Europees Parlement
in actie
Blikvangers 1999-2004

 
Het Europees Parlement
Hervorming van de EU
Uitbreiding
Rechten van de burger
Justitie en Binnenlandse Zaken
Externe betrekkingen
Milieu / Consumenten-
bescherming
Vervoer / Regionaal beleid
Landbouw / Visserij
Economisch
en monetair beleid
Sociaal- en werkgelegenheidsbeleid /
Rechten van de Vrouw
Werkgelegenheidsstrategie
Bescherming
van werknemers
Gelijke rechten op het werk
Gezondheid en veiligheid
op het werk
Vrouwen en gezondheid
Arbeidstijd
Socialezekerheidsstelsels
Vrouw en maatschappij
Interne markt / Industrie / Energie / Onderzoek
 

EPP-ED PSE Group ELDR GUE/NGL The Greens| European Free Alliance UEN EDD/PDE


Betere bescherming werknemers bij faillissementen

Jaarlijks verliezen duizenden mensen hun baan doordat hun bedrijf wordt opgedoekt. Op dat moment speelt de vraag hoe de werknemer de uitkeringen kan krijgen waarop hij recht heeft. Om een arbeidsmarkt die steeds vaker met bedrijfsfaillissementen wordt geconfronteerd te regulariseren was een wijziging nodig van de richtlijn van 1980 over de bescherming van werknemers bij insolvabiliteit van de werkgever. Het Europees Parlement heeft de voorstellen van de Commissie aangescherpt.

De afgelopen twintig jaar heeft de arbeidsmarkt een belangrijke ontwikkeling doorgemaakt, met onder meer de diepgaande veranderingen op internationale schaal in de industrie en de dienstensector, de vergroting van de mobiliteit van de werknemers en de talloze bedrijfssaneringen en reorganisaties. Faillissementen en het daarmee gepaard gaande verlies van arbeidsplaatsen zijn vaak het belangrijkste punt van de sociaal-economische actualiteit. Iedereen heeft wel gehoord over sociale drama's als van Métal Europe, Air liberté en Sabena.

Nu de uitbreiding van de Unie voor de deur staat is bestaat de kans dat het fenomeen van delocalisatie van bedrijven verder toeneemt. Daarom moet de bescherming van werknemers die worden getroffen door bedrijfssluitingen worden verbeterd.

Bescherming van alle werknemers

Sinds 1980 bestaat er een Europese richtlijn voor de bescherming van werknemers bij een faillissement, maar deze richtlijn is achterhaald door de snelle ontwikkeling van de economie, die steeds meer een transnationaal karakter heeft gekregen, en door de verschillende rechtsposities voor werknemers die zijn ontstaan. In 2002 heeft de Europese Commissie daarom voorgesteld de richtlijn te wijzigen om een groter aantal werknemers een minimumbescherming te bieden bij insolventie van hun werkgever. De richtlijn onderkent de noodzaak van onderlinge aanpassing van de wetgeving van de lidstaten en van een betere samenwerking tussen hun bestuurlijke instanties.

Het Europees Parlement heeft een groot aantal voorstellen ingediend om de nieuwe wet aan te scherpen, en het heeft bereikt dat de wet van toepassing is voor bijna alle categorieën werknemers in loondienst. Ook parttime werkers, tijdelijke werknemers en uitzendkrachten vallen onder de bescherming van deze wet. Alleen huishoudelijke krachten die in dienst werken van particulieren en vissers die op basis van een deel in de vangst worden betaald vallen buiten de richtlijn.

Tevens heeft het Parlement aangedrongen op een ruimere omschrijving van insolventieprocedures met het oog op een betere bescherming van werknemers die het slachtoffer zijn van een faillissement. Op verzoek van het Parlement, moedigt de richtlijn de lidstaten aan om de bescherming van werknemers in loondienst uit te breiden tot andere insolventiegevallen die zijn vastgesteld volgens hun nationale wetsbepalingen. Op deze juridische basis kunnen werknemers die grtroffen worden door een gedwongen bedrijfssluiting onbetaalde tegoeden ontvangen uit het waarborgfonds van hun lidstaat.

Volgens de richtlijn van 1980 waren de lidstaten al verplicht een fonds op te richten dat de werknemers betaling garandeert van tegoeden die een insolvent geworden bedrijf hen verschuldigd is. De in 2002 aangenomen wijzigingen bepalen hoe deze fondsen functioneren. Bij insolventie van een transnationaal bedrijf met activiteiten in ten minste twee lidstaten moet het waarborgfonds van de lidstaat waar de werkenemers werkzaam zijn de hen verschuldigde tegoeden betalen.

Geen neerwaartse nivellering

Het Parlement heeft ingestemd met het idee dat de lidstaten een plafond instellen voor de betalingen uit een nationaal waarborgfonds. De leden hebben wel bereikt dat deze mogelijkheid niet wordt gebruikt om de bedragen op het laagste niveau te nivelleren. Dit zou sociaal onaanvaardbaar zijn.

Een belangrijke wens van het Parlement was dat er in de richtlijn een definitie zou worden opgenomen van het concept "werker" en dat de term '"werknemer" ruimer zou worden gedefinieerd dan een "werknemer in loondienst". De definitie zou ook betrekking moeten hebben op bijvoorbeeld zelfstandiger werkers die werken voor één opdrachtgever of één vaste klant, of werknemers in opleiding zoals artsen en assistenten. Het Parlement heeft herhaaldelijk aangedrongen op een betere bescherming van atypische werkers zoals freelancers, thuiswerkers of werkers met verschillende contracten.

Deze voorstellen zijn echter tot grote spijt van de Parlementsleden niet door de lidstaten overgenomen. De definitie van het concept "werknemer" blijft een zaak van de lidstaat. Het Parlement heeft het voorstel toch goedgekeurd zodat de richtlijn snel in werking kon treden. Tegelijk heeft het EP toegezegd dat het de discussie over het probleem van atypische werknemers in Europa zou voortzetten. De Europese Commissie heeft een onderzoek uitgevoerd naar de situatie van deze werknemers en met het Europees Parlement een openbare hoorzitting georganiseerd met het oog op nieuwe maatregelen in de toekomst.

De lidstaten hebben tot 8 oktober 2005 de tijd om de nieuwe richtlijn om te zetten. In 2010 presenteert de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad een rapport over de implementatie en de toepassing van de richtlijn in alle lidstaten



  
Rapporteurs:
  
Bescherming van de werknemers bij insolventie van de werkgever : Theodorus J.J. Bouwman (Greens/EFA, NL)
  
Overzicht van de wetgevingsprocedure:
  
Bescherming van de werknemers bij insolventie van de werkgever
  
Publicatieblad - definitief besluit:
  
Bescherming van de werknemers bij insolventie van de werkgever

 

 

 
  Publishing deadline: 2 April 2004