Europees Parlement
in actie
Blikvangers 1999-2004

 
Het Europees Parlement
Verkiezingen voor het EP
Organisatie en werking
van het EP
Medebeslissing
en andere procedures
Begrotingsbevoegdheden
Begrotingscontrole
Democratische controle
Statuut van de Leden en van
de Europese politieke partijen
Tijdelijke commissies
en onderzoekscommissies
Overige EU-instellingen
Hervorming van de EU
Uitbreiding
Rechten van de burger
Justitie en Binnenlandse Zaken
Externe betrekkingen
Milieu / Consumenten-
bescherming
Vervoer / Regionaal beleid
Landbouw / Visserij
Economisch
en monetair beleid
Sociaal- en werkgelegenheidsbeleid /
Rechten van de Vrouw
Interne markt / Industrie / Energie / Onderzoek
 

EPP-ED PSE Group ELDR GUE/NGL The Greens| European Free Alliance UEN EDD/PDE


Het Europees Parlement: organisatie en werking

Het kersverse EP-lid dat na zijn verkiezingsoverwinning voor het eerst in het Europees Parlement aantreedt, moet zich bij een fractie aansluiten, voor een parlementaire commissie kiezen en de voorzitter van zijn fractie, de Voorzitter en de ondervoorzitters van het Parlement kiezen. Zowel in Straatsburg als in Brussel moet hij zijn draai weten te vinden, weten over welke bevoegdheden de organen van het Parlement beschikken en een begin maken met zijn parlementaire werkzaamheden. Hieronder volgt een korte beschrijving van de nieuwe wereld die voor hem opengaat.

Het scheidend Europees Parlement telt 626 leden die rechtstreeks voor 5 jaar worden verkozen. De uitgebreide Unie beschikt met ingang van de zittingsperiode 2004-2009 over een vergadering van 732 leden waarvan het aantal per lidstaat bij het Verdrag van Nice is vastgelegd (zie overzicht bij het factsheet over de uitbreiding).

De fracties, de stoottroepen van het Parlement

De leden van het Europees Parlement maken geen deel uit van nationale delegaties maar zijn al naargelang hun politieke gezindheid lid van transnationale fracties. De meeste leden zijn ingeschreven bij een fractie. Een lid kan slechts tot een fractie behoren. Vanaf 1 juli 2004 is iedere fractie samengesteld uit leden die in tenminste een vijfde van de lidstaten zijn gekozen en het minimumaantal leden is vastgesteld op 19. In de zittingsperiode die nu afloopt bedroeg dit minimumaantal 14 leden die uit vier verschillende lidstaten afkomstig moesten zijn.

Het Parlement telt momenteel zeven fracties die hun oorsprong vinden in een honderdtal nationale of regionale partijen. De twee belangrijkste fracties zijn de Fractie van de Europese Volkspartij en Europese democraten (EPP-ED) met 229 leden en de Sociaal-democratische Fractie in het Europees Parlement (PES) met 175 leden (stand in oktober 2003). De andere fracties zijn de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij (ELDR), de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie (Greens/EFA), de Confederale Fractie Europees Unitair Links/Noords Groen Links (GUE/NGL), de Fractie Unie voor een Europa van Nationale Staten (UEN) en de Fractie Europa van Democratieën in Diversiteit (EDD).

Iedere fractie wordt geleid door een voorzitter en een bureau en beschikt over een secretariaat. Niet-ingeschreven leden zijn leden die geen lid van een fractie zijn. Desalniettemin beschikken zij over een secretariaat.

Een Voorzitter, 14 ondervoorzitters

Tijdens de constituerende vergadering die op de Europese verkiezingen volgt, kiezen de leden de Voorzitter, de 14 ondervoorzitters en de 5 quaestoren en omdat hun ambtstermijn 2,5 jaar bedraagt, vinden er op de helft van de zittingsperiode nieuwe verkiezingen plaats.

De Voorzitter leidt de werkzaamheden van het Parlement. Hij zit de plenaire vergaderingen, de vergaderingen van het Bureau en van de Conferentie van voorzitters voor. Hij vertegenwoordigt het Parlement bij alle externe activiteiten en met name in het kader van de internationale betrekkingen. Een aantal taken kan hij door de ondervoorzitters laten uitvoeren.

Het "Bureau" is verantwoordelijk voor de begroting van het Parlement en belast met administratieve, personeels- en organisatorische taken. Het Bureau omvat de Voorzitter en de 14 ondervoorzitters, alsmede 5 quaestoren met adviserende stem. Huishoudelijke en financiële vraagstukken die direct verband houden met de leden, vallen onder de verantwoordelijkheid van de quaestoren.

De "Conferentie van voorzitters" is samengesteld uit de Voorzitter van het Parlement en de fractievoorzitters. Haar taken variëren van de organisatie van de werkzaamheden van het Parlement tot het onderhouden van betrekkingen met de andere Europese instellingen en de nationale parlementen. De Conferentie van voorzitters stelt de bevoegdheden en het aantal leden van de parlementaire commissies en delegaties vast en bereidt het vergaderrooster en de agenda van de plenaire vergaderingen voor.

De secretaris-generaal is verantwoordelijk voor de administratie van het Parlement. Hij wordt door het Bureau benoemd. De administratie van het EP telde in 2003 4191 ambtenaren, van wie er 511 in de fracties werken.

De parlementaire commissies

De voornaamste taak van het Parlement bestaat uit het opstellen van wetgeving, d.w.z. dat het zich uitspreekt over de richtlijnvoorstellen van de Europese Commissie en vaak mede beslist met de Raad (zie ons factsheet over de medebeslissingsprocedure). In de plenaire vergadering licht het Parlement zijn standpunt toe dat door de parlementaire commissies is voorbereid. Het scheidend Parlement telt 17 parlementaire commissies die over de diverse onderwerpen verdeeld zijn : begrotingen, landbouw, milieu, ... Zij stellen niet alleen ontwerpverslagen over de wetsvoorstellen op maar kunnen ook initiatiefverslagen indienen over diverse onderwerpen die niet onder de wetgeving vallen, zoals bijvoorbeeld buitenlandse aangelegenheden. Iedere commissie kiest voor 2,5 jaar een bureau dat is samengesteld uit een voorzitter en 2 of 3 ondervoorzitters. Dit bureau beschikt over een secretariaat.

Afgezien van deze permanente commissies kan het Parlement met het oog op de actualiteit tevens commissies of enquêtecommissies instellen (zie ons speciale factsheet over dit onderwerp).

Daarnaast onderhouden de gemengde parlementaire commissies betrekkingen met de parlementen van de kandidaatlanden en de interparlementaire delegaties met de parlementen van derde landen.

Een zetel en drie vergaderplaatsen

In een protocol bij het Verdrag van Amsterdam van 1997 is bepaald dat de zetel van het Parlement zich in Straatsburg bevindt waar 12 maandelijkse plenaire vergaderingen worden belegd, met inbegrip van de begrotingszitting. De andere plenaire vergaderingen vinden in Brussel plaats. De commissies van het Europees Parlement komen ook in Brussel bijeen. Het algemeen secretariaat van het Parlement en zijn diensten zijn in Luxemburg gevestigd. Om praktische redenen werkt een deel van de ambtenaren en medewerkers van de fracties echter in Brussel. Het Parlement werkt dankzij zijn vertalers en tolken in de 11 - na de uitbreiding 20 - officiële talen van de Unie.



Leden van het Europees Parlement - tabel
Politieke fracties
Organen van het Parlement
Parlementaire commissies
Interparlementaire delegaties

 

 

 
  Publishing deadline: 2 April 2004