Europees Parlement
in actie
Blikvangers 1999-2004

 
Het Europees Parlement
Verkiezingen voor het EP
Organisatie en werking
van het EP
Medebeslissing
en andere procedures
Begrotingsbevoegdheden
Begrotingscontrole
Democratische controle
Statuut van de Leden en van
de Europese politieke partijen
Tijdelijke commissies
en onderzoekscommissies
Overige EU-instellingen
Hervorming van de EU
Uitbreiding
Rechten van de burger
Justitie en Binnenlandse Zaken
Externe betrekkingen
Milieu / Consumenten-
bescherming
Vervoer / Regionaal beleid
Landbouw / Visserij
Economisch
en monetair beleid
Sociaal- en werkgelegenheidsbeleid /
Rechten van de Vrouw
Interne markt / Industrie / Energie / Onderzoek
 

EPP-ED PSE Group ELDR GUE/NGL The Greens| European Free Alliance UEN EDD/PDE


Financiële controle: wat gebeurt er met het geld van de belastingbetaler?

Toen de Commissie Santer moest aftreden in 1999 was de beroering in Europa groot. De 20 commissarissen dienden hun ontslag in nadat de Commissie begrotingscontrole van het Europees Parlement onregelmatigheden had geconstateerd bij de toekenning van contracten aan externe bedrijven en de Commissie had verzuimd onmiddellijk hierna adequate maatregelen te nemen. Vier jaar later, toen zij de Commissie op het matje riep in verband met ernstige onregelmatigheden bij het bureau voor de statistiek Eurostat, bewees de Commissie begrotingscontrole opnieuw hoe belangrijk het was om een instantie te hebben die waakt over de financiën van de Europese Unie.

Jaarlijks evalueert het Europees Parlement de uitvoering van de EU-begroting door de Commissie. In april neemt het Parlement een resolutie en een besluit aan over de afsluiting van de begroting, in de zogenaamde "kwijtingsprocedure". Zo kunnen EP-leden blijk geven van hun afkeuring of goedkeuring van de wijze waarop het EU-geld is besteed. De Commissie moet gevolg geven aan de opmerkingen of aanbevelingen in de resolutie van het Parlement. Als het Parlement meent dat er ernstige kwesties zijn, zal het de verlening van kwijting uitstellen. De Commissie moet dan snel maatregelen nemen om deze problemen te verhelpen.

Resultaten van de aanbevelingen van het Parlement

Via zijn aanbevelingen in de kwijtingsresoluties heeft het Parlement belangrijke verbeteringen kunnen aanbrengen in het beheer van het geld van de Europese belastingbetalers. Na de val van de Commissie Santers zijn de regels voor contracten met externe bureaus aangescherpt. Eerder in dat jaar werd op aandringen van het Europees Parlement het onafhankelijke Europees Bureau voor fraudebestrijding opgericht. Weliswaar had de Commissie al een dienst voor bestrijding van fraude met EU-geld maar in 1997 was duidelijk geworden dat er vanwege de onregelmatigheden binnen de Europese instellingen een nieuw orgaan nodig was dat ook onafhankelijk onderzoek binnen de instellingen kon uitvoeren.

Daarnaast was het Parlement steeds van mening geweest dat er een Europese openbare aanklager moet komen naast en boven het Bureau voor fraudebestrijding, aangezien OLAF alleen maar de bevoegdheid heeft om onderzoeken in te stellen. Een eventuele vervolging moet het bureau echter overlaten aan de nationale gerechtelijke instanties, en dan moet het maar afwachten wat er gebeurt. Het voorstel voor een Europese openbare aanklager is nu opgenomen in de ontwerpgrondwet die de Conventie over de toekomst van Europa heeft opgesteld.

De aanbevelingen bij het kwijtingsbesluit van het Parlement hebben ook geleid tot een scherpere controle over de landbouwuitgaven, en de uitbreiding van het Commissiepersoneel op dit gebied. Momenteel voert de Commissie een nieuw boekhoudsysteem in nadat het Parlement had gewezen op zwakke plekken in het oude systeem.

Slechts één keer, in 1998, heeft het Parlement geweigerd kwijting te verlenen. Dat leidde toen tot het aftreden van de Commissie. De weigering om kwijting te verlenen heeft wettelijk geen effect maar kan worden gezien als een politiek waarschuwingssignaal. Nadat in 1998 de plenaire vergadering voor het weigeringsbesluit had gestemd werd een groep onafhankelijke experts gevraagd een onderzoek in te stellen, en zij bevestigden het vermoeden van fraude en wanbeheer. Hun conclusies waren zo vernietigend dat de voltallige Commissie besloot ontslag te nemen.

Romano Prodi, die Santer als Voorzitter van de Commissie opvolgde, en zijn Vice-voorzitter, Neil Kinnock, beloofden een volledige reorganisatie van de Commissiediensten. Desondanks moest de Commissie in 2003, na onderzoek en hoorzittingen van de Commissie begrotingscontrole van het Parlement, toegeven dat zich ernstige onregelmatigheden hadden voorgedaan in zijn Bureau voor de statistiek Eurostat en moest zij drastische maatregelen nemen om de zaken recht te zetten.

Jaarverslagen van de Rekenkamer

Een belangrijk instrument voor doelmatige financiële controle is het werk van de Europese Rekenkamer. Deze instelling, die in Luxemburg gevestigd is, voert onafhankelijke controles uit naar de ontvangsten en uitgaven van EU-middelen. Zij evalueert de wijze waarop de EU-instellingen en agentschappen zich van hun taken hebben gekweten en onderzoekt of financiële transacties correct zijn geboekt, wettig en regelmatig uitgevoerd en beheerd.

Al een aantal jaren concludeert de Rekenkamer in haar uitgebreide jaarverslagen dat zich bij circa 5% van de uitgaven ongelmatigheden voordoen. In een zeer gering aantal gevallen gaat het om fraude, de meeste onregelmatigheden hebben te maken met administratieve slordigheden, aanvraagformulieren die niet juist zijn ingevuld, enz. Bovendien is de directe verantwoordelijkheid van de Commissie beperkt, daar 80-85% van het EU-geld beheerd en gecontroleerd wordt door nationale en plaatselijke instanties in de lidstaten.

Taakverdeling

Omdat de EU-begroting een complexe zaak is zijn de verschillende leden van de Commissie begrotingscontrole gespecialiseerd op specifieke beleidsterreinen van de EU. Zij stellen ook de reactie van het Parlement op op de speciale verslagen van de Rekenkamer op hun terrein, vaak in de vorm van een werkdocument dat dient als leidraad voor de EP-leden die de eindverantwoordelijkheid hebben voor de kwijting.

Naast de controle van de uitvoering door de Commissie van de algemene EU-begroting evalueert de Commissie begrotingscontrole het financieel beheer in de andere EU-instellingen, zoals de Rekenkamer, het Hof van Justitie, het Comité van de regio's en het Economisch en Sociaal comité en natuurlijk het Europees Parlement zelf. Tevens beoordeelt het de begrotingen van EU-bureaus zoals het Europees Agentschap voor de veiligheid en de gezondheid op het werk, het Milieuagentschap, het Vertaalcentrum, het Europees Waarnemingscentrum voor drugs en drugsverslaving, het Europees Waarnemingscentrum voor racisme en vreemdelingenhaat, het Europees Bureau voor wederopbouw van Kosovo en de Europese Ombudsman.



  
Rapporteurs:
  
Kwijting 1997 : Lousewies van der Laan (ELDR, NL) - geen lid meer van het Europees Parlement
Kwijting 1998: Gabriele Stauner (EPP-ED, D)
Kwijting 1999: Freddy Blak (GUE/NGL, DK)
Kwijting 2000: John Joseph McCartin (EPP-ED, IRL)
Kwijting 2001: Paulo Casaca (PES, P)
Kwijting 2002: Juan José Bayona de Perogordo (EPP-ED, E)
Kwijting 1996 (kwijting geweigerd): James E.M. Elles (EPP-ED, UK)
Bestrijding van fraude in de Gemeenschap: strafrechtelijke bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschap, instelling van een Europese openbaar aanklager: Diemut R. Theato (EPP-ED, D)
Fraudebestrijding: interne onderzoeken van OLAF: Herbert Bösch (PES, A)
Te geven gevolg aan het tweede verslag van het Comité van onafhankelijke deskundigen : Michiel van Hulten (PES, NL)
Europees Bureau voor fraudebestrijding (OLAF)
Europese Rekenkamer
  
Publicatieblad - definitieve besluiten:
  
Kwijting 1997 - door het Parlement aangenomen tekst
Kwijting 1998 - door het Parlement aangenomen tekst
Kwijting 1999 - door het Parlement aangenomen tekst
Kwijting 2000 - door het Parlement aangenomen tekst
Kwijting 2001 - door het Parlement aangenomen tekst
Kwijting 2002 - procedure nog niet afgerond
Kwijting 1996 (kwijting geweigerd) - door het Parlement aangenomen tekst
Bestrijding van fraude in de Gemeenschap: strafrechtelijke bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschap, instelling van een Europese openbaar aanklager - door het Parlement aangenomen tek
Fraudebestrijding: interne onderzoeken van OLAF
Te geven gevolg aan het tweede verslag van het Comité van onafhankelijke deskundigen - door het Parlement aangenomen tekst

 

 

 
  Publishing deadline: 2 April 2004