aistrithe ionchorparáide, lena leagtar síos na coinníollacha iontrála agus cónaithe do náisiúnaigh tíortha nach de chuid an Aontais iad. Leis an treoir, déantar níos éasca é do ghnólachtaí agus corparáidí ilnáisiúnta a mbainisteoirí, a speisialtóirí agus a bhfostaithe faoi oiliúint a athlonnú go sealadach chuig a mbrainsí nó a bhfochuideachtaí atá lonnaithe san Aontas.

          Glacadh an treoir lena leagtar síos coinníollacha iontrála agus cónaithe le haghaidh taighde, staidéar agus oiliúna i mí na Bealtaine 2016. Tháinig sé in ionad na n-ionstraimí a bhí ann roimhe sin lenar cumhdaíodh mic léinn agus taighdeoirí, agus leathnaíodh an raon feidhme chun seirbhís dheonach, scéimeanna malartaithe daltaí, tionscadail oideachais agus obair au pair a chur san áireamh freisin, agus simplíodh an cur i bhfeidhm.

          Rialaítear stádas na náisiúnach de thíortha nach chuid den Aontas iad ar cónaitheoirí fadtéarmacha iad san Aontas fós leis an Treoir ón gComhairle maidir le Cónaitheoirí Fadtéarmacha, arna leasú in 2011 chun a raon feidhme a leathnú chuig dídeanaithe agus tairbhithe eile na cosanta idirnáisiúnta. I dtuarascáil cur chun feidhme mhí an Mhárta 2019 maidir leis an treoir sin, fuarthas amach, in ionad stádas cónaithe fhadtéarmaigh Eorpach a chur chun cinn go gníomhach, go n-eisíonn na Ballstáit ceadanna cónaithe fadtéarmacha náisiúnta den chuid is mó ina ionad sin, agus nach n-úsáideann ach líon beag náisiúnach de thíortha nach de chuid an Aontais iad a gceart chun bogadh go Ballstáit eile. I mí Aibreáin 2022, mhol an Coimisiún athmhúnlú ar an Treoir maidir le Cónaitheoirí Fadtéarmacha, arb é is cuspóir leis an athmhúnlú fíorstádas cónaitheora fhadtéarmaigh san Aontas a chruthú, go háirithe tríd an gceart atá ag cónaitheoirí fadtéarmacha bogadh go Ballstáit eile agus oibriú iontu a neartú. An 30 Samhain 2023, chuaigh an Pharlaimint agus an Chomhairle i mbun caibidlíochtaí idirinstitiúideacha, agus tá na caibidlíochtaí sin fós ar siúl.

          An 15 Samhain 2023, chuir an Coimisiún an pacáiste Soghluaisteachta Scileanna agus Tallainne ar aghaidh, lena n-áirítear Linn Tallainne an Aontais Eorpaigh atá beartaithe. Spreagann Linn Tallainne an Aontais Eorpaigh an imirce dhleathach trí ardán ar líne a chur ar fáil do chuardaitheoirí poist i dtíortha nach de chuid an Aontais iad chun iarratas a dhéanamh ar phoist san Aontas. Ghlac an Pharlaimint agus an Chomhairle an rialachán lena mbunaítear Linn Tallainne an Aontais Eorpaigh i mí an Mhárta 2026.

          2. Imeascadh

          Le Treoir ón gComhairle an 22 Meán Fómhair 2003 maidir le hAthaontaithe Teaghlaigh, leagtar amach forálacha maidir leis an gceart chun athaontú teaghlach, a dhéanann níos mó ná an ceart maidir le hurraim ar an saol príobháideach agus ar shaol an teaghlaigh d’Airteagal 8 den Choinbhinsiún Eorpach um Chearta an Duine. Thángthas ar an gconclúid sa tuarascáil cur chun feidhme in 2008 nach raibh an treoir sin curtha i bhfeidhm go hiomlán agus i gceart sna Ballstáit. Mar thoradh air sin, d’fhoilsigh an Coimisiún teachtaireacht i mí Aibreáin 2014 ina raibh treoir do na Ballstáit maidir leis an gceart chun athaontú teaghlach a chur i bhfeidhm. Thángthas ar an gconclúid sa dara tuarascáil cur chun feidhme, i mí an Mhárta 2019, go bhfuil feabhas tagtha ar an gcur chun feidhme ó 2008 i leith. Ba iad na himeachtaí um shárú a sheol an Coimisiún, treoirdhoiciméad 2014 agus an iliomad breithiúnas ó Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh ba chúis leis sin go pointe.

          Tá inniúlacht an Aontais teoranta i réimse an imeasctha . I mí Iúil 2011, ghlac an Coimisiún Clár Oibre na hEorpa maidir le hImeascadh Náisiúnach Tríú Tír. I mí na Samhna 2020, chuir an Coimisiún plean gníomhaíochta maidir leis an imeascadh agus an cuimsiú le haghaidh 2021-2027 ar aghaidh, lena leagtar amach creat beartais agus céimeanna praiticiúla chun cuidiú leis na Ballstáit na 34 mhilliún náisiúnach ó thíortha nach de chuid an Aontais iad, atá ina gcónaí go dleathach san Aontas, a imeascadh agus a chuimsiú i réimsí an oideachais, na fostaíochta, an chúraim sláinte agus na tithíochta. Sa phlean, déantar bearta faireacháin a thabhairt le chéile le húsáid uirlisí digiteacha nua, agus déantar iarrachtaí chun rannpháirtiú imirceach sa tsochaí a chothú, deiseanna i gcomhair cistiú ón Aontas a mhéadú agus comhpháirtíochtaí il-gheallsealbhóra a fhorbairt ar leibhéil éagsúla rialachais. San áireamh i measc na n-ionstraimí atá cheana ann, tá an Fóram Eorpach um Imirce, Suíomh Gréasáin an Choimisiúin maidir le lánpháirtiú imirceach, an Líonra Eorpach um Lánpháirtiú agus sainghrúpa de chuid an Choimisiúin maidir le tuairimí imirceach i réimse na himirce, an tearmainn agus na lánpháirtíochta, a tháinig le chéile den chéad uair i mí na Samhna 2020 agus a raibh cruinnithe rialta acu uaidh sin.

          Tá ionstraimí cistiúcháin speisialta chun tacú le beartais náisiúnta lánpháirtithe bunaithe ar an gCiste um Thearmann, Imirce agus Lánpháirtíocht agus ar Chiste Sóisialta na hEorpa (CSE+) faoin gcreat airgeadais ilbhliantúil le haghaidh 2021-2027.

          3. Inimirce neamhdhleathach

          Ghlac an tAontas mórphíosaí reachtaíochta chun inimirce neamhdhleathach a chomhrac.

          • Tá Pacáiste na nÉascaitheóirí comhdhéanta den treoir ó 2002 ón gComhairle lena sainmhínítear an choir maidir le teacht isteach, idirthurais agus cónaí neamhúdaraithe a éascú agus den chinneadh réime ó 2002 ón gComhairle lena mbunaítear smachtbhannaí coiriúla don iompar sin. Comhlánaítear an pacáiste le treoir 2004 ón gComhairle maidir le cead cónaithe a dheonú do dhaoine a ndearnadh gáinneáil nó smuigleáil orthu agus a chomhoibríonn leis na húdaráis inniúla (maidir le gáinneáil, féach freisin 4.2.6).
          • Mar thoradh ar dhúshláin agus ábhair imní maidir le cur i bhfeidhm chreat an Aontais in aghaidh smuigleáil imirceach, rinneadh iarrachtaí athbhreithniú a dhéanamh ar an gcreat. I mí Mheán Fómhair 2021, ghlac an Coimisiún plean gníomhaíochta de chuid an Aontais chun an smuigleáil imirceach a chomhrac le haghaidh 2021-2025. I mí na Samhna 2023, thíolaic an Coimisiún togra le haghaidh rialacha maidir le héascú teacht isteach neamhúdaraithe, idirthurais neamhúdaraithe agus fanacht neamhúdaraithe san Aontas a chosc agus a chomhrac. Cuimsítear sa togra sainmhíniú níos soiléirí ar chion na smuigleála agus, pionóis chomhchuibhithe. Tá athbhreithniú á dhéanamh ar an togra seo faoi láthair ag an gCoiste um Shaoirsí Sibhialta, um Cheartas agus um Ghnóthaí Baile i bParlaimint na hEorpa. Tar éis togra eile ón gCoimisiún i mí na Samhna 2023, ghlac an Pharlaimint agus an Chomhairle rialachán in 2025 maidir le feabhas a chur ar an gcomhar póilíneachta chun smuigleáil imirceach agus gáinneáil ar dhaoine a chosc agus a chomhrac. Is é is aidhm leis sin feabhas a chur ar shainordú Europol na coireanna sin a chosc agus a chomhrac.
          • Leis an Treoir um Fhilleadh ó 2008, leagtar amach comhchaighdeáin agus nósanna imeachta coiteanna de chuid an Aontais maidir le náisiúnaigh tíortha nach chuid den Aontas iad nach bhfuil cónaí orthu go dleathach a fhilleadh. In 2016, ghlac an Pharlaimint agus an Chomhairle rialachán maidir le doiciméad taistil Eorpach a bhunú i ndáil le náisiúnaigh tíortha nach de chuid an Aontais iad, atá ag fanacht go neamhdhleathach, a fhilleadh. Thairis sin, cuidíonn an Ghníomhaireacht Eorpach um an nGarda Teorann agus Cósta (Frontex), a rinneadh a athchóiriú agus a neartú, le Ballstáit ar bhonn méadaitheach ina gcuid gníomhaíochtaí a bhaineann le filleadh.
          • I mí Mheán Fómhair 2018, mhol an Coimisiún athmhúnlú a dhéanamh ar an Treoir um Fhilleadh chun dlús a chur le nósanna imeachta. De réir an mheasúnaithe tionchair ón bParlaimint ar an Treoir um Fhilleadh athbhreithnithe, bheadh costais mhóra do Bhallstáit trí choinneáil mhéadaithe i gceist leis an togra. Ní raibh aon fhianaise ann go dtiocfadh filleadh níos éifeachtaí as an togra, ach ba dhócha go mbeadh sáruithe ar chearta bunúsacha imirceach neamhdhleathach mar thoradh air. Cuireadh i bhfáth sa rún ón bParlaimint maidir leis an Treoir um Fhilleadh a chur chun feidhme gur gá d’éifeachtacht bheartas an Aontais maidir le filleadh urraim do chearta bunúsacha agus ráthaíochtaí nós imeachta a chur san áireamh.
          • Tar éis na tuarascála ón bParlaimint maidir leis an athbhreithniú atá beartaithe ar an Treoir um Fhilleadh, tharraing an Coimisiún an togra siar agus chuir sé togra le haghaidh Rialachán um Fhilleadh ina ionad i mí an Mhárta 2025. Le cur i láthair an rialacháin seo, cuirtear tús leis an gcur chuige Eorpach nua i leith filleadh, mar a leagadh amach sna Treoirlínte Polaitiúla don chéad Choimisiún Eorpach eile 2024–2029. Leis an Rialachán nua, moltar an tOrdú Eorpach um Fhilleadh, lena gcomhchuibhítear cinntí um fhilleadh ar fud na mBallstát trína chinntiú go mbeidh feidhm ag ordú chun tír amháin a fhágáil maidir le críoch iomlán an Aontais. Tá caibidlíocht fós ar siúl maidir leis an togra le haghaidh Rialachán um Fhilleadh. Leis an Comhshocrú Nua maidir le hImirce agus Tearmann baintear níos mó tacaíocht oibríochtúil amach do na Ballstáit, agus Frontex mar ghéag oibríochtúil de bheartas an Aontais um fhilleadh, mar aon le comhordaitheoir um fhilleadh a cheapadh le tacaíocht ó Líonra Ardleibhéil nua um Fhilleadh.
          • I mí na Bealtaine 2025, thíolaic an Coimisiún togra le haghaidh rialachán maidir le cur i bhfeidhm choincheap an tríú tír shábháilte freisin. Is é is aidhm don togra cur i bhfeidhm an choincheapa sin a áirithiú chun dlús a chur le próisis tearmainn agus chun brú ar chórais tearmainn a laghdú, agus na coimircí dlíthiúla d’iarratasóirí á gcaomhnú agus urraim do chearta bunúsacha a áirithiú an tráth céanna. I gcomhréir leis sin, chuir an Coimisiún togra le haghaidh rialachán maidir le liosta de thíortha sábháilte tionscnaimh a bhunú ar leibhéal an Aontais ar aghaidh i mí Aibreáin 2025. Ghlac an Pharlaimint agus an Chomhairle an dá rialachán i mí Feabhra 2026.
          • Faoin Treoir maidir le Smachtbhannaí i gcoinne Fostóirí, sonraítear smachtbhannaí agus bearta a chuirfear i bhfeidhm sna Ballstáit i gcoinne fostóirí a fhostaíonn náisiúnaigh tíortha nach de chuid an Aontais iad agus a bhfuil cónaí neamhdhleathach orthu sa Bhallstát sin. Cuireadh isteach an chéad tuarascáil ar chur chun feidhme na treorach an 22 Bealtaine 2014. Tar éis an fhógra a tugadh sa Chomhshocrú maidir le hImirce agus Tearmann, ghlac an Coimisiún teachtaireacht maidir le cur i bhfeidhm na Treorach maidir le Smachtbhannaí i gcoinne Fostóirí i mí Mheán Fómhair 2021, agus é mar aidhm léi an cur chun feidhme a neartú agus cearta na n-imirceach neamhdhleathach a chosaint ag an am céanna.
          • Ó 2001 i leith, rinne Ballstáit a gcinntí díbeartha faoi seach a aithint go frithpháirteach (Treoir 2001/40/CE), lena n-urramaítear agus lena gcomhlíontar an cinneadh ó Bhallstát amháin náisiúnach tír nach de chuid an Aontais í atá i láthair i mBallstát eile a dhíbirt.
          • Ag an am céanna, tá 18 gcomhaontú um athligean isteach tugtha i gcrích ag an Aontas le tíortha tionscnaimh agus idirthurais d’fhonn imircigh neamhdhleathacha a fhilleadh agus comhar a dhéanamh sa chomhrac in aghaidh na gáinneála ar dhaoine. Déantar foráil leis na comhaontuithe sin maidir le faireachán a bheith á dhéanamh ag na Comhchoistí um Athligean Isteach ar a gcur chun feidhme. Tá siad nasctha freisin le comhaontuithe um eisiúint víosaí a éascú, arb é is aidhm leo an dreasacht riachtanach a sholáthar le haghaidh caibidlíocht um athligean isteach sa tír nach de chuid an Aontais í lena mbaineann gan imirce neamhdhleathach a mhéadú.

            Agus é á aithint go bhfuil gá le comhar níos láidre le tíortha nach de chuid an Aontais iad maidir le filleadh éifeachtach, thug an Coimisiún isteach an Creat Comhpháirtíochta maidir leis an Imirce in 2016, as ar eascair na chéad chomhpháirtíochtaí imirce leis an Aetóip, Mailí, an Nígir, an Nigéir agus an tSeineagáil an bhliain chéanna sin. Léiríonn na comhpháirtíochtaí sin an aidhm comhaontuithe solúbtha agus dreasachtaí saincheaptha a thabhairt i gcrích chun feabhas a chur ar an gcomhar maidir le filleadh, agus aghaidh á tabhairt freisin ar dhúshláin níos leithne maidir leis an imirce. Chuir an Coimisiún socruithe neamhfhoirmeálta maidir le filleadh agus athligean isteach i gcrích, ar rud é a cháin an Pharlaimint go láidir in 2021 i rún maidir le cosaint chearta an duine agus beartas imirce eachtraí an Aontais toisc go dtagann na socruithe lasmuigh dá grinnscrúdú, agus ar an gcaoi sin ardaítear ceisteanna i ndáil le cuntasacht agus trédhearcacht. Idir an dá linn, tá na Ballstáit fós ag brath ar chomhaontuithe déthaobhacha chun a gcuspóirí maidir le filleadh a bhaint amach.

            Mhol an Coimisiún pleananna gníomhaíochta de chuid an Aontais don Mheánmhuir Láir (Samhain 2022), do Bhealach na mBalcán Thiar (Nollaig 2022), do Bhealach na Meánmhara Thiar agus do Bhealach an Atlantaigh (Meitheamh 2023) agus do bhealach na Meánmhara Thoir (Deireadh Fómhair 2023). An 16 Deireadh Fómhair 2025, mhol an Coimisiún comhshocrú nua don Mheánmhuir le tríú colún ar shlándáil, ullmhacht agus bainistiú imirce.

            Ról Pharlaimint na hEorpa

            Ó tháinig Conradh Liospóin i bhfeidhm in 2009, bhí Parlaimint na hEorpa rannpháirteach go gníomhach i reachtaíocht nua a ghlacadh lena ndéileáiltear leis an inimirce. Tá an gnáthnós imeachta reachtach i bhfeidhm maidir le beartais a bhaineann le hinimirce dleathach agus neamhdhleathach, rud a dhéanann comhreachtóir iomlán de Pharlaimint na hEorpa ar comhchéim leis an gComhairle. Mar sin féin, is í an Chomhairle amháin a ghlacann na bearta sealadacha atá le déanamh i gcás insreabhadh tobann de náisiúnaigh tíortha nach de chuid an Aontais iad, tar éis di dul i gcomhairle leis an bParlaimint (Airteagal 78(3) CFAE).

            Tá go leor rún féintionscnaimh glactha ag an bParlaimint freisin lena dtugtar aghaidh ar an imirce. Áirítear orthu sin: