Lobbygroepen en transparantie 

Het Europees Parlement wil graag transparantie en ethisch handelen in het kader van lobbyactiviteiten bevorderen. Voor het toezicht op activiteiten van belangenvertegenwoordigers maakt het gebruik van een gezamenlijk transparantieregister van het Parlement, de Raad en de Europese Commissie. EP-leden maken ook informatie openbaar over hun contacten met lobbygroepen.

Waarom is contact tussen de EU-instellingen en lobbygroepen belangrijk?

De EU-instellingen onderhouden contact met een breed scala aan groepen en organisaties die specifieke belangen vertegenwoordigen en zich bezighouden met lobbyactiviteiten. Dit is een legitiem en onmisbaar aspect van het besluitvormingsproces, want het zorgt ervoor dat de EU haar beleid kan afstemmen op de behoeften van de burgers.

Dankzij het werk van allerlei belangenvertegenwoordigers krijgt het Parlement informatie en specifieke vakkennis van economische, sociale, milieutechnische en wetenschappelijke aard aangediend. Lobbyisten kunnen zo een belangrijke bijdrage leveren aan de open, meerstemmige dialoog die de basis vormt van elk democratisch systeem.

Het Verdrag betreffende de Europese Unie biedt een kader voor transparantie en ethisch handelen tussen de instellingen en politieke leiders van de Unie enerzijds en maatschappelijke organisaties en lobbygroepen anderzijds.

De instellingen bieden de burgers en de representatieve organisaties langs passende wegen de mogelijkheid hun mening over alle onderdelen van het optreden van de Unie kenbaar te maken en daarover in het openbaar in discussie te treden; en voeren een open, transparante en regelmatige dialoog met representatieve organisaties en met het maatschappelijk middenveld.

(Artikel 11 van het Verdrag betreffende de Europese Unie)

Share: 

    Het transparantieregister

    Het Europees Parlement, de Raad van de Europese Unie en de Europese Commissie hebben een gezamenlijk transparantieregister waarmee ze openheid en transparantie bevorderen.

    Het transparantieregister kan door iedereen geraadpleegd worden om informatie te vinden over lobbyactiviteiten richting de instellingen van de EU, en bevat ook statistische gegevens over alle geregistreerde partijen.

    Iedereen die zich bezighoudt met activiteiten die als bedoeling hebben de beleidsvorming, de uitvoering van beleid of het besluitvormingsproces binnen de EU-instellingen te beïnvloeden, wordt verzocht zich op vrijwillige basis in dit register in te schrijven. De afzonderlijke instellingen hanteren echter weer regels waardoor inschrijving een voorwaarde wordt voor het mogen uitvoeren van bepaalde specifieke lobbyactiviteiten. Bovendien moet iedereen die zich registreert de gedragscode van het transparantieregister onderschrijven. De regels en overige maatregelen voor transparantie die gelden voor de afzonderlijke instellingen zijn op deze pagina te raadplegen.

    Zo is registratie bijvoorbeeld verplicht voor wie een toegangspas wil aanvragen voor het Europees Parlement. De enige manier voor geregistreerde belangenvertegenwoordigers om zo’n pas te bemachtigen is door middel van een online aanvraagprocedure.

    Verder is het zo dat alleen geregistreerde belangenvertegenwoordigers op uitnodiging mogen spreken tijdens een openbare hoorzitting van een commissie, of betrokken mogen zijn bij de interfractiewerkgroepen van EP-leden of andere informele groepen van leden. Wie zich registreert kan vervolgens eenvoudig op de hoogte blijven van het werk van de commissies, een evenement mede-organiseren of beschermheerschap aanvragen bij de Voorzitter.

    Gedetailleerde informatie over welke activiteiten van belangengroepen en lobbyisten onder het register vallen en welke gegevens zij moeten verstrekken, de gedragscode voor inschrijvers en een klachtenprocedure voor meldingen over ingeschreven organisaties, zijn vastgelegd in het Interinstitutioneel Akkoord over een verplicht transparantieregister en de bijbehorende politieke verklaring.

    De operationele uitvoering van het transparantieregister is een gezamenlijke taak van het Europees Parlement, de Raad en de Europese Commissie. Een raad van bestuur geleid door de secretarissen-generaal van de drie EU-instellingen gaat over de uitvoering van de overeenkomst, en een gezamenlijk secretariaat bestaande uit ambtenaren van elk van de drie instellingen beheert het dagelijkse functioneren van het register. De jaarverslagen zijn hier te vinden:

    Informatie over de onderhandelingen tussen het Parlement, de Raad en de Commissie die voorafgingen aan het interinstitutioneel akkoord is te vinden op deze speciale webpagina.

    Transparantie over contacten met lobbygroepen

    Publicatie van geplande bijeenkomsten

    Rapporteurs, schaduwrapporteurs en commissievoorzitters moeten per verslag waar ze aan werken online melding maken van al hun geplande bijeenkomsten met belangenvertegenwoordigers, voor zover die onder de werkingssfeer van het interinstitutioneel akkoord over het transparantieregister vallen.

    Dat houdt dus in, alle bijeenkomsten die ten doel hebben de beleids- of besluitvorming binnen de Europese instellingen te beïnvloeden, ongeacht de plaats waar zij gehouden worden.

    Alle andere EP-leden, zoals ondervoorzitters van commissies, voorzitters van delegaties en coördinatoren, zijn niet verplicht om informatie over hun bijeenkomsten te melden, maar kunnen dat wel vrijwillig doen.

    Informatie over bijeenkomsten wordt gepubliceerd op de profielpagina’s van de EP-leden.

    Meer informatie: Reglement van het Europees Parlement: Artikel 11 - Financiële belangen van de leden en transparantieregister.

    Vrijwillige wetgevingsvoetafdruk
    EP-leden die een verslag of advies opstellen, hebben de keuze of zij al dan niet een wetgevingsvoetafdruk aan hun verslagen toevoegen.

    De rapporteur kan hiermee laten zien welke externe expertise en adviezen hij of zij heeft gekregen. De wetgevingsvoetafdruk wordt samen met het door de commissie goedgekeurde verslag gepubliceerd. Op die manier is te zien met wie de rapporteur contact heeft gehad voordat het volledige Parlement over het verslag gaat stemmen.

    Dit staat los van de publicatie van bijeenkomsten met belangenvertegenwoordigers en moet gezien worden als een aanvulling daarop.

    Opgaaf van ontvangen ondersteuning voor interfractiewerkgroepen of andere informele groepen

    Interfractiewerkgroepen zijn niet-officiële werkgroepen van leden, opgericht om informeel van gedachten te wisselen over specifieke onderwerpen en om het contact tussen EP-leden en maatschappelijke organisaties te bevorderen.

    Alleen lobbygroepen die ingeschreven staan in het transparantieregister kunnen deelnemen aan activiteiten die in de gebouwen van het Parlement door interfractiewerkgroepen of andere informele groepen worden georganiseerd, door ondersteuning te bieden of medeorganisator van een bijeenkomst te zijn.

    Een jaarlijkse opgaaf van ontvangen ondersteuning in welke vorm dan ook, zij het financieel of in natura (bijvoorbeeld secretariële ondersteuning), moet ieder jaar opnieuw door de voorzitters van de interfractiewerkgroepen worden ingediend. Al deze opgaven en de ledenlijst per interfractiewerkgroep kunnen via onderstaande link geraadpleegd worden (zie “Meer informatie”).

    De overige informele groepen moeten op maandelijkse basis melding maken van elke vorm van ondersteuning, in geld of in natura, voor zover die niet al door individuele EP-leden is opgegeven overeenkomstig de gedragscode voor de leden.

    Meer informatie: Reglement van het Europees Parlement: Artikel 35 - Interfractiewerkgroepen.

    Contacten van personeelsleden van het EP met belangenvertegenwoordigers

    Voor personeelsleden van het Parlement geldt hetzelfde als voor alle andere EU-ambtenaren, namelijk dat zij zowel op professioneel als persoonlijk vlak onafhankelijk horen te zijn.

    Zij moeten zich onafhankelijk en integer opstellen, zoals bepaald in het statuut van de ambtenaren van de Europese Unie.

    In dit kader zijn er een aantal praktische aanbevelingen voor de contacten tussen ambtenaren en belangenvertegenwoordigers.