Comhar breithiúnach in ábhair choiriúla
Mínítear sa bhileog eolais seo go bhfuil comhar breithiúnach in ábhair choiriúla san Aontas bunaithe ar phrionsabal an aitheantais fhrithpháirtigh i leith breithiúnas agus cinntí breithiúnacha, agus áirítear leis bearta chun dlíthe na mBallstát a chomhfhogasú i réimsí éagsúla. A bhuí le Conradh Liospóin, is láidre an bunús atá le réimse an cheartais choiriúil a fhorbairt, agus leagtar síos ann cumhachtaí nua do Pharlaimint na hEorpa.
Bunús dlí
- Airteagal 82 go hAirteagal 86 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE).
- Roinneann an Coimisiún a chumhacht tionscnaimh leis na Ballstáit, ar choinníoll gurb ionann iad agus an ceathrú cuid de chomhaltaí den Chomhairle (Airteagal 76 CFAE);
- Ní dhéantar ach dul i gcomhairle le Parlaimint na hEorpa i dtaobh bearta sonracha maidir le comhar breithiúnach in ábhair choiriúla, a ndéanann an Chomhairle iad a ghlacadh ansin d’aon toil. In éagmais aontacht d’aon toil sa Chomhairle, is féidir i gcónaí le naoi mBallstát, nó níos mó ná sin, oibriú le chéile ar bhonn comhar feabhsaithe.
- Treoir maidir leis an gceart chun ateangaireachta agus aistriúcháin in imeachtaí coiriúla (Treoir 2010/64/AE an 20 Deireadh Fómhair 2010);
- Treoir maidir leis an gceart chun faisnéise in imeachtaí coiriúla (Treoir 2012/13/AE an 22 Bealtaine 2012);
- Treoir maidir leis an gceart dlíodóir a fháil in imeachtaí coiriúla agus in imeachtaí a bhaineann le barántas gabhála Eorpach, agus maidir leis an gceart chun tríú páirtí a chur ar an eolas ar chailleadh saoirse agus chun dul i dteagmháil le tríú páirtithe agus le húdaráis chonsalacha i gcás caillte saoirse (Treoir 2013/48/AE an 22 Deireadh Fómhair 2013);
- Treoir maidir le neartú ar ghnéithe áirithe de thoimhde na neamhchiontachta agus den cheart bheith i láthair ag an triail in imeachtaí coiriúla (Treoir (AE) 2016/343 an 9 Márta 2016);
- Treoir maidir le coimircí nós imeachta do leanaí atá faoi dhrochamhras nó atá cúisithe in imeachtaí coiriúla (Treoir (AE) 2016/800 an 11 Bealtaine 2016);
- Treoir maidir le cúnamh dlí do dhaoine atá faoi dhrochamhras nó do dhaoine atá cúisithe in imeachtaí coiriúla agus do dhaoine iarrtha in imeachtaí faoi réir barántas gabhála Eorpach (Treoir (AE) 2016/1919 an 26 Deireadh Fómhair 2016);
- Rialachán maidir le himeachtaí in ábhair choiriúla a aistriú (Rialachán (AE) 2024/3011 an 27 Samhain 2024).
- Treoir maidir le sonraí taifead ainmneacha paisinéirí a úsáid chun coireanna sceimhlitheoireachta agus an choireacht thromchúiseach a chosc, a bhrath, a imscrúdú agus a ionchúiseamh (Treoir (AE) 2016/681 an 27 Aibreán 2016);
- Treoir maidir leis an sceimhlitheoireacht a chomhrac, agus lena n-ionadaítear Cinneadh Réime 2002/475/CGB ón gComhairle agus lena leasaítear Cinneadh 2005/671/CGB ón gComhairle (Treoir (AE) 2017/541 an 15 Márta 2017);
- Rialachán maidir le haghaidh a thabhairt ar scaipeadh ábhair sceimhlitheoireachta ar líne (Rialachán (AE) 2021/784 an 29 Aibreán 2021);
- Rialachán a mhéid a bhaineann le malartú digiteach faisnéise i gcásanna sceimhlitheoireachta, lena leasaítear Rialachán (AE) 2018/1727 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle agus Cinneadh 2005/671/CGB ón gComhairle (Rialachán (AE) 2023/2131 an 4 Deireadh Fómhair 2023).
- Treoir maidir le hionsaithe ar chórais faisnéise agus a chuirtear in ionad Chinneadh Réime 2005/222/CGB ón gComhairle (an Treoir maidir le Cibearchoireacht) (Treoir 2013/40/AE an 12 Lúnasa 2013);
- Treoir maidir le hionstraimeachtaí na coireachta agus fáltais ón gcoireacht a reo agus a choigistiú san Aontas Eorpach (Treoir 2014/42/AE an 3 Aibreán 2014);
- Treoir maidir le smachtbhannaí coiriúla as drochúsáid mhargaidh (an Treoir maidir le Drochúsáid Mhargaidh) (Treoir 2014/57/AE an 16 Aibreán 2014);
- Treoir maidir le cosaint an euro agus airgeadraí eile ar ghóchumadh leis an dlí coiriúil, agus a chuirtear in ionad Chinneadh Réime 2000/383/CGB ón gComhairle (Treoir 2014/62/AE an 15 Bealtaine 2014);
- Treoir maidir leis an gcomhrac in aghaidh na calaoise ar leasanna airgeadais an Aontais trí bhíthin an dlí choiriúil (Treoir (AE) 2017/1371 an 5 Iúil 2017);
- Treoir lena leasaítear Treoir (AE) 2015/849 maidir le húsáid an chórais airgeadais chun sciúradh airgid nó maoiniú sceimhlitheoireachta a chosc, agus lena leasaítear Treoir 2009/138/CE agus Treoir 2013/36/AE (Treoir (AE) 2018/843 an 30 Bealtaine 2018);
- Treoir maidir le sciúradh airgid a chomhrac tríd an dlí coiriúil (Treoir (AE) 2018/1673 an 23 Deireadh Fómhair 2018);
- Rialachán maidir le haitheantas frithpháirteach a thabhairt d'orduithe reo agus d'orduithe coigistíochta (Rialachán (AE) 2018/1805 an 14 Samhain 2018);
- Treoir maidir le calaois agus góchumadh modhanna íocaíochta neamhairgid a chomhrac agus lena n-ionadaítear Cinneadh Réime 2001/413/CGB ón gComhairle (Treoir (AE) 2019/713 an 17 Aibreán 2019);
- Treoir maidir le haisghabháil agus coigistiú sócmhainní (Treoir (AE) 2024/1260 an 24 Aibreán 2024);
- Rialachán maidir le cosc a chur ar úsáid an chórais airgeadais chun críocha an sciúrtha airgid nó mhaoiniú na sceimhlitheoireachta (Rialachán (AE) 2024/1624 an 31 Bealtaine 2024).
- Treoir maidir leis an Ordú Imscrúdaithe Eorpach i ngnóthaí coiriúla (Treoir 2014/41/AE an 3 Aibreán 2014);
- Rialachán maidir le Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh chun Bainistiú Oibríochtúil a dhéanamh ar Chórais Mhórscála TF sa Limistéar Saoirse, Slándála agus Ceartais (eu-LISA) (Rialachán (AE) 2018/1726 an 14 Samhain 2018);
- Rialachán maidir le Córas Faisnéise Schengen (SIS) a bhunú, a oibriú agus a úsáid i réimse an chomhair póilíneachta agus an chomhair bhreithiúnaigh in ábhair choiriúla (Rialachán (AE) 2018/1862 an 28 Samhain 2018);
- Rialachán lena mbunaítear córas láraithe leis na Ballstáit a shainaithint ag a bhfuil faisnéis faoi chiontuithe náisiúnach tríú tír agus daoine gan stát (ECRIS-TCN) chun an Córas Faisnéise Eorpach um Thaifid Choiriúla a fhorlíonadh agus lena leasaítear Rialachán (AE) Uimh. 2018/1726 (Rialachán (AE) 2019/816 an 17 Aibreán 2019); tá an rialachán sin nasctha leis an treoir a mhéid a bhaineann le malartú faisnéise faoi náisiúnaigh tríú tír agus a mhéid a bhaineann leis an gCóras Faisnéise Eorpach um Thaifid Choiriúla (ECRIS), lena leasaítear Cinneadh Réime 2009/315/CGB ón gComhairle (Treoir (AE) 2019/884 an 17 Aibreán 2019);
- Rialachán maidir le creat a bhunú le haghaidh idir-inoibritheacht idir córais faisnéise AE i réimse an chomhair phóilíneachta agus an chomhair bhreithiúnaigh, an tearmainn agus na himirce (Rialachán (AE) 2019/818 an 20 Bealtaine 2019);
- Treoir maidir le malartú faisnéise idir údaráis forfheidhmithe dlí na mBallstát agus lena n-aisghairtear Cinneadh Réime 2006/960/CGB ón gComhairle (Treoir (AE) 2023/977 an 10 Bealtaine 2023);
- Rialachán maidir le hOrduithe Eorpacha chun Fianaise a Thabhairt ar Aird agus Orduithe Caomhnaithe Eorpach i gcomhair fianaise leictreonach in imeachtaí coiriúla agus chun pianbhreitheanna coimeádta a fhorghníomhú tar éis imeachtaí coiriúla (Rialachán (AE) 2023/1543 an 12 Iúil 2023);
- Treoir lena leagtar síos rialacha comhchuibhithe maidir le bunaíochtaí ainmnithe a ainmniú agus ionadaithe dlíthiúla a cheapadh chun críche fianaise a bhailiú in imeachtaí coiriúla (Treoir (AE) 2023/1544 an 12 Iúil 2023).
- Treoir maidir le gáinneáil ar dhaoine a chosc agus a chomhrac agus na híospartaigh a bhíonn thíos léi a chosaint (Treoir 2011/36/AE an 5 Aibreán 2011);
- Treoir maidir le mí-úsáid ghnéasach agus teacht i dtír gnéasach ar leanaí agus pornagrafaíocht leanaí a chomhrac (Treoir 2011/93/AE an 13 Nollaig 2011);
- Treoir maidir le hOrdú Cosanta Eorpach (Treoir 2011/99/CE an 13 Nollaig 2011);
- Treoir lena mbunaítear íoschaighdeáin maidir le cearta, tacaíocht agus cosaint íospartaigh na coireachta (Treoir 2012/29/AE an 25 Deireadh Fómhair 2012);
- Treoir maidir le foréigean in aghaidh na mban agus foréigean teaghlaigh a chomhrac (Treoir (AE) 2024/1385 an 14 Bealtaine 2024);
- Treoir lena leasaítear Treoir 2011/36/AE maidir le gáinneáil ar dhaoine a chosc agus a chomhrac agus maidir lena híospartaigh a chosaint (Treoir (AE) 2024/1712 an 13 Meitheamh 2024).
Cuspóirí
I ngeall gur cuireadh deireadh de réir a chéile le seiceálacha teorann laistigh den Aontas, is fusa go mór atá sé do shaoránaigh an Aontais gluaiseacht faoi shaoirse ach, chomh maith leis sin, tá sé níos éasca dá bharr do choirpigh a bheith ag oibriú go trasnáisiúnta. Chun an ceann is fearr a fháil ar dhúshlán na coireachta trasteorann, tá ar áireamh sa réimse saoirse, slándála agus ceartais bearta chun comhar breithiúnach in ábhair choiriúla a chur chun cinn i measc na mBallstát. Is é prionsabal an aitheantais fhrithpháirtigh is túsphointe don mhéid sin. Glacadh bearta sonracha chun an choireacht agus an sceimhlitheoireacht trasnáisiúnta a chomhrac agus chun a chinntiú go dtugtar cosaint ar fud an Aontais do chearta na n-íospartach, na n-amhrastach agus na bpríosúnach.
Éachtaí
A. Príomhghníomhartha reachtacha an Aontais maidir le comhar breithiúnach in ábhair choiriúla
1. Nósanna imeachta um ghlacadh
I gcomhréir le CFAE, is faoin ngnáthnós imeachta reachtach a dhéantar an chuid is mó de na bearta le haghaidh comhar breithiúnach a ghlacadh agus bíonn siad faoi réir athbhreithniú breithiúnach ag Cúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh. Bíodh sin mar atá, fiú má fhágtar as an áireamh na gnéithe sonracha den limistéar saoirse, slándála agus ceartais (rogha an diúltaithe ag Éirinn agus ag an Danmhairg (féach Prótacail 21 agus 22 a ghabhann le CFAE) agus an ról pribhléide do na parlaimintí náisiúnta (féach Prótacail 1 agus 2)), níl comhar breithiúnach in ábhair choiriúla, maille le comhar póilíneachta, comhtháite ina n-iomláine i gcreat an Aontais agus tá roinnt dá ngnéithe bunaidh ón ré roimh Chonradh Liospóin ag gabháil leo i gcónaí:
2. Na príomhghníomhartha reachtacha a glacadh faoin ngnáthnós imeachta reachtach
a. Íoschaighdeáin choiteanna le haghaidh imeachtaí coiriúla:
b. An comhrac i gcoinne na sceimhlitheoireachta:
c. An comhrac i gcoinne an éillithe, na cibearchoireachta, na calaoise agus an sciúrtha airgid:
d. An malartú faisnéise idir na Ballstáit agus gníomhaireachtaí an Aontais:
e. Íospartaigh a chosaint:
B. Gníomhaireachtaí le haghaidh comhar breithiúnach in ábhair choiriúla agus comhlachtaí gaolmhara eile
1. Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh um Chomhar Ceartais Choiriúil (Eurojust)
Déanann Eurojust comhordú na n-imscrúduithe agus na n-ionchúiseamh, chomh maith le comhar idir na húdaráis sna Ballstáit, a spreagadh agus a éascú. Go háirithe, éascaíonn sé forghníomhú iarrataí ar chúnamh dlíthiúil frithpháirteach idirnáisiúnta agus cur chun feidhme iarrataí ar eiseachadadh. Tacaíonn Eurojust le húdaráis na mBallstát in aon tslí is féidir leis sa chaoi gur éifeachtúla iad a gcuid imscrúduithe agus ionchúiseamh i gcás na coireachta trasteorann.
Is féidir le Eurojust cúnamh a thabhairt do Bhallstát, arna iarraidh sin dó, maidir le himscrúduithe agus ionchúisimh a bhaineann leis an mBallstát i dtrácht agus le tír nach Ballstát í más amhlaidh go bhfuil comhaontú comhair tugtha i gcrích ag Eurojust agus an tír nach Ballstát í nó gur léiríodh go bhfuil leas bunriachtanach ann.
Cumhdaíonn Eurojust na cineálacha céanna coireanna agus cionta a bhfuil Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh i ndáil le Comhar i bhForfheidhmiú an Dlí (Europol) freagrach astu, amhail sceimhlitheoireacht, gáinneáil ar dhrugaí, gáinneáil ar dhaoine, góchumadh, sciúradh airgid, cibearchoireacht, coireacht i gcoinne maoine nó earraí poiblí, lena n-áirítear calaois agus éilliú, cionta coiriúla a dhéanann dochar do leasanna airgeadais an Aontais, coireacht chomhshaoil agus rannpháirteachas in eagraíocht choiriúil. Is féidir le Eurojust, arna iarraidh sin do Bhallstát, cúnamh a thabhairt in imscrúduithe agus ionchúisimh maidir le cineálacha eile cionta.
Tar éis don Rúis fogha míleata a thabhairt faoin Úcráin, a thosaigh i mí Feabhra 2022, tá gníomhaíocht déanta ag foireann chomhpháirteach imscrúdaithe AE le tacaíocht Eurojust san Úcráin ó Mhí an Mhárta 2022. An 14 Aibreán 2023, tháinig seachtar ball den fhoireann chomhpháirteach imscrúdaithe ar chomhaontú chun imscrúdú a dhéanamh ní hamháin ar na coireanna cogaidh líomhnaithe, ach chomh maith leis sin ar coireanna cinedhíothaithe atá déanta san Úcráin. Cumasaíonn an Lárionad Idirnáisiúnta um ionchúiseamh choir an fhogha faoin Úcráin (ICPA), mol breithiúnach atá leabaithe in Eurojust, malartú fianaise agus comhstraitéis ionchúisimh. Déanann Eurojust óstáil freisin ar Bhunachar Sonraí Fianaise i leith na gCoireanna Idirnáisiúnta is Tromchúisí chun tacú leis an obair a dhéanann an fhoireann chomhpháirteach imscrúdaithe agus imscrúduithe eile ar choireanna idirnáisiúnta. An 2 Aibreán 2024, d’fhreastail Eurojust ar an gcomhdháil idirnáisiúnta maidir le ‘Ceartas a athbhunú don Úcráin’ sa Háig chun machnamh a dhéanamh ar an dul chun cinn atá déanta maidir le coireanna a imscrúdú, ciontóirí a ionchúiseamh agus iarrachtaí idirnáisiúnta a chomhordú. An 2 Deireadh Fómhair 2025, d’óstáil Eurojust cruinniú le Comhairle na hEorpa chun an obair ullmhúcháin a rinne ICPA ar an mBinse Speisialta maidir le Coir an Fhogha faoin Úcráin atá ar na bacáin a chur i láthair.
I mí Mheán Fómhair 2024, d’óstáil Eurojust seoladh oifigiúil an Líonra Bhreithiúnaigh Eorpaigh um an gCoireacht Eagraithe (EJOCN), a fheidhmíonn mar mhol saineolais speisialaithe chun tacú le húdaráis bhreithiúnacha an choireacht eagraithe a chomhrac.
I mí Aibreáin 2022, d’fhoilsigh an Coimisiún togra chun sainordú Eurojust a leathnú. Tháinig an Pharlaimint agus an Chomhairle ar chomhaontú maidir le sainordú athbhreithnithe cúpla seachtain ina dhiaidh sin, atá ag cur ar chumas Eurojust fianaise ar choireanna cogaidh, ar chinedhíothú agus ar choireanna in aghaidh an chine dhaonna a chaomhnú, a anailísiú, a stóráil agus a roinnt le húdaráis inniúla bhreithiúnacha na mBallstát agus leis an gCúirt Choiriúil Idirnáisiúnta. Foilsíodh Rialachán nua Eurojust in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh an 31 Bealtaine 2022 agus tháinig sé i bhfeidhm an lá dár gcionn.
Tháinig an creat dlíthiúil do Eurojust a bhí ann roimhe seo (Cinneadh 2009/426/CGB ón gComhairle maidir le Eurojust a neartú an 16 Nollaig 2008) i bhfeidhm an 4 Meitheamh 2009. An 12 Nollaig 2019, tháinig Rialachán (AE) 2018/1727 i bhfeidhm. Is é an bunús dlí reatha atá le Eurojust ná Rialachán (AE) 2022/838 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 30 Bealtaine 2022 lena leasaítear Rialachán (AE) 2018/1727 a mhéid a bhaineann le fianaise a chaomhnú, a anailísiú agus a stóráil ag Eurojust, ar fianaise í a bhaineann le cinedhíothú, coireanna in aghaidh an chine dhaonna, coireanna cogaidh agus cionta coiriúla gaolmhara.
Foilsíonn Eurojust tuarascáil bhliantúil gach bliain. An 15 Bealtaine 2025, d’fhoilsigh Eurojust a thuarascáil bhliantúil do 2024. Ba iad ceannródaíocht i bhfreagairt bhreithiúnach an Aontais ar an gcogadh san Úcráin agus doimhniú a chomhair le tíortha nach Ballstáit den Aontas iad na nithe a bhí i gcroílár obair Eurojust in 2024. I mí Eanáir 2025, d’fhoilsigh Eurojust agus Europol tuarascáil dar teideal Common challenges in cybercrime [Dúshláin choiteanna sa chibearchoireacht].
Tá Eurojust lonnaithe sa Háig, san Ísiltír.
2. Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh (OIPE)
Tá an Rialachán ón gComhairle lena gcuirtear chun feidhme comhar feabhsaithe maidir le bunú OIPE (Rialachán (AE) 2017/1939 ón gComhairle an 12 Deireadh Fómhair 2017) i bhfeidhm ón 20 Samhain 2017. Thug an Pharlaimint a toiliú don dréachtrialachán ón gComhairle ina seasamh an 5 Deireadh Fómhair 2017.
Is é atá in OIPE oifig neamhspleách a bhfuil sé de chúram uirthi coireanna i gcoinne bhuiséad an Aontais, amhail calaois, éilliú nó calaois CBL trasteorann is mó ná EUR 10 milliún, a imscrúdú agus a ionchúiseamh agus ceartas a riaradh i leith na gcoireanna sin. D’fhéadfaí liosta na gcoireanna a leathnú amach sa todhchaí chun an sceimhlitheoireacht, mar shampla, a áireamh.
In 2019, rinne an Pharlaimint agus an Chomhairle, de thoil a chéile, Laura Codruţa Kövesi a cheapadh, ina céad Phríomh-Ionchúisitheoir Eorpach ar feadh tréimhse neamh-inathnuaite seacht mbliana.
Go dtí seo, tá 24 Bhallstát i bpáirt le OIPE agus maidir leis na Ballstáit nach bhfuil rannpháirteach, d’fhéadfaidís dul i bpáirt aon tráth. Is i Lucsamburg atá lároifig OIPE lonnaithe, maille le hoifig an Phríomh-Ionchúisitheora agus oifig Choláiste na nIonchúisitheoirí ó na Ballstáit rannpháirteacha uile. Tá siadsan i gceannas ar na himscrúduithe coiriúla arna ndéanamh ag na hionchúisitheoirí tarmligthe ó lá go lá.
Chuir OIPE tús lena cuid oibríochtaí an 1 Meitheamh 2021 agus tá roinnt imscrúduithe ar bun aici cheana féin. Tá obair fós á déanamh i roinnt réimsí freisin, lena n-áirítear córais náisiúnta ceartais a chur in oiriúint do rialachán OIPE, Ionchúisitheoirí Tarmligthe Eorpacha a cheapadh agus baill foirne a earcú.
An 19 Márta 2025, rinne OIPE a thuarascáil bhliantúil do 2023 a chur i láthair ag cruinniú comhpháirteach de na Coistí um Rialú Buiséadach agus um Shaoirsí Sibhialta, um Cheartas agus um Ghnóthaí Baile sa Pharlaimint. Ag deireadh 2024, bhí 2 666 imscrúdú ghníomhacha ag OIPE san iomlán (méadú 38 % ón mbliain roimhe sin), agus meastar go ndearnadh damáiste EUR 24.8 billiún do bhuiséad an Aontais (22.5 % níos mó ná mar a bhí in 2023). Tá níos mó ná leath den damáiste measta (EUR 13.15 billiún) nasctha le calaois CBL trasteorann, ar calaois í lena mbaineann rannpháirtíocht eagraíochtaí coiriúla, ar bhealach beagnach córasach, rud a chruthaíonn riosca mór don tslándáil inmheánach.
Ról Pharlaimint na hEorpa
Tá ról lárnach imeartha ag an bParlaimint i dtaca le reachtaíocht an Aontais i réimse an chomhair bhreithiúnaigh in ábhair choiriúla a mhúnlú trí thosaíocht pholaitiúil a dhéanamh den chomhrac i gcoinne na coireachta agus an éillithe. Tá obair déanta aici, ar chomhchéim leis an gComhairle, ar chomhar breithiúnach in ábhair choiriúla. Tá feidhm ag an ngnáthnós imeachta reachtach maidir le beagnach gach réimse de dhlí coiriúil an Aontais, ach is ann do roinnt bheag eisceachtaí, lena n-áirítear, go háirithe, nós imeachta an toilithe chun EIPO a bhunú.
Is é Eurojust an phríomhionstraim chun comhar breithiúnach in ábhair choiriúla a bhaint amach i measc na mBallstát. Tráth a rinneadh athchóiriú ar Europol, bhí an Pharlaimint i bhfách, ar bhonn gníomhach, le grinnscrúdú parlaiminteach níos mó a bheith ann agus le rialacha feabhsaithe maidir le cosaint sonraí.
An 1 Nollaig 2020, d’eagraigh an Pharlaimint (trí chian-rannpháirtíocht i ngeall ar COVID-19) an chéad chruinniú coiste idirpharlaiminteach (ICM) maidir le meastóireacht ar ghníomhaíochtaí Eurojust. Tiomnaíodh ICM don chéad mheasúnú a rinne Parlaimint na hEorpa agus parlaimintí náisiúnta ar ghníomhaíochtaí Eurojust i gcomhréir le hAirteagal 85 CFAE agus le Rialachán (AE) 2018/1727. Eagraíodh an dara cruinniú ICM maidir le meastóireacht ar ghníomhaíochtaí Eurojust an 1 Feabhra 2022, agus eagraíodh an tríú ceann an 30 Samhain 2022 agus an ceathrú ceann an 7 Samhain 2023 sa Bhruiséil. Tionóladh an cúigiú ICM an 2 Nollaig 2024 agus tionóladh an séú ICM an 20 Samhain 2025.
An 20 Eanáir 2021, ghlac an Pharlaimint rún maidir le cur chun feidhme an bharántais gabhála Eorpaigh agus na nósanna imeachtaí um thabhairt suas idir na Ballstáit (agus d’fhormheas sí freisin tuarascáil cur chun feidhme ar Chinneadh Réime 2002/584/CGB ón gComhairle an 13 Meitheamh 2002 freisin, a glacadh san am roimh Chonradh Liospóin). Sa rún sin, rinne an Pharlaimint measúnú ar na torthaí a bhí ag an nós imeachta breithiúnach simplithe trasteorann um thabhairt suas, a tháinig in ionad nósanna imeachta fada an Aontais um eiseachadadh in 2004, bunaithe ar phrionsabal an aitheantais fhrithpháirtigh do chinntí cúirte.
An 6 Deireadh Fómhair 2021, ghlac an Pharlaimint rún maidir leis an intleacht shaorga sa dlí coiriúil agus a húsáid ag údaráis phóilíneachta agus bhreithiúnacha in ábhair choiriúla. An 13 Márta 2024, ghlac an Pharlaimint a seasamh maidir leis an togra le haghaidh rialachán lena leagtar síos rialacha comhchuibhithe maidir leis an Intleacht Shaorga (an Gníomh um an Intleacht Shaorga, a glacadh an 13 Meitheamh 2024).
Rinne an Pharlaimint tuarascálacha agus rúin a ullmhú le gairid maidir leis na saincheisteanna seo a leanas: foréigean in aghaidh na mban agus foréigean teaghlaigh a chomhrac; an t-éilliú a chomhrac; gáinneáil ar dhaoine a chosc agus a chomhrac agus na híospartaigh a bhíonn thíos léi a chosaint; imeachtaí coiriúla a aistriú; cearta íospartach; sciúradh airgid agus maoiniú na sceimhlitheoireachta; coigistiú agus aisghabháil sócmhainní fuathchaint ar líne; ábhar mí-úsáide gnéasaí leanaí a bhrath agus a bhaint; an chibearchoireacht; digiteáil an cheartais; comhar i bhforfheidhmiú an dlí; an sceimhlitheoireacht agus an radacú foréigneach; agus earraí spiaireachta ionsáiteacha.
An 12 Márta 2024, ghlac an Pharlaimint a seasamh maidir le treoir nua lena ndírítear ar sháruithe ar smachtbhannaí an Aontais. I mí na Nollag 2022, mar fhreagairt ar fhogha na Rúise faoin Úcráin, mhol an Coimisiún an treoir seo, a glacadh an 24 Aibreán 2024. Bunaítear leis an reachtaíocht seo sainmhíniú ar chionta coiriúla agus ar phionóis choiriúla i leith sárú ar bhearta sriantacha an Aontais, agus déantar coir ag an am céanna de dhul timpeall ar smachtbhannaí.
Tá beartais maidir le comhar breithiúnach in ábhair choiriúla á bhforbairt i gcónaí, agus cuirtear béim ar leith ar an gcomhrac chun cur i gcoinne bagairtí uile-Eorpacha ar bhealach níos éifeachtaí. Tá bearta sonracha glactha ag an bParlaimint chun an sceimhlitheoireacht, an choireacht thrasnáisiúnta, an t-éilliú, an chalaois agus an sciúradh airgid a chomhrac, agus chun cearta na n-íospartach, na n-amhrastach agus na bpríosúnach ar fud an Aontais a chosaint. Glacadh freisin roinnt beart atá ceaptha feabhas a chur ar an malartú faisnéise i measc na mBallstát.
Tionóladh an tríú cruinniú iomlánach den Fhóram Ardleibhéil maidir le todhchaí cheartas coiriúil an Aontais sa Bhruiséil an 1 agus an 2 Deireadh Fómhair 2025.
Déanfaidh an Pharlaimint scrúdú agus vótáil ar na tograí reachtacha atá le teacht maidir le todhchaí Eurojust agus ar na rialacha maidir leis an gcoireacht eagraithe a chomhrac, mar a fógraíodh i gclár oibre 2026 an Choimisiúin.
Is í an Roinn Beartais um Cheartas, um Shaoirsí Sibhialta agus um Ghnóthaí Institiúideacha i bParlaimint na hEorpa a d’ullmhaigh an bhileog eolais seo. Chun tuilleadh eolais a fháil, féach suíomh gréasáin an Choiste um Shaoirsí Sibhialta, um Cheartas agus um Ghnóthaí Baile.
Mariusz Maciejewski / Alessandro Davoli