Europees Parlement
in actie
Blikvangers 1999-2004

 
Het Europees Parlement
Hervorming van de EU
Uitbreiding
Rechten van de burger
Justitie en Binnenlandse Zaken
Externe betrekkingen
Milieu / Consumenten-
bescherming
Milieuaansprakelijkheid
Luchtverontreiniging
Broeikasgassen
Auto Oil II
Elektronisch afval
Verpakkingsafval
Voedselveiligheid
GGOs
Tabak
Lawaaihinder
Cosmetische producten
Menselijke weefsels en cellen
Vervoer / Regionaal beleid
Landbouw / Visserij
Economisch
en monetair beleid
Sociaal- en werkgelegenheidsbeleid /
Rechten van de Vrouw
Interne markt / Industrie / Energie / Onderzoek
 

EPP-ED PSE Group ELDR GUE/NGL The Greens| European Free Alliance UEN EDD/PDE


Duidelijke etikettering van GMO's

Over genetisch gemodificeerde organismen (GMO's) bestaat in Europa veel scepsis, terwijl genetisch gemodificeerde levensmiddelen in de Verenigde Staten als de gewoonste zaak van de wereld worden beschouwd. Deze bezorgdheid in de publieke opinie was voor de EU aanleiding om strenge wetgeving over GMO's vast te stellen. De belangrijkste bijdrage van het Europees Parlement aan deze wetgeving was het aandringen op duidelijke etikettering, zodat de Europese consumenten zelf kunnen kiezen of zij wel of geen genetisch gemodificeerde producten willen eten.

Het publieke debat over genetisch gemodificeerde organismen, en met name het gebruik ervan in gewassen die voor de levensmiddelenproductie bestemd zijn, verhit in de hele Europese Unie de gemoederen. Het bedrijfsleven beweert dat genetisch gemodificeerde gewassen weinig risico opleveren en enorme potentiële voordelen bieden. Milieubeschermers wijzen daarentegen op wat zij zien als een gebrek aan kennis van en inzicht in de risico's, terwijl de klacht van consumenten luidt dat de genetisch gemodificeerde producten hun zijn opgedrongen en dat het etiketteringssysteem niet transparant is en de keuzevrijheid beperkt.

Nadat in 1998 een moratorium was ingesteld op de verkoop van genetisch gemodificeerde levensmiddelen en het gebruik van genetisch gemodificeerde gewassen, wilde de EU op de zorgen van de consument reageren met de vaststelling van diverse wettelijke bepalingen op GMO-gebied, waarbij het voorzorgsbeginsel als uitgangspunt diende: bij twijfel verbieden. Al deze wetgeving moest door het Europees Parlement worden goedgekeurd.

Allereerst heeft de Commissie een richtlijn opgesteld over de verkoop van genetisch gemodificeerde voedingsproducten in winkels en de introductie van GMO's in het milieu door boeren. Tijdens de onderhandelingen met de nationale regeringen heeft het Parlement zich er met succes voor ingezet dat alle GMO's die tijdens de proefperiode in Europa werden toegestaan, zouden worden geregistreerd en dat er nadere bijzonderheden voor het publiek beschikbaar zouden worden gesteld. Zo moeten de locaties waar GMO's voor commerciële landbouw worden gebruikt, aan de autoriteiten worden gemeld en bekendgemaakt. In deze richtlijn, die in 2001 van kracht is geworden, hebben de leden van het Europees Parlement de Commissie ook verzocht met een speciaal wetsvoorstel te komen over de etikettering en de traceerbaarheid van GMO's en over het Protocol van Cartagena inzake bioveiligheid, waar het gaat om GMO's.

Laat de consument beslissen

De wetgeving over traceerbaarheid en etikettering is kort daarna door de Commissie opgesteld, maar het Parlement was niet tevreden met de etiketteringsvoorschriften en wist deze aan te scherpen. De leden van het EP verzetten zich tegen de Raad die wilde toestaan dat een nauwkeurige omschrijving van mengsels van GMO's in één enkel product kon worden vervangen door een vage "gebruiksverklaring" van de producent. Het Europees Parlement vond dat op producten die GMO's bevatten, dit moet worden vermeld, door de woorden "dit product bevat genetisch gemodificeerde organismen" of "dit product bevat genetisch gemodificeerde [naam van het organisme]" op het etiket te zetten en ook in het kader van exposities of advertenties te gebruiken. Deze verordening is in november 2003 in werking getreden.

De procedures voor het verstrekken van vergunningen voor en het toezicht op levensmiddelen en diervoeders die GMO's bevatten, zijn geregeld in een andere verordening, die eind 2003 van kracht werd. In dit geval heeft het Parlement er een belangrijk amendement doorgedrukt dat de lidstaten de mogelijkheid biedt conventionele, niet genetisch gemodificeerde en organische gewassen te beschermen tegen verontreiniging, door beperkingen op te leggen aan de teelt van genetisch gemodificeerde gewassen. De Commissie zal richtsnoeren moeten opstellen voor de wijze waarop de lidstaten dit in de praktijk moeten brengen.

De Commissie is tevens met een verordening gekomen voor de uitvoering ten aanzien van GMO's van het VN-Protocol van Cartagena inzake bioveiligheid, dat bedoeld is om landen te helpen bij de beoordeling van de risico's en voordelen van genetisch gemodificeerde organismen. Met deze verordening, waarover in juni 2003 overeenstemming is bereikt, wordt een gezamenlijk systeem opgezet voor de kennisgeving en informatieverstrekking over grensoverschrijdende bewegingen van GMO's. Het Parlement heeft de verordening aangescherpt door met succes de eis te stellen dat exporteurs vóór het eerste grensoverschrijdende vervoer van GMO's die bestemd zijn voor introductie in het milieu, eerst op schriftelijke toestemming wachten.

Al deze nieuwe Europese wetgeving betekent niet automatisch dat het moratorium op GMO's, dat sommige lidstaten graag willen handhaven, wordt opgeheven, maar maakt het politiek gezien wel makkelijker om aan het moratorium een einde te maken. Bij het sluiten van de redactie lijkt de Europese Commissie zich op te maken om de verkoop van genetisch gemodificeerde maïs goed te keuren, nadat de lidstaten het niet eens konden worden over een verlenging van het verbod.



  
Rapporteurs:
  
GMO's: doelbewuste introductie in het milieu: David Robert Bowe (PES, UK)
GMO's: traceerbaarheid en etikettering: Antonios Trakatellis (EPP-ED, GR)
Voedselveiligheid: genetisch gemodificeerde levensmiddelen en diervoeders: Karin Scheele (PES, A)
Grensoverschrijdende bewegingen van GMO's (Protocol van Cartagena inzake bioveiligheid): Jonas Sjöstedt (GUE/NGL, S)
VN-Protocol van Cartagena inzake bioveiligheid
  
Overzicht van de wetgevingsprocedure:
  
GMO's: doelbewuste introductie in het milieu
GMO's: traceerbaarheid en etikettering
Voedselveiligheid: genetisch gemodificeerde levensmiddelen en diervoeders
Grensoverschrijdende bewegingen van GMO's (Protocol van Cartagena inzake bioveiligheid)
  
Publicatieblad - besluiten:
  
GMO's: doelbewuste introductie in het milieu
GMO's: traceerbaarheid en etikettering
Voedselveiligheid: genetisch gemodificeerde levensmiddelen en diervoeders
Grensoverschrijdende bewegingen van GMO's (Protocol van Cartagena inzake bioveiligheid)

 

 

 
  Publishing deadline: 2 April 2004